Giữa lúc thủ đô Đức chìm trong tuyết dày, nhiệt độ tụt xuống dưới mức đóng băng, Berlin bỗng rơi vào một “khoảnh khắc thời chiến” theo đúng nghĩa đen: ánh đèn tắt phụt, hơi ấm biến mất, điện thoại chập chờn, và hàng chục ngàn mái nhà phải chịu rét suốt nhiều ngày.

Theo các thông tin được công bố, vụ việc bắt đầu rạng sáng thứ Bảy, khi một đám cháy bùng lên tại tuyến ống cáp bắc qua kênh Teltow ở phía nam Berlin. Ngọn lửa làm hư hại nhiều cáp điện cao thế gần nhà máy điện Lichterfelde, khiến nguồn điện bị cắt vào khoảng 6 giờ sáng. Hệ quả lan rộng như hiệu ứng domino: khoảng 45.000 hộ gia đình và hơn 2.000 cơ sở kinh doanh ở các khu tây nam giàu có như Nikolassee, Zehlendorf, Wannsee và Lichterfelde bị ảnh hưởng. Tổng cộng, gần 100.000 người rơi vào cảnh mất điện trong nhiều ngày, và đợt mất điện kéo dài hơn bốn ngày được cho là dài nhất của Berlin thời hậu chiến.

“Không điện” đồng nghĩa “không sưởi”: cái lạnh bỗng trở thành sát thủ
Mất điện ở một thành phố hiện đại đã đáng sợ. Mất điện giữa mùa đông -10°C thì không còn là chuyện bất tiện, mà là chuyện sinh tồn. Người dân vừa run vì lạnh, vừa hoang mang vì thiếu thông tin: có nơi sóng di động gián đoạn, khiến nhiều người không biết sự cố chỉ xảy ra trong khu phố, hay lan cả thành phố.

Một số tuyến tàu S-Bahn trên mặt đất phải dừng hoạt động. Năm bệnh viện trong vùng bị ảnh hưởng buộc phải chuyển sang dùng máy phát dự phòng, trước khi được ưu tiên khôi phục điện trở lại từ Chủ nhật. Nhà chức trách cũng cảnh báo người dân không nên bật ngay các thiết bị điện công suất lớn khi điện vừa phục hồi để tránh quá tải.

Trong bóng tối, nỗi lo khác trườn ra: cảnh sát ghi nhận có báo cáo trộm cắp trong thời gian mất điện. Và bi kịch nặng nề nhất là cái chết của một cụ bà 83 tuổi trong lúc xảy ra sự cố (giới chức không nêu chi tiết hoàn cảnh). Một thành phố “giàu có” vẫn có thể trả giá bằng mạng người, chỉ vì vài tiếng sưởi ấm bị cắt.

Vulkangruppe nhận trách nhiệm, chính quyền gọi đây là “khủng bố”
Nhóm hoạt động mang tên Vulkangruppe (Volcano Group) đã gửi thư nhận trách nhiệm, cho biết họ “phá hoại” nhà máy điện chạy bằng khí ở Lichterfelde và nói hành động nhằm vào ngành nhiên liệu hóa thạch, đồng thời viện dẫn vai trò của nhiên liệu hóa thạch và AI trong việc làm tăng tốc khủng hoảng khí hậu. Nhóm này còn nói mất điện “không phải mục tiêu”, và thậm chí xin lỗi các cư dân ít khá giả ở tây nam Berlin, nhưng lập luận rằng họ “phải làm” để ngăn lối sống hủy hoại.

Tuy nhiên, phía chính quyền Berlin phản bác gay gắt. Thị trưởng Kai Wegner tuyên bố đây không phải “đốt phá nhỏ” hay “phá hoại” đơn thuần, mà là một cuộc tấn công khủng bố của tổ chức cực tả, gây hậu quả nghiêm trọng cho đời sống người dân. Các công tố viên liên bang Đức cũng đã mở điều tra với những nghi vấn liên quan đến việc tham gia tổ chức khủng bố, phá hoại chống hiến pháp và phóng hỏa.

Khi thành phố chia đôi: nơi tối lạnh, nơi sáng ấm
Điều cay đắng là chỉ cách vài cây số, Berlin vẫn sáng đèn, quán xá vẫn mở. Trong khi đó, ở vùng tối, nhiều gia đình phải tính từng giờ pin, từng ngọn nến, từng chỗ sạc dự phòng. Có người kể căn phòng lạnh nhất chỉ còn 4°C, phòng “ấm” nhất cũng chỉ 8°C, nỗi sợ lớn nhất là đường ống nước đóng băng.

Giữa lúc ấy, vẫn có những mảnh ấm áp: người dân rủ nhau chia sẻ chỗ tắm, chỗ ngủ; có người gom máy phát điện cho cả xóm, ưu tiên người già. Cảnh sát triển khai hàng trăm nhân sự, dựng trụ đèn dã chiến, lập các điểm hỗ trợ lưu động và đường dây nóng cho cư dân bị ảnh hưởng. Những ô cửa sổ treo đèn Noel chạy pin trở thành thứ “ánh sáng biểu tượng” trong một cuối tuần lạnh lẽo.

Một câu hỏi ám ảnh: “cứu hành tinh” hay đốt cháy đời sống?
Vulkangruppe được mô tả là nhóm cực tả theo khuynh hướng vô chính phủ, chống tư bản và môi trường cực đoan, từng bị cơ quan an ninh nội địa Đức nêu liên quan các vụ phóng hỏa hạ tầng quan trọng từ năm 2011. Trước đó, nhóm này cũng từng nhận trách nhiệm trong vụ tấn công nguồn điện khiến nhà máy Tesla gần Berlin phải dừng sản xuất nhiều ngày (năm 2024).

Nhưng dù họ tự gọi mình “tôn trọng sự sống”, câu chuyện Berlin cho thấy một thực tế lạnh băng: chỉ cần một cú châm lửa vào hạ tầng, cái giá trả không còn nằm trên khẩu hiệu. Nó nằm trong căn phòng 4°C, trong cửa tiệm phải đổ bỏ thực phẩm, trong bệnh viện bật máy phát, và trong một sinh mạng đã không kịp chờ điện sáng trở lại.

Dân biểu Thomas Massie (CH-Kentucky) đã lên tiếng chỉ trích Bộ Tư Pháp (DOJ) chậm trễ trong việc cho công bố ra các hồ sơ Epstein theo yêu cầu của Quốc Hội, và cho rằng có thể phải có hành động về pháp lý, hôm thứ Ba, 6 tháng Giêng, theo báo mạng The Hill.

Ông Todd Blanche, Thứ trưởng Bộ Tư Pháp, tìm cách biện minh cho việc công bố chậm trễ với lý do cần phải xem xét và bôi đen một số chỗ để bảo vệ các nạn nhân. Tuy nhiên, Dân biểu Massie và những người chỉ trích khác đã gây sức ép với chính quyền để đẩy nhanh công việc này sau khi Bộ Tư Pháp không theo kịp thời hạn chót để cho công bố tất cả các tài liệu là ngày 19 tháng Mười Hai năm ngoái.

Dân biểu Thomas Massie (giữa) phát biểu bên cạnh các đồng viện Ro Khanna (trái) và Marjorie Taylor Greene trong một cuộc họp báo về Đạo Luật Minh Bạch Hồ Sơ Epstein bên ngoài tòa nhà Quốc Hội. (Ảnh: Heather Diehl/Getty Images)
Dân biểu Massie ngày càng lớn tiếng chỉ trích việc công bố này hôm thứ Ba vừa qua và nói rằng những người liên quan đến việc chậm trễ có thể phải đối mặt với các hậu quả về pháp lý, ngay cả sau khi nhiệm kỳ Quốc Hội này sẽ kết thúc.

"Thông thường, với tội khinh thường Quốc Hội, có thể được đưa qua DOJ, và DOJ sẽ không bao giờ cho truy tố, và vấn đề sẽ bị lãng quên vào cuối nhiệm kỳ Quốc Hội. Đạo luật này sẽ không hết hạn", ông Massie nói với các phóng viên bên ngoài tòa nhà Quốc Hội.

"Họ đang gặp một vấn đề thực sự to lớn, họ có thể gặp nguy cơ sau nhiệm kỳ Quốc Hội này", ông này nói thêm.

Dân biểu Massie, cùng với đồng viện Ro Khanna (DC-California), thúc đẩy việc công bố thêm chi tiết về các giao dịch của ông Epstein bên cạnh thông tin về các đồng minh và đồng phạm của ông trong những năm qua.

Ông Massie bác bỏ quan điểm cho rằng Đạo Luật Tự Do Thông Tin (FOIA) sẽ cho phép chính quyền Trump không phải cho công bố một số tài liệu và nhấn mạnh vào các câu chữ trong Đạo Luật Minh Bạch Hồ Sơ Epstein yêu cầu phải cho công bố thông tin về các quyết định nội bộ, bao gồm cả các sự thỏa thuận không bị truy tố.

"Nếu đây là một công ty luật tư nhân chỉ với 5% nguồn nhân lực của DOJ, công việc này sẽ được hoàn thành trước thời hạn", Dân biểu Massie nói hôm thứ Ba. "Họ vừa trễ một thời hạn khác để báo cáo tất cả các nhân vật chính trị có trong hồ sơ của họ, và họ phải biện minh cho tất cả các chỗ mà họ đã cho bôi đen".

"Vấn đề lớn nhất ở đây không phải là họ đã trễ hạn, mà là những gì mà họ cho bôi đen", ông Massie nói thêm.

Giữa lúc châu Âu nói nhiều hơn về “bảo đảm an ninh” và “lực lượng gìn giữ hòa bình”, Moscow lại trả lời bằng một cụm từ nặng như búa: quân đội phương Tây nếu hiện diện trên lãnh thổ Ukraine sẽ bị coi là “mục tiêu hợp pháp”.

Hôm thứ Năm, Bộ Ngoại giao Nga nhắc lại lập trường lâu nay, đồng thời nâng giọng cảnh báo sau khi Pháp và Anh tuyên bố sẵn sàng đưa quân đến Ukraine trong trường hợp có một thỏa thuận hòa bình. Phát ngôn viên Maria Zakharova nói rõ: nếu các nước phương Tây triển khai đơn vị quân sự, cơ sở quân sự, kho tàng và những hạ tầng liên quan trên đất Ukraine, Nga sẽ xem đó là can thiệp từ bên ngoài.

Với Moscow, đây không phải câu nói bột phát. Zakharova nhấn mạnh những “cảnh báo” kiểu này đã nhiều lần được phát ra ở cấp cao nhất và “vẫn còn nguyên giá trị”, đồng thời mô tả thỏa thuận mới giữa các đồng minh của Kyiv như một “tuyên bố quân phiệt” mang màu sắc leo thang.

Liên minh “tự nguyện” và ý định đặt chân vào Ukraine
Cơn sóng lần này nổi lên sau cuộc họp của nhóm được gọi là “Coalition of the Willing”. Tại đây, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ký một “tuyên bố ý định”, thống nhất về việc triển khai một lực lượng đa quốc gia để bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Starmer cho biết thỏa thuận vừa đạt được đã đặt ra khung pháp lý để binh sĩ Anh và Pháp có thể hoạt động trên lãnh thổ Ukraine, trong bối cảnh trước đó hai nước đã bày tỏ thiện chí đưa quân nhưng chưa “đóng khung” bằng cơ chế rõ ràng.

Ở phía Kyiv, Tổng thống Volodymyr Zelensky lâu nay luôn đòi hỏi các bảo đảm an ninh đủ mạnh, bởi với Ukraine, một bản giấy hòa bình không kèm “lá chắn” chỉ là khoảng lặng trước một cuộc xâm lược khác. Zelensky nói hôm thứ Năm rằng gói bảo đảm an ninh về cơ bản đã “sẵn sàng để hoàn tất ở cấp cao nhất” với Tổng thống Hoa Kỳ, sau vòng thương lượng tiếp theo tại Pháp hôm thứ Tư.

Nhưng ngay cả khi Mỹ, châu Âu và Ukraine tự đạt một đồng thuận, tuyên bố của Nga như nhắc lại một thực tế trần trụi: hai khối đang đứng rất xa nhau trong cùng một cuộc đàm phán, và mỗi bước tiến của bên này lại bị bên kia xem như một bước lấn.

Trên bàn giấy nói hòa bình, ngoài trời là mùa đông và tên lửa
Trong khi các nhà lãnh đạo bàn về khuôn khổ pháp lý, chiến trường lại đang nói bằng ngôn ngữ khác. Nga tăng cường tập kích trong những tuần gần đây, đặc biệt nhắm vào hạ tầng năng lượng của Ukraine – đánh vào điện, vào sưởi ấm, vào những thứ giữ cho một thành phố còn thở được giữa mùa đông.

Nhà chức trách Kyiv đã cảnh báo người dân chuẩn bị nước, pin dự phòng và quần áo ấm, đề phòng những đợt tấn công mới khi nhiệt độ có thể rơi xuống mức -20°C. Trong cái lạnh cắt da ấy, mất điện không chỉ là bất tiện; nó là nỗi sợ có hình dạng, là bữa ăn nguội, là phòng tối, là tiếng trẻ con khóc vì rét và người lớn lặng đi vì bất lực.

Starmer, khi nói về con đường hòa bình, thẳng thắn: chỉ có thể có thỏa thuận nếu Tổng thống Putin sẵn sàng nhượng bộ. Nhưng ông cũng kết luận một câu nghe như tiếng thở dài: “Dù Nga nói gì, Putin vẫn không cho thấy ông ấy sẵn sàng cho hòa bình.”

Một sợi dây kéo ngược hai phía
Châu Âu muốn ràng buộc an ninh cho Ukraine để ngăn chiến tranh lặp lại. Nga lại coi sự hiện diện quân sự phương Tây là một lằn ranh đỏ mới. Và thế là hòa bình bị kéo giằng giữa hai cực: một bên đòi bảo đảm bằng lực lượng, một bên dọa xem lực lượng ấy là mục tiêu.

Mùa đông thì không chờ ai ký xong giấy tờ. Điện có thể tắt bất cứ lúc nào. Và trong khoảng tối của những thành phố run lên vì rét, câu hỏi lớn nhất vẫn treo lơ lửng: khi lời “cảnh cáo” đã được viết bằng thép, liệu bàn tay nào còn đủ mềm để nắm lấy hòa bình?

Những cuộc biểu tình vì kinh tế đang lan khắp các tỉnh của Iran, xuất phát từ một cảm giác rất “đời”: người dân không còn chịu nổi cảnh đồng tiền rớt giá từng ngày, lạm phát như cơn sốt không hạ, và giá cả thì nhảy múa theo từng giờ. Hàng triệu người phải xoay xở giữa cơn bão sinh hoạt phí, để rồi chỉ một cú “hắt hơi” của thị trường cũng đủ biến bữa ăn tối thành bài toán nan giải.

Một cư dân Tehran khoảng 30 tuổi (xin giấu tên) mô tả nỗi bất an chung: sức mua lao dốc, cái gì cũng tăng, mà tương lai thì mù mịt. Và chính cái nỗi lo “không biết chuyện này kết thúc kiểu gì” mới làm người ta sợ nhất.

Mồi lửa từ Tehran: chợ Lớn, trường học, rồi lan ra cả nước
Ban đầu, đây là các cuộc phản đối có tổ chức ở những nơi “nhạy” nhất: các khu chợ, khu bazaar, và đại học tại Tehran. Nhưng rồi làn sóng ấy tràn ra các thành phố trên toàn quốc. Khi biểu tình kinh tế bắt tay với bức xúc chính trị, một phong trào thiếu thủ lĩnh và thiếu phối hợp rõ ràng lại càng dễ chuyển sang bạo lực, nhất là khi lực lượng an ninh được tung ra để “dập lửa”.

Một điểm then chốt khiến tình hình nóng lên là quyết định của ngân hàng trung ương chấm dứt chương trình cho một số nhà nhập khẩu tiếp cận USD giá rẻ hơn thị trường. Hệ quả đến gần như “qua đêm”: giá các mặt hàng cơ bản như dầu ăn, thịt gà… tăng vọt; một số sản phẩm biến mất khỏi quầy kệ. Sự bất ổn ấy khiến giới tiểu thương ở chợ Lớn Tehran đóng cửa hàng loạt — một bước đi hiếm hoi và nặng ký, bởi nhóm này vốn thường được xem là lực lượng từng có mối liên minh lịch sử với hệ thống cầm quyền.

Chính quyền sau đó cố “xả áp” bằng hỗ trợ tiền mặt trực tiếp — mức gần 7 USD mỗi tháng — đồng thời Tổng thống Masoud Pezeshkian lên truyền hình thừa nhận: không thể trông chờ chính phủ tự giải quyết tất cả một mình.

Hơn 100 thành phố xuống đường: khẩu hiệu chạm thẳng vào “đỉnh quyền lực”
Chỉ trong khoảng 11 ngày, biểu tình đã lan tới hơn 100 thành phố, theo các thông tin được nêu. Những điểm nóng nổi lên ở các tỉnh phía tây như Ilam (khu vực đa số người Kurd, giáp Iraq) và Lorestan — nơi nghèo khó, căng thẳng sắc tộc và bất mãn xã hội dễ bén lửa. Ở đó, người ta không chỉ đòi giá rẻ hơn, mà còn hô những khẩu hiệu trực diện như “Death to Khamenei”, nhắm thẳng vào Lãnh tụ Tối cao — người nắm quyền lực tối hậu trong cấu trúc nhà nước và tôn giáo Iran.

Bạo lực bùng phát: đám đông đốt phá trên đường phố; lực lượng an ninh siết chặt đàn áp. Một vụ việc gây chấn động là thông tin những người bị thương vào bệnh viện rồi bệnh viện bị lực lượng an ninh đột kích và bắt giữ, khiến nhiều tổ chức nhân quyền lên án và chính phủ phải hứa điều tra.

Truyền thông nhà nước liên quan đến Fars đưa tin khoảng 950 cảnh sát và 60 người thuộc lực lượng Basij bị thương trong các cuộc đối đầu, đồng thời gọi một số người biểu tình là “bạo loạn” và nói họ được trang bị súng, lựu đạn, vũ khí. Trong khi đó, các tổ chức nhân quyền đặt bên ngoài Iran nêu con số ít nhất 38 người thiệt mạng và hơn 2.000 người bị bắt trong chiến dịch trấn áp — các số liệu này được nói là chưa thể kiểm chứng độc lập đầy đủ.

Vì sao lần này “khác”? Khi bazaaris cũng quay lưng
Nhiều nhận định cho rằng đây là làn sóng lớn nhất kể từ các cuộc biểu tình đẫm máu năm 2022 sau cái chết của Mahsa Amini trong lúc bị cảnh sát đạo đức giam giữ. Nhưng điều khiến lần này gây “rúng” hơn nằm ở điểm xuất phát: giới tiểu thương bazaaris — nhóm từng đóng vai trò “xương sống tài chính” cho các chuyển động chính trị trong lịch sử Iran và thường được xem là tương đối gắn với trật tự hiện hành.

Trong hơn 100 năm lịch sử hiện đại Iran, bazaaris từng là tác nhân quan trọng trong nhiều phong trào lớn. Sự kết hợp giữa bazaaris và giới giáo sĩ từng giúp Cách mạng Hồi giáo 1979 thành công. Dù vai trò chính trị hiện nay có phần mang tính biểu tượng hơn, nhưng khi đồng tiền mất giá làm “đứt mạch” kinh doanh, họ là nhóm cảm đau nhanh, và phản ứng mạnh.

Chính quyền cũng tìm cách tách “người phản đối kinh tế” khỏi những người kêu gọi thay đổi chế độ: nhóm sau bị gán nhãn “bạo loạn”, “đánh thuê do nước ngoài hậu thuẫn”, và bị hứa sẽ trấn áp cứng rắn hơn.

Bóng ma chiến tranh và “lựa chọn thay thế” còn mờ
Làn sóng bất ổn diễn ra trong bối cảnh các đe dọa bên ngoài gia tăng. Chỉ vài tháng trước đã có các đợt tấn công của Israel và Mỹ nhắm vào Iran, và gần đây lại xuất hiện phát biểu từ phía Washington làm dấy lên khả năng các hành động quân sự mới, sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Trong môi trường ấy, nhà nước càng cảnh giác, dân chúng càng hoang mang: ai cũng hiểu chỉ một tia lửa cũng có thể biến khủng hoảng kinh tế thành khủng hoảng an ninh toàn diện.

Ở phía đối lập, Thái tử lưu vong Reza Pahlavi (con trai của cựu quân chủ Iran) lên tiếng ủng hộ biểu tình và kêu gọi hành động phối hợp trên toàn quốc. Trong một số video, có tiếng hô ủng hộ quân chủ, nhưng mức độ lan rộng của xu hướng này vẫn chưa rõ ràng.

Điều đó nói gì về tương lai chế độ? “Không có bản thiết kế thoát khủng hoảng”
Tổng thống Pezeshkian từng tranh cử với hình ảnh đứng về phía người lao động, hứa giảm can thiệp vào thị trường tiền tệ và đổ lỗi cho trừng phạt, tham nhũng, in tiền quá mức. Nhưng thực tế sau hơn một năm cầm quyền, chính tầng lớp lao động và trung lưu — nền móng xã hội của Iran — lại đang chật vật nhất.

Tham nhũng, quản trị yếu kém, vấn đề môi trường chồng lên hệ thống lãnh đạo trì trệ khiến khủng hoảng như một nút thắt càng kéo càng chặt. Các chuyên gia cảnh báo: nếu không có “lối ra” thực chất, biểu tình khó tạo ra thay đổi chế độ ngay lập tức vì thiếu một lựa chọn thay thế đủ sức kết dính. Tuy vậy, quy mô bất ổn cho thấy một sự thật đáng ngại: niềm tin của một bộ phận rất lớn người dân đã cạn kiệt.

Một nhận định chua chát được nêu ra: các lãnh đạo Iran không có “bản thiết kế” để đưa đất nước ra khỏi chuỗi khủng hoảng. Và công cụ còn lại mà nhà nước thực sự nắm chắc… là cưỡng chế và bạo lực. Khi đối thoại không còn hiệu quả, và bữa cơm trở thành nỗi lo từng giờ, đường phố sẽ tiếp tục là nơi người ta tìm cách nói lên điều mà họ tin rằng trong phòng họp không ai nghe nữa.

Khi trời Caracas còn tối như mực, chỉ ít giờ sau tin Nicolás Maduro bị bắt, bịt mắt và đưa sang Mỹ, một đoạn video lan truyền: Bộ trưởng Nội vụ Venezuela, Diosdado Cabello, đứng giữa nhóm người có vũ trang, mặc áo chống đạn và đội mũ sắt. Trên đầu là tiếng vo ve của drone, dưới đất là một thứ không khí căng như dây đàn. Cabello gọi vụ bắt cóc Maduro là “hành động tội phạm, khủng bố”, rồi trấn an dân chúng “hãy bình tĩnh”, hãy “tin vào lãnh đạo”, tin vào quân đội và hệ thống chính trị trong “tình huống đang đối mặt”.

Nhưng điều trớ trêu đến lạnh gáy: ngay buổi sáng đó, phía Mỹ công bố bản cáo trạng đã được mở niêm phong đối với Maduro, cáo buộc nhiều tội danh, trong đó có buôn ma túy. Và cái tên đứng ngay sau Maduro trên cáo trạng… lại chính là Cabello.

Ba “trục” quyền lực và cái tên nguy hiểm nhất
Các phân tích chính trị mô tả Venezuela lúc này có ba “tâm” quyền lực. Một là trục Maduro – mà bà Delcy Rodríguez (đang giữ vai trò lãnh đạo tạm quyền) được xem như phần nối dài. Hai là Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López, người nắm cán cân quân đội. Và trục thứ ba – theo nhận định của một số chuyên gia – mới là thứ đáng gờm nhất: Diosdado Cabello, nhân vật kiểm soát bộ máy an ninh nội địa, tình báo và các cơ chế trấn áp.

Trong một chế độ, đôi khi quyền lực không nằm ở người phát biểu hay người ký giấy, mà nằm ở người cầm chìa khóa cửa nhà giam.

“Loyalist” của thời Chávez: từ xe tăng 1992 đến bộ máy trấn áp 2024
Cabello, 62 tuổi, là một trong những “cựu thần” hiếm hoi còn sót lại từ lớp lãnh đạo cốt lõi thời cố Tổng thống Hugo Chávez. Ông từng tham gia cuộc đảo chính bất thành năm 1992, và theo lời kể của các nhà nghiên cứu Venezuela, Cabello từng ở trong nhóm xe tăng tìm cách lao vào dinh tổng thống – một chi tiết đủ nói lên bản chất con người: cứng rắn, kỷ luật sắt, và sẵn sàng đi đến tận cùng.

Cabello góp phần xây dựng phong trào chính trị của Chávez, từng giữ vai trò phó tổng thống, thậm chí trong cuộc đảo chính chống Chávez năm 2002, ông có lúc trở thành tổng thống “vài giờ” trước khi Chávez trở lại. Đến năm 2024, Cabello được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nội vụ, vị trí cho phép ông kiểm soát mạng lưới an ninh – từ cảnh sát, tình báo, đến các cấu trúc duy trì trật tự theo kiểu “bàn tay sắt”.

Các tổ chức và nhà hoạt động nhân quyền từng cáo buộc bộ này liên quan các chiến dịch đàn áp khi căng thẳng với Mỹ leo thang cuối năm 2025, bao gồm bắt cóc chính trị và những vụ “biến mất” gây rúng động. Có gia đình đã công khai chỉ đích danh Cabello phải chịu trách nhiệm trong các vụ việc liên quan người thân bị đưa đi rồi không trở về.

Mỹ đã nhắm Cabello từ lâu: cấm vận, cáo trạng, và khoản treo thưởng 25 triệu USD
Cabello không phải cái tên “mới bị gọi” sau vụ Maduro. Từ năm 2018, Mỹ đã trừng phạt Cabello cùng vợ và em trai, nêu lý do liên quan buôn ma túy. Sau đó, Mỹ tiếp tục truy tố, cáo buộc ông là nhân vật then chốt trong mạng lưới bị gọi là “Cartel de los Soles” – một hệ thống bị nghi do các nhân vật trong chính quyền Venezuela bảo trợ. Con số treo thưởng cho việc bắt giữ Cabello từng là 10 triệu USD và được nói đã nâng lên 25 triệu USD. Cabello phủ nhận mọi cáo buộc, gọi đó là “một lời nói dối lớn”.

Trong chính trị, khi một người bị đặt lên bảng “truy nã biểu tượng”, họ không còn sống trong thế giới bình thường nữa. Mọi cánh cửa ra vào đều có thể biến thành ngõ cụt.

“Người dẫn chương trình” quyền lực: khi màn hình TV thành công cụ trấn áp
Khác với Delcy Rodríguez và Padrino López, Cabello còn có một vũ khí khác: sự nổi tiếng đại chúng. Ông dẫn chương trình truyền hình dài hơi “Con el Mazo Dando” (“Giáng bằng cây búa”), ghi hình trước khán giả, pha trộn hài hước, lời đồn, “tin tình báo độc quyền” và những màn chế nhạo đối thủ. Cabello thường xuyên công kích các chính khách Mỹ; chương trình có không khí tếu táo, nhưng lại bị nhiều tổ chức nhân quyền xem như một dạng “vũ khí” để bêu tên, đe dọa và tạo áp lực, thậm chí từng bị chỉ trích khi ông công bố thông tin liên quan bắt giữ nhà báo ngay trên sóng.

Một chế độ không chỉ vận hành bằng nhà tù và súng ống. Nó còn vận hành bằng nỗi sợ được phát sóng định kỳ.

Cabello có phải người kế tiếp? Thông điệp sau vụ bắt Maduro: “không ai an toàn”
Sau khi Maduro bị bắt, Cabello xuất hiện dày đặc hơn với hình ảnh các nhóm vũ trang tuần tra, hô khẩu hiệu trung thành. Nhưng các chuyên gia cho rằng ông đang ở “chế độ sinh tồn”. Bởi nếu Mỹ có thể “vào bắt Maduro”, thì thông điệp gửi tới Cabello, Rodríguez và Padrino rất rõ: không ai là bất khả xâm phạm.

Cabello cũng bị đánh giá là người khó “thỏa hiệp” nhất, vì gánh nặng cáo trạng, cấm vận và cả hệ tư tưởng chống Mỹ ăn sâu nhiều thập kỷ. Con đường phía trước bị mô tả lạnh lùng: hoặc xuống giọng để tìm lối thoát, hoặc biến mất khỏi cuộc chơi. Và trong những kịch bản tàn nhẫn nhất, lựa chọn có thể chỉ còn: lưu vong, nhà tù, hoặc chiến đấu đến cùng.

Trong ván cờ này, Maduro đã bị bứng khỏi bàn. Và cái bóng đứng sau áo giáp ở Caracas hiểu rất rõ: khi “người số một” đã bị lôi đi trong đêm, thì người tiếp theo chỉ còn tính bằng… thời gian.

Nếu phát hiện ra trong lổ tai có cục mụn, đó là dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn đang gặp rắc rối lớn đó.

Ai trong chúng ta cũng từng ít nhất một lần cảm thấy muốn "phát điên" lên vì những nốt mụn đáng ghét thích mọc lung tung. Lúc thì chúng mọc giữa trán, lúc khác lại nỗi lên bên cạnh chiếc miệng xinh, nhưng "điên" nhất chắc là khi mụn lại kiếm chổ để "trú ngụ" ở trong mũi hay tai. Ôi sao mà thấy bực mình, khó chịu, lại còn khiến cho chúng ta bị xấu xí đến như vậy?

(Minh họa)
Nhưng có bao giờ bạn thắc mắc rằng, tại sao mụn lại có thể chui vào trong tai để "làm ổ" được nhỉ? Phải chăng chúng có cánh bay vào đó ư hay vì chúng ta sống quá dơ bẩn nên mụn mới mọc ở tai? Hãy cùng tìm lời giải ngay sau đây.

Mụn có thể xuất hiện ở bất cứ ở đâu, càng ở chỗ "hiểm" thì việc tìm cách loại bỏ ra hay điều trị chúng càng trở nên khó khăn hơn.

Theo ông Pimple Popper, tiến sĩ chuyên khoa da liễu ở California, mụn, đặc biệt là mụn đầu đen có thể xuất hiện ở bất cứ ở đâu trong cơ thể người. Nhưng đằng sau những nốt mụn đáng ghét ấy là dấu hiệu cảnh giác về sức khỏe của cơ thể.

Cụ thể hơn, chiếu theo bản đồ gọi là "Face mapping" của tiến sĩ Michael Shapiro, bác sĩ chuyên khoa về da liễu, Giám đốc Y khoa và là người đã sáng lập ra Viện Da liễu Vanguard (Ấn Độ) thì mụn mọc trên tai cho thấy đó là dấu hiệu báo hiệu phần thận của bạn đang có vấn đề xấu.

Mụn mọc ở những điểm này trên mặt, có nghĩa là các bộ phận tương ứng trong cơ thể bạn đang gặp phải vấn đề xấu.

Theo đó, tai là mô hình thu nhỏ của cơ thể người, nhưng chủ yếu đại diện cho 2 quả thận. Nếu mụn xuất hiện ở khu vực chung quanh tai (đôi khi ở bên trong tai) nghĩa là thận bạn đangcó vấn đề, hay cơ thể bạn báo hiệu cần phải uống thêm nhiều nước.

Thận có chức năng quan trọng là giúp cho bài tiết ra các chất trong cơ thể và nước là một thành phần không thể thiếu để giúp cho 2 quả thận hoạt động tốt.

