Quốc hội chưa bầu nhưng đã có kết quả. Lê Minh Hưng, Tân thủ tướng, là ai thì sẽ sớm có thông tin. Nhưng có thể nói rằng quy trình của quốc hội chỉ mang tính hình thức. Còn kẻ có quyền cơ cấu nhân sự lại chính là trung ương đảng cộng sản.
Có một nghề mới đang nở rộ, đó là nghề tố giác. Không cần vốn, không cần kỹ năng chuyên môn, chỉ cần một chiếc điện thoại và một chút tinh ý, là có thể kiếm tiền.
Hết Bộ Công an khuyến khích chụp ảnh người vi phạm giao thông để nhận thưởng, giờ đây Bộ Tài chính cũng treo thưởng lên đến 10 triệu đồng cho việc tố người bán hàng không xuất hóa đơn. Một xã hội mà việc canh nhau sai sót trở thành cơ hội kiếm tiền.
Với mục tiêu khuyến khích người dân tham gia giám sát, chống thất thu thuế. Nhưng hệ lụy thì rất lớn, nó đang biến quan hệ giữa người với người thành quan hệ nghi kỵ, canh me lẫn nhau.
Người mua không còn đơn thuần là khách hàng, mà có thể trở thành người giám sát có thưởng. Người bán không chỉ lo phục vụ, mà còn phải đề phòng từng giao dịch như thể đang đứng trước một cái bẫy.
Nguy hiểm hơn, cơ chế này mở ra đất cho cạnh tranh bẩn. Người bán có thể bị đối thủ chơi xấu bằng những thông tin sai lệch.
Đáng nói nhất là sự đối lập đầy chua chát, tố giác dân thường thì được khuyến khích, có thưởng rõ ràng. Còn tố cáo tham nhũng, sai phạm của cán bộ thì lại là một hành trình đầy rủi ro. Không ít người lên tiếng rồi phải đối mặt với áp lực, thậm chí là ngồi tù.
Một xã hội lành mạnh cần niềm tin, cần sự minh bạch từ trên xuống, chứ không phải kích thích người dân soi nhau để đổi lấy vài triệu đồng.
Khi con người bắt đầu nhìn nhau như cơ hội kiếm tiền từ sai sót của nhau, thì xã hội chẳng khác nào đang bị đẩy vào thời kỳ đấu tố.
Ngày 4/4, trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính khép lại nhiệm kỳ của mình bằng một tuyên bố không thay đổi mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Một con số rất hoàn hảo trên báo báo nhưng hoàn toàn tách rời khỏi cảm nhận của đời sống thực tế.
GDP quý I được báo cáo tăng 7,83%, mức cao nhất trong 16 năm. Nhưng con số ấy nằm trên giấy. Ngoài kia, người dân vẫn đang co kéo từng đồng vì giá cả leo thang, chi phí sinh hoạt phình ra từng ngày, còn thu nhập thì gần như đứng yên. Một con số đáng lo hơn là trong 3 tháng đầu năm, gần 92.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, trung bình hơn 30.600 doanh nghiệp mỗi tháng. Có gần 1,6 triệu thanh niên không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo.
Vì sao phải cố giữ bằng được con số tăng trưởng 10%, phải bất chấp tất cả trong khi những dấu hiệu bất ổn đã quá rõ ràng. Mục tiêu tăng trưởng không còn là công cụ phục vụ con người, mà ngược lại, con người bị buộc phải phục vụ cho nó.
Tăng trưởng có thể cao, nhưng nếu đi kèm với lạm phát, với chi phí sống tăng vọt, với sức mua suy giảm, thì cái tăng đó chỉ là bề nổi. Người dân không sống bằng tỷ lệ phần trăm, họ sống bằng số tiền còn lại sau khi trả hết hóa đơn.
Ngày cuối cùng trên cương vị Thủ tướng, đáng lẽ ông Chính phải nhìn lại những gì đã làm được, những gì chưa, và quan trọng nhất là đời sống người dân đang ở đâu trong bức tranh đó. Nhưng thay vào đó, vẫn là những khẩu hiệu quen thuộc.
Theo như cựu Cố vấn An ninh Nhà trắng John Bolton từng phục vụ dưới thời Tổng thống Donald Trump từ tháng 4/2018 đến tháng 9/2019 mới đây lại cảnh báo trong một bài bình luận trên tờ Telegraph về cuộc chiến của Tổng thống Donald Trump chống lại Iran đã gây ra một cuộc khủng hoảng mới đối với NATO - một cuộc khủng hoảng có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, khiến liên minh quân sự gặp nguy hiểm.
Theo ông Bolton, những chỉ trích của ông Trump nhằm vào NATO, nhiều quốc gia thành viên và cả các nhà lãnh đạo riêng lẻ giờ đây mang sắc thái gay gắt hơn, báo hiệu tương lai bất ổn cho liên minh.
Ông Trump đã gia tăng các lời công kích cá nhân và gọi NATO là “con hổ giấy”. Nhưng theo ông Bolton, các thành viên NATO cũng đã “mắc bẫy” khi đáp trả theo cùng cách thay vì suy nghĩ chiến lược, qua đó càng làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Theo cựu Cố vấn An ninh Nhà Trắng, rõ ràng ông Trump đã sai lầm khi không tham vấn các đồng minh NATO trước khi tiến hành các cuộc tấn công chung Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Ông cũng không tham khảo ý kiến các đồng minh ở châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản hay Hàn Quốc – những nước phụ thuộc lớn vào dầu mỏ vùng Vịnh – cũng như các quốc gia Arab vùng Vịnh và các đối tác khác trên toàn cầu. Ngoài ra, ông cũng không thuyết phục được người dân Mỹ và Quốc hội về lý do cần thay đổi chế độ tại Iran. Có thể nói NATO không phải là bên duy nhất bị phớt lờ.
Những người ủng hộ ông Trump cho rằng việc tham vấn trước có thể làm mất yếu tố bất ngờ của chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, lập luận này hiểu sai bản chất của việc tham vấn. Mục tiêu của tham vấn là xây dựng sự ủng hộ về chính trị cả trong và ngoài nước, chứ không phải tiết lộ chi tiết tác chiến hay thời điểm tấn công. Trên thực tế, các thông tin về việc Mỹ tăng cường lực lượng tại Trung Đông trước đó đã đủ để Tehran nhận ra nguy cơ.
Sau khi hành động đơn phương, ông Trump đã thất vọng khi Mỹ không được phép sử dụng nhiều căn cứ tại châu Âu, và không có đồng minh NATO nào sẵn sàng hỗ trợ sau khi chiến tranh nổ ra.
“Đây không phải là cuộc chiến của châu Âu”, các nước này tuyên bố.
Sau tuyên bố của châu Âu, phản ứng của ông Trump là có thể dự đoán: “Ukraine không phải là cuộc chiến của chúng tôi".
Từ đó, hai cuộc tranh luận về Iran và Ukraine chồng chéo lên nhau, khiến tình hình thêm phức tạp, ông Bolton bình luận.
Trong khi đó, nhiều người châu Âu tỏ ra quá lạc quan về khả năng Mỹ rút khỏi NATO, cho rằng ông Trump không thể làm điều đó về mặt pháp lý. Một đạo luật năm 2023 yêu cầu phải có sự đồng thuận của hai phần ba Thượng viện hoặc Quốc hội thì Mỹ mới có thể rút khỏi NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, điều này khó có thể ngăn cản ông Trump.
