Ngoại trưởng Iran đã đưa ra lời đe dọa thẳng thắn nhất đến Mỹ về đợt biểu tình vừa qua trong bối cảnh lực lượng Mỹ tiếp tục đổ về Trung Đông.

Trong bài viết trên tờ The Wall Street Journal ngày 21.1, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho rằng giai đoạn bạo lực trong đợt bất ổn vừa qua kéo dài chưa đầy 72 giờ. Ông cáo buộc những người biểu tình vũ trang đã gây ra tình trạng bạo lực.


Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran sẽ bắn trả bằng mọi thứ trong tay nếu bị tấn công tiếp

ẢNH: AFP

"Không như sự kiềm chế mà Iran đã thể hiện vào tháng 6.2025, các lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi không ngần ngại bắn trả bằng mọi thứ chúng tôi có nếu lại bị tấn công. Đây không phải lời đe dọa mà là một thực tế mà tôi thấy cần truyền đạt rõ ràng, bởi với tư cách là nhà ngoại giao và một cựu binh, tôi căm ghét chiến tranh", ông Araghchi viết, nhắc đến đợt xung đột với Israel hồi tháng 6.2025.

Theo vị ngoại trưởng, một cuộc đối đầu toàn diện chắc chắn sẽ ác liệt và kéo dài lâu hơn viễn cảnh mà Israel đang tìm cách vẽ ra cho Nhà Trắng. "Điều đó chắc chắn sẽ nhấn chìm toàn bộ khu vực và gây tác động đến dân thường toàn cầu", ông Araghchi cảnh báo.

Israel và Mỹ chưa bình luận.

Tổng thống Iran cảnh báo 'chiến tranh' nếu lãnh tụ Khamenei bị nhắm mục tiêu

Tuần trước, đã có nhiều dự báo Mỹ sẽ tấn công Iran vì số người chết trong biểu tình. Iran đã đóng không phận như để chuẩn bị cho màn tấn công. Tuy nhiên, các nước Trung Đông, đặc biệt là các nước Ả Rập tại vùng Vịnh, được cho là đã can ngăn Tổng thống Mỹ Donald Trump không tấn công.

Dù vậy, chủ nhân Nhà Trắng vẫn không loại trừ khả năng tấn công Iran. Trả lời phỏng vấn ngày 20.1, ông Trump nói Iran đã quyết định không hành hình người biểu tình nhưng bổ sung: "Liệu lựa chọn quân sự có được loại bỏ không? Không", ông Trump tuyên bố.

Trước đó, ông Trump có những phát biểu mang tính đe dọa Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Đáp lại, người phát ngôn quân đội Iran Abolfazl Shekarchi nhấn mạnh Iran sẽ ngăn chặn bất kỳ kẻ nào có hành động nhắm đến lãnh đạo và cũng sẽ "thiêu rụi cả thế giới của chúng".

Những tuyên bố mới nhất được đưa ra trong bối cảnh quân đội Mỹ đang bổ sung lực lượng đến Trung Đông. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ được phát hiện đi qua eo biển Malacca vào ngày 20.1 sau khi hoạt động tại Biển Đông vài ngày trước đó.

AP dẫn lời một quan chức hải quân Mỹ cho biết tàu sân bay cùng 3 tàu khu trục hộ tống đang tiến về hướng tây. Các quan chức Mỹ không nói nhóm tàu đang đến Trung Đông nhưng dựa trên vị trí hiện tại và hướng di chuyển, nhóm tàu chỉ còn vài ngày nữa là đến khu vực.

Trong khi đó, quân đội Mỹ vài ngày qua công bố những hình ảnh cho thấy các chiến đấu cơ F-15E đã đến Trung Đông. Lực lượng Mỹ tại khu vực cũng đang di chuyển một hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS).

Theo chuyên san quân sự The War Zone, số lượng máy bay vận tải quân sự C-17 bay đến khu vực cũng đã gia tăng trong thời gian gần đây. Một hành động quân sự tiềm tàng nhắm vào Iran sẽ cần các hệ thống phòng không, binh sĩ và trang thiết bị, đòi hỏi phải có máy bay để vận chuyển.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21.1 tuyên bố rút lại kế hoạch áp thuế đối với một số quốc gia liên quan vấn đề Greenland, sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Davos (Thụy Sĩ).

