Quốc hội chưa bầu nhưng đã có kết quả. Lê Minh Hưng, Tân thủ tướng, là ai thì sẽ sớm có thông tin. Nhưng có thể nói rằng quy trình của quốc hội chỉ mang tính hình thức. Còn kẻ có quyền cơ cấu nhân sự lại chính là trung ương đảng cộng sản.



Có một nghề mới đang nở rộ, đó là nghề tố giác. Không cần vốn, không cần kỹ năng chuyên môn, chỉ cần một chiếc điện thoại và một chút tinh ý, là có thể kiếm tiền.
Hết Bộ Công an khuyến khích chụp ảnh người vi phạm giao thông để nhận thưởng, giờ đây Bộ Tài chính cũng treo thưởng lên đến 10 triệu đồng cho việc tố người bán hàng không xuất hóa đơn. Một xã hội mà việc canh nhau sai sót trở thành cơ hội kiếm tiền.
Với mục tiêu khuyến khích người dân tham gia giám sát, chống thất thu thuế. Nhưng hệ lụy thì rất lớn, nó đang biến quan hệ giữa người với người thành quan hệ nghi kỵ, canh me lẫn nhau.
Người mua không còn đơn thuần là khách hàng, mà có thể trở thành người giám sát có thưởng. Người bán không chỉ lo phục vụ, mà còn phải đề phòng từng giao dịch như thể đang đứng trước một cái bẫy.
Nguy hiểm hơn, cơ chế này mở ra đất cho cạnh tranh bẩn. Người bán có thể bị đối thủ chơi xấu bằng những thông tin sai lệch.
Đáng nói nhất là sự đối lập đầy chua chát, tố giác dân thường thì được khuyến khích, có thưởng rõ ràng. Còn tố cáo tham nhũng, sai phạm của cán bộ thì lại là một hành trình đầy rủi ro. Không ít người lên tiếng rồi phải đối mặt với áp lực, thậm chí là ngồi tù.
Một xã hội lành mạnh cần niềm tin, cần sự minh bạch từ trên xuống, chứ không phải kích thích người dân soi nhau để đổi lấy vài triệu đồng.
Khi con người bắt đầu nhìn nhau như cơ hội kiếm tiền từ sai sót của nhau, thì xã hội chẳng khác nào đang bị đẩy vào thời kỳ đấu tố.



Ngày 4/4, trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính khép lại nhiệm kỳ của mình bằng một tuyên bố không thay đổi mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Một con số rất hoàn hảo trên báo báo nhưng hoàn toàn tách rời khỏi cảm nhận của đời sống thực tế.
GDP quý I được báo cáo tăng 7,83%, mức cao nhất trong 16 năm. Nhưng con số ấy nằm trên giấy. Ngoài kia, người dân vẫn đang co kéo từng đồng vì giá cả leo thang, chi phí sinh hoạt phình ra từng ngày, còn thu nhập thì gần như đứng yên. Một con số đáng lo hơn là trong 3 tháng đầu năm, gần 92.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, trung bình hơn 30.600 doanh nghiệp mỗi tháng. Có gần 1,6 triệu thanh niên không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo.
Vì sao phải cố giữ bằng được con số tăng trưởng 10%, phải bất chấp tất cả trong khi những dấu hiệu bất ổn đã quá rõ ràng. Mục tiêu tăng trưởng không còn là công cụ phục vụ con người, mà ngược lại, con người bị buộc phải phục vụ cho nó.
Tăng trưởng có thể cao, nhưng nếu đi kèm với lạm phát, với chi phí sống tăng vọt, với sức mua suy giảm, thì cái tăng đó chỉ là bề nổi. Người dân không sống bằng tỷ lệ phần trăm, họ sống bằng số tiền còn lại sau khi trả hết hóa đơn.
Ngày cuối cùng trên cương vị Thủ tướng, đáng lẽ ông Chính phải nhìn lại những gì đã làm được, những gì chưa, và quan trọng nhất là đời sống người dân đang ở đâu trong bức tranh đó. Nhưng thay vào đó, vẫn là những khẩu hiệu quen thuộc.

Lệ Viên cho biết, từ một cô gái trẻ quen được chăm sóc, cô buộc phải "trưởng thành chỉ sau một đêm".

Một người đàn ông Trung Quốc mắc bệnh nan y đã để lại toàn bộ tài sản trị giá 300 triệu NDT (khoảng hơn 1.000 tỷ đồng) cho người vợ kém mình 28 tuổi, gây ra tranh chấp gay gắt với gia đình vợ cũ.

Người đàn ông họ Hầu, 61 tuổi, sống tại đảo Hải Nam, được cho là đã chuyển toàn bộ tài sản cho vợ là Lệ Viên, năm nay 33 tuổi. Hai người kết hôn cách đây 10 năm và có một con trai 5 tuổi.

Tháng 11 năm ngoái, cặp đôi thông báo trên tài khoản mạng xã hội (có khoảng 44.000 người theo dõi) rằng ông Hầu mắc ung thư phổi giai đoạn cuối.

Lệ Viên cho biết, từ một cô gái trẻ quen được chăm sóc, cô buộc phải "trưởng thành chỉ sau một đêm" để trở thành người chăm sóc bệnh nhân ung thư.

Cô cũng thừa nhận từng nhận nhiều bình luận nghi ngờ rằng mình sẽ bỏ đi khi chồng lâm bệnh. Tuy nhiên, cô khẳng định chính biến cố này là phép thử cho tình cảm của cả hai.

"Mọi người nói hôn nhân của chúng tôi như lâu đài cát. Nhưng họ không biết chồng tôi đã giúp tôi trưởng thành, cho tôi tình yêu tốt nhất mà một người đàn ông có thể dành cho một người phụ nữ".

Trong suốt quá trình điều trị, Lệ Viên luôn ở bên chồng qua 5 đợt hóa trị và nhiều phương pháp điều trị khác.

Hai người quen nhau khi cô làm việc tại công ty logistics của ông Hầu. Khi đó ông độc thân và theo đuổi cô bằng những món quà đắt tiền cùng các bữa ăn xa xỉ.



Xuất thân từ gia đình bình thường, có cha nghiện cờ bạc, Lệ Viên cho biết cô từng choáng ngợp trước cuộc sống của ông và từng do dự vì khoảng cách tuổi tác quá lớn.

Sau khi kết hôn, theo yêu cầu của chồng, cô đã ký thỏa thuận tiền hôn nhân do hai con riêng của ông lo ngại vấn đề thừa kế.

Sau khi được chẩn đoán bệnh, ông Hầu được cho là đã chuyển toàn bộ tài sản sang cho Lệ Viên.

Ông cho biết trong thời gian chống chọi bệnh tật, Lệ Viên trở thành chỗ dựa tinh thần lớn nhất của mình. Nỗi lo lớn nhất của ông là vợ và con trai nhỏ sau khi mình qua đời, vì vậy ông muốn đảm bảo cuộc sống cho họ.

Trong khi đó, Lệ Viên khẳng định mối quan hệ của họ "dựa trên tình yêu chứ không phải tiền bạc".

Tuy nhiên, quyết định này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ vợ cũ và các con riêng của ông Hầu.

Trên mạng xã hội, dư luận chia thành nhiều luồng ý kiến. Một số người đứng về phía các con riêng, cho rằng đây là sự bất công.

"Có mẹ kế thì sẽ có cả cha dượng", một người bình luận, ám chỉ việc người cha thiên vị gia đình mới.

Trong khi đó, một số khác lại bày tỏ sự đồng cảm với quyết định của ông:

"Người ta để lại tài sản cho người thực sự ở bên chăm sóc mình, điều đó cũng là bình thường".

VietBF@sưu tập

Tin giả 99,99% và sự thật bị che khuất

Những ngày qua, mạng xã hội – đặc biệt là Facebook – tràn ngập các tin đồn, suy đoán và cả những “kịch bản” ly kỳ xoay quanh vụ một phi công Mỹ bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Có tin nói Iran đã huy động hàng trăm dân quân để truy lùng, có tin khẳng định hai máy bay Mỹ bị bắn hạ, thậm chí có nguồn còn cho rằng phi công đã tử vong. Đúng là “tam sao thất bản”, thông tin qua tay nhiều người thì biến dạng đến không còn nhận ra sự thật ban đầu. Trong thời đại số, câu nói “nghe một phía, tin một đời; nghe nhiều phía, hiểu một phần” lại càng đúng hơn bao giờ hết.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác. Không có chuyện phi công bị bắt hay thiệt mạng. Ngược lại, một trong những chiến dịch giải cứu táo bạo nhất lịch sử quân đội Mỹ vừa được thực hiện thành công ngay giữa lòng lãnh thổ đối phương.