Nếu uống không đủ nước, thận sẽ dễ bị nhiễm độc tố và dễ gây ra bị nhiễm trùng đường tiểu. Không chỉ vậy, khi cơ thể bị thiếu nước, hoạt động của các bộ phận trong cơ thể sẽ bị chậm lại, việc lưu thông máu huyết trở nên khó khăn và gặp nhiều trì trệ. Điều đó sẽ khiến cho tim phải làm việc liên tục hơn, dẫn đến hậu quả là tim đập nhanh, huyết áp tụt giảm mạnh, nhức đầu, chóng mặt.

Không những vậy, hiện tượng bị chuột rút (vọp bẽ) sẽ xảy ra thường xuyên hơn. Lý do là khi thân nhiệt tăng cao sẽ gây ra nhiều thay đổi về các thành phần của cơ bắp: chất điện giải, muối natri và kali.

Sự mất cân đối về chất lỏng bên trong cơ thể sẽ làm gia tăng sự kích thích đến dây thần kinh trong cơ bắp, và khiến cho cơ bắp tự động bóp nghẹt, gây ra triệu chứng bị chuột rút rất đau đớn và có thể kéo dài.

Để ngăn ngừa tình trạng này, bạn cần nên bổ sung uống nhiều nước, tránh uống quá nhiều cà phê, thức uống chứa nhiều caffeine và bớt ăn mặn. Đây là những thực phẩm có thể sẽ khiến cơ thể "háo nước" hơn.

(Minh họa)
Bên cạnh đó, việc xuất hiện những mụn nhỏ trong tai, cho thấy cũng có thể là do viêm nang lông. Do cấu trúc của ống tai nửa trong là niêm, nửa ngoài là da, cùng với vành tai có nhiều lông, bên dưới các lỗ chân lông là các tuyến mồ hôi, tuyến bã nên rất dễ bị viêm, tạo ra nỗi mụn trong ống tai.

Mặt khác, việc bạn cho ngoáy tai thường xuyên mà dụng cụ lại không sạch, dễ làm trầy xước, gây nhiễm trùng ống tai.

Bởi vậy, khi phát hiện có mụn mọc trong tai, bạn nên đến bác sĩ để có hướng điều trị thích hợp.

Face mapping vốn là một phương pháp cổ truyền bắt nguồn từ y học cổ truyền của người Ayurveda và người Trung Hoa.

Hiểu đơn giản hơn, Face Mapping là "vẽ sơ đồ" trên gương mặt của bạn, chia ra thành nhiều khu vực riêng biệt, mỗi phần có mối liên hệ mật thiết đến các bộ phận khác nhau bên trong cơ thể người.

Sau màn delay 4 tiếng rồi thông báo hủy chuyến Munich – Sài Gòn của Vietnam Airlines (VNA), cả đoàn hành khách được gọi ra quầy để “giải quyết”. Nghe mọi người kháo nhau: ai muốn bay tiếp với VNA thì có thể được đưa về khách sạn, lo ăn uống và hôm sau bay lại; ai không muốn thì hãng hoàn tiền để tự mua vé khác. Mình chỉ nghe người đứng trước kể lại nên không dám khẳng định 100%, nhưng đại khái là vậy.

Rồi sân bay mở luôn một line riêng cho khách chuyến này… nhập cảnh lại. Và đây mới là đoạn “phim hay”: mình bị giữ lại ngay tại chỗ vì visa còn hạn nhưng dạng single-entry — đã vào rồi thì không được vào lần nữa. Không chỉ mình, nhiều người cũng chung cảnh ngộ; có người còn căng hơn: ngày bay lại đúng là ngày cuối visa, nếu delay qua hôm sau coi như sai luật, thế là hải quan phải giữ để xử lý.

Đang đứng chờ trong tâm trạng “không biết đời mình đi về đâu”, bỗng một chú kỹ thuật sân bay chạy ra, mặt cười hớn hở, báo (tiếng Đức) rằng máy bay sửa xong, có thể bay lại. Lúc đó hơn nửa hành khách đã làm xong thủ tục nhập cảnh lại, nửa còn lại còn đang lơ ngơ. Tin thì mừng mà cũng hoang mang: “Ủa, mới hủy xong giờ bay lại là sao?”

Hải quan Đức “chốt kèo”: cho tất cả quay lại… rồi làm lại từ đầu
Sau vài cú điện thoại nội bộ, phía hải quan Đức quyết định một phương án nghe rất “đúng kiểu Đức”: cho toàn bộ hành khách nhập cảnh lại, rồi sau đó… kiểm tra an ninh và làm thủ tục xuất cảnh lần nữa với đúng vé cũ, đúng cổng boarding cũ.

Trường hợp visa single-entry như mình thì họ bảo đại ý: “Cứ cầm passport tới, tụi tôi sẽ giải quyết.” Kết quả là trong hộ chiếu mình có hai con dấu xuất cảnh cùng một ngày, trong đó một cái bị gạch, ghi chú linh tinh — một kỷ niệm hiếm có, kiểu “đóng dấu sưu tầm” mà không ai muốn sưu tầm. Cũng đúng lúc đó, email từ VNA báo giờ bay mới cập nhật.

Phiếu cơm 20 euro: nghe sang, nhưng đời không như mơ!
Sau khi tất cả chạy lại vòng an ninh – xuất cảnh, hãng hướng dẫn quay về quầy boarding nhận phiếu: voucher 20 euro, dùng để mua đồ ăn, nước uống trong lúc chờ và chỉ áp dụng ở một số quầy được chỉ định. Ai hay bay quốc tế chắc nghe quen rồi, nhưng mỗi lần gặp vẫn thấy… vừa buồn cười vừa bực bội.

Mình cầm phiếu đi xếp hàng, tự tin định “order” một lon bia Đức cho đời bớt nhạt (tầm 6,7 euro). Ai dè quầy báo: voucher này không phải muốn mua gì thì mua, mà theo “combo định mệnh”: 1 miếng gà chiên + 1 chén khoai tây chiên + 1 chai nước. Quầy bên cạnh thì đồ ăn phong phú ngon hơn, nhưng nhìn hàng người chuyến mình xếp dài dằng dặc là mình… xin thua. Thôi ăn dở cho lẹ, còn hơn ngon mà đợi tới mùa quýt.

Trớ trêu nhất là: vừa mua xong, chưa kịp ăn xong, máy bay lại thông báo boarding lại. Nhiều người còn chưa kịp mua, có người còn đang nhai dở. Mình cũng vậy. Thế là mình túm luôn đống khoai với miếng gà, ôm lên máy bay… ăn tiếp cho đúng tinh thần “phiếu cơm du mục”.

Về tới Việt Nam: trong cái rủi vẫn có cái may
Cuối cùng thì mình cũng vui mừng báo tin: đã về tới Việt Nam an toàn. Chậm trễ thì có, mệt thì khỏi nói, nhưng nghĩ lại vẫn thấy “may”: phát hiện sự cố sớm còn hơn cất cánh rồi gặp trục trặc giữa trời. Nên trong cái rủi vẫn có cái may.

Mình cũng không muốn chê trách VNA hay bên vận hành sân bay Munich. Nhìn cách họ xoay xở, sửa chữa, hướng dẫn, xử lý với hải quan… mình tin họ cũng đã cố gắng. Bay đường dài, lại gặp thời tiết châu Âu khắc nghiệt đợt này, máy móc đôi khi trục trặc cũng không phải chuyện lạ. Điều mình mong là hãng bay và vận hành sân bay phối hợp kiểm tra kỹ, tận tâm, chất lượng hơn nữa để hành khách yên tâm.

Chuyện “claim” bồi thường EU: 600 euro có thật dễ ăn?
Và còn một chuyện không thể không nhắc: khiếu nại bồi thường trễ chuyến theo quy định EU (EU261). Thường thì nếu đến nơi trễ quá 3 giờ, chặng bay trên 3.500 km và không thuộc lý do bất khả kháng kiểu thời tiết/thiên tai/chính trị… mức bồi thường có thể lên tới 600 euro. Nhưng nói vậy thôi chứ “claim” không phải lúc nào cũng trơn tru; thủ tục, lý do hãng đưa ra, bằng chứng… còn lằng nhằng lắm. Mình sẽ kể tiếp ở bài sau cho rõ, vì cái món “600 euro” này nghe ngọt, nhưng không phải ai cũng cắn là trúng. 😆
Hien Nguyen

Những ngày gần đây, chatbot AI Grok của Elon Musk rơi vào một cơn bão gây phẫn nộ: hệ thống bị “dội” bởi vô số hình ảnh mang tính tình dục, phần lớn nhắm vào phụ nữ — và điều đáng sợ hơn, nhiều người trong đó là người thật, bị biến thành đối tượng bị bêu riếu mà không hề đồng thuận. Người dùng không chỉ xin “chỉnh ảnh cho vui”, mà còn tìm cách khiến AI “lột đồ kỹ thuật số”, đặt nhân vật vào những tư thế gợi dục.

Trong vài trường hợp xuất hiện tuần trước, có hình ảnh trông như trẻ vị thành niên, dẫn đến việc tạo ra nội dung mà chính người dùng gọi thẳng là hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em. Đây là điểm chạm nguy hiểm nhất: khi công nghệ, tốc độ lan truyền và sự vô trách nhiệm gặp nhau, hậu quả không còn là “tranh cãi đạo đức” nữa, mà có thể kéo thẳng sang tội phạm và tổn hại đời người.

Grok khác các AI khác ở chỗ: nó nằm ngay trong X, và có thể “trả lời công khai”
Grok vốn đã là một “ngoại lệ” so với nhiều mô hình AI phổ biến: cho phép và đôi lúc còn khuyến khích nội dung nhạy cảm, có cả các chế độ “spicy” và dạng avatar đồng hành. Nhưng điều khiến câu chuyện trở nên nghiêm trọng là Grok được tích hợp ngay trong mạng xã hội X — nơi người ta có thể trò chuyện riêng, nhưng cũng có thể tag Grok vào một bài đăng và nhận phản hồi trước mắt thiên hạ.

Làn sóng “lột đồ kỹ thuật số” bùng lên từ cuối tháng 12, khi nhiều người phát hiện họ có thể dùng Grok để “chỉnh” ảnh lấy từ bài đăng hoặc luồng thảo luận trên X. Ban đầu, nhiều yêu cầu chỉ dừng ở mức “cho mặc bikini”. Elon Musk thậm chí còn chia sẻ lại vài ảnh kiểu đó của chính mình và cả những nhân vật nổi tiếng khác. Nhưng chỉ một bước trượt, trào lưu nhanh chóng biến dạng: từ “đùa cợt” sang xâm hại hình ảnh phụ nữ không đồng thuận, rồi lao về phía vùng cấm với trẻ vị thành niên.

Nghiên cứu chỉ ra mức độ lan rộng: hơn nửa ảnh là “ít vải”, đa số là nữ
Các nhóm nghiên cứu theo dõi nội dung AI đã mô tả bức tranh rất đáng lo. Copyleaks cho rằng xu hướng có thể khởi phát từ một số nhà sáng tạo nội dung người lớn tự “tạo hình” để quảng bá, nhưng ngay sau đó người dùng bắt đầu nhắm vào những phụ nữ chẳng liên quan và chẳng hề cho phép.

Tổ chức AI Forensics (phi lợi nhuận ở châu Âu) phân tích hàng chục ngàn ảnh do Grok tạo ra và hàng chục ngàn yêu cầu của người dùng trong giai đoạn cuối tháng 12 – đầu tháng 1. Kết quả cho thấy tần suất dày đặc của các từ khóa kiểu “mặc/đổi/loại bỏ quần áo”, “bikini”… Đáng chú ý: hơn một nửa ảnh về con người bị biến thành hình ảnh “tối giản trang phục”, và phần áp đảo là các nhân vật thể hiện như phụ nữ. Một tỷ lệ nhỏ nhưng cực kỳ báo động là ảnh mang dáng dấp người dưới 18 tuổi — và theo AI Forensics, đã có yêu cầu nhắm trực tiếp vào nhóm này với nội dung khiêu dâm; Grok bị cáo buộc đã “chiều” theo.

xAI nói “chống nội dung bất hợp pháp”, nhưng thực tế lại cho thấy lan can quá mỏng
Trước phản ứng dữ dội, Musk và xAI tuyên bố họ đang hành động với nội dung bất hợp pháp trên X, bao gồm CSAM: xóa, khóa vĩnh viễn tài khoản và phối hợp cơ quan chức năng khi cần. Grok cũng từng thừa nhận có “lỗ hổng lan can”, nói CSAM là bất hợp pháp và hướng người dùng báo cáo cho FBI cũng như Trung tâm Quốc gia về Trẻ em Mất tích và Bị bóc lột.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: dù tuyên bố cứng rắn, luồng nội dung nhắm vào phụ nữ vẫn bị mô tả là “ngập” trong các phản hồi và yêu cầu. X có đình chỉ một số tài khoản và gỡ một số ảnh, song câu hỏi công chúng đặt ra là: vì sao hệ thống lại có thể đi xa đến vậy ngay từ đầu?

“Chống kiểm duyệt” và cái giá của việc tháo chốt an toàn
Một mạch nền quan trọng trong câu chuyện là thái độ của Musk với kiểm duyệt. Ông nhiều lần công kích các mô hình AI “woke” và phản đối điều ông gọi là bịt miệng. Theo nguồn tin nội bộ được nêu, Musk từng không hài lòng với việc Grok bị siết quá nhiều rào chắn. Trong khi đó, đội an toàn của xAI vốn đã nhỏ lại còn mất thêm nhân sự ở giai đoạn nhạy cảm ngay trước khi trào lưu bùng nổ “digital undressing”.

Khi bạn muốn một chiếc xe chạy nhanh hơn, bạn có thể đạp ga. Nhưng nếu bạn tháo luôn thắng, câu hỏi không còn là “đi nhanh” nữa, mà là lao vào ai và tông lúc nào.

Châu Âu, Ấn Độ, Malaysia vào cuộc: rủi ro pháp lý bắt đầu hiện hình
Hệ quả không dừng ở phẫn nộ trên mạng. Nhiều cơ quan quản lý quốc tế đã mở điều tra hoặc phát tín hiệu can thiệp, với những tuyên bố cực kỳ gay gắt: nội dung như vậy là bất hợp pháp, đáng ghê tởm và không có chỗ đứng. Ở Mỹ, giới chuyên gia pháp lý cảnh báo các nền tảng tạo ra hoặc để lan truyền hình ảnh trẻ em bị bóc lột có thể đối mặt rủi ro lớn, và nạn nhân trong ảnh có thể khởi kiện dân sự.

Đặc biệt, thông tin nêu rõ một đạo luật mới (Take It Down Act) yêu cầu nền tảng phải gỡ bỏ hình ảnh nhạy cảm không đồng thuận — dù là thật hay do máy tạo — trong thời hạn nhất định sau khi được thông báo. Bộ Tư pháp Mỹ cũng nhấn mạnh họ sẽ truy tố mạnh tay các hành vi liên quan CSAM, kể cả khi yếu tố “AI tạo sinh” xuất hiện trong chuỗi sản xuất.

“Lan can” hoàn toàn có thể dựng được — chỉ là tốn kém và chậm hơn
Một cựu nghiên cứu viên an toàn AI từng nói thẳng: có thể xây rào chắn để quét ảnh, nhận diện dấu hiệu trẻ em và khiến hệ thống hành xử thận trọng hơn. Nhưng rào chắn có “giá”: phản hồi chậm hơn, tốn tài nguyên tính toán hơn, và đôi khi từ chối cả những yêu cầu vô hại.
Tóm lại: an toàn không miễn phí. Nhưng cái giá của “không an toàn” đôi khi là danh dự, là tuổi thơ, là mạng sống — và là một vết nhơ pháp lý kéo dài.

Một nghịch lý chua chát: nền tảng người lớn siết chặt xác minh, còn mạng xã hội thì loạng choạng
Trong lúc Grok bị chỉ trích vì hình ảnh không đồng thuận, một ví dụ đối chiếu xuất hiện: một trang web người lớn cho biết họ đã mạnh tay gỡ hàng triệu video từ người tải lên chưa xác minh, chặn tải xuống phần lớn nội dung và chuyển sang mô hình “xác minh danh tính” chặt chẽ hơn để hạn chế lạm dụng. Họ còn châm biếm rằng nhiều mạng xã hội lớn vẫn chưa áp dụng cơ chế xác minh tương tự cho nội dung do người dùng đưa lên.
Sự đối chiếu ấy nghe cay đắng: đôi khi nơi bị xã hội nhìn bằng ánh mắt định kiến lại dựng lan can nghiêm ngặt hơn nơi tự nhận là “quảng trường công cộng”.

AI không xấu — nhưng AI không có thắng thì sẽ giết người
Câu chuyện Grok không chỉ là chuyện một sản phẩm “vạ miệng”. Nó là minh họa rõ nhất cho rủi ro khi AI tạo ảnh được cắm thẳng vào mạng xã hội, cho phép tạo – phát – lan truyền gần như tức thời, trong khi rào chắn vừa mỏng vừa thiếu người canh.

Nếu những “lan can” không được dựng đủ cao, đủ nhanh, đủ nghiêm, thì công nghệ sẽ không còn là tiện ích. Nó trở thành máy gia tốc cho sự tàn nhẫn — và những người yếu thế nhất, đặc biệt là trẻ em, sẽ là người lãnh đủ trước tiên.

Theo như lời chia sẻ của nam nghệ sĩ là ông chủ ở Mỹ mới đây rằng, mỗi đêm tôi chạy khoảng chục show, nếu không tiêu xài gì hết thì mua được 1 chỉ vàng. Thời đó nghệ sĩ chúng tôi cũng không có gì để mua nên có tiền là cứ để ra mua vàng. Đeo chỉ vàng trên tay xong ra tiệm gõ cốp cốp lên bàn, cảm giác sướng lắm. Cỡ chị Trang Thanh Lan một tuần mua 2 cây vàng là chuyện bình thường.

Vừa qua, tại chương trình Vân Sơn cùng người nổi tiếng, ca sĩ Trang Thanh Lan đã chia sẻ về thời hoàng kim của mình:

"Lúc đó tôi đi hát về chỉ có ngủ, làm gì còn thời gian mà đếm tiền. Tiền thù lao cứ để trong bao rồi cất vào trong tủ. Tôi đi hát cả ngày, về tới nhà là tối mặt tối mày, chỉ đủ thời gian lau mặt mũi, ăn uống rồi đi ngủ.

Một tuần lễ tôi chỉ dám xin bầu show cho nghỉ một ngày để relax, cho con đi chơi. Lúc đó tôi mới rảnh để đếm tiền rồi đem ra chợ mua vàng. Trung bình một tuần đi hát tôi phải mua được 2 cây vàng, rồi còn tiền tiêu xài, xe cộ nữa. Bây giờ thì mỗi năm mua được một cây vàng cũng là may rồi".

Danh hài Vân Sơn thốt lên: "Trời ơi chị Trang Thanh Lan kiếm quá nhiều. Tôi còn nhớ giai đoạn năm 1987 tôi đi diễn show được 3000 đồng một show. Mỗi đêm tôi chạy khoảng chục show, nếu không tiêu xài gì hết thì mua được 1 chỉ vàng.

Thời đó nghệ sĩ chúng tôi cũng không có gì để mua nên có tiền là cứ để ra mua vàng. Đeo chỉ vàng trên tay xong ra tiệm gõ cốp cốp lên bàn, cảm giác sướng lắm. Cỡ chị Trang Thanh Lan một tuần mua 2 cây vàng là chuyện bình thường".

Tiếp đó, Trang Thanh Lan chia sẻ về con đường sự nghiệp: "Tự tôi thì không biết được mình có khiếu văn nghệ. Ba tôi hồi đó làm trong một hãng nước ngọt của Pháp nhưng vẫn cúng rằm tháng 7.

Tôi nhớ lúc tôi 7 tuổi thì ba có đưa tôi tới cúng rằm tháng 7 ở công ty. Ở đó có một sân khấu và tôi cứ thế lên sân khấu hát tỉnh bơ, không biết ngại.

Tới năm 16 tuổi, tôi nghe trên tivi thấy chú nhạc sĩ Tùng Lâm tổ chức thi tuyển giọng ca nên đăng ký đi thử giọng. Tôi vừa lên hát vài câu thì chú Tùng Lâm bào tôi: "Con ơi con không cần thử giọng đâu, chủ nhật này con lên sân khấu hát luôn với chú".

Thế là từ đó tôi được đi hát luôn. Tôi phải công nhận Tổ nghề cho tôi có cái nhịp sẵn trong người, chứ tôi đâu được học hành gì về ca hát, nhạc lý. Tới khi có chút tiếng tăm, tôi mới đi học nhạc lý.

Âm nhạc ngấm vào tôi từ nhỏ vì nhà tôi bật radio cả ngày. Mấy bà chị tôi đều mê văn nghệ nhưng không bà nào hát được, có mình tôi làm ca sĩ.

Nghệ danh của tôi là do chú Tùng Lâm đặt cho vì chú thích tên Thanh Lan nhưng lúc đó lại có hai chị ca sĩ tên Thanh Lan rồi nên chú lấy thêm tên Trang là con gái chú ghép vào trước, thành Trang Thanh Lan".

Sau chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela và việc Washington thúc ép Caracas đổi phe, Tổng thống Donald Trump muốn Mỹ đứng ra “bán” dầu Venezuela, đồng thời kêu gọi các công ty Mỹ nhảy vào hồi sinh hạ tầng khai thác. Nghe thì như một thương vụ lớn, nhưng thị trường dầu không vận hành theo khẩu hiệu. Nó vận hành theo nhu cầu thật, và “người mua lớn nhất” giờ đang đổi thói quen một cách chóng mặt: Trung Quốc.

Trung Quốc từng là khách hàng lớn, nhưng “cơn đói dầu” đang nguội dần
Nhiều năm qua, Trung Quốc là một trong những khách hàng dầu quan trọng của Venezuela. Thế nhưng điều đang xảy ra ở Trung Quốc lại là một cuộc chuyển đổi gần như thần tốc: xe điện bùng nổ, giao thông thay máu, và nhu cầu dầu trong dài hạn có xu hướng đi xuống. Các phân tích cho rằng Trung Quốc đã chạm hoặc sắp chạm “đỉnh dầu” (peak oil) — nghĩa là từ đây trở đi, tổng nhu cầu dầu sẽ khó tăng mạnh như trước, thậm chí giảm dần theo thời gian.

Vì vậy, cú chấn động ở Venezuela có thể không làm Trung Quốc “khát dầu” như nhiều người tưởng. Khi cần, các nhà nhập khẩu Trung Quốc vẫn có thể xoay qua những nguồn khác như Nga hay Iran để bù vào, nhất là trong bối cảnh thị trường còn nhiều dòng dầu giảm giá vì bị trừng phạt.

Dòng dầu Venezuela chảy sang Trung Quốc không nhỏ, nhưng cũng không đủ để “bóp nghẹt” Bắc Kinh
Ước tính mỗi ngày có khoảng 400.000–500.000 thùng dầu Venezuela chảy sang Trung Quốc. Con số này đáng kể với Venezuela, nhưng lại chỉ là một phần nhỏ trong tổng nhập khẩu dầu khổng lồ của Trung Quốc. Nói cách khác: nếu dòng chảy ấy bị siết lại vì can thiệp của Mỹ, Venezuela sẽ đau hơn, còn Trung Quốc có thể vẫn “chịu được” bằng cách chuyển hướng sang nguồn khác.

Một nhận định đáng chú ý trong các phân tích: Venezuela cần thị trường Trung Quốc hơn là Trung Quốc cần dầu Venezuela. Và câu này, trong thương mại năng lượng, đôi khi quyết định ai là người phải xuống giọng trước.

Washington đòi Caracas “cắt” Trung Quốc – Bắc Kinh đáp: chuyện làm ăn hợp pháp, không ai có quyền can thiệp
Theo thông tin được nêu, chính quyền Trump đã nói với chính phủ lâm thời của Venezuela rằng họ phải cắt quan hệ với Trung Quốc, Iran, Nga và Cuba, đồng thời “bắt tay độc quyền” với Mỹ về khai thác dầu. Phía Trung Quốc phản ứng theo đúng giọng ngoại giao quen thuộc: quan hệ kinh doanh Trung Quốc–Venezuela là hợp pháp, phù hợp lợi ích đôi bên, không liên quan bên thứ ba và không chấp nhận sự can thiệp của bên thứ ba.

Điều đáng nói là: Bắc Kinh có thể phản đối về nguyên tắc, nhưng về nhu cầu thực tế, họ lại đang bước vào giai đoạn ít lệ thuộc dầu hơn trước. Và chính sự thật đó khiến “lá bài Venezuela” khó tạo áp lực lâu dài lên Trung Quốc như kỳ vọng của Washington.

Xe điện: lý do khiến Trung Quốc “quay lưng” với câu chuyện dầu mỏ
Tại sao Trung Quốc giảm cơn đói dầu? Câu trả lời nằm trên đường phố: xe điện. Số liệu được trích dẫn cho thấy trong 18,5 triệu xe điện bán ra toàn cầu năm ngoái, hơn 11 triệu bán ở Trung Quốc. Chính sách xe điện tại Trung Quốc không phải kiểu “lúc nóng lúc lạnh”, mà đã thành thói quen xã hội và cấu trúc công nghiệp. Khi thị trường nội địa dần bão hòa, các hãng Trung Quốc lại đẩy mạnh xuất khẩu, và câu chuyện xe điện đang được “nhân bản” sang nhiều nơi khác, đặc biệt ở các nước thuộc “Global South”.

Dĩ nhiên, dầu không biến mất ngay. Nhu cầu từ hóa dầu và nhiên liệu bay còn có thể tăng. Nhưng với giao thông đường bộ — nơi từng nuốt dầu nhiều nhất — xu hướng dài hạn đã đổi chiều. Và khi Trung Quốc đổi chiều, thị trường dầu thế giới cũng rung theo.

Một cuộc rẽ đôi: Trung Quốc lao vào năng lượng tương lai, Mỹ lại ôm chặt “petrostate”
Bức tranh rộng hơn là sự phân kỳ chiến lược: Trung Quốc tăng tốc năng lượng tái tạo và EV, còn Mỹ lại đẩy mạnh khoan dầu, và thậm chí sẵn sàng dùng sức mạnh để đạt mục tiêu dầu khí ở nước ngoài. Thông tin được nêu cho thấy Trung Quốc đang xây thêm quy mô khổng lồ điện gió – điện mặt trời, tổng công suất lắp đặt đã rất lớn và còn cam kết tăng mạnh trong những năm tới; đồng thời họ phát triển điện hạt nhân và theo đuổi những chương trình năng lượng sạch tham vọng hơn nữa.

Nếu nhìn theo lăng kính đó, “bán dầu Venezuela” không chỉ là chuyện mua bán. Nó là biểu tượng của hai con đường: một bên chạy về phía tương lai ít dầu hơn, một bên bám chặt quá khứ nhiều dầu hơn — và sẵn sàng dùng quyền lực để giữ đường đi ấy.

Dầu vẫn chảy, nhưng người mua đang đổi thói quen
Trump có thể muốn Mỹ cầm “vòi dầu Venezuela” để bán ra thế giới. Nhưng thị trường không chỉ hỏi “ai kiểm soát”, mà hỏi “ai còn cần”. Khi Trung Quốc đang bước vào thời kỳ xe điện hóa chóng mặt, thì câu hỏi lớn nhất của thương vụ Venezuela lại trở nên rất đời thường: dầu đó, rốt cuộc, sẽ bán cho ai – và bán được bao lâu?

Theo như sự tiết lộ tình trạng sức khỏe ở tuổi U70 của nam diễn viên Hà Gia Kính - nổi tiếng với vai Triển Chiêu trong "Bao Thanh Thiên" - mới đã đăng tải những ảnh nhập viện tiêm thuốc, do nam diễn viên này đã gặp 1 số vấn đề sức khỏe khi bước qua tuổi trung niên. Anh bị ho kéo dài, phải dùng thuốc đặc trị. Hà Gia Kính sinh năm 1969, vào nghề từ năm 22 tuổi khi đầu quân cho đài ATV. Anh là ca sĩ kiêm diễn viên nổi tiếng Hong Kong thập niên 1990.

Theo Orientaldaily, diễn viên Hà Gia Kính gần đây chia sẻ đoạn video nằm trên giường bệnh. Anh không tiết lộ cụ thể về tình trạng sức khỏe, chỉ biểu cảm đau đớn khi bác sĩ tiêm thuốc vào cánh tay.

Trước đó, nam diễn viên từng cho hay bản thân gặp 1 số vấn đề sức khỏe khi bước qua tuổi trung niên. Anh bị ho kéo dài, phải dùng thuốc đặc trị. Do tác dụng phụ của thuốc, tài tử cảm thấy huyết áp tăng cao, có biểu hiện đau đầu, chóng mặt.

Sau khi ngưng thuốc, Hà Gia Kính đến bệnh viện kiểm tra và may mắn các chỉ số đều ổn định. Ngoài ra, anh còn gặp triệu chứng bệnh về phổi..

Vài năm qua, Hà Gia Kính gần như rút lui khỏi giới giải trí để tập trung công việc kinh doanh. Anh không có dự án phim mới, chỉ thỉnh thoảng xuất hiện ở vài sự kiện do bạn bè tổ chức. Dù vậy, tên tuổi của Hà Gia Kính vẫn được khán giả quan tâm rộng rãi.

Theo Sina, dù là một doanh nhân thành đạt, Hà Gia Kính có cuộc sống bình dị. Nam diễn viên thích đi du lịch, dành thời gian cho gia đình và thỉnh thoảng tụ tập ăn uống bên bạn bè.

Anh đặc biệt quan tâm đến sức khỏe, sắc vóc của mình và dành ít nhất 2 tiếng mỗi ngày trong phòng tập thể hình. Nam diễn viên còn chú trọng chế độ sinh hoạt, đồng thời luyện khí công và ăn chay.

Nhiều năm qua, nam diễn viên vui với đời độc thân và không có ý nghĩ sẽ lập gia đình. "Đời người không nên có quá nhiều vướng bận, cũng không nên suy nghĩ nhiều về danh lợi, được hay mất", anh nói.

Hà Gia Kính sinh năm 1969, vào nghề từ năm 22 tuổi khi đầu quân cho đài ATV. Anh là ca sĩ kiêm diễn viên nổi tiếng Hong Kong thập niên 1990. Tài tử khẳng định tên tuổi qua loạt phim như: Thư Kiếm Ân Cừu Lục, Thiếu niên Trương Tam Phong, Đại tướng quân... Đặc biệt, vai diễn Triển Chiêu trong bộ phim Bao Thanh Thiên (1993) là dấu son đáng nhớ nhất trong sự nghiệp của anh.

Theo như nữ siêu mẫu Nhật Bản Furuya Megumi đã qua đời cuối năm 2025 nhưng đến 7/1 thông tin này mới được công khai về nữ siêu mẫu Nhật Bản Furuya Megumi qua đời vì ung thư đại tràng, hưởng dương 47 tuổi. Công ty chủ quản cũng gửi lời cảm ơn tới khán giả đã quan tâm, yêu mến Furuya Megumi khi cô còn sống và cầu chúc cô yên nghỉ.

Ngày 7/1, ETtoday đưa tin nữ người mẫu kỳ cựu của Nhật Bản Furuya Megumi được xác nhận đã qua đời vào cuối năm 2025, hưởng dương 47 tuổi.