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết đã đạt được "những điểm chính" của một khuôn khổ thỏa thuận với NATO về tương lai Greenland, qua đó sẽ không áp đặt các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.2. Tuy nhiên, ông không công bố chi tiết nội dung thỏa thuận.


Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte ở Davos, Thụy Sĩ ngày 21.1.2026

ẢNH: REUTERS

Phát biểu tại Davos, ông Trump nói Mỹ đã thiết lập một khuôn khổ đàm phán "theo từng bước" liên quan Greenland và an ninh Bắc Cực, trong đó các biện pháp thuế quan chỉ được sử dụng nếu tiến trình không đạt kết quả. Ông cho biết các cuộc thương lượng về hệ thống phòng thủ tên lửa - một phần đặt tại Greenland - vẫn đang tiếp diễn, theo The Guardian.

Ông Trump cũng nhấn mạnh Mỹ sẽ không dùng vũ lực để kiểm soát Greenland nhưng yêu cầu "đàm phán ngay lập tức".

Phát ngôn viên NATO Allison Hart xác nhận các đồng minh đang thảo luận về một khuôn khổ hợp tác nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu ngăn Nga và Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Greenland.

"Các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp tục nhằm đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc không bao giờ có được chỗ đứng - về kinh tế hay quân sự - ở Greenland", theo bà Allison Hart.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đánh giá cuộc gặp là "tích cực", song lưu ý tiến trình vẫn còn nhiều việc phải làm. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cho biết ông Trump đã phát tín hiệu không sử dụng vũ lực đối với Greenland, coi đây là "thông điệp tích cực".

Theo The New York Times, một số quan chức NATO đã thảo luận kịch bản cho phép Mỹ kiểm soát một số khu vực nhỏ ở Greenland, tương tự mô hình căn cứ quân sự của Anh tại Síp, song chưa có quyết định chính thức.

Việc ông Trump tạm dừng đe dọa thuế quan giúp thị trường tài chính toàn cầu phục hồi mạnh trong phiên giao dịch ngày 21.1. Chỉ số S&P 500 đóng cửa tăng 1,2%, trong khi chỉ số Dow Jones - lần đầu tiên tiến gần mốc 50.000 điểm - tăng 1,2%.

Việc ông nhượng bộ về thuế quan diễn ra chỉ vài giờ sau khi Nghị viện châu Âu đình chỉ vô thời hạn việc phê chuẩn thỏa thuận thuế quan giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) được ký kết hồi mùa hè năm 2025, một động thái cho thấy lần đầu tiên các chính trị gia sẵn sàng đối phó với ông Trump.

VietBF@sưu tập

AFP hôm 22.1 dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống lâm thời Venezuela sẽ sớm thăm Mỹ, động thái tiếp tục cho thấy người đồng cấp Donald Trump sẵn sàng đón nhận nhà lãnh đạo mới của quốc gia giàu dầu mỏ này.


Bà Delcy Rodriguez trở thành Tổng thống lâm thời Venezuela sau khi nhà lãnh đạo Nicolas Maduro bị Mỹ bắt trong một chiến dịch đột kích

ảnh: reuters

Hôm 21.1, Tổng thống lâm thời Venezuela bày tỏ sẵn sàng đối thoại với Mỹ "mà không sợ hãi".

"Chúng tôi đang trong quá trình đối thoại, làm việc với Mỹ, không hề sợ hãi, để đối diện với những khác biệt và khó khăn… và giải quyết chúng thông qua con đường ngoại giao", AFP dẫn lời bà Rodriguez.

Bà Delcy Rodriguez sẽ trở thành tổng thống đương nhiệm đầu tiên của Venezuela thăm Mỹ trong hơn ¼ thế kỷ, bên cạnh những chuyến đi họp ở Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại thành phố New York (bang New York, Mỹ).

