Cuộc chiến tại Trung Đông đang bước sang tuần thứ ba với những tác động ngày càng sâu rộng tới kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới – bị tê liệt, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích các đồng minh NATO vì không hỗ trợ Washington đủ mạnh trong việc bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược này. Đồng thời, ông cũng gây bất ngờ khi kêu gọi cả Trung Quốc tham gia vào nỗ lực quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới phải đi qua.
Trump cảnh báo tương lai NATO nếu đồng minh không giúp Mỹ
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Financial Times, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ đối với các đồng minh NATO. Ông cho rằng liên minh quân sự này có thể đối mặt với một tương lai “rất tồi tệ” nếu các nước châu Âu không tham gia giúp Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz.
Trump nói rằng các quốc gia hưởng lợi từ tuyến vận tải dầu mỏ này có trách nhiệm phải góp phần bảo vệ nó.
“Những nước được hưởng lợi từ eo biển này nên giúp đảm bảo rằng không có điều gì xấu xảy ra ở đó,” Trump nói.
Ông cũng nhấn mạnh rằng nếu các nước NATO không phản hồi tích cực, điều đó sẽ đặt ra câu hỏi lớn về vai trò của liên minh trong tương lai.
“Nếu không có phản ứng hoặc nếu phản ứng là tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tệ cho tương lai của NATO,” Trump nói.
Trump cho rằng NATO lâu nay chỉ là con đường một chiều
Tổng thống Mỹ cũng nhắc lại quan điểm mà ông đã nhiều lần nêu trước đây rằng NATO đang vận hành như một “con đường một chiều”, trong đó Mỹ thường là bên hỗ trợ các đồng minh nhiều hơn là nhận lại sự giúp đỡ.
Ông dẫn ví dụ về việc Washington đã hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
“Chúng tôi không bắt buộc phải giúp họ ở Ukraine. Nhưng chúng tôi đã làm,” Trump nói.
Theo ông, giờ là lúc các đồng minh cần chứng minh rằng họ cũng sẵn sàng giúp Mỹ khi Washington đối mặt với khủng hoảng.
“Bây giờ chúng ta sẽ xem liệu họ có giúp chúng ta hay không,” ông nói.
Mỹ muốn đồng minh gửi tàu chiến và tàu rà phá thủy lôi
Khi được hỏi Mỹ mong muốn loại hỗ trợ nào từ các đồng minh, Trump trả lời ngắn gọn rằng ông muốn “bất cứ điều gì cần thiết”.
Ông nói rằng các nước có thể hỗ trợ bằng cách gửi:
• tàu chiến
• tàu rà phá thủy lôi
• lực lượng hải quân
• các phương tiện đảm bảo an toàn hàng hải
Theo Trump, các lực lượng này có thể giúp bảo vệ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, nơi Iran đã triển khai thủy lôi và drone tấn công.
Tổng thống Mỹ cũng nói rằng các đồng minh có thể giúp đối phó với các mối đe dọa từ bờ biển Iran.
Ông nhắc tới việc cần có những lực lượng “loại bỏ các phần tử nguy hiểm dọc bờ biển”, ám chỉ các đơn vị hải quân và drone của Iran hoạt động tại vùng Vịnh.
Trump tiếp tục chỉ trích Anh vì phản ứng chậm
Trong cuộc phỏng vấn, Trump cũng tỏ ra thất vọng với phản ứng của Anh – quốc gia mà ông gọi là đồng minh lâu đời và quan trọng nhất của Mỹ.
Ông nói rằng khi Washington yêu cầu London hỗ trợ trong các cuộc tấn công vào Iran, chính phủ Anh ban đầu đã từ chối.
“Anh có thể được xem là đồng minh số một, lâu đời nhất. Nhưng khi tôi yêu cầu họ tham gia, họ không muốn tham gia,” Trump nói.