Công ty quản lý của cô cho biết Furuya Megumi đã chiến đấu với căn bệnh ung thư đại tràng giai đoạn cuối trong thời gian dài và trút hơi thở cuối cùng vào ngày 19/12/2025.

Trong cáo phó, công ty bày tỏ niềm tiếc thương sâu sắc, miêu tả Furuya Megumi là người gần gũi, tinh tế và giàu sự thấu cảm. "Đối với công ty, quãng thời gian đồng hành cùng cô là những ký ức vô giá, chúng tôi biết ơn sâu sắc và trân trọng đối với sự hiện diện quan trọng của cô”. Công ty chủ quản cũng gửi lời cảm ơn tới khán giả đã quan tâm, yêu mến Furuya Megumi khi cô còn sống và cầu chúc cô yên nghỉ.

Sinh thời, Furuya Megumi luôn đối diện căn bệnh hiểm nghèo với tâm thế điềm tĩnh. Trên phần giới thiệu cá nhân của mình, cô từng công khai chia sẻ bước ngoặt trong hành trình chống chọi với ung thư, cho biết đã chấm dứt điều trị bằng thuốc từ tháng 10/2025.

Bài đăng cuối của cô được đăng tải vào ngày 28/10/2025, đúng dịp sinh nhật lần thứ 47. “Đó là buổi sáng sinh nhật của tôi, ăn món súp do chồng nấu. 47 tuổi rồi đây”, Furuya Megumi viết.

Nhạc sĩ Hamazaki Takashi đau xót viết: "Trong suốt 5 năm cuối đời, cô ấy và chồng đã cùng nhau điều hành quán bistro rất đẹp và ấm cúng. Tôi chỉ mong rằng quãng thời gian ấy là những ngày tháng bình yên, hạnh phúc đối với Megumi.

Tôi đã ngoài 60, những cuộc chia ly trong đời ngày một nhiều hơn. Là người vẫn còn ở lại, tôi tự nhủ mình phải sống trọn vẹn và tận hưởng cuộc sống nhiều hơn nữa...".

Bước chân vào giới thời trang từ sớm, Furuya Megumi nhanh chóng ghi dấu ấn nhờ thần thái độc đáo và có gu thẩm mỹ tinh tế. Cô cao 1,78 m, từng là người mẫu quen thuộc của nhiều tạp chí danh tiếng như ELLE, Ryūkō Tsūshin, So-en, GLOW, đồng thời xuất hiện trong các show diễn thời trang lớn và nhiều chiến dịch quảng cáo nổi tiếng, trong đó có Tokyo Gas. Những năm gần đây cô không còn hoạt động sôi nổi ở tuyến đầu, Furuya Megumi vẫn tiếp tục theo đuổi đam mê theo cách riêng khi cùng chồng điều hành nhà hàng Bistro11, nhận được nhiều đánh giá tích cực.

Tháng 5 năm ngoái, Vladimir Putin tiếp Nicolás Maduro trong Đại sảnh Kremlin như tiếp một đồng minh “đúng chuẩn”: cờ xí, nghi thức, những lời chào thân mật và cả ngoại trưởng Sergei Lavrov đứng kề bên. Trước thềm những lễ kỷ niệm lớn ở Moscow về chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến II, cuộc gặp đó mang tính biểu tượng rất rõ: Nga có một “điểm tựa” ở Tây bán cầu, và Maduro là cái tên được Putin đặt cược bằng “sự quan tâm cá nhân”.
Hai bên họp kín, ăn sáng chính thức, rồi ký một hiệp ước về “đối tác chiến lược và hợp tác”. Trên giấy, đó là lời hứa về một chiếc ô che chở. Nhưng ngoài đời, chỉ một chiến dịch quân sự do Tổng thống Donald Trump ra lệnh đã biến chiếc ô ấy thành… một tờ giấy mỏng.

Nga lên án rất nhanh, nhưng Putin lại vắng tiếng
Sau cuộc đột kích bắt Maduro, phản ứng của giới ngoại giao Nga đến như phản xạ: Lavrov gọi điện cho Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez (lúc này giữ vai trò tổng thống lâm thời), bày tỏ “đoàn kết mạnh mẽ” trước điều mà Moscow gọi là “xâm lược vũ trang”. Tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, đại sứ Vasily Nebenzya cáo buộc Washington đang bơm thêm sinh lực cho “tân thực dân” và “chủ nghĩa đế quốc”.
Nhưng trong chính trị Nga, người ta vẫn biết một điều: tiếng nói thật sự quyết định nằm ở Putin. Và chính Putin lại… im lặng một cách đáng chú ý. Khác với Chủ tịch Tập Cận Bình, người lên án “bắt nạt đơn phương”, Putin không đưa ra tuyên bố công khai rõ ràng ngay lập tức. Sự im lặng đó tạo ra một khoảng trống rất lớn: Moscow sẽ làm gì khi đồng minh bị “bốc” khỏi bàn cờ?

Không chỉ Maduro: vụ tàu dầu treo cờ Nga bị bắt càng làm Kremlin khó xử
Cùng lúc, Washington còn cho thấy họ sẵn sàng đi xa hơn câu chuyện Venezuela, khi lực lượng Mỹ lên tàu và tịch thu một tàu dầu treo cờ Nga (được nói là đổi tên từ Bella 1 sang Marinera). Putin cũng chưa lên tiếng về vụ này.
Với nhiều quan sát viên, chuỗi sự kiện ấy giống một thông điệp kép: Mỹ không chỉ “thay người” ở Caracas, mà còn thử phản ứng của Moscow trong một kỷ nguyên mà Nhà Trắng phát tín hiệu rất rõ về “ngoại giao pháo hạm”.

Một loạt thất bại địa chính trị: bạn bè Putin lần lượt rơi rụng
Nhìn rộng ra, việc Maduro bị bắt có vẻ là một mảnh ghép trong chuỗi bất lợi của Putin. Tháng 12/2024, Bashar al-Assad – khách hàng lâu năm của Moscow – phải chạy sang Nga khi chế độ sụp đổ. Mùa hè năm ngoái, Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran, trực tiếp bước vào xung đột với một nước cũng vừa ký “đối tác chiến lược” với Nga. Khi đó, quan chức Nga nhanh chóng giải thích rằng “đối tác chiến lược” không đồng nghĩa nghĩa vụ can thiệp quân sự nếu Iran bị đánh.
Venezuela cũng tương tự. Trên giấy, hiệp ước Putin–Maduro được quảng bá như biểu tượng “bảo vệ người anh em Venezuela trước đe dọa bên ngoài”. Nhưng khi đặc nhiệm Mỹ vào và đưa Maduro đi, không có phản ứng “cơ bắp” nào từ Nga. Tình bạn chiến lược, rốt cuộc, có thể dừng lại ở mức… tuyên bố.

Nỗi bẽ mặt của vũ khí Nga: S-300, Buk… và câu hỏi “phòng không đâu rồi?”
Vụ bắt Maduro còn là một đòn PR khó nuốt cho công nghiệp quốc phòng Nga. Dưới thời Hugo Chávez, quân đội Venezuela đã “thay máu” bằng trang bị Nga: S-300, Buk, Pechora… Maduro cũng từng khoe đã bố trí 5.000 hỏa tiễn phòng không tầm ngắn do Nga sản xuất ở các vị trí then chốt.
Và rồi chiến dịch vẫn diễn ra. Điều đó tạo ra một câu hỏi không cần nói thành lời: nếu phòng không mạnh như tuyên bố, vì sao không ngăn được cuộc đột kích? Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã mỉa mai công khai theo đúng kiểu “xát muối”: “Có vẻ phòng không Nga đâu hoạt động tốt lắm, phải không?”

Nhưng Putin lại có “mặt được”: Trump vẽ vùng ảnh hưởng, Kremlin nhặt được cái cớ
Trớ trêu là, trong cái mất lại có cái mà Putin có thể coi là “được”. Khi Trump khẳng định một vùng ảnh hưởng cứng rắn ở Mỹ Latin – thứ được gọi (một cách châm biếm) là “học thuyết Donroe” – Putin có thể nhìn thấy một thứ quý hơn cả vàng: cái cớ về mặt ngôn từ.
Nếu Washington công khai nói “thế giới vận hành bằng sức mạnh”, nếu Mỹ sẵn sàng dùng lực để áp đặt ưu tiên ở sân sau của mình, thì Kremlin càng dễ biện hộ cho luận điểm cũ: Nga có “quyền” can thiệp vào “vùng gần” hậu Xô-viết. Và nếu Trump còn phát tín hiệu sẵn sàng dùng sức mạnh để kiểm soát Greenland – lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một đồng minh NATO – thì đó lại là tin “dễ chịu” với Moscow, vốn luôn muốn khoét sâu rạn nứt nội bộ liên minh xuyên Đại Tây Dương.

“Thời đại sức mạnh”: Miller nói thẳng, Putin thắp nến và gọi chiến tranh là sứ mệnh thiêng
Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller nói một câu lạnh như thép: thế giới thật “được cai trị bởi sức mạnh, bởi vũ lực, bởi quyền lực”. Câu đó vang rất hợp với cách Putin nhìn trật tự quốc tế.
Ngay trong ngày lễ Giáng sinh Chính thống (7/1 theo lịch Julius), Putin xuất hiện cùng quân nhân và gia đình họ, thắp nến như một nghi thức vừa tôn giáo vừa chính trị, rồi ca ngợi binh sĩ Nga như những người “được Chúa giao phó” sứ mệnh bảo vệ Tổ quốc. Thông điệp rất rõ: bất chấp các nỗ lực hòa bình, ông ta muốn cho thấy mình vẫn kiên quyết theo đuổi cuộc chiến ở Ukraine – vì trong “Game of Thrones” của thế giới này, kẻ mạnh vẫn muốn tự viết luật.

Maduro bị đưa tới tòa án New York: chiếc gương khó chịu cho tham vọng của Putin
Hình ảnh Maduro bị áp giải có thể khiến người ta liên tưởng ngược: Putin đã không thể áp đặt “thay đổi chế độ” ở Ukraine theo ý mình, trong khi Washington lại làm được điều đó với Venezuela chỉ bằng một chiến dịch chớp nhoáng.
Nhưng thay vì chỉ là thất bại, Kremlin có thể coi đây là lời nhắc hữu ích: khi các cường quốc đều nói bằng “sức mạnh”, chuẩn mực đạo lý sẽ bị đẩy lùi, và cuộc chơi quay về bản năng nguyên thủy nhất của chính trị quốc tế — ai mạnh hơn, người đó có quyền kể câu chuyện của mình.

Theo như có những hình ảnh về các sao từng là ký ức tuổi thơ của nhiều khán giả, gây ấn tượng vì khả năng diễn xuất tài tình dù tuổi đời còn rất nhỏ. Khả năng diễn xuất hóm hỉnh của ngôi sao nhí này từng khiến truyền thông đặt cho biệt danh là “tiểu quỷ số một Trung Quốc". Hơn 20 năm trước, Tiểu Đinh Đang cùng hai cái tên là Thích Tiểu Long và Hác Thiệu Văn là những sao nhí nổi đình đám.

Đệ nhất sao nhí xứ Trung

Tiểu Đinh Đang (tên thật là Tạ Quân Sam) sinh năm 1990 tại Bắc Kinh. Khi 5 tuổi, anh vô tình được nhận lời mời quay bộ phim Hy vọng của ngày mai. Nhờ khả năng diễn xuất tốt, ngôi sao nhí nhanh chóng gia nhập làng giải trí với vai trò diễn viên.

Năm 7 tuổi, Tiểu Đinh Đang nổi tiếng nhờ bộ phim điện ảnh Đậu Đinh kì ngộ kí. Nhờ ngoại hình đáng yêu, đặc biệt là đôi mắt gây cười, anh nhanh chóng giành được tình cảm của khán giả. Thời hoàng kim, báo chí từng ca ngợi Tiểu Đinh Đang là "đệ nhất sao nhí xứ Trung".

Nhờ khả năng diễn xuất tuyệt vời nên Tiểu Đinh Đang là gương mặt được nhiều đạo diễn yêu mến. Anh từng tham gia những dự án phim lớn như Hoàng cung bảo bối, Cách cách lấy chồng, Thiếu niên đại khâm sai, Thần điêu đại hiệp... Phần lớn các vai diễn của Tiểu Đinh Đang đều rất lém lỉnh, tinh nghịch và hài hước.

Thậm chí, anh chàng từng khiến những cái tên đình đám như Ngô Mạnh Đạt, Tăng Chí Vỹ, Thư Sướng... ưu ái khen ngợi. Họ còn từng phải làm nền cho vai diễn của Tiểu Đinh Đang.

Sự nghiệp mờ nhạt

Năm 2009, Tiểu Đinh Đang trúng tuyển vào khoa diễn xuất Học viện điện ảnh Bắc Kinh. Sau đó, anh tiếp tục theo nghiệp diễn, trong đó nổi bật có bộ phim truyền hình Hồng lâu mộng (2010) và Về quê trên chuyến xe 88 (2014).

Tuy nhiên do ngoại hình thay đổi và không còn vẻ dễ thương như lúc nhỏ nên sự nghiệp diễn xuất của anh không còn gặp thuận lợi. Những vai diễn của anh đều không để lại nhiều ấn tượng như lúc còn bé.

Theo truyền thông Hoa ngữ, Tiểu Đinh Đang từng bị nhận xét đóng khung trong lối diễn của ngôi sao nhí 20 năm trước. Có thông tin cho rằng anh phải diễn một cảnh tới 38 lần mới có thể khiến đạo diễn ưng ý. Do đó, các nhà làm phim chẳng còn ưu ái với Tiểu Đinh Đang. Từ đó, sao nhí đình đám năm nào ngày càng mờ nhạt.

Vì không thể thay đổi diễn xuất, Tiểu Đinh Đang quyết định chuyển nghề, thử sức với công việc viết kịch bản và làm đạo diễn. Anh từng cầm trịch bộ phim Linh hồn phòng khám (2017) chiếu trên mạng nhưng không thành công.

Thất bại nối tiếp thất bại, Tiểu Đinh Đang lại quay về với diễn xuất. Anh dùng tên thật của mình là Tạ Quân Sam để đóng phim. Ở tuổi U40, nam diễn viên ăn mặc xuề xòa, thân hình phát tướng và bị đánh giá là già hơn tuổi, trông giống một người đàn ông trung niên.

Diễn xuất không ấn tượng cùng ngoại hình xuống dốc khiến Tiểu Đinh Đang chỉ có thể đóng các vai nhỏ, mờ nhạt trong các dự án kém chất lượng. Từ đó, tên tuổi của ngôi sao nhí cũng dần biến mất trong giới giải trí.

Theo như tư liệu trên HK01, Vu Thừa Huệ được mệnh danh là "Kiếm thánh cuối cùng” của giới võ thuật cổ truyền Trung Quốc. Vu Thừa Huệ (1939—2015) là diễn viên võ thuật nổi tiếng của Trung Quốc, người được xem là cao thủ kiếm thuật của Trung Quốc, đã tán dương tuyệt kỹ “cú đấm 1 inch” của Lý Tiểu Long. Ông còn được biết tới là 1 võ thuật gia nổi tiếng với các tuyệt kỹ như Đường Lang kiếm pháp hay Song thủ kiếm pháp, ngoài đời là cao thủ, thuộc lòng tuyệt kỹ Lý Tiểu Long.

Cao thủ kiếm pháp Trung Quốc

Năm 1951, Vu Thừa Huệ thi đỗ vào Trường Thể dục nghiệp dư Thanh Đảo, chuyên tu luyện võ thuật. Năm 1960, khi 21 tuổi, Vu Thừa Huệ đoạt chức toàn năng quán quân tại cuộc thi võ thuật thành phố Thanh Đảo, nhờ đó được tuyển vào đội võ thuật của Học viện Thể dục Sơn Đông.

Sau khi gia nhập đội võ thuật, Vu Thừa Huệ bắt đầu tinh nghiên các lộ binh khí, trong đó đặc biệt xuất sắc về kiếm thuật. Năm 1963, ông nhờ một bài “Tửu Kiếm” mà đoạt quán quân nhóm binh khí. Theo bạn bè thân thiết kể lại, Vu Thừa Huệ ban đầu tiếp xúc với quyền thuật là Sơn Đông Đường Lang Quyền. Môn phái này có bài “Liễu Diệp Phất Thích Song Bảo Kiếm”. Vì vậy, ngay từ khi còn trẻ, Vu Thừa Huệ đã dốc sức rèn luyện kiếm thuật và việc ông đoạt giải thưởng không phải ngẫu nhiên.

Đáng tiếc, Vu Thừa Huệ bị thương ở chân trong một lần luyện tập, buộc phải rời đội võ thuật. Ông chuyển đến làm việc tại một nhà máy giấy ở Hoàng Đài, Sơn Đông, nhưng vẫn kiên trì luyện võ ngoài giờ làm. Trong thời gian này, ông nghiên cứu Đường Lang kiếm pháp (kiếm pháp bọ ngựa), thậm chí còn sáng tác một bài thơ “Ngộ Kiếm Thiên” để diễn tả hết sức mạnh và vẻ đẹp của Đường Lang kiếm pháp.

Về nguồn gốc, Đường Lang kiếm pháp xuất phát từ kiếm pháp Đạt Ma của gia tộc Hào ở Yên Đài, kết hợp Bát Tiên kiếm pháp, dung hòa tinh thần Đạo – Phật, mang tính thực chiến cao. Đặc trưng kỹ thuật là dương công – âm thủ, âm dương luân chuyển; động tác mềm mại mà sắc bén, liên hoàn liền mạch, đạt đến trạng thái thân kiếm nhất thể.

Trong cuộc đời, Vu Thừa Huệ còn sưu tập, nghiên cứu và phục dựng gần như hoàn chỉnh bộ Song thủ kiếm pháp gần như thất truyền. Đặc điểm của kiếm pháp này là sử dụng 2 tay cầm kiếm cùng lúc để thi triển. Theo Zhihu, Song thủ kiếm của Vu Thừa Huệ được nhận xét mỗi chiêu đều có hậu chiêu, nhiều chiêu trông hoa mỹ nhưng có sơ hở rõ ràng nhằm dụ dịch và sau sơ hở sẽ có chiêu độc bất ngờ.

Năm 1979, đội võ thuật Ninh Hạ mời ông làm huấn luyện viên, nhờ đó Vu Thừa Huệ trở lại giới võ thuật và có chút danh tiếng ở địa phương. Ba năm sau, đạo diễn Hồng Kông Trương Hâm Viêm tuyên bố khởi quay phim “Thiếu Lâm Tự”, dự định sử dụng đông đảo vận động viên võ thuật nội địa để các cảnh võ thuật trở nên chân thực hơn. Năm đó Vu Thừa Huệ đã ngoài 40 tuổi, được bạn bè giới thiệu liên hệ với đoàn phim, cuối cùng được chọn vào vai phản diện chính Vương Nhân Tắc.

Trong phim, Vu Thừa Huệ không chỉ đấu nhiều trận giao đấu với Lý Liên Kiệt lúc bấy giờ mới nổi, mà còn nhiều lần biểu diễn kiếm thuật Bắc phái tuyệt mỹ trước ống kính, khiến khán giả mở mang tầm mắt. Thành công vang dội của “Thiếu Lâm Tự” khiến Vu Thừa Huệ cùng các diễn viên võ thuật khác trở nên nổi tiếng khắp Trung Quốc.

Năm 1988, Vu Thừa Huệ đóng vai chính Mã Nghĩa trong phim “Hoàng Hà Đại Hiệp” do Trương Hâm Viêm và Trương Tử Ân đạo diễn. Khán giả Việt Nam rất quen thuộc với Vu Thừa Huệ qua các vai diễn như Hoàng Dược Sư trong phiên bản “Thần Điêu Hiệp Lữ" năm 2006, vai Trương Tam Phong trong phiên bản “Ỷ Thiên Đồ Long Ký” năm 2009, vai Phong Thanh Dương trong Tiếu Ngạo Giang Hồ. Ngoài ra, Vu Thừa Huệ còn tham gia nhiều phim như Thất Kiếm Hạ Thiên Sơn (vai Phó Thanh Chủ), Bích Huyết Kiếm (vai Mục Nhân Thanh), Liên Thành Quyết (vai Mai Niệm Sinh)…

Ngày 5/7/2015, Vu Thừa Huệ qua đời, hưởng thọ 76 tuổi. Theo tờ HK01, truyền thông gọi ông là “Kiếm Thánh cuối cùng của Trung Quốc”, cho thấy vị thế cao quý của Vu Thừa Huệ trong giới võ thuật.

Ngưỡng mộ Lý Tiểu Long

Theo tờ 163, Vu Thừa Huệ đặc biệt ấn tượng với tuyệt kỹ “cú đấm 1 inch” của huyền thoại võ thuật Lý Tiểu Long. Theo Vu Thừa Huệ, cú đấm 1 inch của Lý Tiểu Long không phải là phát lực “đẩy lui”, mà là “xuyên thấu vào”. Cách phát lực này cần sự phối hợp toàn thân, bắt đầu từ chân đạp đất, qua hông, eo, vai, khuỷu tay đến nắm đấm, tạo ra sức mạnh cực lớn chỉ trong thời gian cực ngắn.

Theo Vu Thừa Huệ, điều tuyệt vời nhất ở Lý Tiểu Long là ông có thể ở cuộc thi karate quốc tế năm 1964 ở Long Beach, từ khoảng cách 1 inch, tung một quyền đẩy bay người đàn ông hơn 200 pound. Điều này không dựa vào sức cơ bắp bình thường, mà là “lực xuyên thủng” nhờ sự phối hợp của toàn cơ thể.

Trong phim "Huyền thoại Lý Tiểu Long", Vu Thừa Huệ vào vai Diệp Vấn, sư phụ của Lý Tiểu Long. Điều thú vị là ở ngoài đời, Lý Tiểu Long đã tiếp thu triết lý võ học từ Diệp Vấn để sáng tạo cú “đấm 1 inch”.

“Cú đấm 1 inch” của Lý Tiểu Long xuất phát từ Vịnh Xuân, nhưng đã khác biệt rất lớn so với Nhất thốn quyền trong Vịnh Xuân truyền thống. Theo Diệp Vấn, triết lý mà ông theo đuổi là “một thốn (một tấc), một thế giới”, có thể hiểu là “Trong một tấc ngắn ngủi, chứa đựng cả một thế giới”.

Lý Tiểu Long đã tiếp thu, tiến hành cải tiến, sáng tạo và thăng hoa độc đáo rất nhiều, mới khiến nó thoát thai từ truyền thống mà khác với truyền thống.

James DeMile, học trò của Lý Tiểu Long trong thập niên 1960, tiết lộ quá trình Lý phát triển “cú đấm 1 inch” trước khi công bố rộng rãi. Theo lời ông, Lý Tiểu Long đã lấy kỹ thuật sẵn có của Vịnh Xuân Quyền và tạo ra biến thể cải tiến. Lý Tiểu Long đã thử nghiệm với nhiều tư thế và góc đánh khác nhau cho đến khi tìm ra sự kết hợp phù hợp. DeMile cho biết họ đã âm thầm luyện tập để hoàn thiện “cú đấm 1 inch”, vì Lý Tiểu Long xem đây là “lá bài tẩy” của mình.

Trong khi đó, tờ Screen Rant viết: "Cách mà Lý Tiểu Long đạt được sức mạnh của “cú đấm 1 inch” này nằm ở sự hoàn hảo trong tư thế, góc độ thực hiện chính xác và đặc biệt là tốc độ — yếu tố mà ông nổi tiếng cho đến ngày nay. Tốc độ của Lý Tiểu Long chính là yếu tố cốt lõi khiến phiên bản “cú đấm 1 inch” của ông trở nên mạnh mẽ, và cũng là lý do vì sao rất ít võ sĩ khác có thể tái hiện cú đấm này hiệu quả như ông”.

Khi nói về Lý Tiểu Long, Vu Thừa Huệ khẳng định: “Sự vĩ đại của Lý Tiểu Long nằm ở chỗ phá vỡ giới hạn môn phái, dung hợp tinh hoa của Vịnh Xuân Quyền, boxing, nhu đạo cùng các môn phái khác nhau, sáng tạo ra Tiệt Quyền Đạo”.

Theo như có những hình ảnh đầu tiên của "trùm lừa đảo" người Trung Quốc ở Campuchia mới đây đã bị dẫn độ về nước. Đây là một thành quả quan trọng khác đạt được trong quá trình hợp tác thực thi pháp luật giữa Trung Quốc và Campuchia. Hiện tại, Trần Chí đã bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật và vụ án liên quan đang được tiếp tục điều tra làm rõ.

Ngày 7 tháng 1, với sự hỗ trợ và phối hợp của các cơ quan chức năng Campuchia, Bộ Công an Trung Quốc đã cử tổ công tác áp giải Trần Chí, quốc tịch Trung Quốc, kẻ cầm đầu tập đoàn tội phạm đánh bạc và lừa đảo xuyên biên giới quy mô lớn, từ Phnom Penh về nước. Đây là một thành quả quan trọng khác đạt được trong quá trình hợp tác thực thi pháp luật giữa Trung Quốc và Campuchia.

Qua điều tra, tập đoàn tội phạm của Trần Chí bị nghi ngờ thực hiện nhiều hành vi phạm tội như mở sòng bạc, lừa đảo, kinh doanh bất hợp pháp và che giấu, che đậy nguồn gốc tài sản do phạm tội mà có. Hiện tại, Trần Chí đã bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật và vụ án liên quan đang được tiếp tục điều tra làm rõ.

Đại diện Bộ Công an Trung Quốc cho biết cơ quan công an sẽ sớm công bố lệnh truy nã công khai đối với đợt thành viên cốt cán đầu tiên thuộc tập đoàn tội phạm của Trần Chí, đồng thời quyết tâm bắt giữ tất cả những đối tượng đang bỏ trốn. Cơ quan công an cảnh báo các đối tượng phạm tội cần nhận thức rõ tình hình, dừng lại trước bờ vực, lập tức ra đầu thú để được hưởng sự khoan hồng của pháp luật.

Nhà tài phiệt gốc Trung Quốc Trần Chí, người bị cáo buộc điều hành các trung tâm lừa đảo trực tuyến sử dụng lao động bị buôn bán tại Campuchia, đã bị bắt giữ và dẫn độ về Trung Quốc vào thứ Tư ngày 7 tháng 1.

Bộ Nội vụ Campuchia ra thông báo xác nhận chính quyền nước này đã bắt giữ ba công dân Trung Quốc bao gồm Trần Chí, Hứa Kế Lương và Thiệu Kế Huy để dẫn độ về nước theo yêu cầu từ phía Bắc Kinh. Chiến dịch này được thực hiện vào thứ Ba (6 tháng 1) trong khuôn khổ hợp tác đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia giữa hai nước.

Theo như có một người phụ nữ mới đây lại sốc nặng khi người phự nữ này lại lén làm xét nghiệm ADN mà không ngờ rằng kết quả nhận được lại dẫn tới một bí mật gia đình chôn giấu suốt nhiều năm, khiến người này phải ngất xỉu từ sự nghi ngờ âm ỉ này. Khi tỉnh lại, bà không còn trách móc hay giận dữ như trước. Trái lại, bà bật khóc và nắm chặt tay con dâu, liên tục nói lời cảm ơn.

Cuộc hôn nhân bắt đầu từ một bi kịch không ai ngờ tới

Câu chuyện xảy ra với vợ chồng chị Tiểu Hoa, sống tại Trùng Khánh, Trung Quốc. Hai người kết hôn đã 7 năm và có với nhau một cậu con trai kháu khỉnh.

Ít ai biết rằng, trước khi nên duyên vợ chồng, Tiểu Hoa từng trải qua một mối tình sâu đậm, khắc cốt ghi tâm với một người đàn ông khác.

Anh là mối tình đầu của chị, là người mà Tiểu Hoa từng nghĩ sẽ nắm tay đi hết cuộc đời.

Thế nhưng, bi kịch ập đến khi anh không may qua đời sau một vụ tai nạn giao thông. Đau đớn chưa kịp nguôi ngoai, Tiểu Hoa lại phát hiện mình đang mang thai.

Giữa nỗi mất mát quá lớn, Tiểu Hoa rơi vào tuyệt vọng. Sinh con ra đồng nghĩa với việc mang tiếng không chồng mà chửa, đối diện với ánh nhìn khắt khe của xã hội và gia đình.

Nhưng bỏ đứa trẻ thì chị không đành lòng, bởi đó là giọt máu duy nhất còn sót lại của người mình yêu thương nhất.

Người đàn ông chấp nhận tất cả để che chở mẹ con em dâu

Đúng vào lúc Tiểu Hoa bế tắc nhất, một người đàn ông đã bước tới và ngỏ lời cầu hôn. Anh không phải ai xa lạ mà chính là anh trai của người yêu đã mất.

Trước đây, anh từng thầm yêu Tiểu Hoa nhưng luôn giấu kín vì biết em trai mình cũng dành trọn tình cảm cho cô.

Khi biết Tiểu Hoa mang thai với em trai, anh không những không xa lánh mà còn đề nghị chị giữ lại đứa bé.

Anh hứa sẽ đứng ra bảo vệ, che chở cho mẹ con Tiểu Hoa suốt đời, coi đứa trẻ như con ruột của mình.

Trước sự hy sinh và tấm chân tình ấy, Tiểu Hoa đã gật đầu đồng ý. Họ kết hôn, bắt đầu cuộc sống gia đình trong sự chấp nhận và yêu thương.

Người chồng luôn đối xử tử tế với vợ, chăm sóc đứa trẻ như chính máu mủ của mình, còn Tiểu Hoa dần dần cũng coi anh là cha thực sự của con.
Lời dị nghị và sự nghi ngờ âm thầm trong gia đình

Cuộc sống tưởng chừng yên ấm ấy lại bắt đầu xuất hiện những rạn nứt từ những lời bàn tán bên ngoài.

Khi cậu bé lớn dần, hàng xóm xung quanh nhận thấy đứa trẻ không có nhiều nét giống bố mẹ. Những lời xì xào cho rằng Tiểu Hoa từng ngoại tình bắt đầu lan truyền.

Ban đầu, mẹ chồng Tiểu Hoa không để tâm. Nhưng theo thời gian, sự khác biệt ngày càng rõ khiến bà không khỏi nghi ngờ.

Không nói với ai, bà âm thầm lấy mẫu tóc của cháu nội và con trai mình đem đi xét nghiệm ADN, mong tìm ra câu trả lời cho những băn khoăn trong lòng.

Kết quả xét nghiệm ADN hé lộ sự thật gây choáng

Khi nhận được kết quả xét nghiệm ADN, người mẹ chồng gần như không tin vào mắt mình.

Kết quả cho thấy đứa trẻ có quan hệ huyết thống gần gũi với gia đình nhưng lại không phải là con ruột của người chồng.

Trong cơn tức giận và hoang mang, bà gọi vợ chồng Tiểu Hoa tới nói chuyện, đặt câu hỏi thẳng thắn về sự chung thủy của con dâu.

Bà đưa ra kết quả xét nghiệm ADN, yêu cầu Tiểu Hoa giải thích vì sao có trùng huyết nhưng đứa bé lại không phải con của chồng mình.

Tiểu Hoa chỉ biết òa khóc. Trước áp lực không thể giấu giếm thêm, người chồng đành kể lại toàn bộ sự thật mà hai vợ chồng đã chôn chặt suốt nhiều năm qua.

Cú sốc ngất xỉu và cái kết đầy nước mắt

Nghe xong câu chuyện, mẹ chồng Tiểu Hoa sốc nặng tới mức ngất xỉu ngay tại chỗ.