Phi công bị bắn rơi và cuộc sinh tồn giữa núi cao Iran

Câu chuyện bắt đầu khi một chiếc F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ bị bắn hạ trong một nhiệm vụ ban đêm tại miền tây nam Iran. Hai thành viên phi hành đoàn kịp thời nhảy dù thoát thân, nhưng số phận của người sĩ quan điều khiển vũ khí (weapons systems officer) nhanh chóng trở thành dấu hỏi lớn.

Bị thương sau cú phóng dù, người sĩ quan này phải tự mình sinh tồn giữa vùng núi hiểm trở, cao tới hơn 7.000 feet (hơn 2.100 mét). Trong tay anh chỉ có một khẩu súng ngắn, một thiết bị liên lạc và một beacon định vị. Không có tiếp tế, không có đồng đội bên cạnh, chỉ có núi đá, giá lạnh và hiểm nguy rình rập.

Anh ẩn mình trong một khe núi, tránh né lực lượng Iran đang ráo riết truy tìm. Đã có thông tin rằng phía Iran treo thưởng cho việc bắt sống phi công Mỹ – điều này càng khiến tình thế trở nên nguy hiểm hơn từng giờ. Liên lạc với quân đội Mỹ lúc có lúc không, mỗi lần phát tín hiệu đều là một canh bạc sinh tử.

“Ở nơi rừng thiêng nước độc, một mình chống lại cả hệ thống truy lùng của đối phương – đúng là ‘một thân một ngựa giữa trùng vây’.”

Chiến dịch giải cứu: táo bạo, phức tạp và nghẹt thở

Ngay khi xác định được tình hình, Washington đã kích hoạt một chiến dịch tìm kiếm – giải cứu quy mô lớn. Hàng trăm nhân sự quân sự và tình báo được huy động, trong đó có những lực lượng tinh nhuệ nhất như Delta Force và SEAL Team Six.

Song song với đó, CIA triển khai một chiến dịch đánh lạc hướng tinh vi: tung tin giả ngay trong nội bộ Iran rằng cả hai phi công đã được giải cứu. Mục tiêu là khiến lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo mất phương hướng trong quá trình truy tìm.

Chính CIA là đơn vị xác định được vị trí chính xác của viên sĩ quan bị nạn. Từ đó, chiến dịch giải cứu bước vào giai đoạn quyết định.

Các máy bay Mỹ tiến hành không kích khu vực xung quanh để ngăn lực lượng Iran tiếp cận trước. Trong khi đó, đội đặc nhiệm đổ bộ vào vùng núi hiểm trở, tìm đến vị trí ẩn náu của phi công. Tất cả diễn ra trong điều kiện địa hình cực kỳ khó khăn, thời gian gấp rút và nguy cơ giao tranh luôn cận kề.

Những tình huống bất ngờ và quyết định sinh tử

Chiến dịch không hề suôn sẻ. Hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J được đưa vào để đón lực lượng và phi công thoát khỏi Iran đã bị hư hại trong quá trình triển khai.

Đứng trước nguy cơ để lại khí tài tối mật vào tay đối phương, quân đội Mỹ buộc phải đưa ra một quyết định lạnh lùng: phá hủy ngay tại chỗ hai chiếc máy bay này.

Đây là một trong những khoảnh khắc cho thấy mức độ căng thẳng và rủi ro cực cao của chiến dịch. “Bỏ của để giữ người” – một quyết định không dễ dàng, nhưng cần thiết.


Israel tham gia và sự phối hợp chưa từng có

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận đã trực tiếp điện đàm với Tổng thống Donald Trump để chúc mừng chiến dịch thành công. Ông nhấn mạnh đây là minh chứng cho sự hợp tác quân sự “chưa từng có” giữa hai quốc gia.

Israel không chỉ cung cấp hỗ trợ tình báo mà còn hoãn một số kế hoạch tấn công Iran để tránh ảnh hưởng đến chiến dịch giải cứu. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cũng khẳng định đây là biểu tượng cho mối quan hệ chiến lược chặt chẽ giữa hai nước.

Netanyahu nhấn mạnh một nguyên tắc thiêng liêng: “Không bỏ lại ai phía sau.” Một giá trị đã được chứng minh qua nhiều chiến dịch lịch sử của cả Mỹ và Israel.

Hình ảnh xác máy bay và cuộc chiến thông tin



Truyền thông nhà nước Iran đã công bố hình ảnh và video về các mảnh vỡ máy bay cháy đen tại tỉnh Isfahan, cách thành phố cùng tên khoảng 50 km.
Iran tuyên bố đã bắn hạ các máy bay trong chiến dịch, tuy nhiên phía Mỹ không xác nhận tổn thất nào về nhân mạng. Tổng thống Trump khẳng định không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng hay bị thương trong chiến dịch.

Điều đáng chú ý là loại máy bay xuất hiện trong các hình ảnh vẫn chưa được xác định rõ. Điều này càng làm dấy lên cuộc chiến thông tin giữa hai bên – nơi mà “sự thật” đôi khi bị che phủ bởi mục tiêu tuyên truyền.

“WE GOT HIM!” – Khoảnh khắc lịch sử

Sau nhiều giờ theo dõi căng thẳng từ Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã đăng dòng trạng thái ngắn gọn nhưng đầy cảm xúc:

“WE GOT HIM!”

Ông gọi đây là một trong những chiến dịch tìm kiếm – giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử quân đội Mỹ, đồng thời ca ngợi lòng dũng cảm của người phi công bị thương nặng nhưng vẫn kiên cường sống sót giữa vòng vây kẻ địch.


Giữa một “biển” thông tin nhiễu loạn, sự thật cuối cùng vẫn có cách để lộ diện. Không có chuyện phi công Mỹ bị bắt hay thiệt mạng như những tin đồn lan truyền. Ngược lại, anh đã được giải cứu trong một chiến dịch mà chính giới chức Mỹ mô tả là “phi thường”.

Câu chuyện này không chỉ là một chiến công quân sự, mà còn là bài học về thời đại thông tin:
“Tin giả lan nhanh như gió, nhưng sự thật thì bền như đá.”

Trong chiến tranh hiện đại, không chỉ có bom đạn mà còn có chiến tranh tâm lý, chiến tranh thông tin.

Một chiến thắng của đảng Dân chủ tại Hạ viện Nebraska có thể giúp đảng Cộng hòa giành chức Tổng thống — Đây là cách thức


Đảng Dân chủ đang nhắm đến việc giành thêm một ghế quan trọng tại Hạ viện ở khu vực bầu cử số 2 của Nebraska, nhưng kết quả có thể làm tăng cơ hội cho một ứng cử viên Cộng hòa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Nghị sĩ RINO Don Bacon không tranh cử lại vào tháng 11, tạo ra một cuộc đua mở và cơ hội lớn cho đảng Dân chủ giành được một ghế Hạ viện đang có sự cạnh tranh gay gắt.

Ứng cử viên hàng đầu của đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ bang John Cavanaugh, sẽ phải từ bỏ ghế của mình trong cơ quan lập pháp đơn viện của Nebraska nếu đắc cử vào Quốc hội.

Người thay thế ông sẽ do Thống đốc đảng Cộng hòa của bang, Jim Pillen, bổ nhiệm.

Hiện tại, đảng Cộng hòa chỉ còn thiếu một ghế để đạt được đa số tuyệt đối, đủ để bác bỏ thủ tục cản trở bỏ phiếu tại cơ quan lập pháp.

Nếu họ giành được thêm ghế đó, họ sẽ có đủ số phiếu cần thiết để thông qua luật mà không cần sự ủng hộ của đảng Dân chủ.

Điều đó có thể bao gồm những thay đổi đối với bản đồ các khu vực bầu cử quốc hội của Nebraska, có khả năng làm cho khu vực bầu cử số 2 trở nên thuận lợi hơn cho đảng Cộng hòa, cũng như những nỗ lực nhằm loại bỏ hệ thống đại cử tri đoàn chia rẽ của tiểu bang.

Nebraska là một trong hai tiểu bang phân bổ phiếu đại cử tri theo khu vực bầu cử quốc hội.

Khu vực bầu cử số 2 gần đây đã mang lại cho đảng Dân chủ một phiếu đại cử tri, bao gồm cả trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, khi Kamala Harris giành chiến thắng tại khu vực này .

Trong một cuộc bầu cử quốc gia gay cấn, lá phiếu đại cử tri duy nhất đó có thể mang ý nghĩa rất quan trọng.

Nếu không có hệ thống chia phiếu, Nebraska sẽ trao toàn bộ phiếu đại cử tri của mình cho người chiến thắng toàn tiểu bang.

Đảng Dân chủ tin rằng họ có thể bù đắp bất kỳ tổn thất nào bằng cách giành thêm ghế lập pháp trong các cuộc bầu cử sắp tới.

