Giữa cái lạnh buốt của Minnesota, nỗi đau bỗng có hình dáng rất rõ: một người mẹ 37 tuổi – Renee Good – đã gục xuống sau phát súng của một nhân viên ICE. Chỉ trong vài chục giờ, Minneapolis từ một thành phố bình thường biến thành một bản tin nóng, một ngọn lửa tranh cãi, và một nghĩa trang hoa nến mọc lên ngay trên mặt đường.
Hôm nay, Thống đốc Tim Walz tuyên bố một “Day of Unity” – “Ngày Đoàn Kết” – để tưởng niệm Renee Good. Ông kêu gọi người dân Minnesota và cả nước dành một phút mặc niệm lúc 10 giờ sáng theo giờ địa phương để nhớ về người phụ nữ đã ra đi trong biến cố này.
Walz nói đây là lúc “cùng đau buồn trong bình yên, đoàn kết và phục vụ”, để người dân có thể đứng lên một cách ôn hòa vì những giá trị chung của nước Mỹ.
Không chỉ là lời chia buồn: đoàn kết bằng hành động
Bản tuyên cáo của thống đốc không dừng ở câu chữ. Nó giống một lời nhắc nhở rất đời thường: hãy nắm tay nhau trong thời khắc tang thương.
Ông kêu gọi hàng xóm, gia đình, cộng đồng đỡ nâng nhau “trong thời gian đau buồn này”. Ông đề nghị các nhà thờ và tổ chức tôn giáo mở cửa, để người cần nơi trú ẩn tinh thần có chỗ lắng lại. Ông cũng khuyến khích mọi người ủng hộ các cơ sở kinh doanh địa phương – những nơi cũng đang bị chấn động bởi bất ổn và sợ hãi.
Và quan trọng hơn, Walz mời gọi người dân tham gia những việc tử tế cụ thể: hành động phục vụ cộng đồng, giúp đỡ người yếu thế, làm điều nhỏ nhưng thật. Theo ông, đây là khoảnh khắc để dùng “tiếng nói tập thể” đứng về phía sự tử tế và dân chủ.
Minneapolis chuẩn bị lên tiếng: họp báo ở Tòa Thị Chính
Cùng buổi sáng, lãnh đạo thành phố và tiểu bang dự kiến xuất hiện tại khu vực rotunda của Tòa Thị Chính Minneapolis. Thị trưởng Jacob Frey sẽ đi cùng các ủy viên hội đồng và nghị sĩ tiểu bang – những người đại diện cho khu phố của Renee Good.
Song song đó, các gia đình và giới giáo dục cũng dự kiến tổ chức những cuộc họp báo riêng, với một thông điệp đang vang lên ngày càng rõ: yêu cầu ICE tránh xa trường học. Sau những cảnh hỗn loạn và căng thẳng trong khu dân cư, nỗi lo lớn nhất của nhiều phụ huynh là: đừng để sân trường biến thành nơi đối đầu.
Từ Minneapolis lan ra cả nước: biểu tình, thắp nến, và cơn giận chưa nguôi
Đêm qua, không chỉ Minneapolis. Nhiều nơi từ New York đến Portland, từ Washington DC đến các thành phố khác đã có biểu tình và thắp nến. Người ta xuống đường không chỉ vì phẫn nộ, mà còn vì cảm giác bất an: hôm nay là Renee Good, ngày mai có thể là ai?
Ở gần một tòa nhà liên bang khu Minneapolis, rào chắn bê tông mới được dựng lên từ sớm. Đây là nơi các cuộc tụ tập hôm trước từng căng thẳng, thậm chí có lúc xảy ra bắt giữ.
Còn tại hiện trường vụ nổ súng, chính quyền Minneapolis bắt đầu dọn các chướng ngại vật tự phát mà người biểu tình dựng lên. Lý do rất thực tế: đường bị chặn có thể làm chậm xe cứu hỏa, xe cấp cứu, và khiến việc ứng phó khẩn cấp trở nên nguy hiểm. Nỗi đau vẫn còn đó, nhưng thành phố cũng phải cố giữ nhịp thở tối thiểu để không trượt sang một bi kịch khác.
Một người phụ nữ, nhiều câu hỏi: Renee Good là ai trong ký ức người ở lại?
Những gì được kể về Renee Good khiến câu chuyện càng xé lòng: cô là một người mẹ, một người bạn đời, một người làm thơ, một người được hàng xóm nhớ đến bằng sự ấm áp. Cái chết của cô vì thế không chỉ là “một vụ việc”, mà là một chiếc ghế trống trong căn nhà có trẻ con chờ mẹ về.
Trong không khí tang thương ấy, có những tiếng nói văn chương cũng xuất hiện. Một nhà thơ trẻ nổi tiếng ở Mỹ đã đăng thơ tưởng niệm Renee, nhắc đến “sự vắng mặt gầm lên” giữa nến, hoa và những lời cầu nguyện. Khi thơ phải lên tiếng, nghĩa là nỗi đau đã vượt khỏi phạm vi của một bản tin.
“Ngày Đoàn Kết”: liệu có đủ để hạ nhiệt?
“Day of Unity” không phải cây đũa thần. Nó không trả lời ngay được ai đúng ai sai, không thay thế một cuộc điều tra minh bạch, không bù đắp được một người mẹ đã mất.
Nhưng giữa thời điểm xã hội bị xé đôi bởi giận dữ và hoài nghi, lời kêu gọi của Walz giống một điểm tựa tạm thời: hãy cúi đầu một phút, để nhắc nhau rằng trước khi là phe phái, trước khi là khẩu hiệu, trước khi là tranh cãi… đây là cái chết của một con người.
Và nếu cả cộng đồng còn có thể cùng im lặng trong một phút, biết đâu họ cũng còn có thể cùng đòi hỏi một điều lớn hơn: sự thật, trách nhiệm, và một ranh giới rõ ràng để bi kịch như vậy đừng lặp lại.