Khi tỉnh lại, bà không còn trách móc hay giận dữ như trước. Trái lại, bà bật khóc và nắm chặt tay con dâu, liên tục nói lời cảm ơn.

Bà cảm ơn Tiểu Hoa vì đã không bỏ thai, vì đã giúp gia đình lưu giữ lại giọt máu của người con trai đã qua đời.

Đứa cháu mà bà từng nghi ngờ, hóa ra lại chính là sự tiếp nối của máu mủ ruột rà mà bà hằng thương nhớ.

Sau khi mọi hiểu lầm được hóa giải, gia đình Tiểu Hoa dần trở lại những ngày tháng bình yên.

Sự thật dù đau đớn nhưng cũng giúp các thành viên hiểu và trân trọng nhau hơn, để tình thân được hàn gắn bằng sự bao dung và yêu thương.

Theo như lời của Tiến sĩ Stéphane Peyrégne từ Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck (Đức) cho biết "loài người ma" này đã gặp gỡ và lai giống với những vị tổ tiên khác loài Denisovan của chúng ta. Lớp người Denisovan đầu tiên cũng mang nhiều DNA người Neanderthal - một loài người cổ khác, cũng thuộc chi Homo - hơn người Denisovan sau này, cho thấy sự lai giống thường xuyên giữa 2 loài này.

Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi Tiến sĩ Stéphane Peyrégne từ Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck (Đức) cho biết họ đã tìm thấy dấu vết của việc người Denisovan lai giống với một "loài người ma" siêu cổ xưa.

Người Denisovan (Denisova, Denisovans) là một loài người cổ cùng thuộc chi Homo (chi Người) với người hiện đại Homo sapiens.

Theo Ancient Origins và Sci-News, nhóm tác giả đã giải mã hệ gene chất lượng cao từ mẫu vật 200.000 năm tuổi được thu thập từ hang Altai ở Siberia - Nga và đối chiếu với dữ liệu từ nhiều mẫu vật thuộc loài này và cả các loài người cổ khác.

Cuộc nghiên cứu đã tái hiện lại lịch sử phức tạp của người Denisovan, với những cuộc giao phối dị chủng liên tục và chồng chéo.

Người Denisovan không phải là một quần thể duy nhất, ổn định: Ít nhất hai nhóm người Denisovan khác nhau đã sinh sống ở vùng Altai vào những thời điểm khác nhau, nhóm này thay thế nhóm kia trong suốt hàng ngàn năm.

Lớp người Denisovan đầu tiên cũng mang nhiều DNA người Neanderthal - một loài người cổ khác, cũng thuộc chi Homo - hơn người Denisovan sau này, cho thấy sự lai giống thường xuyên giữa 2 loài này.

Đáng chú ý hơn, các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng cho thấy người Denisovan đã giao phối với một quần thể người tiền sử "siêu cổ xưa" hơn nữa, chính là "loài người ma" được nói đến.

Loài người bí ẩn này đến từ châu Á, đã tách ra khỏi cây phả hệ loài người trước khi tổ tiên của người Denisovan, người Neanderthal và người hiện đại phân hóa.

Nhóm nghiên cứu không hề có chút manh mối nào về việc loài người bí ẩn này ở đâu trên cây tiến hóa và có quan hệ như thế nào với các loài cổ đại đã biết. Nhưng rất có thể, họ vẫn tồn tại đâu đó trong chính DNA của chúng ta.

Loài Denisovan đã giao phối thường xuyên với Homo sapiens trước khi họ tuyệt chủng khoảng 30.000 năm trước. Vì vậy, DNA của loài bí ẩn nói trên rất có thể đã được các vị tổ tiên Denisovan truyền cho một vài quần thể người hiện đại nào đó.

Theo như thông báo với các nhà lập pháp Mỹ rằng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông, Cilia Flores, đã bị thương trong lúc tìm cách chạy trốn khỏi đội biệt kích Mỹ, khiến bà Cilia Flores thỉnh thoảng loạng choạng và cúi đầu trong suốt quá trình điều trần, trong khi ông Nicolas Maduro gặp khó khăn khi đứng lên ngồi xuống tại phiên tòa vừa qua.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai 5/1 đã thông báo với các nhà lập pháp Mỹ rằng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông, Cilia Flores, đã bị thương trong lúc tìm cách chạy trốn khỏi đội biệt kích Mỹ. Thông tin được CNN đăng tải ngày 7/1.

Theo các quan chức Mỹ, ông Maduro và bà Flores đã bỏ chạy và cố gắng ẩn nấp phía sau một cánh cửa thép nặng bên trong khu nhà. Tuy nhiên, do khung cửa thấp, cả hai đã bị đập đầu khi tìm cách thoát thân. Lực lượng đặc nhiệm Delta Force sau đó bắt giữ họ, đưa ra khỏi khu nhà và tiến hành sơ cứu.

Tối thứ Hai, ngày 5/1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân – Tướng Dan Caine, Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi và Giám đốc CIA John Ratcliffe đã có buổi báo cáo kéo dài hơn hai giờ với các nhà lập pháp hàng đầu của Mỹ.

Sáng cùng ngày, ông Maduro và vợ được đưa ra hầu tòa với những dấu hiệu thương tích rõ ràng. Luật sư của bà Flores nói với thẩm phán rằng bà “đã bị thương nặng” trong vụ việc, đồng thời đề nghị được chụp X-quang và tiến hành kiểm tra sức khỏe toàn diện để đảm bảo tình trạng của bà trong thời gian tới.

Theo các phóng viên có mặt tại phiên tòa, bà Flores thỉnh thoảng loạng choạng và cúi đầu trong suốt quá trình điều trần, trong khi ông Maduro gặp khó khăn khi ngồi xuống và đứng dậy. Các bức phác họa tại tòa cho thấy bà Flores quấn băng trên đầu.

Giới chức Mỹ cũng xác nhận một số binh sĩ thuộc lực lượng Delta Force bị thương trong chiến dịch do xảy ra một cuộc đấu súng lớn với lực lượng phản ứng nhanh của Cuba. Một số binh sĩ trúng đạn nhưng vết thương không đe dọa tính mạng và được dự báo sẽ hồi phục hoàn toàn.

Bộ trưởng Pete Hegseth cho biết ngày 5/1 tại bang Virginia rằng có gần 200 nhân viên Mỹ hiện diện tại Caracas trong suốt quá trình tiến hành chiến dịch.

Theo như sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trong một cuộc đột kích quân sự tại Caracas hôm thứ Bảy vừa qua, thì chính quyền Mỹ lại tiến hành phong tỏa các tàu thuyền bị trừng phạt đi đến và đi từ quốc gia Nam Mỹ này – một thành viên của OPEC, trong đó có một tàu treo cờ Nga đã bị bắt giữ hai tàu chở dầu có liên hệ với Venezuela trên Đại Tây Dương vào thứ Tư mới đây.

Mỹ bắt tàu chở dầu treo cờ Nga

Theo Reuters, sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trong một cuộc đột kích quân sự tại Caracas hôm thứ Bảy, ngày 3/1, Mỹ đã tiến hành phong tỏa các tàu thuyền bị trừng phạt đi đến và đi từ quốc gia Nam Mỹ này – một thành viên của OPEC. Nhà Trắng cũng cho biết Washington có kế hoạch dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Venezuela do Tổng thống Donald Trump áp đặt vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông.

Cuộc truy đuổi kéo dài nhiều tuần trên khắp Đại Tây Dương đã kết thúc vào sáng thứ Tư, khi Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ cùng lực lượng đặc nhiệm quân đội Mỹ, mang theo lệnh bắt giữ của tòa án, đã bắt giữ một tàu chở dầu thô. Con tàu này trước đây mang tên Bella 1, sau đó hoạt động dưới tên Marinera, từng từ chối bị kiểm tra vào tháng trước trước khi chuyển sang treo cờ Nga, theo lời các quan chức Mỹ.

Chiến dịch bắt giữ được Mỹ tiến hành với sự hỗ trợ của Không quân Hoàng gia Anh và một tàu chiến của Anh. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết đây là một phần trong “những nỗ lực toàn cầu nhằm trấn áp các hành vi vi phạm lệnh trừng phạt”.

Đáng chú ý, vụ việc diễn ra trong bối cảnh tàu ngầm và các tàu chiến Nga được cho là đang ở gần đó, làm nhiệm vụ hộ tống tàu Marinera.

“Đó là một tàu chở dầu, giả là tàu của Nga,” Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố. “Về cơ bản, họ đã cố giả vờ là một tàu chở dầu của Nga để né tránh các lệnh trừng phạt.”

Bộ Tư pháp Mỹ và Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã phối hợp với quân đội thực hiện hành động này, theo thông báo của Bộ Chỉ huy Châu Âu của Mỹ.

"Con tàu đã bị bắt giữ ở Bắc Đại Tây Dương theo lệnh của tòa án liên bang Mỹ sau khi bị tàu USCGC Munro theo dõi", thông báo cho biết.

Bộ chỉ huy cho biết hành động chống lại tàu chở dầu này nhằm hỗ trợ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc "nhắm mục tiêu vào các tàu bị trừng phạt đe dọa an ninh và ổn định của Tây bán cầu" . Ngoại trưởng Mỹ Pete Hegseth xác nhận việc bắt giữ tàu có liên quan đến "việc phong tỏa dầu mỏ Venezuela bị trừng phạt và bất hợp pháp".

Trước đó trong ngày, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ cũng đã chặn bắt một tàu chở dầu khác của Venezuela mang tên M Sophia, treo cờ Panama, gần bờ biển đông bắc Nam Mỹ. Theo các quan chức Mỹ, đây là vụ bắt giữ thứ tư trong những tuần gần đây. Hồ sơ của công ty dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA cho thấy con tàu này đang chở đầy dầu.
Bộ Quốc phòng Anh xác nhận

Theo RT, Bộ Quốc phòng Anh cho biết, Anh đã cung cấp "sự hỗ trợ cần thiết" cho quân đội Mỹ trong việc bắt giữ tàu chở dầu Marinera mang cờ Nga.

Bộ Quốc phòng Anh cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã hỗ trợ Mỹ trong chiến dịch này theo yêu cầu của Washington.

"Lực lượng vũ trang Anh đã thể hiện kỹ năng và tính chuyên nghiệp trong việc hỗ trợ Mỹ chặn bắt thành công tàu Bella 1, nay mang tên Marinera, khi nó đang trên đường đến Nga. Hành động này là một phần trong nỗ lực toàn cầu nhằm trấn áp hành vi vi phạm lệnh trừng phạt", tuyên bố cho biết.

Nga phản ứng

Bộ Giao thông Vận tải Nga xác nhận tàu chở dầu Marinera đã bị quân đội Mỹ bắt giữ. Trước đó cùng ngày, Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ thông báo đã tịch thu con tàu, trước đây mang tên Bella 1, với cáo buộc “vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ”.

Theo Bộ Giao thông Vận tải Nga, ngày 24/12/2025, tàu Marinera đã được cấp giấy phép tạm thời treo cờ Nga theo luật pháp Nga và luật pháp quốc tế, đồng thời khẳng định hành động của Mỹ đã vi phạm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, vốn bảo đảm quyền tự do hàng hải trên vùng biển quốc tế.

Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố họ đang “theo dõi sát sao” tình hình liên quan đến tàu chở dầu, lưu ý rằng có công dân Nga trong số thủy thủ đoàn. Moscow kêu gọi Mỹ bảo đảm “đối xử nhân đạo và có phẩm giá” với các thủy thủ bị bắt giữ, đồng thời cho phép họ “được trở về nhà sớm nhất có thể”.

Con tàu này lần đầu tiên bị Mỹ nhắm tới vào cuối năm ngoái, khi nó bị cho là tìm cách tiếp cận Venezuela. Khi đó, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ đã cố gắng lên tàu nhưng bị thủy thủ đoàn từ chối, buộc con tàu phải quay đầu ra Đại Tây Dương. Trong quá trình truy đuổi sau đó, tàu đã đổi tên và chuyển sang treo cờ Nga.

Theo như mới đây khi trả lời báo giới, phát ngôn viên phủ tổng thống Karoline Leavitt một lần nữa không loại trừ khả năng Mỹ dùng lực lượng quân sự chiếm đóng Groenland, sau khi Nhà Trắng thông báo tổng thống Mỹ Donald Trump đang «tích cực» tìm hiểu với nhóm cố vấn an ninh quốc gia của ông về khả năng mua đảo Groenland, lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.

Cũng hôm qua, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo sẽ có cuộc thảo luận với thủ tướng Đan Mạch và thủ tướng Groenland. Về phía Đan Mạch, ngoại trưởng Vivian Motzfeldt cho biết chính phủ sẽ có cuộc gặp với ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào tuần tới, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng về tương lai của hòn đảo tự trị Groenland nằm ở Bắc Cực. Ông cũng khẳng định chính Đan Mạch là bên đề nghị cuộc gặp này với Washington. Tuy nhiên, hiện giờ chưa có thông tin cụ thể về địa điểm và hình thức tổ chức cuộc họp. Quan điểm của Copenhagen vẫn là lãnh thổ Groenland không phải để mua bán.

Trước đó, ngày 06/01, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố ông Trump đang xem xét « nhiều phương án » để có được Groenland, kể cả sử dụng vũ lực, làm dấy lên nhiều lo ngại và phản đối trong cộng đồng quốc tế, nhất là từ Đan Mạch và châu Âu.

Theo AFP, phát biểu trước báo chí tại Điện Capitol ở Washington, ngoại trưởng Marco Rubio hôm qua cũng nhắc lại tuyên bố của Karoline Leavitt và nhấn mạnh : « Nếu xác định được mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, tổng thống nào cũng có quyền lựa chọn giải quyết vấn đề đó bằng biện pháp quân sự ».

Trái với các phát biểu của Nhà Trắng, lãnh đạo phe Cộng Hòa ở Hạ Viện Mỹ Mike Johnson khẳng định: « Không ai nói đến việc sử dụng vũ lực ở Groenland ».

Sự ủng hộ của các đảng đòi độc lập cho Groenland

Cho dù Đan Mạch và các nước châu Âu khác phản đối ý định của Donald Trump « thâu tóm » Groenland, nhưng tại hòn đảo tự trị này, đối với những đảng ủng hộ độc lập, đây chính là cơ hội không thể bỏ lỡ.

« Hầu hết các đảng phái ở Groenland đều muốn là sớm muộn gì thì Groenland cũng sẽ độc lập. Nhưng trở ngại là rất nhiều và hòn đảo Bắc Cực này vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các khoản tài trợ của Đan Mạch, chiếm hơn một nửa chi tiêu công của Groenland.

Tuy nhiên, một số người lại xem « sự quan tâm » của tổng thống Mỹ Donald Trump đối với vùng lãnh thổ rộng lớn này là một cơ hội cần nắm bắt, một cách để thoát khỏi sự lệ thuộc vào Đan Mạch. Đó là quan điểm của Juno Berthelsen, một dân biểu Nghị viện Groenland, thuộc đảng Naleraq, đảng ủng hộ độc lập cho hòn đảo.

Juno Berthelsen nói : « Chính quyền Donald Trump mang lại cho chúng tôi một đòn bẩy trong vị thế một quốc gia và một dân tộc khao khát độc lập. Điều mà đảng Naleraq của chúng tôi mong muốn đó là trao đổi trực tiếp với Hoa Kỳ về tương lai của chúng tôi. An ninh và quốc phòng là những yếu tố thiết yếu, và chúng tôi cần Hoa Kỳ để đạt được điều đó. Khi Donald Trump và chính quyền của ông ấy nói rằng họ cần Groenland để đảm bảo an ninh, chúng tôi cũng cảm thấy như vậy. Chúng tôi không muốn là người Mỹ. Chúng tôi không muốn là người Đan Mạch. Chúng tôi muốn là người Groenland, hay người Inuit. Chúng tôi đang sử dụng các phương tiện trong tầm tay để đạt được mục tiêu của mình, và Hoa Kỳ đang đóng góp đáng kể cho mục tiêu đó. »

Dường như Hoa Kỳ đã có nhiều bước tiến trên lãnh thổ Groenland. Chỉ trong chưa đầy một năm, số công ty ở Groenland do Mỹ trực tiếp nắm đã tăng gấp đôi ».

Theo như hành động trong cuộc can thiệp quân sự chống Venezuela lại không thông qua Quốc Hội Mỹ, đứng ngoài mọi khuôn khổ luật pháp quốc tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump được nhiều nhà quan sát xem như là một cuộc tấn công vào nền móng của kiến trúc an ninh quốc tế, do chính Hoa Kỳ chủ trương trong cuộc can thiệp quân sự chớp nhoáng trong vài tiếng đồng hồ của các lực lượng Mỹ tại Venezuela để bắt tổng thống Nicolas Maduro đưa sang Hoa Kỳ ngày 03/01/2026 là một diễn biến bất ngờ với đông đảo công chúng.

Với những ai tin tưởng tổng thống Mỹ Donald Trump là người theo chủ nghĩa biệt lập, xa lánh mọi can thiệp quân sự bên ngoài, và chỉ hành động trong trường hợp bất đắc dĩ, sẽ ngạc nhiên về chiến dịch quân sự quy mô lớn, bắt giữ tổng thống một quốc gia có chủ quyền. Tuy nhiên, giới quan sát ghi nhận chiến lược của phe cầm quyền tại Mỹ đối với Venezuela thể hiện rõ quốc gia Nam Mỹ này đã được sử dụng như một phương tiện thực thi chủ trương « Nước Mỹ trên hết » của Donald Trump, và chủ trương « Nước Mỹ trên hết » chỉ có thể thành công nếu Washington áp đặt trở lại quyền kiểm soát với khu vực Tây Bán Cầu.

Chống « khủng bố ma túy » chỉ là bình phong

Vì sao Donald Trump chọn Venezuela làm mục tiêu của cuộc can thiệp quân sự chưa từng có này ? Nhà báo Gille Paris của Le Monde, trong bài « Đối với Donald Trump, chủ trương ‘‘Nước Mỹ trên hết’’ được thực thi trước hết qua trường hợp Venezuela », nêu bật việc tổng thống Mỹ ngay từ khi trở lại cầm quyền đầu năm 2025, đã chuẩn bị các điều kiện cho mục tiêu kiểm soát Venezuela : từ việc ban hành sắc lệnh tổng thống về việc xác định các tổ chức tội phạm và các băng đảng buôn lậu ma túy là « tổ chức khủng bố nước ngoài », một công cụ tư pháp chống lại chế độ Caracas, cho đến việc triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn áp sát Venezuela nhân danh lá bài chống « khủng bố ma túy ».

Các hoạt động này diễn ra song hành với nỗ lực của chính quyền Trump khẳng định quyền lực của một siêu cường có thể hành xử tùy ý, bất chấp mọi khuôn khổ, đặc biệt tại khu vực châu Mỹ Latinh, vốn được coi là « sân sau » của nước Mỹ trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh cũng như nhiều thập niên trước đó.

Kẻ mạnh có thể chà đạp mọi khuôn khổ: « Sự thật vĩnh cửu trong quan hệ quốc tế »

Cuộc chiến chống « khủng bố ma túy » của chính quyền Trump được nhiều chuyên gia xem như là một bình phong để che đậy các tham vọng khác. Tháng 6/2025, trả lời phỏng vấn tạp chí The Atlantic, tổng thống Mỹ khẳng định có toàn quyền quyết định điều gì có thể đưa vào hay không đưa vào định nghĩa « Nước Mỹ trên hết ». Chiến lược an ninh quốc gia điều chỉnh, được công bố vào tháng 12/2025, ít tuần lễ trước cuộc can thiệp quân sự tại Venezuela, cho thấy rõ chủ trương của tổng thống Mỹ sẵn sàng hành động bất chấp mọi khuôn khổ pháp lý hay đạo lý: « Ảnh hưởng của các quốc gia lớn nhất, giàu nhất và mạnh nhất luôn vượt ra mọi khuôn khổ là một sự thật vĩnh cửu trong quan hệ quốc tế ».

Liên quan đến khu vực Mỹ Latinh, chiến lược này nêu rõ là Mỹ phải tìm cách tiếp cận các nguồn tài nguyên và vị trí chiến lược, đồng thời đảm bảo rằng các chính phủ trong khu vực « đủ ổn định và được quản lý tốt để ngăn chặn và hạn chế tình trạng di cư ồ ạt đến Hoa Kỳ ». Theo tài liệu này, Hoa Kỳ « sẽ ngăn chặn các đối thủ ngoài khu vực có cơ hội triển khai lực lượng hoặc các khả năng đe dọa khác, hoặc sở hữu hoặc kiểm soát các tài sản chiến lược » trong khu vực, ám chỉ đến Trung Quốc, quốc gia mua dầu mỏ chính của Venezuela.

Châu Mỹ Latinh nói riêng và Tây Bán Cầu nói chung đã được tái xác định là khu vực gắn liền với lợi ích sống còn của nước Mỹ dưới thời Trump. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, tổng thống Mỹ đã nhiều lần tuyên bố về chủ trương sáp nhập Canada, Groenland và kênh đào Panama. Tuy nhiên, Venezuela đã được chọn làm điểm tấn công đầu tiên.

Dầu mỏ Venezuela: Duyên nợ trăm năm và tham vọng thống trị của Mỹ

Nếu như chế độ độc tài của tổng thống Nicolas Maduro thường xuyên bị chính quyền Trump lên án, dầu mỏ được coi là lý do chủ yếu khiến Nhà Trắng can thiệp quân sự tại Venezuela. Ông Trump liên tục khẳng định nước Mỹ phải giành lại quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên đã bị chế độ Chavez tước đoạt. Việc lãnh đạo cánh tả Hugo Chavez lên nắm quyền vào năm 1999 đã chấm dứt giai đoạn quan hệ được coi là ổn định, kéo dài gần thế kỉ giữa chính quyền Venezuela trong các thời kỳ khác nhau và Washington. Chính quyền của tổng thống Bush con từng ủng hộ cuộc đảo chính hụt chống chế độ Chavez hồi năm 2002.

Quan hệ « dầu mỏ » Mỹ - Venezuela bắt đầu từ năm 1908, sau khi tư lệnh quân đội, phó tổng thống Juan Vicente Gómez lật đổ tổng thống Cipriano Castro, với sự hỗ trợ của hải quân Mỹ, Venezuela bước vào một thời kỳ liên minh thực dụng với Washington. Gómez mở cửa hoàn toàn ngành dầu mỏ cho các tập đoàn dầu khí Mỹ, đặt nền móng cho mối « quan hệ dầu mỏ » kéo dài hàng thập kỷ.

Tuần báo Le Point, trong bài phân tích mang tựa đề « De Monroe à Trump : Le Venezuela éternel laboratoire de l’empire américain » (Từ Monroe đến Trump : Venezuela luôn là địa bàn thử nghiệm cho chính sách đế quốc của nước Mỹ), ghi nhận : bất chấp quan hệ song phương căng thẳng, Venezuela vẫn tiếp tục là nhà cung cấp dầu mỏ chính của Mỹ, cho dù chính quyền Chavez mở rộng quan hệ với Cuba, Iran, Nga và Trung Quốc. Dưới thời Chavez, trao đổi thương mại Mỹ - Venezuela, với hàng hóa chính là dầu mỏ, lên tới 50 tỉ đô la vào năm 2007.

Sự phụ thuộc lẫn nhau về năng lượng khiến Washington hạn chế các trừng phạt đối với chế độ Caracas. Việc chính quyền Venezuela quốc hữu hóa ngành dầu mỏ từ năm 1976 đã không phá vỡ thế cân bằng này : Venezuela tiếp tục được coi là nhà cung cấp đáng tin cậy cho Mỹ, nên Washington chấp nhận sự độc lập tương đối của Caracas trong Tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).

Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ nhất đã thi hành chiến lược « gây áp lực tối đa » với Venezuela, nhằm buộc tổng thống Maduro, cầm quyền từ năm 2013, phải có nhiều nhân nhượng. Tập đoàn Mỹ Chevron, đối tác liên doanh chính của tập đoàn dầu mỏ quốc gia Venezuela (PDVSA), là công ty duy nhất được phép vận chuyển dầu thô từ Venezuela sang Mỹ với khoảng 100.000 đến 150.000 thùng dầu mỗi ngày, ngay trong thời gian Washington phong tỏa các tuyến đường hàng hải, và ra lệnh cấm Venezuela xuất khẩu dầu.

Hơn 40 lần Mỹ thay đổi chính quyền tại châu Mỹ Latinh, nhưng Venezuela là trường hợp đặc biệt

Theo thống kê của nhà sử học John Coatsworth, được trang mạng Le Grand Continent dẫn lại, từ năm 1898 đến năm 1994, nước Mỹ đã can thiệp 41 lần vào khu vực châu Mỹ Latinh để thay đổi chính quyền. Tuy nhiên, cuộc can thiệp vừa qua chống tổng thống Nicolas Maduro được xem như một trường hợp đặc biệt. Việc Mỹ đưa binh sĩ can thiệp trực tiếp vào lãnh thổ một quốc gia Mỹ Latinh để bắt giữ hoặc loại bỏ người đứng đầu nhà nước đương nhiệm chỉ xảy ra hai lần. Một lần tại Grenada năm 1983, và một lần vào năm 1989 tại Panama.

Hai chiến dịch này đều nhắm vào lãnh đạo các quốc gia nhỏ với ít ảnh hưởng quốc tế. Với việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, mặc dù Washington không công nhận ông là tổng thống hợp pháp, Hoa Kỳ đã tấn công một quốc gia có tầm vóc hoàn toàn khác, cả về quy mô và tầm ảnh hưởng khu vực và quốc tế.

Thách thức Nga, Trung, hạ nhục cánh tả

Về các lý do Mỹ can thiệp vào Venezuela, chuyên gia về châu Mỹ Latinh Clément Thibaud, giám đốc nghiên cứu trường Cao học Khoa học Xã hội (EHESS), đưa ra một nhận định tổng quan trong cuộc trả lời phỏng vấn đài Pháp France Culture :

« Châu Mỹ Latinh phần nào giống như một phòng thí nghiệm cho những gì có thể xảy ra tiếp theo phần còn lại của thế giới, bởi vì Hoa Kỳ khá quen thuộc với khu vực này, họ ít gặp rủi ro hơn khi hành động. Thực tế, tôi cho rằng chúng ta không thể tìm ra một lời giải thích duy nhất cho quyết định của Trump vừa qua.

Có nhiều nguyên nhân. Điều đầu tiên là tổng thống Mỹ muốn cho Nga thấy rằng ông ấy có thể làm được trong ba giờ những gì người đã không thể làm được trong ba năm ở Ukraina. Trump cũng đang cho Trung Quốc thấy rằng họ không phải là một cường quốc toàn cầu thực thụ. Trung Quốc có sự hiện diện đáng kể ở châu Mỹ Latinh, đã trở thành đối tác thương mại chính của nhiều quốc gia, nhưng họ không có sự hiện diện quân sự như Mỹ. Vì vậy, rõ ràng đây là một thông điệp rất mạnh gửi đến Trung Quốc.

Sau đó, tôi cho rằng còn một yếu tố quan trọng khác, khi hiểu rõ khu vực Mỹ Latinh, đó là trong mối quan hệ phức tạp giữa Cuba và Venezuela, hai nước vốn cực kỳ gắn bó, có các thế lực cánh tả chống đế quốc, chống Mỹ. Các chế độ này từ lâu đã mất đi hào quang trong con mắt cánh tả Mỹ Latinh, nhưng vẫn là những biểu tượng rất quan trọng. Và giờ đây các biểu tượng ấy đã bị hạ nhục, bởi vụ bắt giữ này và bởi việc đối xử với ông Maduro như một tên tội phạm thông thường, một kẻ buôn ma túy ».

***

Lịch sử dường như đang lặp lại. Từ cuộc xung đột lãnh thổ Essequibo với Anh Quốc năm 1895 đẩy Venezuela vào vòng tay Mỹ đến chiến dịch can thiệp bắt Nicolas Maduro, Venezuela luôn là chiến trường thử nghiệm chính cho bá quyền của Mỹ ở châu Mỹ. Điều khác biệt hiện nay là hành động tàn bạo công khai chưa từng thấy, không cần che đậy. Đối với tất cả các quốc gia châu Mỹ, cảnh báo của chính quyền Trump là rất rõ: Hoặc sẵn sàng đối mặt với cơn thịnh nộ Mỹ, hoặc phải nhường bước trước học thuyết "Nước Mỹ trên hết".

Minneapolis đang trải qua những ngày lạnh buốt theo đúng nghĩa đen, nhưng cái rét ngoài trời vẫn chưa “đáng sợ” bằng cái nóng trong lòng người. Sau vụ một nhân viên ICE bắn chết Renee Nicole Good (37 tuổi) ngay trong chiếc SUV, thành phố bước vào chuỗi đêm không ngủ: biểu tình nối biểu tình, rồi biến thành canh thức, cầu nguyện, thắp nến. Trên nền tuyết, hoa và nến cứ dày lên từng giờ. Nhiều tấm bảng viết tay xuất hiện trong ánh đèn vàng: “ICE NOT WELCOME”, “REMEMBER 1.7.26”.

Đội đặc nhiệm Biên phòng vào cuộc: BORTAC và “Special Response” dàn hàng rào
Trong các cuộc tập trung gần Minneapolis, người ta nhìn thấy lực lượng liên bang mặc quân phục tác chiến, được mô tả là pha trộn giữa đội phản ứng đặc biệt và Đơn vị Chiến thuật Biên phòng (BORTAC). Đây là nhóm thường được huấn luyện cho những tình huống kiểm soát đám đông, giải tán tụ tập, bảo vệ mục tiêu nhạy cảm. Trong “hộp đồ nghề” của họ có những thứ quen thuộc nhưng luôn gây tranh cãi: bình xịt hơi cay, lựu đạn/ống phóng hơi cay, và các biện pháp khống chế khác.

Không phải lần đầu những đội kiểu này được đưa tới các điểm nóng dân sự. Người Minneapolis vì thế càng thấy lạnh sống lưng: ký ức bất ổn năm 2020 vẫn còn đó, và giờ những bộ quân phục lại đứng thành hàng dài, chắn trước một cổng liên bang.

Whipple Building: đường phố thành “vạch ranh giới”
Bên ngoài tòa nhà liên bang Bishop Henry Whipple, các đặc vụ liên bang đứng thành tuyến, cố đẩy người biểu tình sang phía bên kia đường. Tình thế giống một cuộc giằng co dai dẳng: phía trước là hàng rào người; phía sau là tiếng hô, tiếng chửi thề, tiếng giận dữ gọi họ là “phát xít”, là “kẻ sát nhân”.

Tường thuật tại hiện trường cho thấy một bức tranh rất “lẫn”: có người trong lực lượng cố gắng hạ nhiệt, nhưng cũng có người bị nghe thấy nói kiểu khiêu khích: “muốn thì cứ thử”. Có lúc, sự căng thẳng không còn nằm ở lời qua tiếng lại: thân người chen vào thân người, một số người bị đẩy ngã xuống mặt đường lạnh cóng.

Khói “như hơi cay” và tiếng ho sặc giữa màn sương
Khi lực lượng liên bang tìm cách đẩy đám đông khỏi lối vào bãi đậu xe, một chất “dạng khí” đã được triển khai. Trong làn khói mờ, người ta nghe tiếng ho sặc, tiếng thở dốc. Ở một diễn biến khác, lúc lực lượng liên bang bất ngờ nhận diện một người họ muốn bắt trong đám đông, tình thế đổi sang chế độ “tấn công”: họ xông vào, đẩy bật hàng người, rồi bắn pepper balls để ép đám đông lùi lại. Người bị nhắm tới sau đó bị còng tay, và đám đông càng thêm phẫn nộ vì cảm giác mọi thứ có thể bùng lên chỉ trong một cú lao vào.