Lời mời của Nhà Trắng đánh dấu sự đảo chiều đầy bất ngờ trong quan hệ giữa Washington và Caracas kể từ khi lực lượng đặc nhiệm Delta Force của Mỹ đột kích vào Caracas, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro và đưa về xét xử tại Mỹ.

Khi ông Maduro bị Mỹ bắt, bà Rodriguez là phó tổng thống và hiện trở thành tổng thống lâm thời của Venezuela.

Hiện bà vẫn nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ, bao gồm lệnh phong tỏa tài sản.

Tuy nhiên, Mỹ đồng ý mời bà đến Mỹ để làm trung gian bán dầu Venezuela, tạo điều kiện cho đầu tư nước ngoài và trả tự do cho hàng chục tù nhân chính trị.

Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng xác nhận bà Rodriguez sẽ sớm thăm Mỹ, nhưng chưa có thời gian cụ thể.

Phía Caracas chưa lên tiếng xác nhận về chuyến thăm này.

Trước đó, chuyến thăm song phương đến Mỹ gần nhất của một tổng thống đương nhiệm Venezuela diễn ra vào những năm 1990, trước khi nhà lãnh đạo Hugo Chavez lên nắm quyền.

VietBF@sưu tập

Người dân Greenland tỏ ra hoài nghi, sau khi Tổng thống Trump thông báo đã giải quyết vấn đề liên quan hòn đảo và xuống thang căng thẳng với châu Âu.

Sau nhiều tuần gây áp lực nhằm giúp Mỹ kiểm soát Greenland, hòn đảo tự trị của Đan Mạch, Tổng thống Donald Trump ngày 21/1 thông báo đã đạt một khuôn khổ thỏa thuận mà ông cảm thấy hài lòng. Nhiều người dân ở Nuuk, thủ phủ Greenland, lập tức tỏ ra hoài nghi với tuyên bố của ông chủ Nhà Trắng.

"Đơn giản mà nói, ông Trump đang nói dối", kỹ thuật viên Mickel Nielsen, 47 tuổi, trả lời AFP. "Tôi không tin một lời nào ông ấy nói. Tôi nghĩ không chỉ riêng tôi như vậy".

"Tổng thống Trump ấy à? Tôi không tin ông ấy", Anak, 64 tuổi, nói. "Greenland thuộc về người dân Greenland".

Cư dân tên Miki có chung quan điểm. "Ông ấy có thể nói một điều, rồi chỉ hai phút sau lại nói điều hoàn toàn ngược lại", Miki bình luận.


Người dân theo dõi thông tin về Tổng thống Donald Trump tại một quán cafe ở Nuuk, Greenland ngày 21/1. Ảnh: AFP

Tổng thống Trump cho biết kết quả tích cực đạt được khi ông gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ. NATO cũng xác nhận ông Rutte có cuộc gặp "rất hiệu quả" với ông Trump.

Hai phía không cung cấp thông tin cụ thể về khuôn khổ và tránh đề cập liệu thỏa thuận này có đồng nghĩa với Mỹ sẽ kiểm soát hòn đảo ở Bắc Cực, điều ông Trump nhiều lần đòi hỏi, hay không.

"NATO hoàn toàn không có quyền thương lượng bất kỳ điều gì về chúng tôi hay Greenland. Không có chuyện quyết định về chúng tôi mà chúng tôi lại không tham gia", Aaja Chenmitz, một trong hai nghị sĩ đại diện cho hòn đảo tại quốc hội Đan Mạch, nói.

"Việc NATO can dự và đòi có tiếng nói đối với Đan Mạch cũng như tài nguyên khoáng sản của Greenland là điều hết sức phi lý", bà Chenmitz tiếp tục.

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2. Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông Trump thúc đẩy nỗ lực để Mỹ kiểm soát hòn đảo vì mục đích an ninh quốc gia với thái độ ngày càng quyết liệt, khiến căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu gia tăng. Giới chức Đan Mạch nhiều lần khẳng định Greenland không phải để bán và Mỹ hoàn toàn có thể tăng cường hiện diện quân sự theo hiệp ước hai bên ký năm 1941.

Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen hồi giữa tháng 1 tuyên bố vùng lãnh thổ tự trị này sẽ chọn tiếp tục thuộc về Đan Mạch thay vì trở thành một phần của Mỹ. Kết quả thăm dò thực hiện hồi tháng 1/2025 cũng cho thấy 85% người dân Greenland phản đối gia nhập Mỹ, chỉ 6% chọn ngược lại.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tuyên bố rằng, chỉ có Mỹ mới có khả năng đảm bảo an ninh cho Greenland và nói rằng Washington phải sở hữu hòn đảo này để có thể bảo vệ nó.


"Không quốc gia nào có thể bảo vệ Greenland. Chỉ có Mỹ mới có thể làm được điều đó".

Ông Trump nói rằng Mỹ đã ngăn chặn các thế lực thù địch giành được chỗ đứng trên hòn đảo và coi sự bảo vệ của Mỹ là yếu tố quyết định cho sự sống còn của Greenland.

'Nếu không có chúng tôi, các bạn sẽ nói tiếng Đức hoặc tiếng Nhật'

Tổng thống Mỹ cho rằng chiến thắng trong Thế chiến II hoàn toàn là nhờ công lao của Mỹ và khẳng định rằng, nếu không có sự can thiệp của Mỹ, Greenland đã rơi vào tay phe Trục.

"Hãy nhìn vào Greenland. Đó là một khối băng khổng lồ. Nhưng chúng ta đã bảo vệ Greenland và không cho phép bất kỳ kẻ thù nào đặt chân lên vùng đất đó. Nếu không có chúng ta, có lẽ ngày nay các bạn sẽ nói tiếng Đức, và thậm chí có thể cả tiếng Nhật nữa".

Ông Trump nói ông tôn trọng người dân Greenland và Đan Mạch nhưng lập luận rằng mọi đồng minh của Mỹ đều có trách nhiệm bảo vệ lãnh thổ của mình - điều mà Đan Mạch đã không làm được trong Thế chiến II.

Ông Trump thúc đẩy đàm phán ngay lập tức về việc mua Greenland

Ông Trump nhấn mạnh rằng ông thích đàm phán hơn là sử dụng vũ lực và kêu gọi tiến hành các cuộc đàm phán ngay lập tức về việc sáp nhập Greenland.

"Mỹ phải sở hữu Greenland để có thể bảo vệ nó. Tôi muốn đàm phán ngay lập tức. Điều này sẽ tốt cho chúng ta và an toàn cho châu Âu", ông Trump nói.

Ông so sánh đề xuất này với các vụ mua bán lãnh thổ trong lịch sử và lập luận rằng việc giành được đất đai thông qua đàm phán không có gì bất thường.

"Trước đây trong lịch sử, chúng ta cũng đã làm như vậy. Các nước châu Âu cũng thế. Họ mua lại các vùng lãnh thổ. Chẳng có gì sai trái với việc đó cả".

Ông Trump cũng chỉ trích quyết định của Washington về việc trả lại Greenland cho Đan Mạch sau Thế chiến II, gọi đó là một sai lầm chiến lược.

"Chúng ta đã dại dột khi trả lại Greenland. Đan Mạch sụp đổ chỉ trong sáu giờ. Chúng ta đã đánh bại người Đức, người Nhật, người Ý và những người khác — rồi sau đó lại trả lại Greenland. Chúng ta không dùng vũ lực. Chúng ta chỉ lịch sự yêu cầu họ trả lại".

Greenland và NATO

Ông Trump bác bỏ những tuyên bố cho rằng việc Greenland gia nhập Mỹ sẽ đe dọa NATO:"Điều này sẽ không làm suy yếu NATO. Ngược lại, nó sẽ củng cố NATO. Chúng ta cho NATO rất nhiều nhưng nhận lại rất ít."

Ông đã viện dẫn chiến dịch quân sự gần đây của Mỹ tại Venezuela như bằng chứng cho thấy Washington vẫn có khả năng đảm bảo an ninh khi các bên khác không thể.

Châu Âu như một 'lục địa đầy vấn đề'

Ông Trump mở đầu bài phát biểu tại Davos bằng lời chỉ trích châu Âu, gọi lục địa này là ngày càng bất ổn.