Theo Hiến pháp Mỹ, Thượng viện chỉ có vai trò phê chuẩn hiệp ước, còn việc rút khỏi hiệp ước thuộc thẩm quyền của tổng thống. Trong thực tế, các quyết định rút khỏi các hiệp ước trước đây như Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo (2002), Hiệp ước INF (2019) hay Hiệp ước Bầu trời Mở (2020) đều không cần sự tham gia của Quốc hội.
Ngay cả khi có tranh chấp pháp lý, quá trình xét xử có thể kéo dài, và trong thời gian đó NATO có thể đã suy yếu nghiêm trọng. Kết quả cũng có thể không rõ ràng, giống như phán quyết năm 1979 trong vụ kiện liên quan đến quyết định của Tổng thống Jimmy Carter về việc công nhận Trung Quốc, ông Bolton nhấn mạnh.
Một số người hy vọng ông Trump sẽ chỉ thực hiện các bước nhỏ gây tổn hại nhưng không phá vỡ NATO. Tuy nhiên, theo ông Bolton, tiêu đề “Mỹ rút khỏi NATO” hấp dẫn hơn nhiều đối với ông Trump so với những bước đi nhỏ lẻ.
Trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và châu Âu suy giảm, các nhà lãnh đạo châu Âu đã bắt đầu bàn về việc xây dựng hệ thống phòng thủ độc lập. Nhưng ông Bolton cho rằng, châu Âu chưa sẵn sàng và sẽ không thể tự bảo vệ mình trong tương lai gần.
Việc Mỹ rút khỏi NATO – dù trên thực tế hay pháp lý – sẽ khiến năng lực quân sự, tình báo và hậu cần của liên minh suy giảm nghiêm trọng, và phải mất nhiều thập kỷ mới có thể bù đắp. Quan trọng hơn, việc mất “ô hạt nhân” của Mỹ sẽ tạo cơ hội cho các đối thủ của NATO gia tăng ảnh hưởng tại Đông và Trung Âu. Ngay cả khi kết hợp lực lượng răn đe hạt nhân của Anh và Pháp, châu Âu vẫn không thể thay thế vai trò của Mỹ, ông Bolton cảnh báo.
Theo như ảnh vệ tinh mới đây cho thấy ít nhất 28 hố bom xuất hiện dọc nhiều tuyến đường ở miền trung tỉnh Esfahan, cách đường băng hẻo lánh nơi lực lượng Mỹ phá hủy các máy bay bị hỏng của họ khoảng 20 km. Những bức hình ảnh vệ tinh mới được Airbus công bố cho thấy hàng chục hố bom dọc theo các tuyến đường ở khu vực nơi phi công thứ 2 của Mỹ được giải cứu. Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến vào khu vực sườn núi nơi sĩ quan đang ẩn náu. Máy bay Mỹ đã không kích khu vực nhằm đảm bảo lực lượng Iran không thể tiếp cận trước.
Hình ảnh các hố bom dày đặc ở nơi Mỹ triển khai chiến dịch giải cứu phi công mắc kẹt. (Ảnh: Airbus)
Ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất 28 hố bom xuất hiện dọc nhiều tuyến đường ở miền trung tỉnh Esfahan, cách đường băng hẻo lánh nơi lực lượng Mỹ phá hủy các máy bay bị hỏng của họ khoảng 20 km.
Những hố bom có đường kính khoảng 9m, xuất hiện nối tiếp nhau dọc các tuyến đường, đủ để phá hủy toàn bộ chiều rộng mặt đường, cho thấy các mục tiêu đã bị tấn công có chủ đích, với độ chính xác cao.
Lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến vào khu vực sườn núi nơi sĩ quan đang ẩn náu. Máy bay Mỹ đã không kích khu vực nhằm đảm bảo lực lượng Iran không thể tiếp cận trước.
Ảnh vệ tinh mới cũng cho thấy một hố nổ hình tròn tại chính khu vực nơi các mảnh vỡ của tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ được phát hiện ở miền trung Iran hôm 3/4.
Trong bức ảnh do Airbus chụp ngày 5/4, hai phương tiện màu trắng ở gần hố nổ, trong khi một số người đứng xung quanh. Theo phân tích của CNN , hố nổ có đường kính khoảng 12m.
Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra hố nổ này. Tuy nhiên, việc ném bom địa điểm rơi của máy bay quân sự không phải là điều hiếm gặp, nhằm ngăn chặn các thiết bị nhạy cảm rơi vào tay đối phương.
Hố nổ trong ảnh nằm cách nơi lực lượng Mỹ đã phá hủy máy bay của chính mình khoảng 30 km về phía tây bắc.
Trong chiến dịch giải cứu ngày 4/4, hai máy bay MC-130 chở một phần trong số khoảng 100 lính đặc nhiệm vào khu vực địa hình hiểm trở phía nam Tehran gặp sự cố kỹ thuật và không thể cất cánh. Khi đó, đội đặc nhiệm tinh nhuệ Mỹ đứng trước nguy cơ bị mắc kẹt trên đất của đối phương.
Chỉ huy của họ buộc phải đưa ra quyết định đầy rủi ro: Điều thêm máy bay vào Iran để sơ tán lực lượng theo từng đợt.
Lực lượng giải cứu được rút đi theo từng giai đoạn, và quân đội Mỹ phá hủy 2 máy bay MC-130 bị hỏng cùng 4 trực thăng khác ngay trên lãnh thổ Iran để tránh rơi vào tay đối phương.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa nói chuyện với Tổng thống Mỹ Donald Trump, để chúc mừng người đứng đầu Nhà Trắng về chiến dịch “được thực hiện hoàn hảo” nhằm giải cứu phi công Mỹ mắc kẹt trên lãnh thổ Iran.
“Tổng thống Mỹ bày tỏ đánh giá cao sự hỗ trợ của Israel. Tôi vô cùng tự hào, rằng sự hợp tác của chúng ta cả trên và ngoài chiến trường là chưa từng có tiền lệ, và Israel có thể góp phần cứu sống 1 chiến binh Mỹ dũng cảm”, ông Netanyahu viết trên mạng xã hội X.
CNN dẫn nguồn tin cho biết, Israel đã hỗ trợ tình báo và hoãn một số cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran để tránh làm gián đoạn nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu phi công Mỹ.
Theo như trước khi xung đột với Iran bùng nổ từ 2.300 lại chỉ còn lại khoảng 425 tên lửa hành trình tàng hình JASSM-ER so với số lượng 2.300 tên lửa có sẵn để sử dụng trong kho dự trữ toàn cầu của Mỹ, chỉ đủ cho khoảng 17 máy bay ném bom B-1B trong một nhiệm vụ duy nhất, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố năng lực quân sự của Tehran đã bị "phá hủy hoàn toàn".
Tạp chí Newsweek ngày 4/4 đưa tin, theo truyền thông Mỹ, Lầu Năm Góc sẽ bắt đầu điều động tên lửa hành trình tàng hình từ các kho dự trữ toàn cầu để sử dụng tại Iran khi cuộc xung đột ở Trung Đông tiếp tục leo thang, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố năng lực quân sự của Tehran đã bị "phá hủy hoàn toàn".