Trường học đóng cửa: khi bất an chạm tới đời sống thường ngày
Căng thẳng không chỉ nằm ở vài con phố. Hệ thống trường công Minneapolis thông báo đóng cửa phần còn lại của tuần “vì thận trọng” và “lo ngại an toàn” trước các sự kiện diễn ra quanh thành phố. Khi trường học phải khóa cổng, người dân hiểu rằng câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi một vụ nổ súng — nó trở thành một cơn chấn động xã hội.

Thị trưởng Frey và câu nói văng tục: “Cút khỏi thành phố tôi”
Thị trưởng Jacob Frey tiếp tục xuất hiện như một nhân vật trung tâm trong những thời khắc khủng hoảng của Minneapolis. Ông phản ứng mạnh sau cái chết của Renee Good, thậm chí công khai chửi thề yêu cầu ICE “get the f**k out”. Người ủng hộ xem đó là tiếng nói bảo vệ cộng đồng; người phản đối xem đó là đổ thêm dầu vào lửa. Nhưng dù đứng phía nào, ai cũng thấy một điều: Minneapolis đang bị thử sức chịu đựng, và chính quyền địa phương không muốn thành phố bị biến thành “chiến trường chính trị” của Washington.

Trump xem video và lúng túng: “Tôi ghét phải nhìn cảnh đó”
Từ phía Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump gọi đây là “tình huống độc ác”, nói Renee có vẻ đã cán qua một đặc vụ. Nhưng khi xem đoạn video quay chậm, ông thừa nhận cảnh tượng “khủng khiếp”, “rất tệ để nhìn”, và tỏ ra khó giải thích rành rọt việc nổ súng. Ông né câu hỏi “có quá tay không”, chuyển sang chỉ trích di sản chính sách di trú của chính quyền trước. Trong khi đó, “border czar” Tom Homan nói sẽ chờ điều tra, không bình luận theo cảm xúc.

Renee Good: nhà thơ, người mẹ, và cái tên ở lại trên tuyết
Các thông tin về Renee Good khiến câu chuyện càng nhói: cô là công dân Mỹ, mẹ của ba con; hai đứa lớn 15 và 12 tuổi, và cậu út 6 tuổi. Cô từng sống phần lớn đời mình ở Colorado, mới chuyển tới Minnesota không lâu. Cô học ngành English, từng theo creative writing, và tự mô tả mình là “poet and writer and wife and mom”. Một đời sống bình thường, có niềm tin tôn giáo, có những chuyến đi hoạt động thanh thiếu niên, có những bức ảnh gia đình, những sở thích rất đời thường… rồi kết thúc trong vài giây hỗn loạn trên con đường đầy tuyết.

Đêm xuống, người ta đặt hoa, thắp nến, viết lại ngày 1.7.26 lên bảng “REMEMBER”. Và mỗi ngọn nến như nhắc thành phố rằng: phía sau khẩu hiệu, phía sau hàng rào và khói cay, vẫn là một câu hỏi đơn giản mà nặng như đá: tại sao một người mẹ lại chết giữa phố, và điều gì đang kéo Minneapolis vào vòng xoáy này?

Sau cuộc tấn công của Mỹ nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Diosdado Cabello tuyên bố “tính đến lúc này” có 100 người thiệt mạng và số bị thương cũng xấp xỉ như vậy. Caracas cố lái dư luận theo hướng “bom rơi trúng dân thường”, dựng lên hình ảnh phụ nữ ở trong nhà cũng bị vạ lây. Nhưng càng nhìn vào những gì đã được xác nhận, càng thấy bức tranh thực tế nghiêng mạnh về một hướng khác: phần lớn thương vong thuộc các lực lượng vũ trang tinh nhuệ Cuba–Venezuela, chứ không phải “dân thường chết hàng loạt” như tuyên truyền.

Những con số xác nhận công khai lại nói điều khác: nòng cốt là cận vệ và lực lượng đặc nhiệm
Các thông tin đã được công bố rộng rãi cho thấy Venezuela thừa nhận hàng chục quân nhân/nhân sự an ninh tử trận trong cuộc tập kích; đồng thời Cuba cũng xác nhận 32 công dân của họ thiệt mạng trong “hành động chiến đấu”, làm nhiệm vụ cho lực lượng vũ trang và cơ quan nội vụ Cuba. Ghép các mảnh này lại, “xương sống” của tổn thất không nằm ở khu dân cư vô danh nào cả, mà nằm ở vòng bảo vệ vũ trang quanh Maduro: cận vệ, an ninh, các đơn vị tinh nhuệ bám trụ theo nhiệm vụ.

Nói thẳng: nếu có thương vong ngoài nhóm này, thì cũng nhiều khả năng thuộc các lực lượng mang tính bán quân sự/được huy động kèm theo trong lúc hỗn chiến — còn câu chuyện “dân thường chết la liệt” hiện khó đứng vững khi đối chiếu với các số liệu đã xác nhận và cách Caracas tổ chức quốc tang, tưởng niệm chủ yếu theo hướng quân đội – lực lượng bảo vệ.

Vì sao Caracas vẫn muốn kể chuyện “dân thường”?
Trong những cú sốc kiểu này, ai nắm được cảm xúc công chúng sẽ nắm được lợi thế chính trị. Gắn nhãn “dân thường” là cách nhanh nhất để biến một thất bại bảo vệ yếu nhân thành một “tội ác chiến tranh”, biến lực lượng cận vệ bị đánh gục thành “nạn nhân toàn dân”, và biến câu hỏi cốt lõi — vì sao Maduro bị bắt ngay giữa thủ đô? — thành một câu chuyện khác: ai tàn bạo hơn ai?
Nhưng sự thật thường lì lợm. Nó không dễ uốn theo một bài phát biểu, nhất là khi chính đồng minh như Cuba đã lên tiếng nhận số tử trận trong “nhiệm vụ chiến đấu”, vô tình kéo tấm màn kịch “toàn dân bị bom giết” xuống thấp hơn.

Washington nói gì: không có lính Mỹ tử trận, nhưng có người bị thương
Phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump khẳng định không có quân nhân Mỹ thiệt mạng, dù thừa nhận có người bị thương sau sự cố một trực thăng trúng đạn trong chiến dịch. Điều này càng làm rõ bản chất đụng độ: đây không phải một trận “ném bom bừa” vào dân thường, mà là một cuộc tấn công nhằm vào lõi quyền lực và vòng bảo vệ, nơi những người đứng chắn đạn thường chính là lực lượng tinh nhuệ — đặc nhiệm, cận vệ, an ninh.

Khi khói bụi lắng xuống, con số 100 vẫn là con số nặng như đá. Nhưng cái nặng hơn là sự thật: đó là cái giá của một vòng bảo vệ vũ trang bị xuyên thủng, và câu chuyện “dân thường chết vì bom” chỉ là chiếc áo khoác tuyên truyền mà Caracas cố tròng lên hiện trường để cứu vãn thể diện sau cú ngã đau.

Ở tuổi 42, nam diễn viên này không còn quan tâm tới chuyện tình cảm để dành thời gian đóng phim, ổn định kinh tế sau biến cố vỡ nợ.

Theo thống kê từ Box Office Vietnam, Thiên đường máu vẫn đang dẫn đầu phòng vé Việt với doanh thu hơn 77 tỷ đồng. Tác phẩm là cái tên thu hút quan tâm nhất những ngày qua, xoay quanh chủ đề nóng về nạn buôn người, lừa đảo. Trong dàn diễn viên chính, Quách Ngọc Ngoan được xem là điểm sáng của phim.

Nỗ lực trở lại màn ảnh rộng

Trong Thiên đường máu, Quách Ngọc Ngoan đóng vai phản diện tên Phú - nhân vật có tạo hình gai góc, tính cách máu lạnh nhưng ẩn sau đó là quá khứ nhiều tổn thương.

Đây cũng là lần đầu Quách Ngọc Ngoan tái xuất màn ảnh rộng với thể loại hành động sau 7 năm vắng bóng. Nam diễn viên cho biết, các cảnh đánh đấm trong phim đều có cường độ cao, tiêu tốn nhiều thể lực.


Quách Ngọc Ngoan được xem là điểm sáng của "Thiên đường máu".

Trong phim, Quách Ngọc Ngoan còn gây chú ý với phân cảnh cởi trần, khoe vóc dáng săn chắc trên màn ảnh. Anh cho biết bản thân khá tâm đắc với cảnh quay này vì dành nhiều thời gian tập gym để giữ thể lực, cơ bắp phục vụ vai diễn.

Có thể nói, Quách Ngọc Ngoan là nhân tố “gánh” phim. Dù có doanh thu khả quan, song Thiên đường máu vẫn còn nhiều lỗ hổng, sạn kịch bản. Sự xuất hiện của Quách Ngọc Ngoan giúp tác phẩm trở nên hấp dẫn, kịch tính hơn.

Tài tử biết cách tái hiện tính cách, tâm lý nhân vật qua biểu cảm, đặc biệt là ánh mắt. Không cần gào thét hay làm lố, Quách Ngọc Ngoan vẫn khiến người xem ghê sợ, ớn lạnh trước ánh mắt lạnh lẽo của một kẻ cầm đầu.

Thời gian qua, Quách Ngọc Ngoan tích cực trở lại màn ảnh. Trong 2 tháng, anh có 2 dự án lần lượt được ra mắt là Trái tim què quặt và Thiên đường máu.

Dịp Tết 2026, anh tiếp tục xuất hiện trong phim Báu vật trời cho, đóng chung với Tuấn Trần, Phương Anh Đào. Ngay sau đó, anh tái ngộ khán giả trong dự án hành động Trại buôn người và tiếp đó là Hộ linh tráng sĩ - xoay quanh những bí ẩn về mộ vua Đinh Tiên Hoàng.

Sau một thời gian ẩn mình, Quách Ngọc Ngoan đang cho thấy sự năng lượng khi trở lại màn ảnh, khi liên tục góp mặt trong nhiều dự án lớn nhỏ.

Từng gặp biến cố vỡ nợ, sống độc thân ở tuổi 42

Quách Ngọc Ngoan sinh năm 1986, từng được xem là nam thần màn ảnh khi đóng nhiều dự án ấn tượng như Người bất tử, Hiệp sĩ mù, Kính thưa Osin, Cuộc chiến hoa hồng, Tỷ phú chăn vịt...

Hồi tháng 4/2023, thông tin Quách Ngọc Ngoan thua lỗ 20 tỷ đồng gây xôn xao mạng xã hội. Thời điểm đó, anh thừa nhận phải gồng gánh số nợ lớn nhưng không có khả năng chi trả.

Sau đó, nam diễn viên sống kín tiếng, vắng bóng làng giải trí và cũng không cập nhật thông tin gì trên mạng xã hội.

Thời gian qua, Quách Ngọc Ngoan hiện tích cực làm việc, mong sớm trả hết nợ cũ. Anh tin khi nỗ lực, mọi thứ dần sẽ tốt đẹp hơn. Ngoài đóng phim, anh cũng làm thêm vài công việc khác, hợp tác kinh doanh với bạn bè.

Quách Ngọc Ngoan cho biết, những lời động viên từ gia đình, bạn bè là động lực lớn cho anh cố gắng. Khi rảnh rỗi, anh tập gym, hoạt động thể thao để được tiếp thêm năng lượng tích cực.

Thời gian vắng bóng, nam diễn viên chạnh lòng khi nhìn các đồng nghiệp hoạt động sôi nổi. Anh thừa nhận, một số nhà sản xuất, đơn vị tổ chức có phần e dè khi mời anh làm việc. Diễn viên luôn mong được trở lại hoạt động nghệ thuật, bù đắp cho gia đình và những khán giả mến mộ.

Về đời tư, Quách Ngọc Ngoan từng có cuộc hôn nhân kéo dài 3 năm với diễn viên Lê Phương. Cả hai có một con trai chung.

Sau khi ly hôn, Quách Ngọc Ngoan có mối quan hệ tình cảm với nữ doanh nhân Phượng Chanel, hơn anh 9 tuổi. Hai người đã đăng ký kết hôn và có chung một cô con gái. Tháng 4/2021, Quách Ngọc Ngoan và Phượng Chanel chia tay.

Ở tuổi 42, nam diễn viên chọn cuộc sống độc thân, không đặt nặng chuyện tình cảm. Anh cho biết vẫn thường xuyên gặp con gái. Hiện con sống cùng mẹ tại Hà Nội, mỗi khi có lịch công tác hoặc quay phim ở miền Bắc, anh đều tranh thủ dành thời gian cho con.

VietBF@sưu tập

Cách nấu thịt vịt om sấu ngon mềm tan trong miệng, rút ngắn thời gian đun nấu.



Nguyên liệu chuẩn bị

1 kg thịt vịt

10 quả sấu xanh

500 g khoai sọ

5 củ hành tím

Gừng, sả, tỏi, mùi tàu, ớt

Gia vị: hạt nêm, muối, đường, tiêu, nước mắm, dầu ăn

Cách chế biến thịt vịt om sấu

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

Gừng cạo vỏ, băm nhỏ. Hành tím, tỏi bóc vỏ, băm nhuyễn. Sả rửa sạch, băm nhỏ. Mùi tàu và ớt rửa sạch, thái nhỏ.

Sấu cạo sạch vỏ, rửa kỹ. Khoai sọ gọt vỏ, rửa sạch rồi luộc sơ để khi nấu không bị nát.

Thịt vịt rửa với muối, sau đó dùng nửa quả chanh chà xát lên da để khử mùi hôi, rửa lại bằng nước sạch rồi chặt miếng vừa ăn.

Bước 2: Ướp thịt vịt

Cho thịt vịt vào tô, ướp với 2 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê muối, một ít nước mắm, tiêu cùng một nửa lượng gừng, hành, tỏi, sả băm. Trộn đều và ướp khoảng 30 phút để thịt thấm gia vị.

Bước 3: Om vịt

Đun nóng dầu ăn trong nồi, cho phần gừng, hành, tỏi, sả còn lại vào phi thơm. Cho thịt vịt vào xào đến khi thịt săn lại.

Thêm nước vừa đủ, đun nhỏ lửa cho vịt chín mềm. Tiếp đó, cho khoai sọ và sấu vào nấu thêm khoảng 10 phút. Nêm nếm lại với 1 muỗng cà phê đường và một ít nước mắm cho vừa ăn. Cuối cùng, cho mùi tàu và ớt vào rồi tắt bếp.

Bước 4: Hoàn thành

Múc vịt om sấu khoai sọ ra tô lớn. Món ăn hấp dẫn với thịt vịt mềm, khoai bùi, nước dùng chua thanh nhẹ của sấu, ăn kèm dưa muối hoặc cơm nóng đều rất ngon.

VietBF@sưu tập

Tham vọng sáp nhập Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nếu trở thành hiện thực, không chỉ châm ngòi một cuộc khủng hoảng chủ quyền nghiêm trọng giữa Washington và châu Âu, mà còn đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của NATO. Khi đồng minh lớn nhất bị nhìn nhận như một thế lực “săn mồi”, liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương đang đứng trước nguy cơ rạn nứt sâu sắc nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Trong suốt năm 2025, các nước châu Âu rõ ràng chỉ có một mục tiêu duy nhất khi đối diện với chính quyền Trump: Đó là giữ cho Mỹ tiếp tục gắn bó với an ninh châu Âu, với Ukraine và với NATO, theo Tạp chí Time.

Mục tiêu đó có thể trở nên vô nghĩa trong năm 2026 nếu Mỹ tìm cách sáp nhập Greenland – một vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Các nhà lãnh đạo châu Âu tin rằng, Nhà Trắng đang chuẩn bị cho kịch bản này, khi chính quyền Mỹ công khai nói rằng họ đang thảo luận “nhiều phương án khác nhau”.

Time bình luận, đối với châu Âu, Mỹ giờ đây không còn được nhìn nhận như một đồng minh thân thiện, mà giống một chính quyền mang tính săn mồi. Chính quyền Trump ủng hộ các đảng cực hữu thân phong trào MAGA trên khắp châu lục – những lực lượng mà nhiều lãnh đạo châu Âu cho là mối đe dọa sống còn đối với nền dân chủ của họ. Washington tiếp tục gây sức ép buộc Kiev phải chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ, để đổi lấy hòa bình với Nga trong khi không đưa ra các bảo đảm an ninh rõ ràng. Việc bình thường hóa quan hệ kinh tế với Nga vẫn là một mục tiêu của đội ngũ Trump. Thế nhưng, nghịch lý là nhiều nhà lãnh đạo châu Âu vẫn từ chối thừa nhận thực tế này.

Lý do rất đơn giản: châu Âu vẫn phụ thuộc sâu sắc vào Mỹ về an ninh. Quá trình tái vũ trang của lục địa – vốn chỉ thực sự được đẩy mạnh từ năm ngoái – sẽ cần ít nhất từ 3 đến 5 năm nữa mới đạt độ tin cậy. Trong thời gian đó, châu Âu vẫn lệ thuộc lớn vào vũ khí, trang bị, tình báo và các năng lực chiến lược khác của Mỹ để giúp Ukraine tiếp tục cầm cự. Và thông qua NATO, họ vẫn phải dựa vào Mỹ để răn đe Nga.

Chính quyền Trump nhìn thấy rõ điểm yếu và những dễ tổn thương của châu Âu – và đang khai thác điều đó. Năm ngoái, Washington đã buộc châu Âu chấp nhận mức thuế 15% đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ, nhằm tránh làm ông Trump phật ý và ngăn nguy cơ Mỹ đơn phương rút khỏi Ukraine cũng như NATO.

Giờ đây, Nhà Trắng đang áp dụng lại “kịch bản” đó.

Nhưng việc sáp nhập Greenland sẽ phá tan ảo tưởng rằng Mỹ vẫn là một người bạn.

Tổng thống Donald Trump, Phó Tổng thống J.D. Vance, đặc phái viên mới được bổ nhiệm về Greenland Jeff Landry, cùng Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, trong những ngày gần đây đều đưa ra những phát biểu mang tính khiêu khích về lãnh thổ Greenland.

Các quan chức cấp cao của Mỹ lập luận rằng Nhà Trắng có những lo ngại an ninh “chính đáng” tại khu vực Bắc Cực. Những lo ngại này bao gồm việc đối phó với các căn cứ của Nga và Trung Quốc; tăng cường hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ để kiềm chế các năng lực mới của Trung Quốc; kiểm soát các tuyến tiếp cận trong thời chiến và mở rộng sự hiện diện hải quân của Mỹ. Họ không hoàn toàn tin tưởng người Greenland hay chính phủ Đan Mạch có thể quản lý những vấn đề này thay cho Mỹ.

Mức độ nghiêm trọng của các lo ngại đó được phản ánh qua quy mô hoạch định chính sách đang diễn ra liên quan đến Greenland trong nhiều cơ quan của chính phủ Mỹ. Các kế hoạch bao gồm từ ưu đãi kinh tế, thỏa thuận ngoại giao và pháp lý, cho đến các sắp xếp an ninh.

Đúng là Đan Mạch là một quốc gia nhỏ, với năng lực quân sự tương đối hạn chế – dù đã chi tới 3% GDP cho quốc phòng trong năm 2025 và đang đầu tư mạnh cho Bắc Cực. Nhưng Greenland cũng là một phần lãnh thổ của NATO. Các quan chức châu Âu cấp cao nói rằng tất cả các mục tiêu an ninh mà ông Trump đưa ra đều có thể dễ dàng được đáp ứng: không có sự phản đối nào đối với việc Mỹ mở thêm căn cứ trên đảo; hợp tác an ninh – quốc phòng đã được củng cố bằng các thỏa thuận song phương Mỹ–Đan Mạch; và trên thực tế, Mỹ đã có quyền tiếp cận quân sự và vận hành căn cứ đáng kể tại Greenland từ năm 1951.

Nếu mối quan tâm của Mỹ chủ yếu là kinh tế, thì việc khai thác khoáng sản và đất hiếm của Greenland hiện cũng đã mở cửa cho các nhà đầu tư Mỹ.

Chính vì vậy, nhiều lãnh đạo châu Âu lo ngại rằng họ gần như không có cách nào để hạ nhiệt cuộc khủng hoảng này, bởi một mục tiêu thô bạo và đen tối hơn của Mỹ rõ ràng đang hiện hữu: mở rộng lãnh thổ và bất động sản. Ông Trump dường như bị thúc đẩy bởi mong muốn “mở rộng nước Mỹ trên bản đồ”.

Điều này có khả năng không diễn ra bằng quân đội hay “giày lính trên mặt đất”, mà thông qua sức ép chính trị và kinh tế nhằm tác động trực tiếp tới 57.000 người dân Greenland, có thể bằng một cuộc trưng cầu dân ý, để Mỹ có thể tuyên bố chủ quyền dân sự – chứ không chỉ quân sự – đối với hòn đảo này.

Châu Âu không có câu trả lời thỏa đáng cho kịch bản Mỹ sáp nhập Greenland theo cách đó. Họ có thể cố gắng tiến tới một “NATO châu Âu”. Họ có thể tìm kiếm một liên minh với Bắc Kinh. Nhưng lựa chọn khả thi hơn là gây sức ép buộc Copenhagen đạt được một thỏa thuận “dĩ hòa vi quý” nào đó với Nhà Trắng – miễn là các mục tiêu của Mỹ có thể được kiềm chế và hợp lý hóa.

Cho đến gần đây, chiến lược của chính phủ Đan Mạch là giữ Greenland tránh xa truyền thông, chờ cho mọi chuyện lắng xuống và giữ cái đầu lạnh. Chiến lược đó giờ đã thay đổi. Copenhagen đang tìm cách nâng cao cái giá phải trả – với Mỹ nếu tiến hành bất kỳ kế hoạch nào, và với phần còn lại của châu Âu nếu tiếp tục làm ngơ, đứng ngoài quan sát.

Đó là lý do Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã tuyên bố thẳng thắn rằng: “Nếu Mỹ chọn cách tấn công quân sự một quốc gia NATO khác, thì mọi thứ sẽ chấm dứt – bao gồm cả NATO, và theo đó là toàn bộ cấu trúc an ninh được thiết lập kể từ sau Thế chiến II".

Một vụ sáp nhập Greenland do Mỹ áp đặt – dù bằng “cơn mưa USD” chứ không phải tên lửa – sẽ là sự sỉ nhục không thể chấp nhận thêm đối với châu Âu, Theo tạp chí Time. Thủ tướng Frederiksen đa đúng khi nhấn mạnh, một vụ thâu tóm lãnh thổ như vậy sẽ đánh dấu sự kết thúc của Liên minh, và gây ra những tổn hại không thể khắc phục đối với Liên minh châu Âu.

Chỉ thay đổi một từ trong Tuyên bố Paris cuối cùng cũng đủ làm đảo lộn toàn bộ ý nghĩa của thỏa thuận này, khiến Ukraine "chết đứng". Theo Euromaidanpress, từ “commitment” (cam kết) đã bị thay bằng “proposed” (đề xuất) trong điều khoản nói về sự ủng hộ của Mỹ đối với Ukraine.

Theo Tuyên bố Paris được thông qua sau cuộc họp của “Liên minh những quốc gia kiên quyết” tại Paris ngày 6/1, Mỹ không cam kết triển khai hoặc tham gia lực lượng đa quốc gia tại Ukraine trong trường hợp Nga tái phát động hành động quân sự. Trên thực tế, Mỹ thậm chí còn không ký chính thức vào văn kiện này, theo European Pravda.

Tuyên bố nêu kế hoạch triển khai lực lượng đa quốc gia nhằm hỗ trợ năng lực phòng thủ của Ukraine cũng như công cuộc tái thiết hậu chiến. Tuy nhiên, phần lớn các quốc gia châu Âu đã từ chối khả năng gửi quân tới Ukraine, kể cả sau khi giao tranh kết thúc.

Theo các nhà báo, dẫn cả bản dự thảo tuyên bố lẫn phát biểu từ Điện Élysée, Mỹ không phải là bên ký kết chính thức Tuyên bố Paris.

Dù tuyên bố của liên minh đã được các thành viên phê chuẩn và có thảo luận với phía Mỹ, nhưng không có chữ ký chính thức nào của Washington được thêm vào văn bản cuối cùng.
So sánh dự thảo và bản cuối cho thấy những thay đổi quan trọng

Trong bản dự thảo, lực lượng đa quốc gia sẽ do châu Âu dẫn dắt, với sự tham gia của các thành viên liên minh ngoài châu Âu, trong đó có Mỹ. Phần này đề cập rõ tới việc Mỹ hỗ trợ các năng lực then chốt như tình báo và hậu cần.

Quan trọng hơn, dự thảo ban đầu còn nêu rõ Mỹ sẽ đưa ra cam kết hỗ trợ các lực lượng này trong trường hợp bị tấn công.

Tuy nhiên, ở phiên bản cuối cùng, điều khoản này đã được sửa lại: lực lượng quân sự vẫn do châu Âu dẫn đầu, có sự tham gia của các đối tác ngoài châu Âu, cùng sự hỗ trợ được đề xuất từ Mỹ, qua đó loại bỏ hoàn toàn bất kỳ nghĩa vụ ràng buộc pháp lý nào của Washington.

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây bật đèn xanh cho các nghị sĩ Cộng hòa thúc đẩy một dự luật trừng phạt mới tại Quốc hội, nhằm giáng đòn vào các quốc gia mua dầu của Nga, theo Independent.

Ông Trump được cho là đã chấp thuận một dự luật trừng phạt lớn nhắm vào Nga vì cuộc chiến ở Ukraine. Các nước đối tác chính của Nga như Trung Quốc cũng sẽ "dính đạn".

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cho biết, ông Trump đã “chấp thuận” (green-lit) dự luật trừng phạt này trong cuộc gặp giữa hai người vào ngày hôm qua.

Dẫn ra Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil là những nước vi phạm lớn nhất, ông Graham nói: “Dự luật này sẽ cho phép Tổng thống Trump trừng phạt những quốc gia mua dầu Nga giá rẻ, qua đó tiếp tay cho cỗ máy chiến tranh của Moscow".

Dự luật về các “lệnh trừng phạt thứ cấp” đã được chuẩn bị trong nhiều tháng, song chính quyền Trump cho đến nay tập trung ưu tiên thúc đẩy các nỗ lực hòa bình, thay vì trực tiếp trừng phạt Tổng thống Nga Vladimir Putin vì cuộc chiến tại Ukraine.

Trước đó vào ngày thứ Tư, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông tin rằng cuộc chiến tranh toàn diện do với Nga có thể chấm dứt trong nửa đầu năm nay. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán hòa bình đã đạt đến một cột mốc mới, sau vòng thảo luận diễn ra trong tuần này tại Paris.

Phát biểu tại một buổi lễ đánh dấu việc Cộng hòa Síp chính thức đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên EU trong 6 tháng, ông Zelensky nói rằng ông “chân thành tin tưởng cuộc chiến này có thể được kết thúc” trong khung thời gian nói trên.

Đa hơn 170 năm đã trôi qua kể từ Cơn sốt vàng California nhưng đến nay, người dân địa phương vẫn tiếp tục tìm thấy bụi vàng, mảnh vàng và thậm chí cả những cục vàng nhỏ lấp lánh dưới các con sông trong bang, theo Moneywise.

“Vàng ở khắp nơi”, Manny Goza, một người đãi vàng lâu năm, nói khi đang sàng cát dưới sông Bear, theo FOX40 News. Mùa thu với mực nước sông hạ thấp giúp lộ ra những đoạn lòng sông vốn khó tiếp cận, tạo điều kiện cho việc tìm vàng.

Với Goza – một thợ xây theo nghề chính – việc đãi vàng không chỉ là thú vui mà còn mang lại thu nhập thực sự.

“Tôi làm việc này mỗi ngày. Tôi sống ở đây từ năm 2005, mua được nhà năm 2010 vì có thể trả các khoản chi tiêu nhờ vàng. Khi không nhận công trình xây dựng, tôi lại ra sông đào vàng", ông nói.

Trong bối cảnh giá vàng tăng hơn 70% trong 12 tháng qua, kim loại quý này đang thu hút sự chú ý trở lại của người dân địa phương – những người tìm kiếm cơ hội ngay chính “sân sau” của mình. Theo ông Goza, một người đãi vàng nghiệp dư có thể kiếm khoảng 50 USD/ngày, trong khi người làm nghiêm túc hơn có thể thu về “từ 100 USD cho tới 15.000 USD”.

Giống như thời Cơn sốt vàng gần hai thế kỷ trước, việc “đổi đời” phần lớn vẫn phụ thuộc vào may mắn. Một người tìm vàng kể lại khoảnh khắc khi một cục vàng “tự lăn ra, tròn như quả bóng chày và gần như là vàng nguyên khối”.

Tuy nhiên, đây là công việc nặng nhọc. “Vàng không tự nhảy vào khay,” một thợ đãi vàng khác nói. Thu nhập cũng bấp bênh: “Có ngày bạn tìm được 15.000 USD, có ngày chẳng có gì”, ông Goza thừa nhận.

Dĩ nhiên, không phải ai cũng có thời gian hay sức khỏe để đào bới lòng sông. Nhưng để hưởng lợi từ vàng, người ta không nhất thiết phải cầm khay đãi vàng. Vàng từ lâu đã được xem là tài sản trú ẩn giá trị, và nhiều tên tuổi lớn trên Phố Wall đang khuyến nghị mọi người nên dành chỗ cho vàng trong danh mục đầu tư.

Ray Dalio, nhà sáng lập quỹ đầu cơ Bridgewater Associates, cho rằng phần lớn mọi người “không nắm đủ vàng”. Theo ông, khi thời kỳ khó khăn đến, vàng là công cụ đa dạng hóa hiệu quả. Dalio nhấn mạnh vàng không chỉ là kim loại, mà là hình thức tiền tệ lâu đời nhất, không mang rủi ro tín dụng hay mất giá như tiền pháp định.

Bên cạnh vàng, bất động sản cũng được xem là công cụ bảo toàn giá trị trước lạm phát. Khi giá cả tăng, giá nhà đất và tiền thuê thường tăng theo. Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, giá nhà đã tăng hơn 225% trong 30 năm qua, đặc biệt tăng mạnh kể từ sau đại dịch.

Nhiều người Mỹ phải dựa vào nhiều nguồn thu nhập để mua nhà. Trường hợp của Goza là ví dụ điển hình: ông chỉ có thể mua được nhà sau nhiều năm vừa làm thợ xây, vừa đãi vàng.

Theo tử vi phương Đông, giai đoạn 2026–2028 chính là chu kỳ đổi vận mạnh mẽ của 3 con giáp dưới đây – những người nếu biết chớp thời, không chỉ cải thiện tài chính mà còn đặt nền móng giàu bền vững cho nhiều năm sau.

Có những giai đoạn trong đời, vận mệnh không đến ồ ạt mà đến theo cách rất âm thầm: một cơ hội xuất hiện đúng lúc, một quyết định tưởng nhỏ nhưng mở ra cả con đường lớn.

Điểm chung của 3 con giáp này là:

Không giàu nhờ may rủi nhất thời

Tiền đến từ năng lực – lựa chọn – thời điểm đúng

Càng dấn thân càng sinh lộc, càng hành động càng có tiền

1. Tuổi Ngọ – Thời tới không chờ, càng liều càng sinh lộc


Sau nhiều năm vận động nhiều hơn hưởng, tuổi Ngọ chính thức bước vào chu kỳ tăng tốc tài vận trong giai đoạn 2026–2028. Đây là lúc “thiên thời – địa lợi – nhân hòa” cùng hội tụ, mở ra nhiều cửa kiếm tiền song song.