"Chúng tôi đã chuẩn bị tinh thần rằng có thể sẽ mất ghế của [Cavanaugh]. Vì vậy, điều đó có nghĩa là chúng tôi phải giành thêm một vài ghế nữa trong chu kỳ bầu cử này," Chủ tịch Đảng Dân chủ Nebraska, Jane Kleeb, nói với Politico.

Trong những năm gần đây, đảng Dân chủ đã thành công trong việc ngăn chặn các nỗ lực vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử và thay đổi cách phân bổ phiếu đại cử tri của tiểu bang.

Nếu đảng Cộng hòa giành được đa số tuyệt đối, những ràng buộc đó sẽ được dỡ bỏ, cho phép họ xem xét lại các đề xuất đó trước chu kỳ bầu cử năm 2028.

Trong khi đó, việc Don Bacon nghỉ hưu không phải là tổn thất lớn đối với Đảng Cộng hòa.

Tháng 11 năm ngoái, Bacon thừa nhận ông cũng đã từ chức khỏi Quốc hội để phản đối kế hoạch hòa bình của Tổng thống Trump dành cho Ukraine.

Ông lên án đề xuất này là "kế hoạch đầu hàng của Ukraine do Witkoff đề xuất", ám chỉ đặc phái viên của Trump về Trung Đông, Steve Witkoff, người đã giúp soạn thảo kế hoạch này.

Tuy nhiên, ông cho biết ông dự định sẽ thực hiện "cam kết với cử tri của mình để hoàn thành nhiệm kỳ".

Tổng thống Trump yêu cầu Iran đạt thỏa thuận mở eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) nếu không muốn bị tàn phá cơ sở hạ tầng.

"Thứ ba, 20h giờ miền Đông", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social ngày 5/4.

Thời hạn mới đồng nghĩa là Tehran có thêm một ngày so với cảnh báo 48 giờ mà ông Trump đưa ra trước đó. Iran hiện tại đứng trước lựa chọn mở cửa để xoa dịu lãnh đạo Mỹ hoặc đối mặt nguy cơ ông thực hiện lời đe dọa phá hủy các nhà máy điện và cây cầu của quốc gia Trung Đông này.

Ông Trump dường như cũng đã xác nhận tối hậu thư mới trong cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal ngày 5/4.

"Chúng tôi đang ở vị thế rất mạnh và đất nước đó sẽ mất 20 năm để tái thiết nếu họ còn may mắn là một quốc gia", ông nói. "Nếu họ không làm gì trước tối thứ ba, họ sẽ không còn nhà máy điện hay cây cầu nào".


Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 1/4. Ảnh: AP

Iran đã gần như phong tỏa eo biển Hormuz, huyết mạch hàng hải vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu, kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành chiến dịch tấn công phối hợp ngày 28/2.

"Họ đang đàm phán lúc này và tôi nghĩ có cơ hội tốt vào ngày mai", ông Trump bày tỏ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận với Iran trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 5/4. "Nếu họ không đạt thỏa thuận nhanh chóng, tôi đang cân nhắc phá hủy mọi thứ và kiểm soát dầu mỏ ở đó".

Ông Trump đã nhiều lần dời thời hạn tối hậu thư với Iran. Ngày 21/3, ông yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện lớn nhất. Ngày 23/3, ông cho biết Mỹ đã có các cuộc thảo luận "hiệu quả" với Iran và hoãn không kích cơ sở hạ tầng năng lượng Iran 5 ngày, mặc dù giới chức Iran bác bỏ việc đàm phán với Mỹ.

Ngày 26/3, ông Trump tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, cho đến 20h ngày 6/4. Ngày 4/4, Tổng thống Mỹ cảnh báo "thời gian đang cạn dần - 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", trước khi đưa ra thông báo mới về thời hạn.

Cũng trong cuộc phỏng vấn với Fox, ông Trump cho biết Mỹ đảm bảo an toàn cho các nhà đàm phán Iran, nói rằng họ "đã thừa nhận Tehran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân".

"Điều quan trọng nhất là họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ thậm chí còn không đàm phán về điểm này vì nó quá dễ dàng. Điều đó đã được chấp nhận rồi. Phần lớn các điểm đã được chấp nhận", ông nói.

Trả lời phỏng vấn với ABC News, Tổng thống Trump nói xung đột nên kết thúc "trong vài ngày, chứ không phải vài tuần". Song ông cũng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận với Tehran, Mỹ sẽ loại trừ "rất ít" phương án quân sự.

Loạt bài phỏng vấn với các hãng truyền thông của ông Trump được tiến hành sau khi Mỹ tuyên bố giải cứu thành công phi công buồng sau của tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran ngày 3/4. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".

VietBF@sưu tập

Iran đã đáp trả những cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng nếu lưu thông tại eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế.


Bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social. Ảnh: Newsweek

Theo kênh CNN ngày 6/4, ông Mehdi Tabatabaei, Phó phụ trách truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran tuyên bố eo biển Hormuz chỉ mở lại hoàn toàn sau khi Iran được bồi thường đầy đủ các thiệt hại tài chính do chiến tranh gây ra.

Ông Tabatabaei nói rằng tối hậu thư với những lời lẽ gay gắt của Tổng thống Trump phản ánh tình trạng “tuyệt vọng và tức giận”.

Trước đó, ngày 5/4, Tổng thống Trump đưa ra một cảnh báo đáng chú ý nhằm vào Iran, theo đó ông nói sẽ có hành động quân sự nghiêm trọng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông nói rằng thứ Ba (ngày 7/4) sẽ là ngày Mỹ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu ở Iran, tất cả diễn ra trong cùng một lúc. Ông tuyên bố: “Sẽ chưa từng có điều gì như vậy”.

Thông điệp này là tín hiệu mới nhất của Tổng thống Trump liên quan đến kế hoạch tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran.

Thời hạn ông Trump đưa ra để Iran mở lại eo biển Hormuz đã nhiều lần thay đổi.

Ngày 4/4, Tổng thống Trump cho biết Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận về việc mở eo biển Hormuz quan trọng, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục". Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, đề cập đến tối hậu thư mà ông đưa ra với Iran ngày 26/3 vừa qua, nhấn mạnh: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - 48 giờ trước khi tất cả địa ngục sẽ giáng xuống họ".

Ngày 3/4, Tổng thống Trump khẳng định rằng chỉ một chút thời gian nữa, Mỹ có thể dễ dàng mở lại eo biển Hormuz. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ có thể kiểm soát eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sắp tới, đồng thời nhấn mạnh khả năng khai thác nguồn năng lượng tại khu vực.

Trong một bài phát biểu trước toàn quốc ngày 1/4, ông nói rằng eo biển này sẽ mở lại một cách tự nhiên khi xung đột kết thúc. Ông cũng cảnh báo quân đội Mỹ có thể tiến hành các chiến dịch mạnh mẽ nhằm vào Iran trong 2 đến 3 tuần tới.

Iran đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng eo biển Hormuz nhằm gây sức ép chiến lược. Trước khi xảy ra xung đột, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia thân thiện đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.

Phân tích dữ liệu hàng hải truyền thông phương Tây cho thấy 60% các tàu chở hàng qua eo biển Hormuz từ khi xung đột Trung Đông bùng phát có nguồn gốc từ Iran hoặc hướng tới nước này. Từ ngày 1/3 đến sáng 3/4, công ty phân tích Kpler ghi nhận 221 tàu vận chuyển dầu, khí hoặc hàng hóa khác đi qua Hormuz, trong đó một số tàu đi lại nhiều lần, tổng cộng 240 lượt. Phân tích dữ liệu cho thấy gần 6 trong 10 lượt tàu này có liên quan trực tiếp đến Iran, con số này tăng lên 64% nếu chỉ tính các tàu chở hàng hóa. Các quốc gia khác chiếm tỷ lệ nhỏ hơn: Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) 20%, Trung Quốc 15%, Ấn Độ 14%, Saudi Arabia 8%, Oman 8%, Brazil 6% và Iraq 5%.

Trong khi đó, theo kênh truyền hình Al Jazeera ngày 4/4, Iran dự kiến phân loại các nước thành “thù địch”, “trung lập” và “thân thiện”, trong đó các quốc gia thù địch sẽ bị cấm đi qua eo biển Hormuz, còn các nước trung lập sẽ phải trả phí để được lưu thông.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump trong ngày Chủ Nhật cho biết Hoa Kỳ đã đưa ra đề nghị “miễn trừ tử vong” cho các đại diện Iran tham gia đàm phán, trong khi các cuộc thương thuyết vẫn đang diễn ra căng thẳng giữa hai bên.