Washington đã ra lệnh rút tên lửa khỏi kho dự trữ ở Thái Bình Dương vào cuối tháng 3, tương tự như các động thái của chính quyền Mỹ nhằm di dời các khí tài khác đã được triển khai trước đó trong khu vực, chẳng hạn như hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao THAAD từ Hàn Quốc.
Theo thông tin mới nhất, sẽ chỉ còn lại khoảng 425 tên lửa hành trình tàng hình JASSM-ER so với số lượng 2.300 tên lửa có sẵn để sử dụng trong kho dự trữ toàn cầu của Mỹ trước khi xung đột bùng nổ tại Trung Đông, chỉ đủ cho khoảng 17 máy bay ném bom B-1B trong một nhiệm vụ duy nhất.
Các vụ nổ xảy ra sau các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Shahran ở Tehran, Iran, vào ngày 7/3. Ảnh: Getty
Một lượng lớn đạn dược đã được bắn ra
Newsweek đưa tin, ngày 28/2, Mỹ và Israel đã nhắm mục tiêu vào các mục tiêu quân sự quan trọng ở Iran và sát hại Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng các lãnh đạo cấp cao khác của Iran. Tehran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào Israel và một số quốc gia Ả Rập vùng Vịnh có lực lượng Mỹ đóng quân.
Mỹ đã nhanh chóng chuyển vũ khí và hệ thống phòng thủ từ các khu vực khác sang để duy trì chiến dịch quân sự nhắm vào Iran, tận dụng các kho dự trữ và khí tài được bố trí trên toàn cầu.
Việc tăng cường lực lượng của Mỹ đã mở rộng ra ngoài phạm vi phòng không, với các nguồn lực và năng lực được tập trung từ nhiều nơi để hỗ trợ các hoạt động ở Trung Đông. Một lượng lớn đạn dược đã được bắn ra kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu, trong khi các căn cứ và cơ sở hạ tầng của đồng minh Mỹ trên khắp vùng Vịnh cũng được sử dụng, phản ánh cách cuộc xung đột đã định hình lại thế trận lực lượng toàn cầu của Mỹ và gây áp lực lên kho dự trữ vũ khí dành cho các cuộc xung đột tiềm tàng khác.
Những điều cần biết
Theo Newsweek, tên lửa hành trình tàng hình phóng từ trên không AGM-158B (JASSM-ER) được phát triển cho Không quân Mỹ có tầm bắn gần 1.000 km, nhằm tấn công các mục tiêu có giá trị cao và được bảo vệ nghiêm ngặt bởi hệ thống phòng không tiên tiến của đối phương.
Theo các tài liệu chính thức của Không quân và Bộ Quốc phòng Mỹ, loại tên lửa này bay theo lộ trình đã được lập trình sẵn bằng cách kết hợp hệ thống định vị toàn cầu (GPS) và dẫn đường quán tính, sử dụng cảm biến hồng ngoại để đạt độ chính xác cao khi tấn công, và mang theo đầu đạn xuyên phá nặng hơn 450 kg được thiết kế để phá hủy các mục tiêu kiên cố trong khi giảm thiểu rủi ro cho phi hành đoàn.
Tên lửa hành trình JASSM-ER được vận chuyển lên máy bay Boeing B-52 Stratofortress của Không quân Mỹ tại căn cứ không quân RAF Fairford, ở Gloucestershire, Anh, vào ngày 14/3/2026, trong bối cảnh xung đột Mỹ - Israel với Iran. Ảnh: Reuters
Việc Mỹ chuyển hướng các nguồn lực quân sự này làm dấy lên lo ngại về tương lai xung đột ở khu vực Thái Bình Dương, nơi Mỹ đã tích lũy được nguồn lực đáng kể để răn đe tham vọng của Trung Quốc trong khu vực, bao gồm cả các kế hoạch đối với đảo Đài Loan. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây cho thấy Mỹ đã xem xét lại đánh giá của mình về Trung Quốc, điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định chuyển hướng các nguồn lực này.
Theo các nguồn tin, Lầu Năm Góc cũng đã rút các tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đặt trên mặt đất khỏi các khu vực khác, bao gồm cả khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Mỹ đã sử dụng một lượng lớn đạn dược kể từ khi bắt đầu tấn công Iran, và tiếp tục leo thang căng thẳng với những tuyên bố sẽ tung ra những đòn tấn công mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.
"Chúng ta sẽ giáng một đòn cực mạnh vào họ trong hai đến ba tuần tới", Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố trong bài phát biểu trước toàn quốc hôm 1/4.
Đến ngày 4/4, ông Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social rằng: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran mười ngày để THỎA THUẬN hoặc MỞ CỬA EO BIỂN HORMUZ. Thời gian đang cạn dần - chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống. Vinh quang thuộc về CHÚA!"
Theo như có hai thành viên tổ lái của tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ đã phải phóng ghế thoát hiểm khi máy bay bị bắn rơi tại Iran hôm 3/4. Lần đầu tiên sau 20 năm, một diễn biến hiếm đã xảy ra với Mỹ, phủ bóng đen lên các tuyên bố chiến thắng của ông Trump, người vừa khẳng định năng lực quân sự Iran đã "kiệt quệ". Phi công ngồi ghế trước nhanh chóng được giải cứu, trong khi sĩ quan điều khiển vũ khí (phi công phía sau) vẫn bị kẹt lại trong lãnh thổ Iran, buộc Mỹ phải triển khai chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Iran tuyên bố bắn hạ 3 máy bay Mỹ tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công
Theo tuyên bố từ Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya – đơn vị phụ trách điều hành tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, các phương tiện bay của Mỹ "xâm nhập" ở khu vực phía nam Isfahan, gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị đánh trúng và bốc cháy.
Đài phát thanh – truyền hình quốc gia Iran (IRIB) sau đó công bố đoạn video được cho là ghi lại hiện trường các máy bay bị phá hủy, với nhiều mảnh vỡ cháy đen nằm rải rác trên mặt đất. Trong số đó có các bộ phận giống cánh quạt trực thăng và những chi tiết lớn được cho là động cơ.
Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn tin cho biết chiếc C-130 bị phá hủy bởi lực lượng đặc nhiệm thuộc cảnh sát Iran (Faraj). Cơ quan này đồng thời cho rằng đây là "nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che giấu một thất bại lớn".
Hiện Bộ Quốc phòng Mỹ và Lầu Năm Góc chưa đưa ra bình luận về những tuyên bố trên.
Đài Tasnim tung hình ảnh cho thấy xác máy bay Mỹ cháy rụi.
Trước đó, hai thành viên tổ lái của tiêm kích F-15E Strike Eagle đã phải phóng ghế thoát hiểm khi máy bay bị bắn rơi tại Iran hôm 3/4. Phi công ngồi ghế trước nhanh chóng được giải cứu, trong khi sĩ quan điều khiển vũ khí (phi công phía sau) vẫn bị kẹt lại trong lãnh thổ Iran, buộc Mỹ phải triển khai chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Hoạt động giải cứu diễn ra trong đêm 4/4 với sự tham gia của hàng trăm lính đặc nhiệm, cùng hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng và các phương tiện trinh sát, bao gồm cả năng lực tình báo không gian và mạng.