Theo ông, chỉ sau khi Mỹ và Israel đã phá hủy phần lớn năng lực quân sự của Iran, Anh mới đề nghị gửi hai tàu chiến tới khu vực.
Trump cho rằng sự hỗ trợ này đến quá muộn.
“Chúng tôi cần những con tàu đó trước khi chiến thắng, chứ không phải sau khi chiến thắng,” ông nói.
Trump kêu gọi cả Trung Quốc tham gia mở lại eo biển Hormuz
Một trong những điểm gây chú ý nhất trong phát biểu của Trump là lời kêu gọi Trung Quốc tham gia nỗ lực quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz.
Ông cho rằng Bắc Kinh có lợi ích trực tiếp trong việc bảo vệ tuyến đường vận chuyển dầu này.
“Trung Quốc cũng nên giúp, vì Trung Quốc nhận tới 90% lượng dầu của mình từ tuyến đường này,” Trump nói.
Tổng thống Mỹ cho biết ông muốn biết lập trường của Trung Quốc trước cuộc gặp dự kiến với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Nếu không nhận được tín hiệu rõ ràng từ Bắc Kinh, ông có thể hoãn chuyến thăm Trung Quốc dự kiến diễn ra trong tháng này.
Mỹ kêu gọi liên minh quốc tế bảo vệ Hormuz
Những phát biểu của Trump được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông kêu gọi một số quốc gia tham gia liên minh quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz.
Danh sách các quốc gia mà ông đề cập bao gồm:
• Trung Quốc
• Pháp
• Nhật Bản
• Hàn Quốc
• Anh
Theo Trump, đây sẽ là một nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế nhằm đảm bảo dòng chảy dầu mỏ toàn cầu không bị gián đoạn.
Iran tuyên bố đã phóng hàng nghìn drone và tên lửa
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố rằng họ đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công lớn kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Theo một thông báo trên Telegram của IRGC, Iran đã phóng:
• khoảng 700 tên lửa
• khoảng 3.600 drone
nhắm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel.
IRGC không cung cấp chi tiết về thời gian hoặc địa điểm của các cuộc tấn công này, cũng như mức độ thiệt hại gây ra.
Khủng hoảng Hormuz đẩy giá dầu vượt 100 USD
Cuộc chiến và tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz đã gây ra cú sốc lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu.
Tối Chủ Nhật, giá dầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2022.
Cụ thể:
• dầu Brent tăng 2,4% lên khoảng 105,66 USD/thùng
• dầu Mỹ tăng khoảng 2% lên 100,64 USD/thùng
Giá dầu đã vượt mốc 100 USD từ cuối tuần trước, khi thị trường bắt đầu lo ngại rằng nguồn cung từ Trung Đông có thể bị gián đoạn lâu dài.
Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển 20% dầu thế giới
Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất của nền kinh tế toàn cầu.
Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới phải đi qua tuyến đường hẹp này, nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương.
Kể từ khi chiến tranh nổ ra, Iran đã kiểm soát chặt khu vực này, khiến nhiều tàu chở dầu không thể đi qua.
Điều này đã gây ra một trong những cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử hiện đại.
Hải quân Mỹ có thể mất nhiều tuần để mở lại tuyến đường
Chính quyền Trump cho biết Hải quân Mỹ sẽ triển khai lực lượng để hộ tống các tàu chở dầu rời Trung Đông.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ thừa nhận rằng có thể mất vài tuần để chuẩn bị đầy đủ lực lượng hải quân cho nhiệm vụ này.
Trong thời gian đó, Washington đang tìm cách xây dựng một liên minh quốc tế nhằm đảm bảo an toàn cho tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.
English
Deutsch
Français
Español
Italiano
Português
Norsk
Nederlands
Dansk
Suomi
Polski
Čeština
Русский
日本語
한국어
中文(简体)
中文(繁體)
Magyar
Türkçe
العربية
ไทย
Latina
हिन्दी
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