🔹 Giai đoạn 2026: Khai thông đường tiền

Năm 2026 đánh dấu sự chuyển dịch lớn trong tư duy tài chính của người tuổi Ngọ. Những ai từng:

Làm thuê nhưng nung nấu ý định kinh doanh

Có nghề tay trái nhưng chưa dám bung

Hoặc đang mắc kẹt trong môi trường cũ

…sẽ bắt đầu nhìn thấy lối ra. Không phải tiền đến ngay lập tức, nhưng là cơ hội rõ ràng, nhìn thấy được, cầm nắm được.

Đặc biệt thuận lợi với Ngọ làm trong các lĩnh vực: kinh doanh cá nhân, bán hàng online, dịch vụ, công nghệ, đào tạo – tư vấn.

🔹 Giai đoạn 2027: Tiền tăng theo cấp số nhân
Nếu năm 2026 là gieo mầm, thì 2027 là năm hái quả. Thu nhập của tuổi Ngọ trong năm này thường đến từ:

Một dự án làm lâu bắt đầu sinh lời

Một mối quan hệ cũ mang lại cơ hội mới

Hoặc quyết định rẽ hướng đúng thời điểm

Nhiều người tuổi Ngọ trong năm này có thể:

Mua tài sản giá trị lớn

Trả xong nợ cũ

Tích lũy được khoản tiền mà trước đó không dám nghĩ tới

🔹 Giai đoạn 2028: Ổn định – giữ tiền – giàu bền
Điều đáng giá nhất của tuổi Ngọ không phải là kiếm được bao nhiêu, mà là giữ được bao nhiêu. Năm 2028 giúp Ngọ:

Biết chọn kênh đầu tư an toàn hơn

Hạn chế rủi ro tiền bạc

Tập trung xây nền tài chính lâu dài

👉 Lời khuyên cho tuổi Ngọ: Đừng chần chừ khi cơ hội xuất hiện trong 2 năm tới. Đây là giai đoạn liều có tính toán sẽ sinh tiền, sợ hãi mới là thứ khiến vận may trôi qua.

2. Tuổi Dậu – Lội ngược dòng, tiền về từ sự bền bỉ
Không ồn ào, không phô trương, nhưng tuổi Dậu lại là con giáp bật lên mạnh mẽ nhất về tài chính trong chu kỳ 2026–2028, đặc biệt với những người từng trải qua giai đoạn chậm – tắc – mệt mỏi trước đó.

🔹 2026: Thoát khỏi thế kẹt
Năm 2026 giúp tuổi Dậu:

Giải quyết những vấn đề tồn đọng lâu năm

Gỡ nút thắt tài chính

Có người giúp đỡ đúng lúc

Tiền chưa về nhiều, nhưng đường tiền đã thông. Quan trọng nhất là tâm thế: Dậu bắt đầu tin rằng mình có thể làm lại.

🔹 2027: Làm chắc – tiền đều
Tuổi Dậu không giàu nhanh, nhưng giàu chắc. Năm 2027:

Thu nhập ổn định, đều đặn

Công việc có vị trí rõ ràng

Kinh doanh thì có khách quen, dòng tiền tốt

Đây là năm mà nhiều người tuổi Dậu bắt đầu:

Tích lũy tiền mặt

Đầu tư dài hạn

Mua đất, mua nhà, mở rộng kinh doanh

🔹 2028: Vững vàng tài chính
Bước sang 2028, tuổi Dậu không còn lo chuyện “tháng này đủ không?” mà chuyển sang câu hỏi “làm sao để tiền sinh thêm tiền?”.

👉 Lời khuyên cho tuổi Dậu: Đừng so mình với người khác. Vận của bạn là chậm mà chắc, càng kiên trì càng giàu.

3. Tuổi Thân – Trí tuệ lên ngôi, tiền đến từ đầu óc

🔹 2026: Nhận diện đúng cơ hội

Năm 2026 mang đến cho tuổi Thân nhiều thông tin, nhiều lựa chọn. Ai tỉnh táo sẽ:

Chọn đúng hướng đi

Tránh được rủi ro

Bắt đầu con đường mới có tiềm năng lớn

🔹 2027: Bứt phá thu nhập
Đây là năm tuổi Thân:

Có nguồn thu mới

Thu nhập tăng rõ rệt

Dễ được đề bạt, tăng lương, hoặc trúng hợp đồng lớn

🔹 2028: Mở rộng và nhân bản
Tiền của tuổi Thân trong năm này không chỉ đến từ một nguồn, mà từ nhiều kênh song song. Ai làm tốt sẽ bước vào giai đoạn tự do tài chính từng phần.

👉 Lời khuyên cho tuổi Thân: Đừng ôm đồm quá nhiều. Chọn đúng 1–2 mũi nhọn, tập trung cao độ sẽ sinh lộc lớn.

Kết luận: Đổi vận hay không – phụ thuộc vào bạn
Tử vi chỉ ra thời điểm thuận lợi, nhưng:

Có nắm bắt hay không là do mỗi người

Có hành động hay không là do bản thân

Trong 2 năm 2026–2028, tuổi Ngọ – Dậu – Thân đều có cửa kiếm tiền lớn, nhưng chỉ những ai:

Dám thay đổi

Dám bước ra khỏi vùng an toàn

Và biết quản trị tiền bạc

…mới thật sự đổi vận thành công.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mời Tổng thống Colombia Gustavo Petro tới Nhà Trắng, chỉ vài ngày sau khi cáo buộc ông Petro dính líu tới buôn bán cocaine và đe dọa hành động quân sự nhằm vào chính phủ Colombia.

Động thái hạ nhiệt bất ngờ này diễn ra hôm thứ Tư, sau cuộc điện đàm kéo dài khoảng một giờ giữa hai nhà lãnh đạo. Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về “vấn đề ma túy” và “những bất đồng khác”.

Đây là cuộc gọi đầu tiên giữa hai tổng thống kể từ khi ông Trump đưa ra cảnh báo về khả năng mở một chiến dịch quân sự tại Colombia, trong bối cảnh Mỹ vừa tiến hành chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngay tại Caracas hôm thứ Bảy trước đó. Những tuyên bố cứng rắn từ Washington đã khiến Tổng thống Petro kêu gọi người dân Colombia xuống đường để bảo vệ chủ quyền quốc gia.

“Thật vinh dự lớn khi được nói chuyện với Tổng thống Colombia, Gustavo Petro, người đã gọi điện để giải thích về tình hình ma túy và những bất đồng mà chúng tôi từng có”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

“Tôi đánh giá cao cuộc gọi và thái độ của ông ấy, và mong sớm được gặp trực tiếp”, ông Trump nói.

Ông chủ Nhà Trắng cho biết thêm rằng, “các sắp xếp đang được tiến hành” cho một cuộc gặp tại Washington, song chưa công bố thời gian cụ thể.

Tổng thống Petro – vị tổng thống cánh tả đầu tiên trong lịch sử Colombia – đã phát biểu trước đám đông biểu tình tại Quảng trường Bolivar ở thủ đô Bogota, sau cuộc điện đàm với ông Trump. Ông nói một quá trình “giảm căng thẳng” đang diễn ra, buộc ông phải thay đổi bài phát biểu vào phút chót.

“Nếu chúng ta không nói chuyện, thì sẽ có chiến tranh. Lịch sử Colombia đã dạy chúng ta điều đó. Và điều đã xảy ra là chúng tôi đã nói chuyện và lần đầu tiên tái lập liên lạc. Tôi đã nói với ông ấy về hai vấn đề: Venezuela và cuộc chiến chống buôn bán ma túy. Tôi đã đưa ra các con số cụ thể về những gì chúng tôi đang làm", nhà lãnh đạo Colombia nhấn mạnh.

Ông Petro cũng cáo buộc một số chính trị gia Colombia đã “đánh lạc hướng” ông Trump.

“Chính những người đó phải chịu trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng – tạm gọi là khủng hoảng ngoại giao, hiện giờ mới chỉ là lời nói – giữa Mỹ và Colombia", ông nói.

Quan hệ giữa ông Trump và ông Petro vốn căng thẳng kể từ khi nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025. Ông Trump nhiều lần cáo buộc, không đưa ra bằng chứng, rằng chính quyền Petro đã làm ngơ để cocaine tràn vào Mỹ, thậm chí còn áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Tổng thống Colombia hồi tháng 10.

Đầu tuần này, ông Trump gọi ông Petro là “một kẻ thích sản xuất cocaine và bán cho Mỹ”, đồng thời cảnh báo ông Petro nên “coi chừng cái mạng của mình” sau chiến dịch của Mỹ tại Venezuela.

“Ông ta sẽ không còn làm chuyện đó được lâu đâu”, ông Trump nói với báo giới hôm Chủ nhật, và cho rằng một chiến dịch quân sự ở Colombia “nghe có vẻ ổn”.

Về phần mình, ông Petro đã lên án chiến dịch của Mỹ tại Venezuela là “đáng ghê tởm”, triệu tập các cuộc họp khẩn tại Liên Hợp Quốc và Tổ chức Các quốc gia châu Mỹ (OAS), thậm chí từng đe dọa “cầm súng trở lại” để bảo vệ Colombia.

Hai nhà lãnh đạo cũng từng đấu khẩu trong năm ngoái, khi Colombia ban đầu cấm các chuyến bay trục xuất người nhập cư từ Mỹ. Tháng 9, Washington còn thu hồi thị thực của ông Petro sau khi ông tham gia một cuộc biểu tình ủng hộ Palestine tại New York và kêu gọi binh sĩ Mỹ “không tuân theo mệnh lệnh của ông Trump”.

Ông Petro – người phản đối mạnh mẽ chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza – từng cáo buộc ông Trump “đồng lõa với tội diệt chủng” ở Gaza và kêu gọi mở “thủ tục hình sự” liên quan đến các cuộc tấn công bằng tên lửa của Mỹ nhằm vào các tàu bị nghi buôn ma túy trên vùng biển Caribe.

Bất chấp căng thẳng, Mỹ vẫn giữ vai trò then chốt đối với Colombia trong cuộc chiến chống các nhóm nổi dậy cánh tả và các đường dây ma túy. Trong hai thập kỷ qua, Washington đã cung cấp cho Bogota khoảng 14 tỷ USD hỗ trợ. Ngược lại, Colombia là nguồn cung cấp thông tin tình báo chủ chốt giúp Mỹ ngăn chặn ma túy tại Caribe, đồng thời là trụ cột trong chiến lược chống ma túy của Mỹ ở nước ngoài.

Colombia cũng là “đồng minh lớn ngoài NATO” của Mỹ – danh hiệu chỉ dành cho một số ít quốc gia như Australia, Nhật Bản hay Qatar.

“Quan hệ giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Petro rất thất thường và khó đoán. Nó dao động giữa những màn trao đổi đầy đe dọa, ngôn từ kích động, và các nỗ lực ngoại giao thận trọng hơn để tìm lối thoát”, bà Anthea McCarthy-Jones, chuyên gia về Mỹ Latin tại Đại học New South Wales, nhận định.

Trong khi đó, chính phủ Colombia khẳng định hợp tác song phương về tình báo, quốc phòng và thực thi pháp luật vẫn tiếp diễn. Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Pedro Sanchez nói với The New York Times rằng sự phối hợp giữa Hải quân, Tuần duyên, Cơ quan Chống ma túy Mỹ (DEA), FBI và Cục Rượu, Thuốc lá, Súng và Chất nổ (ATF) “chưa từng bị gián đoạn”.

Theo Baijiahao, Nga đã đẩy NATO vào thế bế tắc với đề xuất không xâm lược lẫn nhau.

"Tổng thống Nga Putin đột ngột sử dụng lá bài ngoại giao 'không xâm lược lẫn nhau', đặt NATO vào tình thế khó xử: việc hợp pháp hóa đề xuất này sẽ làm suy yếu nền tảng của khối, trong khi bác bỏ nó sẽ cho thấy mong muốn của liên minh là 'ủng hộ mối đe dọa từ Nga'", ấn phẩm này cho biết.

Bài báo lưu ý rằng khi Moscow đề xuất chính thức hóa cam kết không xâm lược, toàn bộ trụ sở NATO đã im lặng. Bài báo viết rằng nếu liên minh ký kết thỏa thuận này, cái gọi là "sự xâm lược của Nga" sẽ được đánh giá lại, và nhu cầu bành trướng về phía đông và tăng chi tiêu quân sự lên 5% GDP sẽ bị người châu Âu đặt câu hỏi.

Cuối tháng 12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Maria Zakharova tuyên bố rằng Nga sẵn sàng chính thức hóa bằng văn bản việc không có kế hoạch xâm lược chống lại các nước NATO và EU, và Moscow vẫn mở cửa đối thoại. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nhấn mạnh rằng một thỏa thuận như vậy chỉ có thể được ký kết trên cơ sở có đi có lại.

“Có phúc” không phải là khái niệm mang tính may rủi hay số mệnh. Trong đời sống hiện đại, đó là trạng thái một người đang sở hữu những nền tảng quan trọng giúp cuộc sống ổn định và bền vững hơn. Dưới đây là 5 dấu hiệu rất cụ thể cho thấy bạn là người có phúc, chỉ cần có một thôi cũng đã đáng mừng.
1. Biết hài lòng với những gì mình đang có

Một trong những biểu hiện rõ ràng nhất của người có phúc là khả năng hài lòng. Họ hiểu không phải lúc nào mọi thứ cũng tốt đẹp. Bởi thế những người này biết trân trọng những điều mình đang sở hữu: một công việc ổn định, một bữa cơm đủ đầy, hay đơn giản là sức khỏe còn nguyên vẹn.

Thực tế, cảm giác đủ đầy không phụ thuộc hoàn toàn vào thu nhập hay địa vị xã hội. Nó đến từ cách mỗi người đánh giá cuộc sống của chính mình. Người biết hài lòng thường ít rơi vào trạng thái so sánh, ganh đua, từ đó giảm căng thẳng, sống nhẹ nhõm hơn. Đó là một dạng phúc phần không dễ mua bằng tiền.
2. Có những mối quan hệ lành mạnh, không độc hại

Một dấu hiệu rõ ràng của người có phúc là đang ở trong những mối quan hệ lành mạnh. Họ không cần có nhiều bạn bè hay quen biết rộng, nhưng xung quanh luôn có vài người đủ tin cậy để lắng nghe, chia sẻ và đồng hành khi cần.

Đó có thể là gia đình biết tôn trọng ý kiến của nhau, một người bạn luôn giữ sự chân thành, hay một môi trường làm việc nơi con người được đối xử công bằng. Những mối quan hệ như vậy tạo nên cảm giác an toàn về mặt cảm xúc, giúp mỗi người sống thoải mái, không phải gồng mình hay phòng thủ. Giữ được sự bình ổn này trong các mối quan hệ đã là một dạng phúc phần bền vững.

3. Giữ được sức khỏe thể chất và tinh thần ở mức ổn định

Sức khỏe thường chỉ được nhắc đến khi đã mất. Thực tế, việc mỗi ngày có thể ngủ ngon, ăn uống bình thường, tinh thần không bị đè nặng bởi lo âu kéo dài đã là một dạng phúc lớn.

Người có phúc không nhất thiết phải hoàn toàn không bệnh tật, mà là biết lắng nghe cơ thể, biết nghỉ ngơi đúng lúc và không xem nhẹ những dấu hiệu bất ổn của tinh thần. Trong bối cảnh nhịp sống ngày càng nhanh, áp lực gia tăng, việc giữ được sự cân bằng giữa thân và tâm là điều không hề dễ.
4. Có khả năng đứng dậy sau những biến cố

Cuộc sống không ai tránh khỏi thất bại, mất mát hay những giai đoạn tưởng như chạm đáy. Tuy nhiên, người có phúc thường sở hữu một nội lực đủ mạnh để không gục ngã quá lâu. Họ có thể buồn, có thể đau, nhưng không để bản thân chìm mãi trong tuyệt vọng.

Khả năng phục hồi sau biến cố không phải bẩm sinh, mà được hình thành từ trải nghiệm, cách nhìn nhận vấn đề và sự hỗ trợ từ xung quanh. Một người biết rút ra bài học từ khó khăn, dám làm lại từ đầu, thực chất đang nắm trong tay một lợi thế rất lớn cho cả cuộc đời.
5. Sống tử tế mà không cần phô trương

Dấu hiệu cuối cùng nhưng cũng là dấu hiệu bền vững nhất của người có phúc, chính là sự tử tế. Đó không phải là những hành động lớn lao, mà là cách đối xử chân thành với người khác, ngay cả khi không ai chứng kiến hay ghi nhận.

Người sống tử tế thường tạo ra những vòng tròn tích cực trong cuộc sống. Họ dễ nhận được sự tin tưởng, dễ được giúp đỡ khi cần. Những điều đó chính là phúc phần lớn nhất của mỗi người.

Thông tin mang tính chiêm nghiệm

(Tổng hợp)

🔮 Ngày 9/1/2026: Tuổi Mão, Ngọ, Thìn đón vận may lớn; tuổi Tý, Mùi, Dậu cần thận trọng trong công việc và các mối quan hệ. Một số con giáp có cơ hội tài lộc bất ngờ, nhưng cũng dễ vướng thị phi nếu không kiểm soát cảm xúc.

Dưới đây là tử vi chi tiết cho từng con giáp ngày Thứ Sáu, 9/1/2026 (tức 22/11 âm lịch), bao gồm công việc, tài lộc, tình cảm và sức khỏe:

🐭 Tuổi Tý
Công việc: Cục diện Tý Mùi Tương Hại khiến công việc dễ gặp rắc rối, tiểu nhân gièm pha.

Tài lộc: Duy trì ổn định, không nên đầu tư mạo hiểm.

Tình cảm: Thủy Mộc tương sinh, mối quan hệ tình cảm có chiều hướng tốt.

Sức khỏe: Cần chế độ ăn uống hợp lý, nên tập thể thao nhẹ nhàng.

🐮 Tuổi Sửu
Công việc: Dễ xảy ra bất đồng với đồng nghiệp, nên kiềm chế cảm xúc.

Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.

Tình cảm: Có thể bị tổn thương nếu quá kỳ vọng.

Sức khỏe: Chú ý các vấn đề về tiêu hóa.

🐯 Tuổi Dần
Công việc: Có quý nhân giúp đỡ, thuận lợi trong hợp tác.

Tài lộc: Khá tốt, có thể nhận được khoản thưởng nhỏ.

Tình cảm: Hài hòa, dễ gặp người phù hợp.

Sức khỏe: Tốt, nên duy trì vận động đều đặn.

🐰 Tuổi Mão
Công việc: Bán Hợp giúp công việc khởi sắc, được cấp trên đánh giá cao.

Tài lộc: Thực Thần xuất hiện, dễ có lộc bất ngờ.

Tình cảm: Đón tin vui, mối quan hệ tiến triển tích cực.

Sức khỏe: Tốt, nên duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh.

🐲 Tuổi Thìn
Công việc: Nhiều điểm sáng, dễ đạt thành quả nếu kiên trì.

Tài lộc: Có thể mở ra nguồn thu mới.

Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động chia sẻ.

Sức khỏe: Ổn định, nên duy trì chế độ ăn uống khoa học.

🐍 Tuổi Tỵ
Công việc: Vận trình ổn định, nên tập trung vào mục tiêu chính.

Tài lộc: Có lộc nhỏ, dễ nhận quà hoặc thưởng.

Tình cảm: Hài hòa, dễ gắn kết.

Sức khỏe: Tốt, nên duy trì thói quen lành mạnh.

🐎 Tuổi Ngọ
Công việc: Đón vận may lớn, dễ đạt được thỏa thuận quan trọng.

Tài lộc: Khá tốt, có thể chốt deal hoặc nhận thưởng.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt, nên vận động nhẹ.

🐐 Tuổi Mùi
Công việc: Dễ gặp thị phi, nên tránh tranh cãi nơi công sở.

Tài lộc: Trung bình, nên tiết chế chi tiêu.

Tình cảm: Dễ bị hiểu lầm, nên kiên nhẫn.

Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.

🐒 Tuổi Thân
Công việc: Quyết định sáng suốt giúp cải thiện tình hình.

Tài lộc: Có thể nhận được khoản thu bất ngờ.

Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động quan tâm người thân.

Sức khỏe: Tốt, nên duy trì vận động đều đặn.

🐓 Tuổi Dậu
Công việc: Dễ lệch hướng, cần kiểm soát kỹ brief và kế hoạch.

Tài lộc: Trung bình, nên tránh đầu tư nóng.

Tình cảm: Dễ xảy ra tranh cãi, nên giữ bình tĩnh.

Sức khỏe: Chú ý giấc ngủ và tinh thần.

🐕 Tuổi Tuất
Công việc: Áp lực cao, nên chia sẻ với đồng nghiệp.

Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.

Tình cảm: Dễ vướng bận, nên dành thời gian cho gia đình.

Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.

🐖 Tuổi Hợi
Công việc: Ổn định, có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Tài lộc: Khá tốt, có thể nhận lộc đầu năm.

Tình cảm: Thuận lợi, dễ gắn kết.

Sức khỏe: Tốt, nên duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh.

VietBF@sưu tập

Người ta thường nói "một giọt máu đào hơn ao nước lã", anh chị em là chỗ dựa vững chắc nhất cha mẹ để lại cho nhau. Thế nhưng trong thực tế, nhiều tình thân không vỡ vụn bởi những tranh cãi nảy lửa, mà lại lụi tàn bởi những chi tiết nhỏ nhặt đời thường.

So với việc từ mặt nhau, những hành vi bào mòn tình thân một cách lặng lẽ giống như "dao cùn cứa thịt", khiến lòng người nguội lạnh từ từ. Dưới đây là 4 điều đáng suy ngẫm nhất khiến tình anh chị em rạn nứt.
1. Đùn đẩy trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ

"Hồi xưa bố mẹ thương chú nhất, giờ chú phải lo nhiều hơn", "Lương tôi ba cọc ba đồng, tiền đâu mà thuê người chăm sóc", "Con gái lấy chồng như bát nước đổ đi, sao về lo chuyện nhà đẻ mãi được"...

Những câu nói này có lẽ không quá xa lạ khi cha mẹ già yếu, bệnh tật. So với những cuộc cãi vã công khai, thái độ coi việc báo hiếu là gánh nặng và đùn đẩy cho nhau mới là thứ khiến người ta chạnh lòng nhất.

Có một gia đình, cha mẹ ốm liệt giường nhưng ba người con lại tranh cãi nảy lửa. Anh cả viện cớ làm xa, chị hai vin vào lý lẽ "xuất giá tòng phu", cậu út lại tị nạnh "anh chị có điều kiện sao bắt em gánh vác". Kết cục, hai ông bà già yếu không ai chăm, phải nhờ cán bộ phường liên hệ trại dưỡng lão. Chua chát thay, khi cha mẹ qua đời, ba người con lại tề tựu đông đủ ngay lập tức... để chia tài sản.

"Trẻ cậy cha, già cậy con" là đạo lý ngàn đời. Khi nuôi nấng chúng ta, cha mẹ chưa từng tính toán "đứa nào có hiếu mới nuôi", nhưng khi đến lượt chúng ta báo hiếu, nhiều người lại đặt lên bàn cân đong đếm thiệt hơn. Phụng dưỡng không phải là câu hỏi trắc nghiệm, mà là trách nhiệm bắt buộc. Bớt tính toán, nghĩ về ngày thơ bé được cha mẹ bao bọc, tình thân mới không bị biến chất bởi sự đùn đẩy.

2. Can thiệp thô bạo vào đời tư dưới danh nghĩa "quan tâm"

Trong cuộc sống, không thiếu những người anh, người chị nhân danh "muốn tốt cho em" để can thiệp quá sâu vào chuyện riêng tư.

Cổ nhân có câu: "Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh". Anh chị em có thể tương trợ, nhưng tuyệt đối không nên áp đặt. Mỗi gia đình nhỏ đều có nguyên tắc chung sống riêng, từ mâu thuẫn vợ chồng đến phương pháp nuôi dạy con cái, tất cả đều cần được tôn trọng và để người trong cuộc tự quyết định.

Sự can thiệp thái quá giống như việc đi "trồng trọt trên đất nhà người khác", không những không mang lại kết quả tốt mà còn làm xáo trộn cuộc sống vốn có. Bản chất của tình thân là chừa cho nhau một khoảng trời riêng, chứ không phải áp đặt suy nghĩ của mình lên đối phương. Giữ một ranh giới chừng mực chính là sự tôn trọng tốt nhất dành cho ruột thịt.
3. Dùng tình thân để "tống tiền" cảm xúc và trục lợi

Có một kiểu người thích dùng hai chữ "tình thân" làm xiềng xích để "đạo đức trúng", coi sự hy sinh của người khác là điều hiển nhiên.

Một cư dân mạng từng chia sẻ câu chuyện đầy bức xúc: Cô nỗ lực nhiều năm mới có sự nghiệp ổn định, trong khi người anh trai lại lêu lổng. Anh ta không chỉ vay tiền không trả mà còn ép cô đóng học phí cho cháu, mua trang sức cho chị dâu với lý do: "Cô là đứa giỏi giang nhất nhà, cô không lo thì ai lo?" .

Khi cô từ chối một yêu cầu vô lý, người anh lập tức đi rêu rao cô là kẻ "vô lương tâm", khiến họ hàng chỉ trích. Cô nghẹn ngào: "Tôi không sợ giúp đỡ gia đình, tôi chỉ sợ lòng tốt của mình bị coi là nghĩa vụ, sự hy sinh bị xem là lẽ đương nhiên".

Tình thân không bao giờ là sự đòi hỏi một chiều, mà phải là sự vun đắp từ hai phía. Anh em thật sự là khi bạn giàu tôi chúc phúc, tôi ngã ngựa bạn đưa tay. Nếu cứ dùng "máu mủ" để ép nhau hy sinh, dùng đạo đức để bắt nhau nhượng bộ, thì tình cảm sâu đậm đến mấy cũng sẽ bị mài mòn đến cạn kiệt.
4. Bội tín, bào mòn lòng tin

Trong quan hệ ruột thịt, niềm tin còn quý hơn vàng. Thế nhưng, có những người hứa rồi để đó, hoặc làm một cách tắc trách, năm lần bảy lượt "thấu chi" niềm tin của đối phương. Cuối cùng, biến người thân từ "chỗ dựa vững chắc nhất" thành "kẻ không đáng tin nhất".

Niềm tin giữa anh chị em được xây dựng từ thuở ấu thơ: Là khi em nói bí mật, anh giữ kín; là khi lớn lên em gặp nạn, anh dám đưa lưng ra đỡ. Nhưng một khi niềm tin đã mất, rất khó để xây dựng lại.

Với người lạ ta còn cần giữ chữ tín, huống hồ là người thân. Bởi trong sự tin tưởng của người thân luôn chứa đựng rất nhiều kỳ vọng. Một lần thất hứa có thể được tha thứ, nhưng sự thất vọng lặp đi lặp lại sẽ đẩy những người ruột thịt ra xa nhau mãi mãi.
Lời kết

Anh chị em là những người bạn đồng hành cùng thế hệ thân thiết nhất của chúng ta trên cuộc đời này. Sợi dây huyết thống ấy không phải để tiêu xài hoang phí, mà là để trân trọng.

Năm tháng sẽ lấy đi thời gian bên nhau, cũng vô tình làm phai nhạt hơi ấm tình thân, nhưng chỉ cần mỗi người để tâm một chút, ngọn lửa ấy sẽ luôn được giữ gìn. Hãy dành cho nhau không gian riêng, cùng nhau gánh vác khi cha mẹ già yếu, đối đãi bằng sự tôn trọng và giữ gìn chữ tín.

Suy cho cùng, người có thể đi cùng ta từ thơ ấu đến khi bạc đầu, chính là món quà quý giá nhất của cuộc đời. Mong rằng mỗi chúng ta đều biết cách giữ gìn, để tình anh chị em mãi là bến đỗ bình yên trước mọi bão giông.

Mùa đông thời tiết lạnh, nhiều người có thói quen mở nước nóng để rửa bát cho đỡ buốt tay. Tuy nhiên, một tai nạn vừa xảy ra tại Đài Loan (Trung Quốc) đã khiến không ít người giật mình: một người đàn ông bị đĩa thủy tinh phát nổ ngay trong tay khi rửa bát bằng nước nóng khoảng 40 độ C, mảnh vỡ găm thẳng vào ngón tay cái khiến máu phun ra dữ dội, phải khâu 4 mũi tại khoa cấp cứu.

Theo chia sẻ của nhân vật trên mạng xã hội, sự việc xảy ra vào một buổi tối mùa đông. Sau khi ăn khuya về nhà, anh tranh thủ rửa bát trước khi đi ngủ. Do trời lạnh, anh bật nước nóng để rửa cho nhanh và đỡ rét. Khi rửa đến chiếc đĩa cuối cùng, chiếc đĩa tròn bất ngờ vỡ tung ngay trong tay.

Người đàn ông cho biết, chiếc đĩa bị nổ là loại thủy tinh khá dày. Anh không hề va đập hay làm rơi, nhưng chỉ trong tích tắc, đĩa đã vỡ nát. Một mảnh thủy tinh sắc bén đâm thẳng vào ngón tay cái khiến máu chảy không kiểm soát. Do vết thương sâu và khó cầm máu, anh buộc phải gọi xe cấp cứu. May mắn, sau khi được khâu 4 mũi, tình trạng không quá nghiêm trọng.

Trở về nhà, nhìn vết máu còn vương trong bếp, người đàn ông không giấu được ám ảnh và lên tiếng cảnh báo mọi người: mùa đông rửa bát bằng nước nóng tuy dễ chịu nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn, đặc biệt với đồ thủy tinh và gốm sứ.

Theo anh, nếu buộc phải dùng nước nóng, nên tráng bát đĩa bằng nước lạnh trước, sau đó tăng nhiệt độ từ từ. Việc xả nước nóng trực tiếp lên đồ đang lạnh có thể khiến chúng nổ vỡ bất ngờ.

Các chuyên gia giải thích, nguyên nhân chính nằm ở hiện tượng giãn nở vì nhiệt. Khi thủy tinh đang ở nhiệt độ thấp, việc tiếp xúc đột ngột với nước nóng sẽ tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa mặt trong và mặt ngoài. Phần bên trong nóng lên nhanh chóng và giãn nở, trong khi lớp bên ngoài vẫn lạnh và chưa kịp thay đổi. Sự giãn nở không đồng đều này tạo ra áp lực lớn, vượt quá khả năng chịu lực của vật liệu, dẫn đến nứt vỡ hoặc phát nổ.

Không chỉ khi rửa bát, nguy cơ tương tự cũng có thể xảy ra khi rót nước nóng vào cốc thủy tinh trong thời tiết lạnh. Dù thủy tinh được đánh giá là vật liệu an toàn để đựng nước uống, nhưng nếu sử dụng sai cách, tai nạn hoàn toàn có thể xảy ra.

Đáng chú ý, nhiều người cho rằng đồ thủy tinh càng dày thì càng bền và an toàn. Thực tế lại ngược lại. Thủy tinh dày dẫn nhiệt chậm, cần nhiều thời gian hơn để làm nóng đều. Điều này khiến sự chênh lệch nhiệt độ giữa các lớp vật liệu càng lớn, làm tăng nguy cơ nứt vỡ. Phần đáy cốc hoặc đĩa nếu quá dày cũng dễ xảy ra hiện tượng nóng không đều và phát nổ.