Theo The New York Times, dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên, sau khi phi công được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm, hai máy bay vận tải làm nhiệm vụ đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công rời đi đã gặp sự cố tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy Mỹ sau đó quyết định điều thêm ba máy bay khác tới để di tản toàn bộ nhân sự. Đồng thời, họ lựa chọn phá hủy hai chiếc máy bay gặp trục trặc nhằm tránh nguy cơ rơi vào tay Iran.
Trong khi đó, tài khoản OSINTWarfare – chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở – cho biết một chiếc C-130 tham gia chiến dịch tại khu vực tây nam Iran đã bị mắc kẹt và không thể di chuyển. Lực lượng đặc nhiệm Delta của Mỹ sau đó đã phá hủy máy bay này.
Truyền thông Iran đăng hình ảnh máy bay Mỹ bị phá hủy khi giải cứu phi công.
Lần đầu tiên sau hơn 20 năm, một điều đã xảy ra
Theo NBC News, việc chiến đấu cơ Mỹ liên tiếp bị bắn rơi phủ bóng đen lên các tuyên bố chiến thắng của ông Trump, người vừa khẳng định năng lực quân sự Iran đã "kiệt quệ".
Đây được xem là diễn biến hiếm gặp, gần như chưa từng xuất hiện trong hơn 2 thập kỷ qua.
Theo hãng tin AP, sự việc này cho thấy Tehran vẫn duy trì được khả năng đáp trả nhất định, trái ngược với nhận định từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng năng lực quân sự của Iran đã suy giảm đáng kể.
Các vụ việc diễn ra sau khoảng 5 tuần kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch không kích Iran. Trước đó, ông Trump từng tuyên bố khả năng triển khai tên lửa và UAV của Tehran đã bị suy yếu rõ rệt.
Ngày 3/4, Iran được cho là đã bắn hạ một tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ. Cùng ngày, truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin một máy bay cường kích A-10 của Mỹ rơi sau khi trúng hỏa lực phòng không.
Theo chuẩn tướng không quân đã nghỉ hưu Houston Cantwell, lần gần nhất một máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là chiếc A-10 Thunderbolt II trong cuộc chiến Iraq năm 2003.
Một máy bay chiến đấu F-15 (Ảnh: Không quân Mỹ)
Ông Cantwell nhận định nguyên nhân là trong thời gian dài, Mỹ chủ yếu đối đầu với các lực lượng nổi dậy không sở hữu hệ thống phòng không đủ mạnh. Việc số lượng máy bay bị mất trong chiến dịch tại Iran không quá nhiều cũng phần nào phản ánh khả năng tác chiến của không quân Mỹ, trong bối cảnh các máy bay của họ vẫn thường xuyên bị nhắm mục tiêu.
Trong môi trường tác chiến có mức độ đe dọa cao như tại Iran, ông Cantwell cho biết các phi công luôn phải duy trì trạng thái cảnh giác tối đa trước các nguy cơ từ tên lửa, đồng thời áp dụng những biện pháp né tránh phù hợp với từng loại vũ khí.
Trong trường hợp buộc phải phóng ghế thoát hiểm, phi công được huấn luyện kỹ lưỡng để xử lý tình huống sau khi tiếp đất, bao gồm kiểm tra chấn thương và phát tín hiệu vị trí để lực lượng cứu hộ có thể tiếp cận.
Tuy nhiên, đối phương cũng có thể tìm cách gây nhiễu hoặc đánh lừa các tín hiệu này, khiến quá trình giải cứu trở nên phức tạp hơn.
Phương Tây đưa ra tuyên bố bất ngờ về ông Putin
Từ những diễn biến căng thẳng xoay quanh chiến dịch giải cứu phi công Mỹ, nhiều phân tích cho rằng tác động của cuộc xung đột không chỉ dừng lại ở chiến trường, mà còn lan rộng tới cục diện địa chính trị toàn cầu.
Theo các phân tích được dẫn lại từ The Atlantic, những quyết sách và hành động của Tổng thống Mỹ ông Donald Trump tại Trung Đông đã giáng một đòn vào châu Âu, đồng thời "tặng quà" cho Tổng thống Nga ông Vladimir Putin.
Bài viết nêu rõ, đối với các đối tác và đồng minh châu Âu của Mỹ, cuộc chiến với Iran đã trở thành một cú удар chiến lược nghiêm trọng. Trong bối cảnh Nga và Ukraine đang rơi vào một cuộc xung đột tiêu hao kéo dài, nơi bên nào trụ vững lâu hơn sẽ giành lợi thế, thì chiến sự tại Iran lại đang hỗ trợ Nga cả về vật chất lẫn tâm lý, đồng thời gây bất lợi cho Ukraine.
Bài báo cũng lưu ý rằng trong khi Moscow hưởng lợi từ nguồn thu gia tăng nhờ giá dầu cao, các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư lại đang nhanh chóng tiêu hao kho tên lửa đánh chặn phòng không của Mỹ — nguồn lực hạn chế mà Tổng thống Ukraine ông Zelensky đặc biệt cần.
Ngoài ra, quyết định của ông Trump về việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, bất chấp sự phản đối của Đức, Nhật Bản, Anh, Pháp, Canada và Liên minh châu Âu, được cho là một hành động thể hiện rằng Washington "không thực sự quan tâm tới lợi ích và mong muốn của các đồng minh châu Âu".
Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã kéo dài hơn 1 tháng, với các đòn tấn công qua lại liên tiếp giữa hai bên. Sự leo thang này cũng khiến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển quan trọng đối với dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng từ các nước Ả Rập — gần như bị đình trệ hoàn toàn.
Trong quan niệm của y học cổ truyền, thận được coi là "gốc rễ của sự sống", nơi lưu trữ tinh hoa và quyết định tốc độ lão hóa của con người. Y học hiện đại cũng đồng tình rằng thận đóng vai trò huyết mạch trong việc bài tiết chất thải, cân bằng khoáng chất và điều tiết huyết áp thông qua các hormone quan trọng.
Một phân tích công bố trên Tạp chí Thận học Lâm sàng Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng, một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm tới 30% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Thay vì tìm kiếm những loại thuốc bổ đắt đỏ, bạn hoàn toàn có thể tìm thấy những "báu vật" dưỡng thận ngay tại các sạp hàng quen thuộc ở chợ Việt với mức giá rất bình dân. Nổi bật như:
1. Đậu đen
Y học cổ truyền tin rằng thực phẩm màu đen có tác động trực tiếp vào kinh thận, và đậu đen chính là cái tên đứng đầu danh sách này. Dưới góc nhìn khoa học, đậu đen rất giàu polysaccharid - hợp chất đã được chứng minh qua các thí nghiệm là có khả năng cải thiện tình trạng bệnh thận do tiểu đường.
Ngoài ra, y học hiện đại chứng minh lớp vỏ màu đen của đậu chứa nhiều anthocyanin, một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ các mạch máu nhỏ trong thận khỏi sự tấn công của gốc tự do. Tuy nhiên, người đã mắc bệnh thận nặng hoặc có hệ tiêu hóa kém nên ăn lượng vừa phải để tránh gây đầy hơi hoặc tăng gánh nặng lọc cho thận.
2. Hạt bí ngô
Hạt bí là món ăn vặt "quốc dân" tại Việt Nam nhưng ít ai biết chúng là vệ sĩ thầm lặng cho hệ tiết niệu, dưỡng thận rất tốt.