"Tôi muốn châu Âu phát triển tốt, nhưng nó đang đi sai hướng. Trong thập kỷ qua, châu Âu đã trở thành một lục địa đầy rắc rối".

Đồng thời, ông nói rằng ông rất vui khi được phát biểu trước các nhà lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu tại Davos, gọi họ là bạn bè - và chỉ có "một vài kẻ thù".

Ông Trump nói Putin muốn đạt được thỏa thuận về Ukraine

Ông Trump cũng cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin muốn đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Ukraine.

"Tôi đang nói chuyện với Tổng thống Putin, và tôi tin chắc ông ấy muốn đạt được thỏa thuận."

Ông bày tỏ hy vọng rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng sẽ đồng ý đàm phán, mặc dù sau đó ông Zelensky xác nhận ông đã hủy chuyến đi đến Davos.

"Chúng ta phải chấm dứt cuộc chiến này. Quá nhiều người đang chết. Quá nhiều linh hồn đang bị mất đi. Đã đến lúc chúng ta phải đoàn kết và đạt được một thỏa thuận".

Vietbf @ Sưu tầm

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày thứ Tư đã đưa ra lời đe dọa trực diện nhất từ trước tới nay nhằm vào Mỹ, trong bối cảnh các cuộc biểu tình nổ ra sôi sục ở Tehran. Ông Araghchi cảnh báo rằng, Cộng hòa Hồi giáo sẽ “bắn trả bằng tất cả những gì chúng tôi có nếu tiếp tục bị tấn công”.


Ông Araghchi đưa ra lời đe dọa Mỹ trong một bài bình luận đăng trên The Wall Street Journal. Trong bài viết, Ngoại trưởng Iran khẳng định “giai đoạn bạo lực của các vụ bất ổn chỉ kéo dài chưa đầy 72 giờ” và một lần nữa tuyên bố rằng những người biểu tình có vũ trang gây ra bạo lực.

“Không giống sự kiềm chế mà Iran đã thể hiện vào tháng 6/2025, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ không ngần ngại bắn trả bằng tất cả những gì chúng tôi có nếu tiếp tục bị tấn công", ông Araghchi viết, ám chỉ cuộc chiến kéo dài 12 ngày do Israel phát động nhằm vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái.

“Đây không phải là một lời đe dọa, mà là thực tế mà tôi cảm thấy cần phải nói rõ, bởi với tư cách một nhà ngoại giao và một cựu binh, tôi căm ghét chiến tranh", ông Araghchi nhấn mạnh.


Ông nói thêm: “Một cuộc đối đầu toàn diện chắc chắn sẽ vô cùng khốc liệt và kéo dài lâu hơn rất nhiều so với những kịch bản viển vông mà Israel và các lực lượng ủy nhiệm của họ đang cố thuyết phục Nhà Trắng. Nó sẽ bao trùm toàn bộ khu vực và tác động đến đời sống của người dân trên khắp thế giới".

Những phát biểu của ông Araghchi nhiều khả năng đề cập tới kho tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Iran. Trong cuộc chiến với Israel, Tehran đã sử dụng tên lửa đạn đạo, trong khi vẫn để nguyên kho tên lửa tầm ngắn - loại có thể được dùng để tấn công các căn cứ và lợi ích của Mỹ tại vùng Vịnh Ba Tư. Hiện đã xuất hiện một số hạn chế đối với việc di chuyển của các nhà ngoại giao Mỹ tới các căn cứ quân sự tại Kuwait và Qatar.

Những phát biểu của Ngoại trưởng Abbas Araghchi được đưa ra trong lúc một nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ đang di chuyển từ châu Á về phía Trung Đông. Ông Araghchi vừa bị hủy lời mời tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos vì phương Tây cáo buộc Iran đàn áp người biểu tình trong nước.

Các tiêm kích Mỹ cùng nhiều khí tài khác dường như cũng đang được điều động tới khu vực, sau khi quân đội Mỹ triển khai lực lượng lớn tại vùng Caribbean và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, tàu sân bay USS Abraham Lincoln, vốn hoạt động tại Biển Đông trong những ngày gần đây, đã đi qua eo biển Malacca - tuyến hàng hải then chốt nối Biển Đông với Ấn Độ Dương - vào ngày thứ Ba.