Phát biểu với Fox News, Tổng thống Trump khẳng định rằng chiến dịch quân sự hiện tại vẫn “được kiểm soát,” dù đã có 2 phi cơ quân sự Hoa Kỳ bị bắn hạ trong những ngày gần đây. Ông cho biết Hoa Kỳ đang trực tiếp làm việc với các nhân vật cấp cao của Iran và đã đưa ra các bảo đảm nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán.

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng mục tiêu trọng yếu của Hoa Kỳ là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí nguyên tử, và theo ông, đây không còn là điểm tranh cãi trong các cuộc thương lượng. Ông cho rằng phần lớn các điều khoản quan trọng đã được phía Iran chấp nhận, tạo cơ sở cho một thỏa thuận tiềm năng.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đồng thời đưa ra cảnh báo mạnh mẽ rằng nếu Iran không đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các hành động quân sự quy mô lớn. Ông đề cập đến khả năng tấn công vào cầu đường, nhà máy điện và các hạ tầng trọng yếu trên toàn lãnh thổ Iran.



Trong một thông điệp khác, Tổng thống Trump cho biết đội ngũ của ông, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, đang tiến hành các cuộc đàm phán sâu với phía Iran. Ông nói rằng khi cảm thấy đối phương không nghiêm túc, ông sẵn sàng ra lệnh tấn công nhằm gia tăng áp lực.

Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh lập trường cứng rắn, tuyên bố rằng nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz và chấp nhận thỏa thuận, Hoa Kỳ sẽ triển khai các đợt tấn công quy mô lớn vào hệ thống năng lượng và giao thông của nước này. Ông cũng ám chỉ một mốc thời gian cụ thể, cho thấy áp lực đang được gia tăng từng giờ.

Hiện tại, Hoa Kỳ đang duy trì một khoảng tạm ngưng ngắn đối với các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran, dự kiến kéo dài đến hết ngày thứ Hai, nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán.

Diễn biến này cho thấy một chiến lược song song giữa ngoại giao và sức mạnh quân sự, trong đó Hoa Kỳ vừa đưa ra đề nghị bảo đảm an toàn cho các nhà đàm phán, vừa duy trì áp lực tối đa để buộc Iran đưa ra quyết định.

Iran bác bỏ ngừng bắn: Khi chiến tranh chưa thể dừng lại

Trong khi thế giới đang nín thở chờ một tia hy vọng hòa bình giữa cơn bão lửa Trung Đông, thì Iran lại bất ngờ bác bỏ đề xuất ngừng bắn tạm thời với Mỹ và Israel, một động thái khiến cục diện vốn đã căng thẳng càng thêm rối ren như “lửa đổ thêm dầu”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, khẳng định rõ ràng rằng việc tạm ngừng chiến sự chỉ tạo điều kiện cho đối phương “nghỉ lấy sức” và chuẩn bị cho vòng chiến mới. Một câu nói mang đậm màu sắc chiến lược: không phải Iran không muốn hòa bình, mà họ không tin vào một nền hòa bình tạm bợ.

Ông nhấn mạnh: Iran mong muốn “chấm dứt chiến tranh và ngăn nó tái diễn”, nhưng điều đó phải là một giải pháp thực chất, chứ không phải là khoảng lặng trước cơn bão tiếp theo.

Đề xuất ngừng bắn 45 ngày: Hy vọng mong manh hay ván cờ ngoại giao?

Theo nhiều nguồn tin quốc tế, một đề xuất ngừng bắn kéo dài 45 ngày đang được Mỹ, Iran và các bên trung gian khu vực thảo luận. Kế hoạch này nằm trong một thỏa thuận hai giai đoạn, hướng tới chấm dứt hoàn toàn chiến tranh.

Tuy nhiên, phía Iran tỏ ra dè dặt, thậm chí phản đối mạnh mẽ. Tehran cho rằng đề xuất từ Washington – được truyền đạt qua Pakistan – là “quá đáng, bất thường và phi lý”.

Ký ức về những lần đàm phán trước đây với Mỹ vẫn còn “đắng chát”, khiến Iran không dễ dàng đặt niềm tin. Đúng như câu tục ngữ: “Một lần bất tín, vạn lần bất tin” – niềm tin đã mất thì khó lòng lấy lại.

Tối hậu thư của ông Trump và “con bài Hormuz”

Căng thẳng càng leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã đưa ra một tối hậu thư: Iran phải mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn cụ thể, nếu không sẽ đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Đáp lại, Iran tuyên bố rõ ràng: eo biển này chỉ được mở khi họ được “bồi thường đầy đủ” cho những thiệt hại chiến tranh.

Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển gần 1/5 lượng dầu toàn cầu – giờ đây không chỉ là tuyến hàng hải, mà đã trở thành “yết hầu của thế giới”, nơi mà mỗi quyết định đều có thể khiến kinh tế toàn cầu chao đảo.

Cảnh báo trả đũa: “Nếu đánh dân thường, hậu quả sẽ gấp nhiều lần”

Người phát ngôn Lực lượng Vũ trang Iran, ông Ebrahim Zolfaghari, đưa ra lời cảnh báo cứng rắn: nếu các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự tiếp diễn, Iran sẽ đáp trả với quy mô lớn hơn nhiều lần.

Đây không còn là những lời đe dọa thông thường, mà là tín hiệu cho thấy chiến tranh có thể bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn – nơi mà giới hạn đỏ ngày càng bị xóa nhòa.

“Có vay có trả” – trong logic chiến tranh, mỗi hành động đều kéo theo phản ứng, và vòng xoáy đó rất khó dừng lại.

Tổn thất lớn: Tướng tình báo IRGC bị ám sát

Giữa lúc chiến sự căng thẳng, Iran xác nhận một đòn giáng mạnh vào hệ thống an ninh: Thiếu tướng Majid Khademi – người đứng đầu tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) – đã bị ám sát.

IRGC ca ngợi ông là một chỉ huy “đáng kính”, với gần nửa thế kỷ phục vụ cho cách mạng. Nhưng phía Israel lại tuyên bố chính họ là bên thực hiện cuộc tấn công, và cáo buộc Khademi là người “chịu trách nhiệm trực tiếp” cho cái chết của nhiều công dân Israel.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, còn tuyên bố cứng rắn: chiến dịch săn lùng các lãnh đạo Iran sẽ tiếp tục “từng người một”.

Một cuộc chiến không chỉ trên chiến trường, mà còn là cuộc săn đuổi trong bóng tối – nơi mà những nhân vật quyền lực cũng không còn an toàn.

Hạ tầng Iran bị tàn phá: Đòn đánh vào “xương sống kinh tế”

Israel cũng cho biết các cuộc không kích đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành thép và hóa dầu của Iran – những trụ cột quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Đây là chiến lược quen thuộc trong chiến tranh hiện đại: không chỉ đánh vào quân sự, mà còn đánh vào kinh tế, vào khả năng duy trì cuộc chiến lâu dài.

“Đánh vào gốc, cây tự đổ” – khi nền tảng kinh tế lung lay, sức chống đỡ của một quốc gia cũng dần suy yếu.



Hiện tại, mọi cánh cửa ngoại giao dường như vẫn hé mở, nhưng đầy rẫy nghi kỵ và điều kiện. Iran không chấp nhận tối hậu thư, Mỹ không muốn nhượng bộ, Israel tiếp tục gia tăng áp lực quân sự.

Chiến tranh, như một ván cờ lớn, mỗi nước đều giữ cho mình những quân bài chiến lược. Nhưng khác với bàn cờ, ở đây mỗi nước đi đều phải trả giá bằng máu và nước mắt.

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Duy Tiến, 32 tuổi, định chợp mắt trên chuyến bay đến Tokyo thì nghe tiếng loa tiếp viên hàng không khẩn thiết tìm người hỗ trợ nữ hành khách Nhật Bản vừa ngất xỉu.

Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.

Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, kể vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi thì nghe thông báo. Anh lập tức tiến về nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.


Bệnh nhân người Nhật Bản ngất xỉu giữa chuyến bay. Ảnh: Bác sĩ cung cấp

Theo chồng và con trai bệnh nhân đi cùng, bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Vì thế, bác sĩ Tiến yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, phát hiện chỉ số của bệnh nhân là 70/40 mmHg.

"Đây là mức huyết áp nguy hiểm", bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.

Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác.

Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.

Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.

"Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ", bác sĩ Tiến nói với VnExpress. May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.

Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.

Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.

Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan...

Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.

VietBF@sưu tập

Ông Vũ Minh Châu sáng lập Bảo Tín Minh Châu từ năm 1989, sau đó thành lập Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu tại Hà Nội.

Ngày 6/4, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Vũ Minh Châu (73 tuổi), người sáng lập thương hiệu Bảo Tín Minh Châu, về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.