Các nghiên cứu y khoa hiện đại cho thấy hạt bí ngô rang có tác dụng bảo vệ thận tốt hơn hạt sống. Chúng chứa hàm lượng kẽm và magiê dồi dào, giúp giảm nồng độ các chất gây tổn thương mô thận và tăng cường khả năng chống oxy hóa cho cơ thể. Việc duy trì một nắm nhỏ hạt bí mỗi ngày giúp thận duy trì chức năng ổn định và giảm nguy cơ hình thành sỏi thận hiệu quả.
3. Táo
Táo là loại quả vàng cho người cần dưỡng thận nhờ hàm lượng kali, phốt pho và natri cực thấp. Điều này giúp giảm áp lực bài tiết tối đa cho bộ lọc của cơ thể.
Y học hiện đại nhấn mạnh rằng polyphenol và vitamin C trong táo, đặc biệt là ở phần vỏ, có đặc tính kháng viêm rất mạnh. Một nghiên cứu vào đầu năm 2025 cho thấy việc bổ sung polyphenol từ táo giúp cải thiện đáng kể các chỉ số liên quan đến bệnh thận giai đoạn đầu. Vì vậy, khi ăn táo tại nhà, bạn nên rửa sạch và ăn cả vỏ để hấp thụ trọn vẹn dưỡng chất.
4. Đậu đỏ
Bác sĩ y Lâm Quý (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, nếu đậu đen dưỡng thận âm thì đậu đỏ được Đông y trọng dụng nhờ khả năng "lợi tiểu, tiêu phù, bổ thận". Y học hiện đại phân tích thấy đậu đỏ chứa hàm lượng chất xơ hòa tan và protein thực vật rất cao nhưng lại ít chất béo xấu.
Việc tiêu thụ đậu đỏ giúp kiểm soát mức đường huyết và huyết áp – hai "kẻ thù" lớn nhất gây suy giảm chức năng lọc của cầu thận. Đặc biệt, đậu đỏ giúp thúc đẩy quá trình đào thải chất độc qua đường tiết niệu mà không làm mất đi các khoáng chất thiết yếu, giúp thận hoạt động nhẹ nhàng và bền bỉ hơn.
5. Mộc nhĩ
Tại các sạp đồ khô ở chợ Việt, mộc nhĩ (nấm mèo) là nguyên liệu cực rẻ nhưng lại giàu polysaccharid tự nhiên. Các hoạt chất này giúp bảo vệ tế bào thận và giảm tình trạng mất protein qua nước tiểu. Chất xơ trong các loại thực phẩm này còn hỗ trợ đào thải các kim loại nặng như cadmium và chì ra khỏi cơ thể trước khi chúng kịp tích tụ và gây độc cho thận.
Đây là giải pháp giải độc tự nhiên và hiệu quả mà y học dự phòng luôn khuyến khích để giữ cho mạch máu thận luôn thông thoáng. Nên ưn vừa phải để dưỡng thận, tốt cho tim mạch.
6. Dầu ô liu
Dầu ô liu ngày nay đã trở nên phổ biến trong gian bếp Việt và bán ở nhiều hàng quán như một lựa chọn lành mạnh cho sức khỏe.
Theo bác sĩ Lâm, cholesterol cao là kẻ thù giấu mặt gây xơ cứng mạch máu thận. Với hàm lượng axit béo không bão hòa đơn và các chất kháng viêm, dầu ô liu giúp giảm cholesterol ldl có hại, từ đó bảo vệ tính đàn hồi của thành mạch máu thận. Các nghiên cứu cũng cho thấy chỉ sau 9 tuần sử dụng dầu ô liu nguyên chất, các bệnh nhân mắc bệnh thận đã có sự cải thiện rõ rệt về chức năng lọc và giảm tình trạng stress oxy hóa khốc liệt.
Dấu hiệu thận gặp vấn đề
Dưỡng thận ngoài ăn uống còn phải ngủ nghỉ, vận động vừa phải, uống nước đúng cách và khám sức khỏe định kỳ. Nếu phát hiện các dấu hiệu thận suy yếu dưới đây thì cần đi khám ngay:
- Cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài ngay cả sau khi đã nghỉ ngơi.
- Phù nề ở chân, bàn chân hoặc mí mắt sưng húp vào buổi sáng.
- Nước tiểu có nhiều bọt kéo lâu tan hoặc có màu sắc bất thường như tiểu ra máu.
- Thay đổi thói quen tiểu tiện như đi tiểu quá nhiều hoặc quá ít một cách đột ngột, tiểu buốt.
- Đau lưng vùng hạ sườn khó hiểu, kèm thói quen tiểu tiện thay đổi.
- Da dẻ xỉn màu hoặc luôn cảm thấy có vị kim loại trong miệng.
Theo trang Tasting Table, thớt là một trong những dụng cụ quan trọng nhất trong bộ dụng cụ nấu nướng của chúng ta. Gỗ là vật liệu tốt nhất về độ bền và cả giá trị thẩm mỹ khi nói đến thớt, nhưng bản chất của nó đòi hỏi một số biện pháp phòng ngừa để đảm bảo an toàn thực phẩm. Một trong những biện pháp phòng ngừa đó là biết bạn nên và không nên thái những gì trên thớt gỗ. Nhìn chung, thớt gỗ được coi là an toàn vì gỗ có tính xốp, và không giống như nhựa nơi vi khuẩn có thể trú ngụ, gỗ hấp thụ vi khuẩn, khô đi và vi khuẩn chết đi. Tất cả điều này chỉ diễn ra theo đúng kế hoạch nếu được bảo quản đúng cách.
Một trong những cách tốt nhất để giữ cho thớt gỗ sạch sẽ là tránh các loại thực phẩm có khả năng gây hại, đặc biệt là đồ nóng hoặc nhiều dầu mỡ . Chất béo trong các loại dầu khác nhau sẽ thấm vào các lỗ nhỏ trên gỗ, nơi chúng có thể bị mắc kẹt và gây hư hỏng. Mặc dù việc vệ sinh cẩn thận giúp kiểm soát vi khuẩn trên thớt gỗ, nhưng chất béo thấm vào mà bạn không hề hay biết sẽ bị ôi thiu và trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Ngay cả khi điều này không làm bạn bị ốm, nó cũng có thể khiến mọi thứ bạn thái sau đó đều có vị rất tệ.
Nhiệt độ từ thức ăn nóng cũng có thể gây ra hư hại lâu dài. Nhiệt độ cao tác động trực tiếp lên gỗ có thể làm cho gỗ bị cong vênh, theo thời gian dẫn đến nứt nẻ. Một chiếc thớt bị nứt không chỉ là một bề mặt thái không bằng phẳng, gây khó chịu hoặc nguy hiểm, mà còn là nơi trú ẩn lý tưởng cho vi khuẩn phát triển.
Nên thái loại thực phẩm nào trên thớt nào?