Một quan chức Hải quân Mỹ, giấu tên, cho biết tàu sân bay cùng ba tàu khu trục hộ tống đang di chuyển về phía tây.

Các quốc gia Trung Đông, đặc biệt là giới ngoại giao các nước Arab vùng Vịnh trước đó đã vận động Tổng thống Donald Trump không tấn công Iran. Tuần trước, Tehran đã đóng cửa không phận, nhiều khả năng để chuẩn bị cho một đòn đánh.

Trong khi đó, một nhóm ly khai người Kurd Iran hoạt động tại Iraq tuyên bố Iran đã tấn công một căn cứ của họ bằng máy bay không người lái và tên lửa, khiến ít nhất một tay súng thiệt mạng. Tehran chưa chính thức thừa nhận vụ tấn công, nếu được xác nhận, đây sẽ là chiến dịch quân sự bên ngoài đầu tiên của Iran kể từ khi các cuộc biểu tình nổ ra.

Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei hôm thứ Bảy tuần trước cho biết các cuộc biểu tình đã khiến “vài nghìn người” thiệt mạng và tuyên bố trách nhiệm của Mỹ. Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo Iran thừa nhận quy mô thương vong.

Hơn 26.300 người đã bị bắt giữ, theo Tổ chức Nhân quyền Iran. Những phát biểu từ giới chức làm dấy lên lo ngại rằng một số người bị giam có thể đối mặt với án tử hình. Điều này, cùng với cáo buộc giết hại người biểu tình ôn hòa, được coi là hai “lằn ranh đỏ” mà Tổng thống Trump đã đặt ra trong căng thẳng hiện nay.

Vietbf @ Sưu tầm

Sốc, thất vọng và cay đắng là tâm trạng của nhiều người Đan Mạch khi từng coi Mỹ là đồng minh thân thiết, nhưng nay lại bị chính Washington gây sức ép.

Là sĩ quan quân đội Đan Mạch, Martin Tamm Andersen dành những năm tháng tuổi trẻ tham gia vào cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu do Mỹ dẫn dắt tại những nơi mà các đồng minh khác ngần ngại đặt chân đến.

Andersen từng ngồi bên một người lính cấp dưới vào những giây phút cuối đời khi người này hấp hối vì giẫm phải bom cài vệ đường tại Basra, Iraq. Ông từng chỉ huy cả lính thủy quân lục chiến Mỹ hành quân ở tỉnh Helmand, Afghanistan, nơi được cho nguy hiểm nhất đối với quân đội nước ngoài.


Người Đan Mạch biểu tình phản đối Mỹ kiểm soát Greenland ở thủ đô Copenhagen hôm 17/1. Ảnh: AFP

"Tôi đã tham gia rất sâu vào các hoạt động quân sự của Mỹ", Andersen, hiện 46 tuổi, cho hay. "Các binh sĩ Đan Mạch chúng tôi rất được tôn trọng. Họ biết chúng tôi đã chiến đấu vượt xa khả năng của mình".

Giờ đây giống như nhiều người dân Đan Mạch khác, Andersen cảm thấy sốc và giận dữ trước những lời đe dọa kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Copenhagen, từ Tổng thống Donald Trump hay việc Phó tổng thống Mỹ JD Vance gọi Đan Mạch là một đồng minh tồi.

"Tôi không có ác cảm gì với những người mình từng sát cánh", Andersen nói. "Nhưng tôi cảm thấy bị phản bội".

Henrik Bager, binh sĩ Đan Mạch từng chiến đấu cùng quân đội Mỹ tại Iraq và Afghanistan, cho biết tuyên bố "phải kiểm soát bằng được Greenland" cũng như những lời chỉ trích của Tổng thống Trump về quân đội Đan Mạch không khác nào "một cú tát trực diện". Ông Trump trước đó nói rằng Đan Mạch "không có khả năng bảo vệ Greenland".