Ông Vũ Minh Châu tại cơ quan điều tra (Ảnh: Công an cung cấp).

Ngoài ông Châu, Công an Hà Nội còn khởi tố Vũ Minh Tú (Trưởng Ban Trợ lý độc lập) và 2 nhân viên kế toán của Công ty Bảo Tín Minh Châu với cùng tội danh.

Theo Công an Hà Nội, từ nửa cuối năm 2024 đến nay, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, ông Vũ Minh Châu chỉ đạo Vũ Minh Tú và các nhân viên trong công ty xóa toàn bộ dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, đồng thời chuyển sang sử dụng hệ thống Excel cùng phần mềm bán hàng Fox AI để quản lý, theo dõi việc mua bán hàng hóa, dữ liệu được bộ phận kế toán lọc, kiểm tra, tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm kế toán Misa để kê khai báo thuế.

Theo dữ liệu được trích xuất trong giai đoạn 2020-2023 trên phần mềm Hivi của công ty, bước đầu, nhà chức trách xác định doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế của công ty là khoảng 9.700 tỷ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước là khoảng 150 tỷ đồng.

Ông Vũ Minh Châu sáng lập Bảo Tín Minh Châu từ năm 1989, sau đó thành lập Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu. Ông Châu nhiều năm giữ vai trò tổng giám đốc và người đại diện pháp luật của doanh nghiệp.

Tuy nhiên hiện nay, bà Phạm Lan Anh là Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu.

Trước đó, chiều 25/3, lực lượng công an xuất hiện, làm việc tại 3 cơ sở của Công ty vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu trên địa bàn Hà Nội, gồm các cửa hàng tại phố Trần Nhân Tông và Cầu Giấy.

Đêm cùng ngày, Bảo Tín Minh Châu cho biết một số cửa hàng của doanh nghiệp đã tạm dừng giao dịch trong chiều 25/3 để phối hợp với cơ quan chức năng xác minh, làm rõ một số thông tin.

Doanh nghiệp thông báo toàn bộ hệ thống cửa hàng sẽ mở cửa giao dịch trở lại từ 12h ngày 26/3. Cùng với đó, Bảo Tín Minh Châu khẳng định sẽ tiếp tục bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, đối tác và người lao động.

Trong thông báo, Bảo Tín Minh Châu cũng nhấn mạnh doanh nghiệp cam kết bảo đảm các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng sản phẩm bán ra, theo quy định pháp luật. Thông cáo được ký bởi bà Phạm Lan Anh, Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của công ty.

Vào giữa năm 2025, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước kết luận nhiều vi phạm tại Công ty Bảo Tín Minh Châu.

Doanh nghiệp này bị xác định hạch toán chi phí quà tặng vào giá vốn hàng hóa, dịch vụ mua vào sai quy định, làm giảm số thuế giá trị gia tăng phải nộp. Công ty cũng ban hành quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền sai thẩm quyền; không lưu trữ, báo cáo giao dịch có giá trị lớn; không phân loại rủi ro khách hàng và không có hệ thống xác định khách hàng nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị.

Ngoài ra, doanh nghiệp bị phát hiện bán vàng cao hơn giá niêm yết; không chấp hành chế độ báo cáo mua bán vàng miếng; website thiếu thông tin về vận chuyển, giao nhận, quy trình khiếu nại và chính sách bảo vệ dữ liệu; đồng thời đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm. Với các vi phạm trên, Ngân hàng Nhà nước đã xử phạt hành chính 2,64 tỷ đồng với Bảo Tín Minh Châu, đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia phạt 200 triệu đồng và buộc doanh nghiệp này cải chính thông tin.

Đáng chú ý, do phát hiện vi phạm về hóa đơn, chứng từ kế toán và thuế có dấu hiệu hình sự, Ngân hàng Nhà nước đã chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.

VietBF@sưu tập

ăng thẳng Mỹ – Iran tại Eo biển Hormuz đang không chỉ làm nóng thị trường năng lượng mà còn thúc đẩy những thay đổi sâu sắc trong cách thức giao dịch dầu mỏ, với nguy cơ làm suy yếu hệ thống petrodollar (dùng USD để mua dầu trên thị trường quốc tế) do Mỹ dẫn dắt.
Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, dưới sức ép từ các tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Donald Trump về việc buộc mở lại Eo biển Hormuz, đang dần vượt ra ngoài khuôn khổ an ninh, chuyển thành một cuộc cạnh tranh mang tính kinh tế và tiền tệ.

Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu – từ lâu giữ vai trò then chốt trong an ninh năng lượng thế giới. Trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn tuyến đường này, Iran được cho là đang tận dụng lợi thế địa lý để gia tăng sức ép, bao gồm việc yêu cầu thanh toán dầu bằng các đồng tiền ngoài USD như Nhân dân tệ, thậm chí cả tiền điện tử.

Động thái này thách thức trực tiếp hệ thống petrodollar – nền tảng giúp Mỹ duy trì vị thế tài chính toàn cầu suốt từ sau thập niên 1970. Khi đó, Washington đạt thỏa thuận với các nước sản xuất dầu chủ chốt, khiến phần lớn giao dịch dầu mỏ toàn cầu được định giá bằng USD, qua đó củng cố vai trò thống trị của đồng tiền này.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Iran không chỉ điều chỉnh phương thức thanh toán mà còn thay đổi cả chiến lược xuất khẩu dầu. Theo các phân tích từ hình ảnh vệ tinh, Tehran đang gia tăng đáng kể hoạt động tại cảng Jask – một cơ sở từng ít được sử dụng và nằm cách Eo biển Hormuz khoảng 95 dặm về phía Đông.Kể từ khi xung đột leo thang, hàng triệu thùng dầu đã được vận chuyển từ Jask, đồng thời lượng dầu lưu trữ tại đây cũng tăng lên rõ rệt. Giới chuyên gia nhận định, Jask đang trở thành “kế hoạch B” của Iran nhằm giảm phụ thuộc vào các tuyến xuất khẩu truyền thống vốn dễ bị tổn thương trước các sức ép quân sự.

Trong nhiều năm, các điểm trung chuyển lớn hơn ở phía Bắc Vịnh Ba Tư vẫn là đầu mối xuất khẩu chủ lực của Iran. Tuy nhiên, việc đa dạng hóa tuyến vận chuyển – đặc biệt là tránh phụ thuộc hoàn toàn vào Hormuz – cho thấy Tehran đang chuẩn bị cho kịch bản gián đoạn kéo dài.

Trong bối cảnh này, việc Iran kết hợp đa dạng hóa tuyến xuất khẩu và thúc đẩy giao dịch phi USD có thể tạo ra tác động sâu rộng. Nếu xu hướng này lan rộng, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể dần rời xa đồng USD, qua đó làm suy giảm một trong những công cụ ảnh hưởng kinh tế quan trọng nhất của Mỹ.

Ngày 6-4, Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) đã lên án cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở nước nặng Khondab, cáo buộc đây là “tội ác chống lại khoa học và sức khỏe con người”.“Nước nặng [D₂O - loại nước chứa đồng vị hydro nặng] và các dẫn xuất đóng vai trò thiết yếu trong y học, điều trị bệnh cùng các ngành công nghiệp công nghệ cao. Tiến trình khoa học của Iran sẽ không thể bị ngăn cản, cũng như quyết tâm của chúng tôi trong việc phục vụ hòa bình và sức khỏe toàn cầu,” AEOI nhấn mạnh, nhưng không cung cấp thêm chi tiết về vụ tấn công.

Hồi tuần trước, Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) của Liên hợp quốc cho biết, nhà máy sản xuất nước nặng Khondab của Iran từng bị tấn công vào ngày 27-3 và hiện ngừng hoạt động.

Đáng chú ý, các lực lượng Mỹ và Israel cũng đã tấn công các cơ sở hạt nhân tại Natanz hồi đầu tháng 5, đồng thời tiến hành nhiều cuộc không kích gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr, trong đó có một vụ tấn công cuối tuần vừa qua - khiến một nhân viên an ninh thiệt mạng.

Cơ sở nước nặng Khondab còn có lò phản ứng nước nặng - được biết đến với tên gọi lò phản ứng IR-40. Đây là dự án được Iran phát triển từ những năm 2000 với mục tiêu ban đầu là phục vụ nghiên cứu khoa học, sản xuất đồng vị phóng xạ cho y học và các ứng dụng công nghiệp.

Khondab thuộc loại lò phản ứng sử dụng nước nặng làm chất làm chậm neutron. Công nghệ này cho phép lò phản ứng vận hành với uranium tự nhiên, không cần làm giàu cao như các lò nước nhẹ. Tuy nhiên, đặc điểm này cũng khiến lò nước nặng có khả năng sản xuất plutonium – vật liệu có thể được sử dụng trong chế tạo vũ khí hạt nhân, do đó trở thành tâm điểm quan ngại của cộng đồng quốc tế.