Trước nguy cơ mùi vị bị ôi thiu, vi khuẩn gây bệnh và bề mặt bị nứt nẻ, có lẽ bạn sẽ không bao giờ chế biến thức ăn nóng, nhiều dầu mỡ trên thớt gỗ của mình nữa. Nhận ra điều này là cơ hội tốt để nâng cấp toàn bộ bộ dụng cụ thớt của bạn. Bạn không chỉ nên tránh dùng một số loại thực phẩm nhất định trên thớt gỗ, mà thực tế bạn nên sử dụng các loại thớt khác nhau cho các loại thực phẩm khác nhau để tránh lây nhiễm chéo. Các đầu bếp chuyên nghiệp sử dụng hệ thống thớt mã màu mà các bà nội trợ nên học hỏi, gán các màu nhất định cho thịt và gia cầm sống, hải sản sống, rau củ quả đã rửa hoặc chưa rửa, sản phẩm từ sữa, bánh nướng và các loại thực phẩm khác.
Nên sử dụng các loại thớt nhựa có mã màu khác nhau cho những thực phẩm bạn không muốn thái trên thớt gỗ, ví dụ như các loại thực phẩm nóng và nhiều dầu mỡ, cũng như các loại trái cây có tính axit dễ ăn mòn gỗ, thịt sống và hải sản. Ngoài ra, hãy nhớ khử trùng thớt gỗ sau mỗi lần sử dụng, bất kể bạn thái gì trên đó. Điều này sẽ ngăn ngừa vi khuẩn bám lại và sinh sôi. Cách dễ dàng và hiệu quả để khử trùng thớt gỗ là sử dụng dung dịch an toàn thực phẩm gồm nước và giấm trắng. Sau đó, điều quan trọng là phải tôi dầu khoáng cho thớt gỗ, vì nó tạo ra một lớp màng bảo vệ chống lại vi khuẩn.
Nếu bạn chỉ sử dụng thớt gỗ cho những loại thực phẩm cụ thể và vệ sinh chúng sau mỗi lần sử dụng, bạn sẽ tránh được việc mùi vị khó chịu lan rộng và sự phát triển của vi khuẩn. Với những kỹ thuật này, thớt gỗ của bạn sẽ dùng được trong nhiều năm.
Nhiều người trung niên và lớn tuổi cố gắng duy trì thói quen đi bộ 10.000 bước mỗi ngày với hy vọng cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, không ít người lại gặp tình trạng cân nặng không giảm, trong khi đầu gối ngày càng đau, leo cầu thang thì chân yếu hẳn đi.
Chuyên gia cho biết, nếu chỉ coi đi bộ là hình thức vận động duy nhất, thậm chí cố gắng "cày đủ bước" mỗi ngày, điều này không những không tốt mà còn có thể làm mất cơ nhanh hơn và gây hại cho khớp.
Đi bộ chỉ rèn luyện một loại cơ
Chuyên gia dinh dưỡng đồng thời là huấn luyện viên của Hiệp hội Y học Thể thao Mỹ, ông Khâu Thế Hân, chia sẻ một trường hợp: Một phụ nữ 62 tuổi kiên trì đi đủ 10.000 bước mỗi ngày trong vài tháng. Kết quả là cân nặng không giảm rõ rệt, nhưng đầu gối lại đau nghiêm trọng.
Ông giải thích, cơ thể con người có 2 loại cơ chính:
Cơ co chậm (cơ đỏ): Phụ trách sức bền.
Cơ co nhanh (cơ trắng): Phụ trách sức mạnh, khả năng chống đỡ và phản xạ chống ngã.
Các hoạt động như đi bộ hay chạy chậm trong thời gian dài chủ yếu chỉ kích thích cơ co chậm.
Theo chuyên gia, khi tuổi tăng lên, nhóm cơ bị suy giảm nhanh nhất lại chính là cơ co nhanh. Điều này đồng nghĩa với việc dù mỗi ngày đi đủ 10.000 bước, bạn vẫn không tác động được đến nhóm cơ đang bị teo đi nhanh nhất.
Thiếu protein, càng đi càng "hao cơ"
Nếu chế độ ăn thiếu protein, việc đi bộ kéo dài có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái dị hóa (phân giải). Khi đó, cơ thể sẽ "đốt" chính phần cơ vốn đã ít ỏi để tạo năng lượng.
Hậu quả là:
Khối lượng cơ giảm dần
Khớp mất lớp "đệm" bảo vệ
Mỗi bước đi giống như xương cọ xát trực tiếp vào nhau
Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người càng đi càng đau đầu gối.
3 chiến lược quan trọng để vừa giữ cơ, vừa bảo vệ khớp
Chuyên gia khuyến nghị, nếu đã xuất hiện đau gối, nên từ bỏ việc ép bản thân đi đủ 10.000 bước mỗi ngày, và thay vào đó:
1. Đi bộ nhẹ nhàng: Chỉ cần đi dạo thư giãn khoảng 15-20 phút mỗi ngày là đủ.
2. Kích hoạt cơ co nhanh bằng tập kháng lực: Điều thực sự cần thiết là "rèn luyện sức đề kháng". Bạn có thể từ từ thực hiện squat tại nhà với một chiếc ghế ổn định, hoặc buộc dây thun vào đùi để nâng chân bên. Kích thích trọng lượng cho cơ bắp một chút để phát triển các cơ co bóp nhanh.
3. Bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm: Trong vòng 30-60 phút sau khi tập kháng lực là "thời điểm vàng" để tổng hợp cơ.
Nên bổ sung sữa đậu nành không đường hoặc protein whey giúp cung cấp nguyên liệu cần thiết cho cơ bắp phục hồi và phát triển.
Tóm lại, đi bộ tốt cho sức khỏe nhưng không phải "càng nhiều càng tốt". Nếu thiếu tập kháng lực và dinh dưỡng phù hợp, bạn có thể rơi vào tình trạng càng vận động càng mất cơ – càng đi càng đau khớp.
Nước tăng lực hiện là ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD, với hơn một nửa dân số toàn cầu từng thử ít nhất một lần và hơn 20% sử dụng hàng tuần. Điều đó đồng nghĩa với việc có một lượng lớn người đã và đang sử dụng loại đồ uống này.
Theo các chuyên gia, vấn đề không nằm hoàn toàn ở bản thân nước tăng lực, mà ở liều lượng, tần suất và thời điểm sử dụng, cũng như lối sống tổng thể của người dùng.
Cơ chế tác động: caffeine và đường
Một video do Viện Giải phẫu Người (Institute of Human Anatomy) công bố năm 2023 đã giải thích chi tiết những gì xảy ra trong cơ thể khi bạn uống nước tăng lực.
Trong video, Justin Cottle - cựu Giám đốc phòng thí nghiệm của viện cho biết, tác động của nước tăng lực chủ yếu đến từ hai thành phần phổ biến nhất: caffeine và đường. Mặc dù những tác động này không chỉ riêng nước tăng lực mới có, nhưng đây là nguồn phổ biến và dễ tiếp cận nhất để hai yếu tố này cùng xuất hiện.
Caffeine “đánh lừa” não bộ
Caffeine hoạt động bằng cách chặn các thụ thể adenosine trong não. Bình thường, adenosine là phân tử giúp gửi tín hiệu khiến bạn cảm thấy buồn ngủ.
Caffeine có cấu trúc tương tự nên có thể “chiếm chỗ” các thụ thể này nhưng không kích hoạt chúng. Kết quả là não không nhận được tín hiệu mệt mỏi, khiến bạn cảm thấy tỉnh táo dù thực tế không hề được bổ sung năng lượng.