Ngược lại, các loại cốc thủy tinh mỏng, như cốc thí nghiệm trong phòng lab, lại có khả năng chịu nhiệt tốt hơn do thành mỏng giúp nhiệt lan tỏa nhanh và đồng đều.

Để hạn chế rủi ro, chuyên gia khuyến cáo nên làm ấm đồ thủy tinh bằng nước ấm trước khi dùng nước nóng. Một mẹo đơn giản khác là đặt một thìa kim loại vào trong cốc, rồi rót nước nóng chậm rãi dọc theo thìa. Kim loại có khả năng dẫn nhiệt tốt, giúp hấp thụ bớt nhiệt và giảm sốc nhiệt cho thủy tinh.

Quan trọng nhất, không nên rửa bát, cốc thủy tinh đang lạnh bằng nước nóng trực tiếp, đặc biệt trong mùa đông. Chỉ một thói quen nhỏ nhưng có thể tránh được những tai nạn đáng tiếc ngay trong chính căn bếp của mỗi gia đình.

Nguồn và ảnh: TOPick

Không có vận may “trúng đậm”, ba con giáp này đi đường dài bằng nỗ lực bền bỉ. Ít biến cố lớn, tài vận đến chậm mà chắc, cuộc đời vì thế yên ổn và dễ an lòng.

Cuộc đời không phải ai cũng có một cú “đổi vận” ngoạn mục. Có những con giáp sinh ra không gắn với may mắn trúng số hay vận đỏ bất ngờ, nhưng bù lại, họ hiếm khi rơi vào rủi ro lớn. Con đường đi chậm, đều, và kết cục thường là sự bình yên.

1. Tuổi Tuất

Tuổi Tuất là con giáp điển hình của kiểu “tự thân vận động”. Vận may tiền bạc đến với Tuất thường ở mức vừa phải, không có những khoản thu bất ngờ kiểu trúng số hay lộc trời rơi xuống. Mọi thành quả đều gắn chặt với công sức, thời gian và sự bền bỉ cá nhân.

Trong công việc, Tuất ít khi gặp cú nhảy vọt ngoạn mục nhưng cũng hiếm khi rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Họ làm gì cũng có sự cẩn trọng, có kế hoạch và luôn chuẩn bị đường lùi. Chính sự thận trọng này giúp Tuất tránh được nhiều rủi ro lớn mà người khác dễ mắc phải khi quá tin vào may mắn.

Về dài hạn, Tuất thường có cuộc sống ổn định, tài chính không dư dả đột biến nhưng đủ dùng, ít nợ nần. Khi nhìn lại, Tuất dễ nhận ra mình không giàu nhanh, nhưng cũng chưa từng “trắng tay”. Đó là kiểu bình yên đến từ việc tự kiểm soát được cuộc đời.

2. Tuổi Sửu

Sửu gần như không có duyên với những trò may rủi. Trúng thưởng lớn, lộc bất ngờ hay cơ hội “đổi đời trong một đêm” hiếm khi gọi tên con giáp này. Với Sửu, tiền bạc luôn gắn với mồ hôi, sự kiên trì và khả năng chịu đựng áp lực dài hạn.

Bù lại, Sửu là con giáp rất ít gặp biến cố tài chính nghiêm trọng. Họ không mạo hiểm, không lao theo trào lưu, cũng không đặt cược lớn vào những thứ thiếu chắc chắn. Nhờ đó, dù thu nhập tăng chậm, Sửu lại giữ được nền tảng ổn định qua nhiều giai đoạn biến động.

Cuộc đời của Sửu thường giống một đường thẳng đi lên chậm rãi. Không quá hào nhoáng, không nhiều kịch tính, nhưng càng về sau càng vững. Đến trung và hậu vận, Sửu dễ có cuộc sống an cư, ít lo nghĩ, tinh thần nhẹ nhõm vì không phải trả giá cho những quyết định liều lĩnh trước đó.

3. Tuổi Mùi

Mùi không phải con giáp được “thần may mắn” ưu ái trong các trò đỏ đen hay cơ hội bất ngờ. Vận trúng số, trúng thưởng lớn gần như không nằm trong quỹ đạo quen thuộc của Mùi. Thay vào đó, con giáp này phải dựa vào sự khéo léo, chăm chỉ và khả năng xoay xở của chính mình.

Điểm mạnh của Mùi là biết tránh rủi ro. Họ có trực giác tốt với những tình huống tiềm ẩn nguy cơ, nên thường dừng lại đúng lúc trước khi mọi thứ vượt tầm kiểm soát. Nhờ vậy, dù không giàu nhanh, Mùi cũng ít khi rơi vào cảnh mất mát lớn hoặc khủng hoảng kéo dài.

Về cuối đường đời, Mùi thường sở hữu thứ mà nhiều người ao ước: sự bình yên. Tài chính đủ ổn, cuộc sống không quá áp lực, tinh thần dễ cân bằng. Mùi có thể không kể được câu chuyện “đổi đời”, nhưng lại có một hành trình ít sóng gió và nhiều khoảng lặng dễ chịu.

Tuất, Sửu và Mùi đều không phải con giáp của vận may trúng số hay lộc trời bất ngờ. Nhưng chính việc phải tự lo thân, tự bước đi bằng nỗ lực cá nhân lại giúp họ tránh được nhiều rủi ro lớn. Cuộc đời không quá kịch tính, đổi lại là sự ổn định và bình yên – một kiểu hạnh phúc bền vững mà không phải ai cũng có.

VietBF@sưu tập

Sau hàng loạt vụ việc liên quan đến thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn ra thị trường, nhiều người tiêu dùng bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu bằng mắt thường có thể nhận biết thịt lợn không an toàn hay không?

Các chuyên gia an toàn thực phẩm khẳng định: không có cách nào để người dân tự xác định chính xác thịt có nhiễm dịch bệnh hay không chỉ bằng quan sát, vì nhiều mầm bệnh không biểu hiện rõ ra bên ngoài. Tuy nhiên, trong thực tế mua bán hằng ngày, vẫn tồn tại những dấu hiệu cảm quan cơ bản cho thấy miếng thịt có nguy cơ cao, và trong những trường hợp này, người tiêu dùng nên chủ động tránh xa.

Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo phổ biến, mang tính tham khảo, giúp người mua giảm rủi ro khi chọn thịt lợn.
1. Thịt có màu sắc bất thường, không tươi tự nhiên

Thịt lợn tươi bình thường có màu hồng nhạt đến đỏ hồng, bề mặt khô ráo, sáng, nhìn có độ đàn hồi. Ngược lại, không nên mua nếu quan sát thấy:

- Thịt có màu xám tái, xanh nhạt hoặc đỏ sẫm bất thường

- Màu thịt loang lổ, không đều, chỗ nhạt chỗ đậm

- Phần mỡ ngả vàng, xỉn màu

Theo các chuyên gia, sự thay đổi màu sắc có thể đến từ nhiều nguyên nhân như thịt để lâu, bảo quản kém hoặc gia súc không khỏe mạnh trước khi giết mổ. Đây không phải bằng chứng kết luận thịt nhiễm bệnh, nhưng là dấu hiệu rủi ro cao.

2. Bề mặt thịt nhớt, ướt dính hoặc có dịch lạ

Thịt lợn an toàn khi sờ vào sẽ khô, ráo, không dính tay. Nếu quan sát hoặc chạm thấy:

- Bề mặt thịt nhớt, trơn bất thường

- Có lớp dịch mỏng, dính

- Nước rỉ ra có màu lạ, không trong

thì nên dứt khoát không mua, kể cả khi người bán liên tục khẳng định thịt “mới mổ”.

Hiện tượng nhớt thường liên quan đến vi khuẩn phát triển trên bề mặt thịt, đặc biệt trong điều kiện giết mổ, vận chuyển, bày bán không đảm bảo vệ sinh.
3. Mùi hôi lạ, mùi tanh nồng hoặc mùi chua nhẹ

Thịt lợn tươi có mùi rất nhẹ, gần như không mùi. Người tiêu dùng cần cảnh giác nếu như: Thịt có mùi tanh nồng bất thường. Xuất hiện mùi chua nhẹ hoặc mùi hôi dù rất thoang thoảng hoặc thấy người bán dùng nhiều cách để át mùi như đặt gần gia vị, hành tỏi. Mùi là dấu hiệu cảm quan quan trọng, nhưng cần lưu ý: không phải mọi loại thịt nhiễm bệnh đều có mùi rõ rệt. Vì vậy, nếu đã có mùi lạ, dù nhẹ, cũng nên tránh.

4. Thịt quá mềm, nhão hoặc mất độ đàn hồi

Một cách kiểm tra đơn giản là ấn nhẹ vào miếng thịt. Kết cấu bất thường cho thấy cấu trúc cơ thịt đã bị phá vỡ, có thể do quá trình bảo quản, vận chuyển kéo dài hoặc do tình trạng sức khỏe của con vật trước khi giết mổ. Nếu thịt tươi sẽ đàn hồi tốt, nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu. Ngược lại, trong trường hợp thịt kém chất lượng thường bị lõm, mềm nhũn, không đàn hồi.
5. Giá rẻ bất thường, người bán chèo kéo gắt gao

Giá cả không phản ánh trực tiếp chất lượng, nhưng thịt lợn rẻ bất thường so với mặt bằng chung là dấu hiệu cần hết sức thận trọng. Trong bối cảnh thị trường nhạy cảm, sự bất thường về giá thường đi kèm rủi ro.
Lưu ý quan trọng: Quan sát chỉ là bước sàng lọc ban đầu

Các chuyên gia nhấn mạnh: Những dấu hiệu trên chỉ mang tính cảnh báo, không thể thay thế cho kiểm dịch thú y hay xét nghiệm chuyên môn. Trên thực tế, thịt nhiễm bệnh vẫn có thể trông bình thường, đặc biệt khi đã qua xử lý hoặc được bảo quản tinh vi.

Vì vậy, cách an toàn nhất vẫn là:

- Mua thịt tại cửa hàng, siêu thị, quầy bán có kiểm soát

- Ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc, kiểm dịch rõ ràng

- Hạn chế mua thịt trôi nổi, không rõ xuất xứ

- Không vì rẻ mà đánh đổi sức khỏe

Tử vi học có nói, năm Bính Ngọ 2026 mang mệnh Thiên Hà Thủy, năng lượng Hỏa vượng của năm sẽ giúp các con giáp Tỵ, Dần, Hợi và Thân sẽ rũ bỏ vận hạn của năm cũ để bước vào thời kỳ hoàng kim về tài chính.

Dưới đây là chi tiết về phương diện tài lộc và lời khuyên thực chiến để tối ưu hóa lộc khí cho 4 con giáp này:
1. Con giáp tuổi Tỵ: Sự trỗi dậy của "Chính Tài"

Năm Ất Tỵ 2025 là năm bản mệnh của người tuổi Tỵ, họ phải đối mặt với "Trực Thái Tuế", dẫn đến nhiều áp lực, công việc trì trệ và thị phi bủa vây. Chính vì thế, chia tay với năm 2025 đầy biến động do phạm Thái Tuế, tuổi Tỵ sẽ là con giáp đầu tiên bước vào năm 2026 với vị thế hoàn toàn khác.

- Đổi đời năm 2026: Bước sang năm Bính Ngọ, tuổi Tỵ như trút bỏ được gánh nặng. Năng lượng Hỏa của năm Ngọ tương hỗ mạnh mẽ cho con giáp anyf, giúp sự nghiệp bứt phá ngoạn mục. Những dự án bị đình trệ trước đó sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ, giúp họ nhanh chóng gia nhập hàng ngũ giàu sang.

Có thể nói, đây là năm mà các nguồn thu nhập từ công việc chính (Chính Tài) phát triển rực rỡ nhất. Con giáp tuổi Tỵ có khả năng được tăng lương đáng kể hoặc nhận được những khoản hoa hồng lớn từ các dự án dài hạn. Dòng tiền luân chuyển ổn định giúp bạn tự tin thực hiện các kế hoạch mua sắm tài sản lớn như nhà đất hoặc xe cộ.

- Lời khuyên tối ưu:

+ Tập trung chuyên môn: Đừng quá tham lam các công việc tay trái nếu chưa hoàn thành tốt việc chính. Sự thăng tiến trong vị trí công tác mới là nguồn tiền bền vững nhất.

+ Sử dụng màu sắc: Ưu tiên trang phục màu trắng hoặc bạc (hành Kim) để kích hoạt năng lượng "Kim sinh Thủy", giúp tiền bạc đổ về túi thuận lợi hơn.
2. Con giáp tuổi Dần: Bùng nổ "Thiên Tài" và đầu tư

Trong năm Ất Tỵ 2025, tuổi Dần phạm cục diện "Hình Thái Tuế" nên thường xuyên gặp cản trở, tiền bạc dễ thất thoát do tiểu nhân quấy phá. Tuy nhiên, bước sang năm Bính Ngọ 2026, do nằm trong bộ Tam Hợp (Dần - Ngọ - Tuất), tuổi Dần sẽ là con giáp có vận may tiền bạc lớn nhất.

- Đổi đời năm 2026: Đây là năm Tam Hợp (Dần - Ngọ - Tuất) nên tuổi Dần nhận được sự ưu ái tuyệt đối từ các cát tinh. Sự nghiệp thăng tiến vượt bậc, tiền bạc đổ về từ nhiều nguồn: từ công việc chính đến các khoản đầu tư tay trái. Đây là thời điểm "Hổ mọc thêm cánh", làm gì cũng thắng lớn.

Có thể nói, con giáp này sẽ gặp may mắn cực lớn ở các khoản thu nhập ngoài dự kiến (Thiên Tài). Các khoản đầu tư mạo hiểm, chứng khoán hoặc kinh doanh bất động sản dễ đem lại lợi nhuận đột biến. Nhiều người tuổi Dần có thể đón nhận những khoản tiền "từ trên trời rơi xuống" như thừa kế hoặc trúng thưởng.

- Lời khuyên tối ưu:

+ Kế hoạch tái đầu tư: Khi tiền về nhiều, hãy học cách chia nhỏ dòng tiền. Nên dành 40% để tái đầu tư vào các lĩnh vực mới để "tiền đẻ ra tiền".

+ Thận trọng: Dù đang vượng vận nhưng tránh phô trương tài sản để đề phòng kẻ xấu dòm ngó.
3. Con giáp tuổi Hợi: Tài lộc từ Quý nhân và uy tín

Tuổi Hợi đã trải qua năm Ất Tỵ 2025 đầy biến động do cục diện "Xung Thái Tuế". Họ gặp khó khăn về tài chính và thường xuyên phải thay đổi công việc hoặc nơi ở không theo ý muốn. Tuy nhiên, khi năm Bính Ngọ 2026 mở ra, con giáp này sẽ đổi vận, gặt hái thành quả từ chính danh tiếng của mình.

- Đổi đời năm 2026: Vận trình của tuổi Hợi được giải tỏa hoàn toàn. Nhờ phúc khí tích lũy và sự kiên nhẫn, họ đón nhận nhiều cơ hội "vàng" trong sự nghiệp. Tài lộc của tuổi Hợi năm 2026 mang tính bền vững, tiền bạc dư dả giúp họ có cuộc sống viên mãn, sung túc bên gia đình.

Có thể nói, tiền bạc của tuổi Hợi năm nay đến từ sự tin tưởng của đối tác và khách hàng. Quý nhân (thường là người lớn tuổi hoặc cấp trên) sẽ mang đến cho bạn những cơ hội kiếm tiền độc quyền. Tài chính tăng trưởng theo kiểu "tích tiểu thành đại", càng về cuối năm tiền tích lũy càng dày.

- Lời khuyên tối ưu:

+ Xây dựng quan hệ: Hãy chăm chỉ đi giao tiếp, gặp gỡ. Một lời gợi ý từ đối tác trong các buổi tiệc xã giao có thể mang lại hợp đồng béo bở.

+ Hành động thiện nguyện: Tuổi Hợi nên trích một phần nhỏ lợi nhuận để giúp đỡ cộng đồng. Lộc thiện sẽ giúp bạn giữ tiền bền hơn và hóa giải các hung tinh nhỏ.
4. Con giáp tuổi Thân: Đột phá từ sự thay đổi và sáng tạo

Năm Ất Tỵ 2025 là năm tuổi Thân phạm "Hình Thái Tuế" và "Phá Thái Tuế", khiến họ gặp nhiều thị phi, sức khỏe suy giảm và công việc gặp nhiều thách thức. Vượt qua năm 2025 đầy thị phi và áp lực, tuổi Thân sẽ là con giáp đổi đời vào năm mới Bính Ngọ nhờ khả năng thích nghi tuyệt vời của mình.

- Đổi đời năm 2026: Tuổi Thân sẽ có sự lội ngược dòng ngoạn mục. Sự thông minh, linh hoạt của họ gặp đúng thời thế trong năm Ngọ. Những khó khăn cũ trở thành đòn bẩy giúp họ đạt được vị trí cao hơn trong xã hội. Tiền bạc trong túi lúc nào cũng rủng rỉnh, không còn phải lo lắng về chi tiêu.

Có thể nói, tài lộc của con giáp tuổi Thân trong năm mới sẽ gắn liền với sự dịch chuyển và sáng tạo. Bạn có thể kiếm được rất nhiều tiền từ việc thay đổi mô hình kinh doanh, chuyển đổi số hoặc chuyển sang một lĩnh vực hoàn toàn mới. Thu nhập từ các công việc liên quan đến công nghệ, thương mại điện tử hoặc môi giới sẽ tăng phi mã.

- Lời khuyên tối ưu:

+ Nhanh nhạy với công nghệ: Cập nhật các xu hướng thị trường mới nhất tại các trang uy tín để không bỏ lỡ các cơ hội đầu tư "vàng".

+ Quyết đoán: Khi thấy cơ hội thay đổi mang lại lợi nhuận, hãy quyết định nhanh trong vòng 24h. Sự chần chừ sẽ khiến vận may chuyển sang tay người khác.

* Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.

Khi thận khỏe mạnh, thận có chức năng lọc máu bằng cách loại bỏ dịch thừa, khoáng chất và chất thải. Tuy nhiên, khi thận bị suy yếu, các chất thải có hại tích tụ trong cơ thể và dịch thừa bị giữ lại, làm thay đổi hình dạng, lượng nước tiểu và số lần đi tiểu. Vậy nước tiểu màu gì khi bị suy thận?
Màu nước tiểu là gì?

Màu nước tiểu là một trong những công cụ giúp chẩn đoán tình trạng sức khỏe. Từ mức độ hydrat hóa đến nồng độ của một số chất trong cơ thể. Màu nước tiểu bình thường dao động từ trong suốt đến vàng nhạt, chủ yếu đến từ lượng chất lỏng bạn uống. Chất lỏng gây loãng sắc tố màu vàng có trong nước tiểu. Uống càng nhiều nước, màu nước tiểu sẽ càng trong. Ngược lại, màu vàng của nước tiểu sẽ đậm hơn khi uống ít nước.

Các loại thực phẩm như củ cải đường, quả mâm xôi có thể làm nước tiểu chuyển sang màu hồng hoặc đỏ. Ngoài ra, tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng làm nước tiểu có màu cam hoặc xanh.

Màu nước tiểu cảnh báo sức khỏe con người
Màu sắc nước tiểu có ý nghĩa gì với sức khỏe con người?

Các màu của nước tiểu thường xuyên thay đổi. Một số thực phẩm, bệnh lý và thuốc có thể làm nước tiểu chuyển sang màu hồng, đỏ, cam, nâu, xanh lá cây, xanh dương, tím và đen.

Màu nước tiểu bất thường là dấu hiệu cảnh báo tình trạng sức khỏe. Ví dụ, nhiễm khuẩn đường tiết niệu làm nước tiểu có màu trắng đục. Sỏi thận, ung thư đường tiết niệu đôi khi làm nước tiểu có màu đỏ.
Bảng màu nước tiểu tổng quan

Dưới đây là một số thông tin cơ bản về nguyên nhân về màu của nước tiểu. Màu sắc có thể khác nhau đối với mỗi người.

1. Trong suốt, không màu

Trung bình mỗi người nên uống đủ 1,5 – 2 lít nước/ngày. Nếu uống hơn lượng nước khuyến cáo, nước tiểu sẽ trong suốt, không màu. Tình trạng này không phải vấn đề y tế đáng lo ngại và chỉ xảy ra trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu không uống nhiều nước nhưng nước tiểu vẫn trong suốt và không màu, đây có thể là biểu hiện của bệnh đái tháo nhạt.

2. Vàng

Vàng nhạt: màu sắc này cho thấy cơ thể khỏe mạnh, uống đủ nước. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể mắc bệnh ngay cả khi nước tiểu có màu này.

Vàng đậm: màu sắc cho thấy cơ thể bình thường nhưng cần bổ sung nước. Cơ thể bạn có dấu hiệu mất nước nếu màu nước tiểu chuyển sang màu nâu vàng hoặc màu hổ phách.

Vàng chanh: màu của nước tiểu tương tự như màu của đèn neon và bạn cần bổ sung nước. Bên cạnh đó, nước tiểu cũng có thể chuyển sang màu vàng chanh khi bạn sử dụng nhiều vitamin B2.

3. Cam

Khi cơ thể không được cung cấp đủ nước, màu nước tiểu sẽ chuyển sang vàng đậm hoặc cam. Bên cạnh đó, nguyên nhân làm nước tiểu màu cam còn đến từ:

Các loại thuốc: Phenazopyridine và một số loại thuốc trị táo bón, thuốc hóa trị ung thư.

Vitamin A, B.

Dấu hiệu của các bệnh ở gan hoặc ống mật, đặc biệt nếu đi tiêu phân có màu sáng hơn bình thường.

4. Hồng hoặc đỏ

Nước tiểu màu đỏ không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Nước tiểu màu đỏ hoặc hồng có thể do:

Máu: các tình trạng có thể làm hồng cầu xuất hiện trong nước tiểu gồm: nhiễm khuẩn, ung thư đường tiết niệu, tăng sinh tuyến tiền liệt, sỏi thận…

Thực phẩm: củ cải đường, quả mâm xôi…

Các loại thuốc: thuốc điều trị bệnh lao rifampin (Rifadin, Rimactane), thuốc giảm đau đường tiết niệu phenazopyridine (Pyridium), thuốc táo bón chứa senna làm nước tiểu có màu đỏ hoặc hồng.

5. Trắng (sữa)

Nước tiểu có màu trắng sữa xuất phát từ nhiều nguyên nhân gồm:

Viêm tuyến tiền liệt: ở nam giới, nước tiểu màu trắng sữa có thể do viêm tuyến tiền liệt. Tình trạng viêm nhiễm kích thích cơ quan này tiết dịch. Cơ trơn co bóp khiến dịch rò rỉ lẫn với nước tiểu nên có màu trắng như sữa.

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: vi khuẩn xâm nhập từ đường niệu đạo đi vào bàng quang, niệu quản và thận. Nhiễm khuẩn đường tiết niệu có thể gây tiểu nhiều, nước tiểu đục hoặc đổi màu ở cả nam và nữ.

Viêm niệu đạo do lậu cầu: đây là bệnh tình dục phổ biến và nguy hiểm. Với các triệu chứng như: tiết dịch niệu đạo màu trắng đục, tiểu nhiều lần, tiểu ra máu.

Xuất tinh ngược dòng: nam giới xuất tinh nhưng tinh dịch bị cơ vòng giữ lại và đi vào bàng quang. Tinh dịch sau đó sẽ lẫn với nước tiểu thoát ra ngoài gây nên hiện tượng màu nước tiểu trắng đục.

6. Xanh

Nước tiểu có màu xanh vàng, xanh lục hay xanh lam thường ít gặp. Nước tiểu có màu xanh lam, xanh lục thường không phổ biến, những nguyên nhân gây ra gồm:

- Thuốc nhuộm: thuốc nhuộm được sử dụng cho một số xét nghiệm ở thận và bàng quang làm nước tiểu có màu xanh.

- Các loại thuốc: thuốc trị trầm cảm amitriptyline, thuốc điều trị loét và trào ngược dạ dày cimetidine (Tagamet HB), thuốc giảm các triệu chứng viêm khớp indomethacin (Indocin, Tivorbex) có thể làm nước tiểu chuyển sang màu xanh lục.

- Các vấn đề sức khỏe: nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc bệnh tăng canxi máu lành tính hiếm gặp có thể làm nước tiểu màu xanh.

Ngoài ra, nước tiểu có màu xanh vàng rất hiếm gặp.

Bệnh thận thường diễn tiến âm thầm và không gây đau đớn cho đến giai đoạn muộn

7. Màu nâu đen hoặc nâu sẫm

Nước tiểu màu nâu có thể do:

- Thực phẩm: ăn nhiều đậu fava, đại hoàng hoặc lô hội có thể làm nước tiểu có màu nâu sẫm.

- Các loại thuốc: chloroquine và primaquine dùng điều trị và ngừa bệnh sốt rét; kháng sinh metronidazole (Flagyl, Metrocream và những loại khác); nitrofurantoin; thuốc trị táo bón chứa senna; thuốc giãn cơ Methocarbamol (Robaxin); thuốc điều trị động kinh phenytoin (Dilantin, Phenytek); thuốc làm giảm cholesterol.

- Các vấn đề sức khỏe: một số rối loạn về gan, thận và bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu có thể khiến nước tiểu màu nâu sẫm.

- Tập thể dục cường độ mạnh: chấn thương cơ do tập thể dục quá sức có thể làm nước tiểu có màu nâu.

8. Màu tím hoặc đen

Màu tím là màu có hội chứng được đặt theo tên của nó – hội chứng túi nước tiểu màu tím. Trường hợp này hiếm gặp, xảy ra khi người bệnh có ống thông tiểu, nước tiểu chứa vi khuẩn indirubin.

Trong khi nước tiểu màu đen có thể là dấu hiệu của tình trạng di truyền hiếm gặp alkaptonuria hoặc cơ thể không phân hủy một số protein.
Một số triệu chứng đi kèm với màu nước tiểu

Tình trạng sức khỏe đang gặp vấn đề không chỉ biểu hiện ở màu sắc nước tiểu mà còn đi kèm với các triệu chứng khác như:

1. Nước tiểu có cặn

Cặn trong nước tiểu thường là các hạt sạn hoặc chất nhầy cực nhỏ, được phát hiện khi người bệnh xét nghiệm nước tiểu. Cặn trong nước tiểu thường gặp ở người bị nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI).

2. Nước tiểu nổi bọt

Do chế độ ăn uống thừa protein hoặc có vấn đề về thận.

3. Nước tiểu có mùi hôi, tanh, khai nồng

Nước tiểu thường không có mùi nồng. Tuy nhiên, măng tây, thuốc bổ sung vitamin B6 có thể làm thay đổi mùi nước tiểu. Mặt khác, khi cơ thể mất nước, nước tiểu sẽ đặc và có mùi amoniac nồng nặc.

4. Nước tiểu có váng mỡ

Được gây ra bởi bệnh cầu thận, nhiễm trùng đường tiết niệu.

5. Nước tiểu có máu

Những bất thường ở thận và đường tiết niệu khiến tế bào hồng cầu đi qua cầu thận vào nước tiểu.

6. Nước tiểu có mùi ngọt

Đây là một trong những triệu chứng của bệnh tiểu đường, gan, nhiễm trùng đường tiết niệu, rối loạn di truyền hiếm gặp.

7. Cảm giác bỏng rát khi đi tiểu

Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh về thận.

Tóm lại, bệnh thận thường diễn tiến âm thầm và không gây đau đớn cho đến giai đoạn muộn. Việc quan sát những thay đổi nhỏ nhất trong nước tiểu chính là cách "tầm soát" sớm nhất để bảo vệ bộ lọc quý giá của cơ thể.

Theo BVĐK Tâm Anh

Thông tin ca bệnh được bác sĩ Hồng Vĩnh Tường – Chuyên khoa thận tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan) chia sẻ vào ngày 4/1 vừa qua. Câu chuyện như một hồi chuông cảnh tỉnh cho mọi người về những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn từ thói quen ăn uống thiếu an toàn.

Nhiều người theo đuổi lối sống lành mạnh thường chọn cà phê đen như thức uống giúp tỉnh táo và thúc đẩy trao đổi chất. Người đàn ông ngoài 50 tuổi trong câu chuyện của bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cũng không ngoại lệ. Ông rất chú trọng dưỡng sinh, nói không với thuốc lá và rượu bia.

Bệnh nhân nhập viện cấp cứu sau khi bất ngờ ngất xỉu trong lúc chạy bộ buổi sáng. Kết quả xét nghiệm cho thấy, chỉ số độ lọc cầu thận (eGFR) giảm xuống dưới 10. Do bệnh nhân không có tiền sử tiểu đường, cao huyết áp hay bệnh gout, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường đi sâu tìm hiểu thói quen sinh hoạt.

Bác sĩ phát hiện bệnh nhân thường có thói quen mua cà phê hạt số lượng lớn mỗi khi có đợt khuyến mại để tích trữ. Ông bảo quản chúng trong thời gian dài, ngay cả khi hạt cà phê đã đổi màu, xuất hiện nấm mốc, ông vẫn tiếc rẻ sử dụng mà không nỡ vứt bỏ. Do thời gian dài tiêu thụ cà phê bị ẩm mốc, biến chất, trong cơ thể ông tích tụ một lượng lớn độc tố ochratoxin, từ đó dẫn đến tổn thương chức năng thận mà bản thân không hề hay biết.

Bệnh nhân nghĩ rằng chỉ cần pha cà phê bằng nước sôi 100 độ C là có thể tiêu diệt được mọi vi khuẩn. Tuy nhiên, ochratoxin chỉ bị phân hủy khi nhiệt độ trên 280°C. Nước sôi 100°C hoàn toàn không có tác dụng với loại độc tố này.

Ochratoxin khi vào cơ thể, chúng tập trung tấn công và làm tổn hại thận thông qua 3 cơ chế: kích hoạt các phản ứng viêm dẫn đến hoại tử tế bào, làm tê liệt quá trình chuyển hóa của ống thận và gây xơ hóa mô thận mãn tính.

Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân rằng, ochratoxin cực kỳ ưa thích môi trường nóng ẩm (nhiệt độ khoảng 25°C, độ ẩm trên 18,5%). Đây là điều kiện lý tưởng để nấm mốc phát triển. Việc tiếc rẻ thực phẩm hỏng không chỉ không tiết kiệm mà còn đánh đổi bằng sức khỏe của mình.

Khi nhắc đến các loại rau mùa đông, nhiều người thường nghĩ ngay đến củ cải trắng hay cải thảo. Nhưng một loại rau phổ biến khác – súp lơ – lại ẩn chứa giá trị dinh dưỡng vô cùng ấn tượng, đến mức được xem như “bác sĩ của người nghèo” hay “siêu thực phẩm” trong bữa ăn hằng ngày.

Súp lơ, còn gọi là bông cải xanh, chứa lượng dưỡng chất vượt trội so với nhiều loại rau khác. Trong 100g súp lơ xanh tươi, bạn có thể nhận được lượng axit folic (vitamin B9) rất cao, cùng hàng loạt vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin C, vitamin K, vitamin A, kali và các chất chống oxy hóa mạnh mẽ.

Theo một số nghiên cứu, chỉ một khẩu phần súp lơ đã cung cấp lượng axit folic đáng kể, gấp nhiều lần so với trái táo và chỉ đứng sau một vài loại rau siêu giàu folate khác trong danh sách thực phẩm giàu vitamin B9. Folate không chỉ cần thiết cho sự phát triển của tế bào mới mà còn tham gia vào quá trình tổng hợp DNA và hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa.