Chính vì vậy, dự án Khondab từng là một nội dung quan trọng trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (JCPOA). Theo thỏa thuận, Iran đồng ý điều chỉnh lại thiết kế lò IR-40 để giảm thiểu khả năng sản xuất plutonium cấp độ vũ khí, đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ của IAEA.

Sau khi JCPOA gặp biến động, tiến trình cải tạo lò phản ứng Khondab cũng trở nên phức tạp hơn. Iran nhiều lần khẳng định cơ sở này phục vụ mục đích hòa bình, bao gồm sản xuất đồng vị phục vụ chẩn đoán và điều trị y khoa, cũng như nghiên cứu khoa học.

Tuy nhiên, các nước phương Tây vẫn thường xuyên bày tỏ lo ngại, do tính nhạy cảm của công nghệ nước nặng.

Việc cơ sở Khondab tiếp tục bị tấn công cũng làm dấy lên lo ngại về an toàn hạt nhân và nguy cơ lan rộng của xung đột.

Trên nền tảng mạng xã hội, NetBlocks xác nhận đợt mất kết nối tại Iran đã bước sang ngày thứ 37 liên tiếp (vượt mốc 864 giờ), với mức độ nghiêm trọng vượt qua mọi sự cố tương tự trước đây.Tổ chức giám sát an ninh mạng NetBlocks thông báo đợt gián đoạn internet tại Iran hiện là đợt phong tỏa mạng quy mô quốc gia dài nhất từng được ghi nhận trên thế giới.

Chính quyền Iran đã áp đặt lệnh hạn chế này ngay sau khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc tấn công vào quốc gia này hôm 28/2.

Trên nền tảng mạng xã hội, NetBlocks xác nhận đợt mất kết nối tại Iran đã bước sang ngày thứ 37 liên tiếp (vượt mốc 864 giờ), với mức độ nghiêm trọng vượt qua mọi sự cố tương tự trước đây.Tổ chức này cũng làm rõ thêm, dù một số quốc gia từng ngắt kết nối internet ngắt quãng hoặc ở quy mô khu vực trong thời gian dài hơn, hay như Triều Tiên chưa từng kết nối mạng toàn cầu, nhưng mức độ ngắt kết nối trên phạm vi toàn quốc của Iran là chưa từng có tiền lệ.

Trong suốt thời gian diễn ra chiến sự, Chính phủ Iran vẫn duy trì mạng internet nội địa nhưng kiểm soát vô cùng gắt gao, chỉ cho phép người dân truy cập các nền tảng trong nước. Để kết nối với mạng quốc tế nhằm cập nhật tin tức hoặc sử dụng các mạng xã hội bị cấm như Instagram, nhiều người dân phải tranh thủ những thời điểm có tín hiệu hiếm hoi để dùng mạng riêng ảo (VPN) che giấu địa chỉ truy cập.

Ngay lập tức, nhà chức trách đã siết chặt kiểm soát bằng cách gửi tin nhắn cảnh báo tống giam hoặc bắt giữ tới những cá nhân bị tình nghi sử dụng VPN kể từ khi chiến sự nổ ra. Một số ít người dùng tìm cách lách luật thông qua dịch vụ vệ tinh Starlink hoặc các nhà cung cấp internet vệ tinh khác, song các dịch vụ này cũng nằm trong danh mục cấm của chính quyền.

Tình trạng cô lập thông tin kéo dài đang ảnh hưởng nặng nề đến đời sống của người dân. Chia sẻ với hãng tin AFP ngày 4/4, một phụ nữ 47 tuổi ở thành phố miền trung Isfahan cho biết họ liên tục phải tìm mọi cách kết nối lại mạng chỉ để nghe ngóng những tin tức đáng tin cậy.

Trong khi đó tại thủ đô Tehran, một người đàn ông 53 tuổi mô tả việc không có internet "giống như thiếu ôxy," khiến ông cảm thấy ngột ngạt.

Trước đó vào tháng 1/2026, Chính phủ Iran cũng từng ngắt kết nối internet trong 18 ngày giữa bối cảnh bùng phát các cuộc biểu tình chống chính phủ, sự kiện đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng./.

Những phát ngôn mang tính đe dọa của Tổng thống Donald Trump nhằm vào Iran đã khiến nhiều chính trị gia Mỹ bày tỏ lo ngại, trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang.Trên nền tảng Truth Social, ông Trump đã đăng tải thông điệp với nội dung gay gắt, yêu cầu Iran mở lại Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với vận chuyển dầu khí toàn cầu. Ông cảnh báo Tehran sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu không tuân thủ, đồng thời ám chỉ các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và giao thông của nước này.

Theo tờ The Guardian, phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Washington đặt ra thời hạn mới buộc Iran phải mở lại Eo biển Hormuz, vốn gần như bị phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự vào cuối tháng 2. Diễn biến này đã khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt lên mức kỷ lục.Không chỉ gây áp lực với Iran, ông Trump còn bày tỏ sự thất vọng với các đồng minh châu Âu và NATO khi họ từ chối ủng hộ tính hợp pháp của cuộc chiến, thậm chí đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh quân sự này.

Phản ứng trước phát ngôn của Tổng thống, nhiều nghị sĩ Mỹ từ cả hai đảng đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ. Nghị sĩ Marjorie Taylor Greene, từng là đồng minh thân cận của ông Trump, cho rằng nguyên nhân khiến Eo biển Hormuz bị đóng là do cuộc chiến mà Mỹ và Israel khởi xướng, đồng thời chỉ trích việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự Iran sẽ gây tổn hại trực tiếp đến người dân vô tội.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders gọi đây là những lời lẽ nguy hiểm, đồng thời kêu gọi Quốc hội hành động ngay lập tức để chấm dứt chiến tranh.

Về phần mình, các nghị sĩ như Ro Khanna và Tim Kaine kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng và thúc đẩy giải pháp ngoại giao, đồng thời cảnh báo rằng những phát ngôn cứng rắn có thể làm gia tăng rủi ro cho binh sĩ Mỹ đang hiện diện trong khu vực.

Ở chiều ngược lại, phía Iran tuyên bố chỉ mở lại Eo biển Hormuz nếu nhận được bồi thường thiệt hại chiến tranh thông qua một cơ chế pháp lý mới dựa trên phí trung chuyển. Một quan chức trong chính phủ Iran cho rằng những lời đe dọa của ông Trump phản ánh “sự tuyệt vọng và giận dữ”.

Các chuyên gia quân sự nhận định rằng, sau hơn một tháng giao tranh, Iran vẫn duy trì được năng lực phản kháng đáng kể. Nghị sĩ Jake Auchincloss nhận định việc kiểm soát Eo biển Hormuz mang ý nghĩa chiến lược sống còn đối với Tehran, thậm chí quan trọng hơn cả chương trình hạt nhân.

Những phát ngôn gây tranh cãi của ông Trump xuất hiện ngay sau một loạt diễn biến quân sự căng thẳng, bao gồm chiến dịch giải cứu phi công Mỹ trong lãnh thổ Iran và các cuộc không kích nhằm vào hạ tầng nước này.

Tuy nhiên, cuộc chiến đã để lại hậu quả nặng nề. Hơn 3.500 người thiệt mạng trên toàn khu vực, hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi cơ sở hạ tầng tại nhiều khu vực bị tàn phá nghiêm trọng.

Trong bối cảnh đó, các lời kêu gọi ngừng bắn và đàm phán ngày càng gia tăng, nhưng triển vọng đạt được một giải pháp hòa bình vẫn còn nhiều bất định khi căng thẳng giữa các bên chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trang MEAWW (Mỹ) ngày 6.4 đưa tin, m ột tin đồn lan truyền trên mạng xã hội (MXH) cho rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tìm thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ từ xác máy bay C-130 bị bắn rơi trong một nhiệm vụ giải cứu phi công Mỹ mất tích ở Iran.

Thông tin này xuất hiện sau khi các quan chức Mỹ xác nhận rằng máy bay C-130 đã bị lực lượng Mỹ cố tình phá hủy sau khi bị mắc kẹt trong chiến dịch giải cứu - một chiến dịch cuối cùng đã thành công.

Theo MEAWW, g iữa những làn sóng không ngừng của thông tin chưa được kiểm chứng về thương vong của quân đội Mỹ, một tin đồn về việc tìm thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ mới đây đã xuất hiện trên mạng xã hội X từ một tài khoản có tên @_globeobserver.

Bài đăng có nội dung: “TIN NÓNG: Tìm thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ trong đống đổ nát của một trong những chiếc C-130 bị bắn rơi”, và dẫn nguồn từ bộ phận Quan hệ công chúng của IRGC.