Tuy nhiên, hiệu ứng này chỉ là tạm thời. Khi caffeine hết tác dụng, lượng adenosine tích tụ trước đó sẽ đồng loạt gắn vào các thụ thể, tạo ra cảm giác mệt mỏi dồn dập - hiện tượng này thường được gọi là “tụt năng lượng”.
Kích hoạt phản ứng “chiến hay chạy”
Việc tiêu thụ caffeine còn kích thích tuyến yên và tuyến thượng thận, khiến cơ thể giải phóng adrenaline và norepinephrine - những hormone liên quan đến phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy”.
Ở liều cao, phản ứng này khiến nhịp tim tăng lên dù cơ thể không thực sự cần chiến đấu hay chạy trốn. Điều này có thể gây áp lực lên hệ tim mạch, đặc biệt ở những người ít vận động hoặc đã có bệnh nền.
Ngoài ra, trạng thái “chiến hay chạy” cũng khiến cơ thể tạm ngưng các chức năng như nghỉ ngơi và tiêu hóa, vốn bị xem là không cần thiết trong tình huống nguy hiểm.
Tác động của đường
Bên cạnh caffeine, lượng đường cao trong nước tăng lực cũng là vấn đề đáng lo ngại.
Đường kích hoạt hệ thống phần thưởng dopamine trong não. Theo Cottle, bản thân đường không hoàn toàn xấu, nhưng tiêu thụ quá nhiều có thể gây hại nghiêm trọng.
Trong quá trình tiêu hóa, đường được phân giải thành glucose và fructose, sau đó được lưu trữ dưới dạng mỡ. Điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, và các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu mối liên hệ giữa đường với các rối loạn chuyển hóa và thần kinh.
Vấn đề nằm ở cách sử dụng
Việc thỉnh thoảng sử dụng nước tăng lực có thể không gây vấn đề lớn đối với người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu bạn có chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít vận động hoặc có sẵn vấn đề sức khỏe, thì ngay cả một lon nước tăng lực cũng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng hiện tại.
Tóm lại, nước tăng lực không hoàn toàn có hại nhưng việc sử dụng thiếu kiểm soát có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho cơ thể, từ cảm giác mệt mỏi đến các nguy cơ về tim mạch và chuyển hóa.
Trong khi nhiều người sẵn sàng chi hàng triệu đồng cho thực phẩm chức năng với kỳ vọng cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, thì ít ai ngờ rằng một loại thực phẩm quen thuộc, giá rẻ lại mang đến hiệu quả không kém. Đó chính là đậu nành - nguồn protein thực vật được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ khả năng bảo vệ tim mạch, giảm bệnh tật và góp phần nâng cao chất lượng sống nếu được sử dụng đúng cách, đều đặn.
Protein thực vật và “chìa khóa” cho tuổi thọ
Những năm gần đây, ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học khẳng định vai trò của protein thực vật đối với sức khỏe lâu dài. Một nghiên cứu công bố tháng 1/2024 trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ đã theo dõi hơn 40.000 người trong độ tuổi từ 38 đến 59, phân tích mối liên hệ giữa lượng protein tiêu thụ và tình trạng sức khỏe trong thời gian dài.
Kết quả cho thấy, những người tiêu thụ nhiều protein thực vật ở độ tuổi trung niên có khả năng duy trì sức khỏe tốt và sống thọ hơn so với nhóm tiêu thụ ít. Đáng chú ý, cứ mỗi 3% năng lượng hằng ngày được bổ sung từ protein thực vật, khả năng kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ bệnh tật trong giai đoạn sau của cuộc đời có thể tăng tới 46%.
Không chỉ dừng lại ở tuổi thọ, chế độ ăn giàu protein thực vật còn giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính. Nhóm người này có tỷ lệ suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức và các vấn đề sức khỏe tinh thần thấp hơn đáng kể. Các nhà nghiên cứu lý giải rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật giúp giảm cholesterol xấu, hỗ trợ hạ huyết áp, cải thiện độ nhạy insulin và giảm tình trạng viêm trong cơ thể - những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.
Một nghiên cứu khác công bố tháng 2/2024 trên chuyên trang “Thực phẩm tự nhiên” của tạp chí Nature tiếp tục củng cố nhận định này. Theo đó, việc thay thế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và một phần sản phẩm từ sữa bằng thực phẩm giàu protein thực vật có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh mãn tính, đồng thời góp phần kéo dài tuổi thọ.
Những kết quả này cho thấy, thay vì phụ thuộc vào các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, việc điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng tăng cường thực phẩm có nguồn gốc thực vật là một giải pháp bền vững, khoa học và phù hợp với đa số người dân.
Đậu nành - nguồn protein thực vật “vàng”
Trong số các thực phẩm giàu protein thực vật, đậu nành được xem là lựa chọn nổi bật. Theo Phó giáo sư Bành Tinh Vân, thuộc Học viện Khoa học Thực phẩm và Kỹ thuật Dinh dưỡng (Trung Quốc), hàm lượng protein trong đậu nành có thể đạt khoảng 35%. Đặc biệt, tỷ lệ hấp thu của protein từ đậu nành lên tới hơn 0,9 - tương đương với protein từ thịt và trứng.
Chính vì vậy, đậu nành được đánh giá là loại protein thực vật có giá trị sinh học cao, có thể thay thế một phần hoặc thậm chí toàn bộ protein động vật trong khẩu phần ăn nếu sử dụng hợp lý.
Không chỉ dừng lại ở hạt đậu nành, các sản phẩm chế biến như sữa đậu nành, đậu phụ, đậu phụ khô, váng đậu hay tào phớ cũng đều chứa lượng protein chất lượng cao. Những thực phẩm này không chỉ dễ ăn, dễ chế biến mà còn phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ em đến người cao tuổi.
Theo “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Trung Quốc” năm 2022, mỗi người nên tiêu thụ từ 105-175 gram đậu nành mỗi tuần, tương đương khoảng 15-25 gram mỗi ngày để đảm bảo lợi ích sức khỏe tối ưu.
Giải đáp những hiểu lầm phổ biến:
Dù mang lại nhiều lợi ích, đậu nành vẫn thường bị hiểu sai, khiến không ít người e ngại khi sử dụng.
1. Đậu nành gây ung thư vú?
Theo bác sĩ Trịnh Oánh, Giám đốc Khoa Phòng chống Ung thư của Bệnh viện Ung thư Đại học Phúc Đán, cả nghiên cứu thực tế và thí nghiệm đều không ủng hộ quan điểm này. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cộng đồng cho thấy việc tiêu thụ đậu nành có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư vú. Đối với bệnh nhân ung thư, sử dụng đậu nành hợp lý còn giúp giảm nguy cơ tái phát và tử vong.
2. Người mắc bệnh thận không nên ăn đậu nành?
Chuyên gia dinh dưỡng Lư Vị (Bệnh viện trực thuộc Đại học Tôn Trung Sơn) cho biết đây là quan niệm chưa chính xác. Protein từ đậu nành có thể giúp giảm tình trạng lọc cầu thận quá mức. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng tiêu thụ, không nên vượt quá 20 gram mỗi ngày.