Súp lơ không chỉ giàu folate mà còn chứa các hợp chất thực vật có lợi khác như sulforaphane – một chất được nghiên cứu rộng rãi vì tiềm năng chống oxy hóa và hỗ trợ cơ thể chống lại các tế bào gốc gây hại. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hợp chất này có thể giúp giảm nguy cơ một số bệnh mạn tính bằng cách kích hoạt các enzyme giải độc tự nhiên của cơ thể.

Ngoài ra, súp lơ chứa chất xơ dồi dào, rất có lợi cho hệ tiêu hóa. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, thúc đẩy nhu động ruột và duy trì hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh – từ đó giúp phòng ngừa táo bón và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả hơn.

Vitamin C trong súp lơ góp phần tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh, đồng thời hỗ trợ tổng hợp collagen – một thành phần quan trọng giúp da khỏe mạnh và chống lão hóa.

Các hợp chất sinh học được tìm thấy trong bông cải xanh đã được chứng minh làm giảm hiện tượng viêm ở mô cơ thế. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy, bông cải xanh chứa Kaempferol (là một flavonoid) có tác dụng chống viêm hiệu quả.

Bên cạnh đó, nhóm rau họ cải – bao gồm súp lơ – đã được các nhà khoa học chú ý vì khả năng hỗ trợ chống ung thư. Các chất như sulforaphane và indole-3-carbinol trong súp lơ được cho là có tác dụng giúp cơ thể trung hòa các chất gây ung thư, giảm nguy cơ ung thư ở một số cơ quan như ung thư vú, tuyến tiền liệt, dạ dày, thận, bàng quang.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Anh – chuyên gia dinh dưỡng tại Viện Dinh dưỡng Quốc gia, “súp lơ là một trong những loại rau bổ dưỡng và đa năng nhất mà bạn có thể đưa vào chế độ ăn hàng ngày. Tuy nhiên, cách chế biến ảnh hưởng rất lớn đến giá trị dinh dưỡng của nó. Hấp nhẹ hoặc xào nhanh là cách tốt nhất để giữ lại vitamin C, folate và các hợp chất hữu ích. Tránh luộc quá lâu vì nhiệt độ cao và nước nóng có thể làm mất đi nhiều dưỡng chất quan trọng.” Dù súp lơ có nhiều lợi ích, nên kết hợp với chế độ ăn đa dạng để đảm bảo cơ thể nhận đủ chất dinh dưỡng từ nhiều nguồn khác nhau.”

Lưu ý:

Súp lơ rất dễ kết hợp trong nhiều món ăn. Tuy nhiên, súp lơ cũng có thể gây đầy hơi hoặc khó tiêu ở một số người nếu ăn quá nhiều cùng lúc, do chứa nhiều chất xơ. Ngoài ra, những người đang dùng thuốc làm loãng máu cần tham khảo ý kiến bác sĩ vì súp lơ chứa vitamin K có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thuốc.

Tóm lại, súp lơ không chỉ là một loại rau quen thuộc trong bếp mà còn chứa lượng axit folic vượt trội, cùng nhiều vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi khác. Ăn súp lơ đều đặn và đúng cách có thể hỗ trợ tiêu hóa, tim mạch, hệ miễn dịch và cả quá trình phòng chống bệnh mạn tính. Đây xứng đáng là một trong những “siêu thực phẩm” bạn nên ưu tiên trong chế độ ăn hằng ngày.

Mới đây, anh Lâm, 28 tuổi, sống tại Quảng Châu (Trung Quốc), đã khiến bác sĩ bất ngờ khi phát hiện một phần dạ dày của anh đã di chuyển lên khoang ngực . Trước đó suốt nhiều năm, anh thường xuyên bị ợ chua, nóng rát ngực, đầy hơi. Mỗi lần khó chịu, anh chỉ đến khoa tiêu hóa lấy thuốc, uống vào là đỡ nên không đi kiểm tra sâu. Các lần khám sức khỏe định kỳ cũng không phát hiện bất thường rõ rệt.

Mãi đến tháng 10 năm ngoái, do ho kéo dài kèm viêm phổi dai dẳng không khỏi, anh được chụp CT phổi. Kết quả khiến cả bệnh nhân lẫn gia đình sững sờ: một phần dạ dày đã “chạy” qua lỗ thực quản lên lồng ngực . Nội soi sau đó xác định anh mắc thoát vị khe thực quản kèm viêm thực quản trào ngược và xoắn dạ dày . Rất may, anh được phẫu thuật xâm lấn tối thiểu và xuất viện chỉ sau 3 ngày.

Theo bác sĩ, thoát vị khe thực quản xảy ra khi lỗ tự nhiên trên cơ hoành - nơi thực quản đi từ ngực xuống bụng - bị giãn rộng bất thường. Khi “cánh cửa” này lỏng ra, dạ dày, thậm chí cả ruột hoặc lách, có thể bị đẩy ngược lên khoang ngực. Hệ quả là axit dạ dày dễ trào ngược gây nóng rát, ợ chua, khó nuốt, đau ngực; nặng hơn có thể dẫn đến xoắn dạ dày, tắc nghẽn, không ăn uống được.

Không chỉ người cao tuổi mới mắc bệnh. Trường hợp của anh Lâm cho thấy lối sống xấu kéo dài ở người trẻ cũng là yếu tố nguy cơ lớn. Anh có thói quen hút thuốc, đặc biệt là uống rượu mạnh thường xuyên, mỗi lần uống lượng lớn, ngủ rất muộn, hay ăn khuya. Những yếu tố này làm kích thích liên tục đường tiêu hóa, tăng áp lực ổ bụng, khiến khe thực quản dần giãn rộng.

Bác sĩ cảnh báo nếu thường xuyên bị ợ chua, nóng rát ngực sau ăn, đừng chỉ coi đó là “đau dạ dày cho qua” . Khi triệu chứng kéo dài, tái diễn nhiều năm hoặc kèm ho mạn tính, viêm phổi không rõ nguyên nhân, cần nghĩ đến khả năng thoát vị khe thực quản và đi kiểm tra chuyên sâu.

Điều đáng lưu ý là dù nghe có vẻ đáng sợ, đây vẫn là bệnh lý lành tính và có thể điều trị dứt điểm bằng phẫu thuật , kể cả ở người cao tuổi. Quan trọng nhất là phát hiện sớm, thay đổi lối sống và không chủ quan với những dấu hiệu tiêu hóa kéo dài tưởng như vô hại.

Nguồn và ảnh: QQ

Với cáo buộc lừa đảo 2.705 tỷ đồng và làm giả tài liệu, con dấu của cơ quan tổ chức, bị cáo Vũ Thị Thu Nhung (cựu Phó giám đốc Eximbank chi nhánh Ba Đình) bị tòa tuyên phạt tù chung thân.

Sau hai ngày xét xử, chiều 8/1, TAND TP Hà Nội tuyên phạt bị cáo Vũ Thị Thu Nhung (cựu Phó giám đốc ngân hàng Eximbank chi nhánh Ba Đình) mức án tù chung thân về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và 6 năm tù về tội “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Tổng hợp hình phạt, buộc bị cáo Nhung phải chấp hành chung thân.

Về dân sự, Hội đồng xét xử buộc bị cáo trả cho các bị hại, tổng số tiền hàng trăm tỷ đồng.

Ngoài ra, quá trình điều tra xác định một số cá nhân có liên quan được bị cáo Nhung chuyển thừa tiền so với số tiền ban đầu gửi cho Nhung. Do đây là tiền bị cáo phạm tội mà có theo hình thức "vay của người sau trả cho người trước", Hội đồng xét xử tuyên thu hồi để trả lại cho bị hại khác.

Tòa ghi nhận, bị cáo Nhung sử dụng số tiền hơn 2 tỷ đồng trong tài khoản để đảm bảo thi hành án.

Trước đó, diễn biến xét hỏi ghi nhận bị cáo Nhung đồng ý với cáo buộc lừa đảo nêu trong cáo trạng.

Một số người liên quan cho biết, mình là nạn nhân. Khi được Nhung đề nghị tìm người có tiền gửi vào ngân hàng lấy lãi, họ kêu gọi cha mẹ, anh em và khách hàng cũ đem tiền đến. Thời điểm Nhung mất khả năng thanh toán, họ phải bán nhà trả cho khách hàng.

Các bị hại bày tỏ quan điểm không đồng tình với nhóm người liên quan làm "trung gian chuyển tiền" đã chiếm hưởng một phần gốc, lãi. Các bị hại cho rằng, cần xem xét nhóm này là đồng phạm với Nhung.


Bị cáo Vũ Thị Thu Nhung.

Hồ sơ vụ án thể hiện, từ 2014, do cần tiền trả nợ và chi tiêu, bị cáo Nhung thông tin gian dối việc Eximbank Chi nhánh Ba Đình, có chương trình gửi tiền ưu đãi dành cho khách hàng cá nhân có quan hệ nội bộ trong ngân hàng với lãi suất cao, quà tặng giá trị. Mục đích để nhận tiền của nhiều người có nhu cầu gửi tiết kiệm.

Các chương trình Nhung đưa ra như: Chứng nhận tiền gửi có kỳ hạn rút gốc linh hoạt dành cho khách hàng ưu tiên tại ngân hàng Eximbank với lãi suất 7,5%/năm cùng quà tặng chăm sóc hàng tháng; Chứng chỉ tiền gửi giữ hộ tiền mặt có kỳ hạn; Trái phiếu ngân hàng có kỳ hạn... lãi suất từ 12 - 32%/năm.

Để nhận tiền của khách hàng, Nhung mở nhiều tài khoản tại Eximbank và các ngân hàng khác. Tuy nhiên, khi khách chuyển tiền vào, bị cáo sử dụng máy in, làm giả chứng từ xác nhận nhận tiền theo mẫu, đóng dấu xác nhận của Ngân hàng Eximbank Chi nhánh Ba Đình để chuyển lại cho khách hàng.

Ngoài các chương trình đưa ra, Nhung còn chiếm đoạt số tiền lớn của khách bằng phương thức đưa thông tin gian dối việc Eximbank Chi nhánh Ba Đình tổ chức bán đấu giá tài sản nợ xấu tại ngân hàng.

Khi khách tìm đến, Nhung đưa ra thông tin gian dối cho khách hàng có tiền gửi ký quỹ để tham gia đấu giá vào tài khoản của Công ty “sân sau”, sẽ được chia lợi nhuận cao, thời gian ký quỹ ngắn từ 5 - 20 ngày… Hết thời gian ký quỹ, khách nhận lại toàn bộ tiền gốc cùng lợi nhuận 10 - 14%/số tiền nộp ký quỹ.

Do tin tưởng, nhiều người gửi tiền tiết kiệm và tiền ký quỹ đầu tư mua bán tài sản đấu giá nợ xấu thanh lý tại Eximbank cho Nhung. Sau khi nhận tiền, Nhung không thực hiện như cam kết, mà sử dụng phần lớn số tiền để trả gốc, lãi, tiền quà tặng chăm sóc khách hàng hoặc tiền lợi nhuận cho những người nộp tiền.

Theo cơ quan truy tố, Nhung sử dụng tiền của người nộp sau trả tiền cho người nộp trước, số còn lại bị cáo chiếm đoạt sử dụng cá nhân.

Từ năm 2014 - 2022, Vũ Thị Thu Nhung lừa của 100 bị hại tổng số tiền hơn 2.705 tỷ đồng.

VietBF@sưu tập

Nhiều người khi mua pate đóng hộp thường chỉ có thói quen kiểm tra hạn sử dụng. Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn thực phẩm cho biết: hạn sử dụng không phải là yếu tố duy nhất để đánh giá độ an toàn của pate. Trong thực tế, có những sản phẩm dù chưa quá hạn nhưng đã tiềm ẩn nguy cơ, nếu người tiêu dùng quan sát kỹ hoàn toàn có thể nhận ra.

Dưới đây là 3 biểu hiện cần tránh tuyệt đối khi mua pate, kể cả khi trên bao bì vẫn ghi còn hạn.

1. Bao bì phồng, méo hoặc biến dạng bất thường

Với pate đóng hộp hoặc pate tiệt trùng, bao bì là “hàng rào an toàn” đầu tiên. Nếu thấy 3 biểu hiện sau đây thì không nên mua, dù hạn sử dụng còn rất xa.

- Hộp bị phồng nắp, phồng đáy

- Lon méo, rỉ sét, có dấu hiệu bung mép

- Túi hút chân không bị xẹp không đều hoặc phồng nhẹ

Theo nguyên tắc bảo quản thực phẩm, hiện tượng phồng bao bì thường liên quan đến quá trình sinh khí bên trong do vi sinh vật phát triển hoặc do điều kiện bảo quản không đảm bảo. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, nhiều vi khuẩn nguy hiểm không làm sản phẩm đổi mùi rõ rệt, nên việc nhìn bao bì đôi khi quan trọng hơn cả việc ngửi mùi.
2. Màu sắc pate bất thường, không đồng nhất

Pate an toàn thường có màu hồng nhạt đến nâu xám, bề mặt mịn, đồng đều. Khi mua, nếu có thể quan sát thấy bằng mắt những dấu hiệu này thì tuyệt đối không mua hoặc không sử dụng.

- Màu quá sẫm, xám đen hoặc tái xanh

- Bề mặt loang lổ, chỗ đậm chỗ nhạt

- Xuất hiện lớp nước tách rõ khỏi phần thịt

- Có vệt trắng, vệt lạ dù rất nhỏ

Theo các chuyên gia, sự thay đổi màu sắc có thể liên quan đến: quá trình oxy hóa chất béo, nguyên liệu đầu vào kém chất lượng hoặc sản phẩm đã bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ bảo quản không ổn định. Đây đều là những yếu tố không thể hiện trên hạn sử dụng, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến độ an toàn.
3. Giá rẻ bất thường, nguồn bán không rõ ràng

Trong bối cảnh thị trường biến động, pate giá rẻ đột ngột là dấu hiệu người tiêu dùng cần đặc biệt cảnh giác. Nếu bạn gặp các trường hợp như: Pate có giá thấp hơn mặt bằng chung quá nhiều - Bán theo kiểu xả kho, thanh lý gấp nhưng không nêu lý do rõ ràng - Người bán không cung cấp được thông tin lô hàng, nơi sản xuất, điều kiện bảo quản hoặc sản phẩm bán trôi nổi, không có kênh phân phối chính thống... thì không nên mua, kể cả bao bì còn nguyên và hạn sử dụng vẫn hợp lệ.

Các chuyên gia nhấn mạnh: an toàn thực phẩm không chỉ nằm ở ngày tháng in trên vỏ, mà còn phụ thuộc vào cả chuỗi từ nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển đến bảo quản.

Lời khuyên cho người tiêu dùng

Trong giai đoạn nhạy cảm hiện nay, người tiêu dùng nên:

- Ưu tiên mua pate từ nguồn phân phối rõ ràng

- Quan sát kỹ bao bì, màu sắc trước khi mua và trước khi ăn

- Không tích trữ số lượng lớn

- Khi đã mở hộp, nên sử dụng sớm và bảo quản đúng hướng dẫn

Nếu phát hiện sản phẩm có dấu hiệu bất thường, tuyệt đối không cố sử dụng vì tiếc tiền, bởi rủi ro sức khỏe luôn lớn hơn rất nhiều.

Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, ước tính khoảng 303 tỷ thùng, chiếm gần 17% tổng trữ lượng toàn cầu và vượt cả Saudi Arabia – đứng thứ hai với khoảng 267 tỷ thùng. Dữ liệu này được Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) tổng hợp cho thấy vị thế của Venezuela về mặt tài nguyên dầu mỏ.

Khu vực trọng điểm là vành đai dầu Orinoco ở miền trung, nơi chứa phần lớn trữ lượng siêu nặng (heavy and extra-heavy crude) – loại dầu có độ nhớt cao, chứa lưu huỳnh và tạp chất nặng, đòi hỏi công nghệ pha loãng và nâng cấp phức tạp để phù hợp với các nhà máy lọc dầu hiện đại, theo BloombergNEF.
Từ “đế chế dầu mỏ” tới sản xuất sụt giảm

Trong quá khứ, ngành dầu mỏ từng là xương sống của nền kinh tế Venezuela. Thập niên 1970, nước này sản xuất tới 3,5 triệu thùng/ngày, chiếm khoảng 7 % sản lượng toàn cầu, và là một trong những nhà xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, đến đầu năm 2025, sản lượng thực tế chỉ còn khoảng 0,8–1,1 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 1 % tổng sản lượng toàn cầu hiện nay.

Tình trạng sản xuất sụt giảm sâu là kết quả của nhiều yếu tố: hạ tầng ngành dầu xuống cấp sau nhiều năm thiếu đầu tư, công nghệ lạc hậu, trừng phạt quốc tế và quản trị kém. Theo báo cáo của Financial Times , cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela đang “đổ nát”, với bể chứa rỉ sét, đường ống hỏng và các nhà máy lọc hoạt động kém hiệu quả khiến năng lực khai thác không thể đạt mức tiềm năng.

Nguyên nhân từ chính quyền Mỹ cũng tác động quan trọng, trong đó có hạn chế khả năng tiếp cận vốn quốc tế, công nghệ tiên tiến, khiến PDVSA – tập đoàn dầu khí quốc doanh – không thể duy trì sản xuất hiệu quả. Reuters cho biết, Venezuela từng là quốc gia sở hữu trữ lượng lớn nhất thế giới nhưng sản lượng dầu đã rơi tự do do những thách thức này.
Giá trị kinh tế và khó khăn tài khóa

Với giá dầu trung bình 60 USD/thùng, trữ lượng 303 tỷ thùng của Venezuela được ước tính mang lại khoảng 18 nghìn tỷ USD tài sản ngầm – một con số khổng lồ so với quy mô nền kinh tế, tương đương gần 60 % GDP của Mỹ trong một năm. Tuy nhiên, phần lớn giá trị này chưa được biến thành tiền do sản lượng thấp, dầu siêu nặng bán với mức giá thấp hơn đáng kể so với dầu nhẹ như WTI hay Brent, trong khi chi phí khai thác và nâng cấp sản phẩm cao hơn nhiều.

Sự sụp đổ của sản xuất dầu đã kéo theo suy giảm kinh tế nghiêm trọng cho Venezuela. Dầu mỏ từng đóng góp đến 80 % doanh thu xuất khẩu và hơn một phần ba GDP, khiến nền kinh tế phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu. Khi sản lượng sụt giảm, nguồn thu ngoại tệ sụt theo, khiến chính phủ khó cân đối ngân sách và chi cho các dịch vụ công. Financial Times đưa tin rằng Venezuela, dù sở hữu nguồn tài nguyên khổng lồ, vẫn chỉ đóng góp rất ít vào nguồn thu xuất khẩu so với các nước xuất khẩu dầu lớn khác do sản lượng thấp..

Sự phụ thuộc vào dầu khiến Venezuela dễ bị tổn thương bởi biến động giá năng lượng. Khi giá dầu cao, nền tài chính quốc gia từng miễn cưỡng chi tiêu cho các chương trình công cộng; ngược lại, khi sản lượng và giá giảm, tình trạng khủng hoảng kinh tế chồng chất. Mặc dù trữ lượng dầu lớn, xuất khẩu dầu thô của Venezuela trong năm 2023 chỉ đạt hơn 4 tỷ USD, thấp hơn rất nhiều so với các nước sản xuất hàng đầu như Saudi Arabia hay Nga. Điều này dẫn tới thâm hụt ngân sách, lạm phát, tỷ lệ nghèo tăng cao và thiếu hụt ngoại tệ để nhập khẩu hàng hóa thiết yếu.

Venezuela là một ẩn số kinh tế toàn cầu – sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới nhưng vẫn không tận dụng được nguồn tài nguyên này để tạo ra tăng trưởng bền vững. Sự nghịch lý giữa tiềm năng tài nguyên và hiệu quả kinh tế hiện tại phản ánh một bài học sâu sắc về quản trị tài nguyên, ảnh hưởng xã hội và vai trò của chính sách trong phát triển kinh tế.

Hai tập đoàn lớn của Mỹ, Chevron và Quantum Capital Group, đang chuẩn bị đấu thầu để giành quyền kiểm soát danh mục tài sản quốc tế của tập đoàn dầu khí khổng lồ Lukoil (Nga), tờ Financial Times đưa tin.

Tháng 10/2025, Washington đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Lukoi – nhà sản xuất dầu lớn thứ 2 của Nga – như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm gây áp lực lên Moscow về cuộc xung đột ở Ukraine. Mỹ buộc Lukoil phải thoái vốn khỏi các khoản đầu tư ở nước ngoài trị giá 22 tỷ USD. Do lệnh trừng phạt, bất kỳ giao dịch nào cũng cần có giấy phép từ Bộ Tài chính Mỹ để tiến hành, và thời hạn cho các cuộc đàm phán được gia hạn đến ngày 17/1.

Theo FT, Chevron và Quantum sẽ đấu thầu toàn bộ danh mục tài sản quốc tế của Lukoil. Theo hãng thông tấn Interfax (Nga), một trong những tài sản quốc tế lớn nhất của Lukoil là 75% cổ phần tại mỏ dầu West Qurna 2 của Iraq - một trong những mỏ dầu lớn nhất thế giới, với sản lượng hơn 480.000 thùng/ngày vào đầu năm nay.

Lukoil cũng sở hữu nhà máy lọc dầu Neftohim Burgas tại Bulgaria - nhà máy lọc dầu lớn nhất khu vực Balkan, và nhà máy lọc dầu Petrotel tại Romania. Lukoil cung cấp dầu cho Hungary, Slovakia và nhà máy lọc dầu STAR của Thổ Nhĩ Kỳ - vốn phụ thuộc rất nhiều vào dầu thô của Nga. Ngoài ra, công ty cũng nắm giữ mạng lưới bán lẻ hơn 2.000 trạm xăng trên toàn thế giới.

Một quan chức cấp cao của Mỹ đã hoan nghênh đề xuất của Quantum-Chevron với tờ Financial Times, đồng thời tuyên bố: “Chúng tôi đang tìm kiếm một thương vụ thoái vốn nhằm chuyển giao quyền sở hữu các tài sản này cho một chủ sở hữu người Mỹ vĩnh viễn”.

Các bên khác được cho là đang nhắm đến các tài sản này bao gồm ExxonMobil, công ty MOL (Hungary), Công ty Cổ phần Quốc tế của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, tập đoàn đầu tư tư nhân Carlyle và Midad Energy của Ả Rập Xê Út. Một đề nghị trước đó từ công ty thương mại Gunvor Group có trụ sở tại Thụy Sĩ đã thất bại vào tháng 11 sau khi Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc công ty này có mối liên hệ với Điện Kremlin.

Moscow liên tục lên án các lệnh trừng phạt của phương Tây là có động cơ chính trị và bất hợp pháp, đồng thời cảnh báo rằng chúng sẽ phản tác dụng. Sau sự đổ vỡ của thỏa thuận Gunvor, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết tình hình với Lukoil cho thấy “các hạn chế thương mại bất hợp pháp” do Mỹ áp đặt là “không thể chấp nhận được và gây tổn hại đến thương mại quốc tế”.

Lukoil và Rosneft là những trụ cột quan trọng đối với nền kinh tế Nga. Hai tập đoàn này gộp lại chiếm gần một nửa lượng dầu thô xuất khẩu của cả nước, tương đương khoảng 3 triệu thùng/ngày.

Riêng Lukoil, với tư cách là công ty năng lượng tư nhân lớn nhất của Nga, đóng góp khoảng 15% tổng sản lượng dầu quốc gia và 2% sản lượng dầu toàn cầu.

Chevron đã phải đối mặt với cuộc chiến pháp lý và quan hệ công chúng kéo dài hàng thập kỷ, chủ yếu xoay quanh thiệt hại môi trường nghiêm trọng từ các hoạt động trước đây của Texaco tại vùng Amazon thuộc Ecuador, đỉnh điểm là phán quyết gây tranh cãi trị giá 9,5 tỷ USD chống lại công ty này vào năm 2011. Công ty cũng phải đối mặt với những chỉ trích rộng rãi hơn về hồ sơ môi trường của mình, bao gồm cả cáo buộc “tẩy xanh” (greenwashing) và các sự cố vận hành trên toàn cầu.

Tham khảo: FT

Na Uy đã đạt được một cột mốc lịch sử: Tính đến cuối năm 2025, gần 96% tổng số xe mới đăng ký là xe điện hoàn toàn, tăng từ con số đáng kinh ngạc 88,9% của năm 2024.

Riêng tháng 12/2025, con số này đã chạm mốc 98% - một con số mà ở bất kỳ nơi nào khác tại châu Âu cũng chỉ có thể là viễn tưởng - khiến xe chạy xăng và dầu diesel chỉ còn là một con số thống kê cực kỳ nhỏ, không còn là một phần quan trọng của thị trường.

Xe hybrid cắm điện, từng được coi là công nghệ chuyển tiếp, hầu như đã biến mất khi người mua ở Na Uy chuyển trực tiếp từ động cơ đốt trong sang hệ thống truyền động hoàn toàn bằng điện.

Na Uy không chờ đợi thị trường chuyển đổi "một cách tự nhiên". Họ đã chủ động tạo ra kết quả này - và giờ đây, xe chạy bằng xăng về cơ bản đã biến mất, Brochureshub nhận định.
Kết quả này không phải ngẫu nhiên

Na Uy đã dành nhiều năm để tích lũy các chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy xe điện, đồng thời khiến xe chạy bằng động cơ đốt trong ngày càng đắt đỏ.

Trong đó phải kể đến thuế mua xe cao đối với xe chạy xăng và dầu diesel; miễn thuế giá trị gia tăng cho xe điện, phí cầu đường và phí phà cho xe điện cũng thấp hơn, cùng với mạng lưới trạm sạc quốc gia dày đặc đã khiến số lượng xe điện tăng vọt.

Đến năm 2025, Na Uy đã đạt được mục tiêu lâu dài của mình là chấm dứt việc bán xe chạy bằng nhiên liệu hóa thạch mới.

Vào tháng 10/2025, chính phủ Na Uy thông báo rằng các đợt tăng thuế mới sẽ có hiệu lực vào tháng 1/2026 , và thị trường đã phản ứng ngay lập tức. Người mua sắm không chờ đợi – họ đổ xô mua xe điện ngay lập tức.
Và ai là người hưởng lợi nhiều nhất?

Năm thứ năm liên tiếp, Tesla dẫn đầu bảng xếp hạng doanh số, chiếm 19,1% thị trường. Volkswagen đứng thứ hai với 13,3%, và Volvo ở mức 7,8%. Nhưng câu chuyện thực sự đáng chú ý có lẽ là sự vươn lên âm thầm của Trung Quốc: Xe sản xuất tại nước này hiện chiếm 13,7% thị trường Na Uy, tăng từ 10,4% so với năm 2024.

Đặc biệt, BYD đã tăng doanh số hơn gấp đôi, chứng minh rằng quá trình chuyển đổi sang xe điện ở Na Uy không chỉ định hình lại hệ thống truyền động mà còn định hình lại thứ bậc thương hiệu.

Sự chuyển đổi của Na Uy trái ngược hoàn toàn với phần còn lại của châu Âu, nơi việc áp dụng xe điện vẫn diễn ra chậm hơn và thận trọng hơn.

Với số lượng xe điện đã vượt trội so với xe chạy bằng dầu diesel trong tổng số phương tiện giao thông chở khách, Na Uy đang ở vị trí thuận lợi để khám phá các hệ thống xe điện kết nối lưới điện quy mô lớn.

Hàng triệu xe điện đang đỗ không chỉ đại diện cho phương tiện giao thông mà còn là một nguồn năng lượng phân tán. Nếu các quốc gia khác đi theo con đường của Na Uy, sự kết thúc của xe chạy bằng xăng có thể đến nhanh hơn nhiều nhà hoạch định chính sách dự đoán.

Hàng ngàn người xuống đường biểu tình trong thời tiết lạnh giá ở bang Minnesota (Mỹ) sau khi một phụ nữ bị nhân viên di trú bắn chết trên đường.

Hãng AFP ngày 8.1 đưa tin một nhân viên di trú Mỹ bắn chết một phụ nữ trên đường tại thành phố Minneapolis (bang Minnesota), dẫn đến các cuộc biểu tình lớn và sự phẫn nộ từ các nhà lãnh đạo địa phương, những người bác bỏ tuyên bố của Nhà Trắng rằng nạn nhân bị bắn là khủng bố nội địa.

Người phụ nữ, được truyền thông địa phương xác định là Renee Nicole Good (37 tuổi), đã bị bắn ở cự ly gần vì các nhân viên di trú cho rằng xe của bà đang chắn đường, trong khi dường như bà đang cố gắng lái xe khỏi đó.

Đặc vụ di trú bắn chết một phụ nữ, thành phố Mỹ dậy sóng

Đoạn video về vụ việc cho thấy một nhân viên Cơ quan thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắn ba phát vào chiếc SUV hiệu Honda, khiến chiếc xe mất kiểm soát và đâm vào các phương tiện đang đỗ, trong khi những người chứng kiến kinh hoàng la hét chửi bới các nhân viên liên bang.

Thi thể đẫm máu của nạn nhân sau đó được nhìn thấy nằm gục trong chiếc xe bị tai nạn.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã nhanh chóng tuyên bố bà Good đang cố gắng giết các đặc vụ. Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey gọi cáo buộc này là "vô lý" và kêu gọi ICE rời khỏi thành phố của ông.


Nhiều người xuống đường biểu tình tại Minneapolis hôm 7.1

ẢNH: AFP

Đài Fox9 dẫn lời một nhân chứng kể rằng một người tiến đến cho biết mình là bác sĩ và muốn giúp đỡ bà Good, nhưng bị các đặc vụ ICE chặn lại.

Báo Minnesota Star Tribune dẫn lời bà Donna Ganger, mẹ của nạn nhân, cho rằng con gái bà "có lẽ đã rất sợ hãi". Bà Ganger khẳng định con gái mình "không hề tham gia vào bất cứ việc gì" nhằm thách thức các nhân viên ICE.

Hàng ngàn người biểu tình đã xuống đường phố lạnh giá của Minneapolis sau vụ xả súng, giơ cao những tấm biển có dòng chữ "ICE hãy rời khỏi MPLS", một từ viết tắt phổ biến của thành phố.

Viết trên mạng xã hội, Tổng thống Trump nói rằng đoạn video cho thấy người phụ nữ "đã cố ý, hung bạo và tàn nhẫn cán nhân viên ICE, người dường như đã bắn bà ta để tự vệ".

Biểu tình Mỹ rầm rộ ở Minnesota sau vụ sĩ quan nhập cư bắn chết phụ nữ - Ảnh 2.
Chiếc xe của nạn nhân tại hiện trường

ẢNH: REUTERS

Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cho biết "bất kỳ sự mất mát sinh mạng nào cũng là một bi kịch" nhưng gọi vụ việc là "khủng bố nội địa" và nói rằng bà Good "đã theo dõi và cản trở công việc của ICE suốt cả ngày".

"Sau đó, bà ta đã biến chiếc xe của mình thành vũ khí", theo bà Noem.

Bà Noem cho biết nhân viên đã nổ súng từng bị một người biểu tình chống ICE tông xe và kéo lê trên đường hồi tháng 6.2025.

Thống đốc bang Minnesota Tim Walz cam kết tiểu bang này sẽ "đảm bảo một cuộc điều tra đầy đủ, công bằng và nhanh chóng".

VietBF@sưu tập