Bài đăng này bao gồm một hình ảnh về những mảnh vỡ cháy đen với một vòng khoanh màu đỏ làm nổi bật những gì được cho là hài cốt người.

Chỉ trong một ngày, bài đăng đã lan truyền chóng mặt, thu hút hàng nghìn lượt xem, bình luận và hơn 2.000 lượt thích.

Nhiều người dùng ngay lập tức đặt câu hỏi về tính xác thực của tin đồn này. Một người hỏi: “Điều này có thật không?”; trong khi người khác đưa ra một lời giải thích khác: “Trông giống một chiếc xe bị cháy hơn. Bảng điều khiển trung tâm phía sau đã tố cáo điều đó. Dù sao thì vẫn thật điên rồ”.

Một người khác bình luận bổ sung: “Đây không phải là hộp sọ người thật - mà là mảnh kim loại bị biến dạng, cháy xém từ đống đổ nát, có lẽ bị hiểu nhầm là hài cốt để phục vụ mục đích tuyên truyền. Đó là một chiếc xe hơi của Iran”.
"Không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng"

MEAWW đưa tin, mặc dù IRGC đã chia sẻ hình ảnh về mảnh vỡ từ các máy bay Mỹ bị phá hủy, bao gồm cả máy bay vận tải C-130, đồng thời tuyên bố đã tìm thấy mảnh vỡ và có thể cả hài cốt. Tuy nhiên, không có bằng chứng xác nhận nào cho thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ hay bất kỳ hài cốt người nào thực sự đã được tìm thấy.

Người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội Mario Nawfal viết: "Iran tuyên bố đã tìm thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ trong đống đổ nát của máy bay C-130 bị phá hủy. Nhưng Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết không có người nào thiệt mạng và xác nhận chiếc máy bay đã bị lực lượng Mỹ cố tình phá hủy. Tehran cũng tuyên bố đã bắn hạ chúng, trái ngược với thông tin từ Mỹ. Hiện chưa có xác nhận chính thức".

Ông Nawfal cũng cảnh báo mọi người phải hết sức thận trọng với bất kỳ tuyên bố nào, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc chiến tuyên truyền đang diễn ra.

Các quan chức Mỹ cũng chưa bình luận về bức ảnh cụ thể này.

Ngoài ra, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một binh sĩ Mỹ mất tích sau vụ bắn rơi máy bay F-15E ở Iran đã được cứu sống.

"Một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử nước Mỹ"

Tờ Times Now News (Ấn Độ) đưa tin, trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Trump viết: "Chúng tôi đã giải cứu được một thành viên/sĩ quan phi hành đoàn F-15 bị thương nặng và rất dũng cảm, từ sâu bên trong vùng núi của Iran".

Ông Trump nói thêm rằng lực lượng Iran đã tìm kiếm người này và "đang tiến gần đến nơi".

Ông mô tả nỗ lực giải cứu này là vô cùng bất thường: "Kiểu đột kích này hiếm khi được thực hiện vì nguy hiểm cho "người và thiết bị". Nó đơn giản là không được xảy ra!".

Tổng thống Mỹ cũng đề cập đến một nhiệm vụ thứ hai được tiến hành sau một chiến dịch ban ngày trước đó. Ông cho biết đó là nhiệm vụ kéo dài bảy giờ trên lãnh thổ Iran.

Trong một tin nhắn riêng, ông Trump viết: "CHÚNG TÔI ĐÃ TÌM THẤY ANH TA!" đồng thời mô tả chiến dịch này là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử nước Mỹ".

Reuters đưa tin, người phi công được giải cứu - được Tổng thống Trump xác định là sĩ quan hệ thống vũ khí - đã lẩn trốn hơn 24 giờ sau khi nhảy dù khỏi chiếc máy bay F-15E Strike Eagle bị bắn rơi. Anh ta được cho là đã trốn trong một khe núi hẹp, lợi dụng địa hình để ẩn nấp trong khi lực lượng Iran tìm kiếm quanh khu vực và kêu gọi người dân hỗ trợ tìm kiếm binh sĩ Mỹ này.

Ông Trump cho biết binh sĩ Mỹ đã bị thương trong lúc nhảy dù nhưng vẫn có thể di chuyển trong khi chờ được giải cứu.

Tóm lại, theo MEAWW, tin đồn về việc I RGC đã tìm thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ từ xác máy bay C-130 bị bắn rơi xuất phát từ các nguồn tin và mạng xã hội của Iran, nhưng chưa có bằng chứng xác thực độc lập nào cho thấy hộp sọ của một binh sĩ Mỹ đã được tìm thấy.

Thông tin này được Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz công bố.

Phía Israel sau đó xác nhận cuộc không kích khiến Thiếu tướng Majid Khademi thiệt mạng đã diễn ra tại thủ đô Tehran. Tuy nhiên, thông báo không nêu rõ ông Khademi bị sát hại ở vị trí cụ thể nào. Cùng thời điểm, nhiều cuộc không kích đã nhắm vào các khu vực xung quanh Tehran vào rạng sáng 6/4. Ông Khademi là người kế nhiệm tướng Mohammad Kazemi, người từng bị Israel sát hại trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng Sáu.

“Các lãnh đạo Iran luôn sống trong nỗi lo bị nhắm mục tiêu. Chúng tôi sẽ tiếp tục truy lùng từng người một”, ông Katz tuyên bố.

Ông cũng cho biết Israel đã “gây thiệt hại nghiêm trọng” cho ngành công nghiệp thép và hóa dầu của Iran, đồng thời khẳng định: “Chúng tôi sẽ tiếp tục phá hủy cơ sở hạ tầng quốc gia của Iran, dẫn đến sự suy yếu và sụp đổ của [Tehran]…”.

Trong khi đó, cùng ngày, IRGC đăng tải trên kênh Telegram xác nhận rằng: “Thiếu tướng Majid Khademi, người đứng đầu quyền lực và có học thức của Tổ chức Tình báo thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, đã hy sinh trong vụ tấn công do Mỹ - Israel gây ra vào rạng sáng nay”.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh cả Mỹ và Iran đã nhận được đề xuất chấm dứt xung đột, bao gồm lệnh ngừng bắn ngay lập tức và một thỏa thuận toàn diện dự kiến hoàn tất trong vòng 15–20 ngày.

Theo Reuters, Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống soái Asim Munir, đã liên lạc “suốt đêm” với Phó Tổng thống Mỹ J. D. Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.

Trung tâm số liệu Colossus, Memphis, Tennessee
Theo trang mạng The Atlantic, AI đang làm thay đổi phương cách mà con người sẽ làm việc, học tập, và giao tiếp với thế giới chung quanh, một điều đó mài ai ai cũng nhận thấy ra. Nhưng có một phần tối trong câu chuyện này ít khi được kể ra: đằng sau mỗi câu trả lời thông minh từ ChatGPT, mỗi ảnh được tạo ra bởi Midjourney, hay mỗi đoạn code mà GitHub Copilot gợi ý, là những tòa nhà khổng lồ đang tiêu thụ nguồn điện năng không khác gì một thành phố nhỏ, khi luôn cho tỏa nhiệt, xả khí, và mọc lên trên chính những mảnh đất của các nơi dân cư đang phải gánh chịu mọi hậu quả.

Một bài phóng sự điều tra của tạp chí The Atlantic sẽ đưa chúng ta đến tận nơi để nhìn thẳng vào thực tế không hề sáng sủa đó, và điểm đến đầu tiên là thành phố Memphis, tiểu bang Tennessee, nơi có một cơ sở mang tên rất đặc trưng: Colossus.

Cách tiếp cận khác biệt: Ngửi trước đi, rồi hãy nhìn sau

Ông KeShaun Pearson, giám đốc tổ chức bất vụ lợi Memphis Community Against Pollution, đưa phóng viên cua Atlantic đến thăm địa điểm không phải qua cách giải thích số liệu, mà qua việc cách yêu cầu anh hạ cho cửa kính xe xuống. "Hãy cảm nhận trước, rồi mới nhìn sau", đó là tinh thần của chuyến đi này. Và quả thật, trước khi Colossus hiện ra trước mắt, đã nghe thấy xuất hiện ra qua khứu giác: mùi bồ hóng, xăng dầu, nhựa đường. Rồi một cảm giác ngứa rát len lỏi vào mũi và cổ họng, như thể đang sắp bị cảm cúm. Tiếp theo là tiếng ầm ì của các xe cần cẩu và xe tải. Và cuối cùng, sau một hàng cây, một rừng trụ điện hiện ra, rồi đến tòa nhà. Một cái kho màu trắng, to hơn mười hai sân đá banh gộp lại.