3. Trẻ em ăn đậu nành sẽ dậy thì sớm?
Theo bà Hùng Trúc Quyên, Giám đốc Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng Bệnh viện Ung thư Tứ Xuyên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này. Phytoestrogen trong đậu nành khác biệt đáng kể với estrogen trong cơ thể người và lượng hấp thụ hằng ngày không đủ để gây ảnh hưởng đến quá trình dậy thì.
Theo như có nhiều khán giả mới đây lại trầm trồ sắc vóc rạng rỡ của người vợ và con gái nam MC Quyền, sau khi người vợ MC Quyền Linh mới đây lại chia sẻ hình ảnh chúc mừng sinh nhật 20 tuổi con gái Lọ Lem. Bên cạnh hình ảnh tuổi 20 rực rỡ của con gái, MC Quyền Linh còn chia sẻ hình ảnh cô bé thuở nhỏ. Lọ Lem ngày càng trưởng thành trong diện mạo và thần thái, song vẫn giữ được nét hồn nhiên.
Sau ông xã Quyền Linh, mới đây, Dạ Thảo - bà xã của nam MC cũng đăng tải hình ảnh chúc mừng con gái đầu lòng tròn 20 tuổi: vẫn nhẹ nhàng, tình cảm, càng lớn lại càng vững vàng hơn. "Nhìn con lúc nào cũng cố gắng, mẹ vừa yên tâm vừa thương con nhiều hơn. Chúc con tuổi mới mạnh khỏe, bình an nha, Mai Thảo Linh!", Dạ Thảo chia sẻ.
Theo Dạ Thảo, hình ảnh này được chính Quyền Linh chụp cho 2 mẹ con trong chuyến du lịch gia đình. Khoảnh khắc hai mẹ con cùng mỉm cười rạng rỡ khiến nhiều người không khỏi trầm trồ khen ngợi.
[/IMG]
Bên cạnh hình ảnh tuổi 20 rực rỡ của con gái, MC Quyền Linh còn chia sẻ hình ảnh cô bé thuở nhỏ. Lọ Lem ngày càng trưởng thành trong diện mạo và thần thái, song vẫn giữ được nét hồn nhiên. Điều này giúp hình ảnh của cô luôn nhận được thiện cảm từ công chúng.
Nhiều người hâm mộ nhận xét rằng Lọ Lem thừa hưởng nhiều nét đẹp từ mẹ, đặc biệt là sự mềm mại và thanh lịch.
Trước đó, MC Quyền Linh cũng đăng hình ảnh cùng "Lọ Lem thương yêu của ba", kèm gửi gắm tình yêu thương sâu sắc: "Ba có thể đếm được bao nhiêu ngày tháng đưa con đến trường, đếm hết những sợi tóc bạc trên đầu ba nhưng không thể đếm được những tình yêu thương ba dành cho con yêu".
Lọ Lem tên thật Mai Thảo Linh, sinh năm 2006, là con gái đầu của Quyền Linh và doanh nhân Dạ Thảo. Từ nhỏ, cô đã được khán giả chú ý khi thỉnh thoảng xuất hiện cùng cha trong các chương trình truyền hình và hoạt động thiện nguyện. Khi trưởng thành, Lọ Lem càng nhận được sự quan tâm bởi ngoại hình nổi bật, chiều cao ấn tượng cùng phong cách thanh lịch, nhẹ nhàng.
Theo như “búp bê sống” từng là “nữ thần hàng không” lấy chồng đại gia có cuộc sống sang chảnh cùng sự nghiệp riêng của người đẹp này tiếp tục thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội. Dù từ “nữ thần hàng không” đình đám một thời, Cherry Quahst khiến nhiều người bất ngờ khi đang mang thai lần thứ 4 nhưng vẫn giữ vóc dáng ấn tượng, vì vậy vừa làm bà mẹ 4 con, vừa làm CEO, vẫn quyến rũ.
Từ “nữ thần hàng không” đình đám một thời, Cherry Quahst khiến nhiều người bất ngờ khi đang mang thai lần thứ 4 nhưng vẫn giữ vóc dáng ấn tượng. Cuộc sống sang chảnh cùng sự nghiệp riêng của cô tiếp tục thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội.
Cherry Quahst (tên thật Quah Sue Theng, sinh năm 1990) từng là tiếp viên của Malaysia Airlines và nhanh chóng gây chú ý nhờ nhan sắc ngọt ngào cùng vóc dáng quyến rũ.
Không chỉ nổi tiếng nhờ ngoại hình, Cherry còn sở hữu lượng người theo dõi lớn trên Instagram, nơi cô thường xuyên chia sẻ về cuộc sống cá nhân, thời trang và phong cách sống. Cô cũng thẳng thắn thừa nhận từng can thiệp thẩm mỹ, đặc biệt là chỉnh sửa mũi để hoàn thiện diện mạo.
Sau đó, Cherry rời công việc tiếp viên hàng không, chuyển hướng sang hoạt động trong lĩnh vực giải trí và trở thành influencer. Với hình ảnh “hot girl sang chảnh”, cô nhanh chóng đạt độ phủ sóng cao trên mạng xã hội.
Năm 2019, Cherry kết hôn với doanh nhân Vincent Nee sau 6 năm hẹn hò. Ông xã cô là nhà đầu tư bất động sản, đồng thời là nhà sáng lập kiêm điều hành Vince Group – hệ sinh thái kinh doanh trong lĩnh vực này tại Malaysia.
Sau khi lập gia đình, Cherry dần rút lui khỏi showbiz để tập trung cho cuộc sống riêng. Những năm gần đây, cô chuyển mình sang hình ảnh “hot mom” kiêm doanh nhân. Tính đến nay, Cherry đã có 3 con và đang mang thai em bé thứ 4. Dù trải qua nhiều lần sinh nở, cô vẫn giữ được vóc dáng thon gọn đáng chú ý.
Trên trang cá nhân, Cherry thường xuyên chia sẻ cuộc sống gia đình, hành trình làm mẹ cũng như bí quyết giữ dáng sau sinh. Song song đó, cô điều hành thương hiệu chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp riêng, hướng đến nhóm khách hàng là phụ nữ, đặc biệt là các bà mẹ sau sinh.
Bước sang năm 2026, dù đang mang thai, Cherry vẫn duy trì hoạt động năng động trên mạng xã hội, chia sẻ về thời trang, du lịch và công việc kinh doanh. Dù không còn hoạt động trong showbiz, sức hút của cô vẫn ổn định với lượng người theo dõi lớn.
Phong cách của Cherry cũng không thay đổi quá nhiều theo thời gian. Cô vẫn theo đuổi hình ảnh gợi cảm, quyến rũ nhưng có phần tiết chế và trưởng thành hơn. Điều này đôi khi gây tranh cãi, song cô cho rằng việc làm mẹ không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ phong cách cá nhân.
Hiện tại, Cherry được nhiều người ngưỡng mộ khi vừa có gia đình hạnh phúc, vừa xây dựng được sự nghiệp riêng, duy trì hình ảnh một người phụ nữ hiện đại, chủ động và độc lập.
Khoảng giai đoạn 2013–2014, hình ảnh của cô lan truyền mạnh trên mạng xã hội, giúp Cherry được ưu ái gọi với nhiều mỹ danh như “nữ thần hàng không”, “búp bê sống” hay một trong những tiếp viên xinh đẹp nhất Malaysia.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
USA
[/IMG]
RUSSIA
Middle East