Lý do mà ông Pearson chọn ra cách để tiếp cận không phải là ngẫu nhiên. Khu vực phía Tây Nam Memphis đã không còn xa lạ với hệ thống kỹ nghệ nặng: bên phải đường là một nhà máy than đã bị đóng cửa, bên trái là một nhà máy điện đang chạy bằng tuabin khí đốt. Và giờ đây, nơi này có thêm một siêu dự án kỹ nghệ mới, lần này mang màu sắc của tương lai, nhưng gánh nặng thì vẫn thấy quen thuộc như lúc xưa.

Colossus, thực chất là gì?
Colossus là tên gọi của trung tâm số liệu do công ty trí tuệ nhân tạo xAI của Elon Musk tiến hành xây dựng tại Memphis. Đây là cơ sở được thiết kế để huấn luyện Grok, mô hình AI của xAI đang cạnh tranh trực tiếp với GPT của OpenAI và Gemini của Google. Cái tên "Colossus" không phải là ngẫu nhiên: nó gợi lên hình ảnh của một thứ gì đó khổng lồ, vượt ngoài tầm nhìn thông thường.

Trung tâm này được trang bị với hàng chục ngàn con chip GPU của Nvidia, loại chip H100 chuyên dụng cho AI, và hoạt động liên tục để "huấn luyện" cho Grok nắm hiểu ngôn ngữ, lý luận, và sáng tạo ra nội dung. Để có thể hình dung: mỗi lần chúng ta đặt ra câu hỏi với một mô hình AI, hệ thống phía sau phải cho xử lý hàng tỷ phép tính chỉ trong tích tắc. Nhân con số đó lên với hàng triệu người sử dụng mỗi ngày, và bạn sẽ hiểu tại sao cơ sở hạ tầng cần phải to lớn đến mức này. Giai đoạn huấn luyện, tức là "dạy" mô hình từ đầu, sẽ còn tốn kém cao hơn gấp nhiều lần so với giai đoạn cho vận hành bình thường, và đó là thứ mà trung tâm Colossus đang thực hiện ngày đêm.

Elon Musk từng mô tả mục tiêu của xAI là "tìm kiếm sự thật về vũ trụ." Phóng viên của The Atlantic muốn diễn đạt lại cụ thể hơn: đây là nơi mà Musk "dự định xây dựng lên một vị thần". Một câu nói vừa mang tính hài hước, vừa gợi lên một câu hỏi nghiêm túc: cái giá để xây dựng một "vị thần" như vậy sẽ tốn bao nhiêu, và ai đang phải gánh trả?

Tại sao cho là "bẩn" và "tối tăm"?
"Bẩn" ở đây đúng thật là nghĩa đen. Trung tâm số liệu này đang tiêu thụ một số lượng điện khổng lồ, và nguồn điện đó phải cần đến từ nơi đâu đó. Tại Memphis, câu trả lời phần lớn là từ các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Những tuabin khí đốt khổng lồ đang vận hành ngay gần đó không phải là để trang trí, chúng đang cung cấp nguồn năng lượng cho Colossus và các dự án kỹ nghệ tương tự. Kết quả là cộng đồng dân cư chung quanh đang phải hít thở không khí bị ô nhiễm nặng hơn, gánh chịu thêm tiếng máy chạy ồn, và đối mặt với những rủi ro về sức khỏe mà họ không hề được hỏi ý kiến trước.

Đây không phải chuyện riêng lẻ của thành phố Memphis này. Trên toàn cầu, các trung tâm số liệu hiện đang tiêu thụ khoảng 1–2% tổng số lượng điện năng của thế giới, và con số này sẽ còn tăng nhanh theo sự bùng nổ của AI. Ngoài điện năng, các cơ sở này còn cần số lượng nước khổng lồ để làm mát các máy chủ (server). Một trung tâm số liệu lớn có thể sử dụng vài triệu lít nước mỗi ngày, một gánh nặng đặc biệt nghiêm trọng tại các khu vực đang đối mặt với nạn hạn hán.

Còn chuyện "tối tăm", hay "dystopian", là do sự tương phản. Câu chuyện phổ biến chung quanh AI luôn hướng về tương lai tươi sáng: năng suất tăng, y tế được cải thiện, giáo dục trở nên bình đẳng hơn, AI sẽ thực hiện mọi việc cho con người. Nhưng thực tế, trên mặt đất lại hoàn toàn khác: những cơ sở hạ tầng phục vụ tương lai đó đang được thiết lập ra tại những cộng đồng dân cư có mức thu nhập thấp, đã và đang chịu đựng sự ô nhiễm kỹ nghệ to tát nhất. Đó là một dạng bất công môi trường rất quen thuộc, vì kẻ hưởng lợi và người gánh chịu hậu quả là hai nhóm người hoàn toàn khác nhau. Các công ty muốn "xây dựng lên một vị thần", nhưng người ngửi mùi khói độc hại là người dân tại các khu dân cư nghèo, khó khăn.

Chuyện gì đang thực sự xảy ra với AI?
Câu chuyện về Colossus không chỉ có đề cập đến một tòa nhà ở Memphis. Nó là dấu hiệu của một xu hướng lớn hơn đang định hình lại thế giới vật lý, và đó là điều cần nên nắm hiểu rõ nếu đang làm việc trong ngành kỹ nghệ.

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo hiện tại giữa OpenAI, Google, Meta, xAI, Anthropic và hàng chục tên tuổi khác, về bản chất là cuộc đua về nguồn tài nguyên được tính toán sâu rộng . AI cần có nhiều GPU hơn, nhiều nguồn điện hơn, nhiều dữ kiện hơn thì sẽ huấn luyện được mô hình mạnh hơn. Điều đó đã tạo ra động lực cho xây dựng hàng loạt những trung tâm số liệu ngày càng lớn hơn, ở những nơi có giá điện rẻ và ít rào cản quy định nhất về môi sinh môi trường, và thường thì đó là những nơi dân cư ít có tiếng nói nhất.

Ngoài ra, còn một câu hỏi về mức hiệu quả. Phần lớn khả năng tính toán khổng lồ này được áp dụng để huấn luyện các mô hình ngày càng lớn hơn, nhưng liệu rằng "lớn hơn" có đồng nghĩa với "thông minh hơn theo cách thực sự có ích" hay không, vẫn là câu hỏi chưa hề có câu trả lời dứt khoát. Cộng đồng nghiên cứu AI đang có nhiều tranh luận về việc liệu cho tăng quy mô mô hình sẽ mang lại lợi ích về tỷ lệ thuận nữa hay không, hay là chúng ta đang đổ thêm nguồn tiền đầu tư điện rồ vào một đường cong với lợi suất giảm dần.

Chưa ai có câu trả lời dứt khoát. Nhưng điều này đã đặt con người vào một vấn đề mới: khi chúng ta nói về AI sẽ làm thay đổi thế giới, thì chúng ta đang nhìn vào thế giới mới này như thế nào? Bản demo hay ho tại một sự kiện hội nghị hay cộng đồng dân cư ở Memphis đang phải hít thở mùi khói bị ô nhiễm ngày đêm mà không thể lên tiếng phản đối?

Câu trả lời, như thường lệ, nằm ở cả hai nơi cùng một lúc.

ST

Một quan chức chính phủ Mỹ cho biết, Mỹ đã "giải cứu" thành viên phi hành đoàn thứ hai từ chiếc máy bay F-15E bị bắn rơi ở Iran sau một "cuộc giao tranh ác liệt".

Nguồn tin từ chính phủ Mỹ cho biết, đêm qua tại Iran, một thành viên phi hành đoàn mất tích của chiếc F-15E bị bắn rơi đã được tìm thấy, và một nỗ lực cứu hộ đã được tiến hành, nhưng đã xảy ra một cuộc đấu súng dữ dội.

Thông tin mới nhất chúng tôi nhận được từ phía họ là thành viên phi hành đoàn vẫn chưa rời khỏi lãnh thổ Iran, và do tình hình xung đột đang diễn ra, người đó cũng như những người khác tham gia vào nỗ lực cứu hộ vẫn có thể gặp nguy hiểm.


Vì vậy, đây là một nỗ lực cứu hộ đang diễn ra và tích cực, nhưng người phi công đó về cơ bản vẫn chưa ra khỏi lãnh thổ Iran, và tôi muốn làm rõ rằng khi tôi dùng từ "phi công" trong ngôn ngữ quân sự của Mỹ, điều đó không nhất thiết có nghĩa là nam giới. Hiện chưa xác định được giới tính của người này.

Đội cứu hộ của Mỹ vẫn cần phải đưa họ ra khỏi đất nước và đến nơi an toàn một cách thành công, và chúng tôi chưa có xác nhận nào cho thấy điều đó đã xảy ra.

Vietbf @ Sưu tầm