"Ban đầu bạn thấy thất vọng, sau đó là tức giận và rồi bắt đầu thấy buồn", ông nói. "Tôi không nhớ có khi nào chúng tôi không sát cánh bên các bạn. Các bạn yêu cầu chúng tôi lên đường, chúng tôi đã làm vậy. Các bạn yêu cầu gửi máy bay, chúng tôi đã gửi máy bay. Đan Mạch chưa bao giờ nói không".

Theo lời Bager, nhiều đồng đội trong đơn vị ông đã thiệt mạng khi cùng lính Mỹ tham chiến chống Taliban ở tỉnh Helmand, Afghanistan, vào năm 2009, vì thế, những phát ngôn từ Nhà Trắng đã "gây tổn thương sâu sắc" đối với ông.

Kể từ sau vụ khủng bố 11/9/2001, Đan Mạch là một trong những đồng minh châu Âu ủng hộ Mỹ nhiệt thành nhất trong các chiến dịch chống phiến quân. Quốc gia vùng Scandinavia này đã gửi hàng nghìn binh sĩ tham gia cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu, và có tỷ lệ quân nhân tử trận tại Afghanistan trên đầu dân số cao hơn bất kỳ đồng minh nào trong NATO.

Mối quan hệ thân thiết được tạo dựng trên niềm tin của Đan Mạch rằng họ và Mỹ chia sẻ những giá trị chung, đồng thời việc sát cánh cùng Mỹ ra chiến trường, dù phải trả giá đắt, sẽ mang lại lợi ích trong tương lai.

"Tôi không hề che giấu sự thật rằng mình là người rất ủng hộ Mỹ và quan hệ xuyên Đại Tây Dương", Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen phát biểu hồi năm 2023. "Theo tôi, không gì có thể chia cắt mối quan hệ giữa châu Âu và Mỹ".

Giờ đây, những lời đe dọa kiểm soát Greenland, hòn đảo chiếm 98% lãnh thổ Đan Mạch, từ Tổng thống Trump đang làm rung chuyển đất nước này. Chúng phá bỏ mọi quy tắc mà các quốc gia nhỏ hơn đã tuân thủ xuyên suốt nhiều thập kỷ là hỗ trợ Mỹ với kỳ vọng họ sẽ đáp lại khi cần thiết. Lời cảnh báo áp thuế mà chính quyền Trump tuyên bố sẽ thực hiện với Đan Mạch cùng 7 quốc gia châu Âu khác hồi tuần trước như xát thêm muối vào vết thương.

"Cả cuộc đời mình, tôi luôn ngưỡng mộ và hợp tác tốt đẹp với Mỹ", cựu ngoại trưởng Đan Mạch Per Stig Moller cho biết. "Việc châu Âu và Mỹ sát cánh bên nhau có ý nghĩa quyết định đối với hòa bình thế giới. Mối liên kết đó đã bị hủy hoại hoàn toàn. Điều này cực kỳ cay đắng và cho thấy tôi ngây thơ như thế nào".

Ông Moller từng đại diện cho Đan Mạch trong các cuộc đàm phán với bộ trưởng quốc phòng Mỹ Colin Powell, dẫn đến việc sửa đổi Hiệp ước Phòng thủ Mỹ - Đan Mạch, trong đó có các điều khoản liên quan đến Greenland, hồi năm 2004. Theo ông, Tổng thống Trump dường như cố tình hiểu sai hiệp ước và thực tế, Mỹ vốn có thể tùy ý tăng hiện diện quân sự trên hòn đảo mà không cần quyền kiểm soát vùng lãnh thổ.

"Họ chỉ cần tham vấn chúng tôi và Greenland, nhưng chúng tôi không ngăn cản họ", ông nói.

Theo giới chuyên gia, chính phủ Đan Mạch suốt 25 năm qua đã theo đuổi chủ nghĩa "siêu Đại Tây Dương", với chủ trương gắn kết rõ rệt chính sách đối ngoại với Mỹ, vượt xa cả những cam kết tiêu chuẩn trong khối NATO. Vì vậy, việc Tổng thống Trump quay lưng với Copenhagen đã tạo ra một cú sốc đặc biệt lớn.

"Thật trớ trêu khi quốc gia thân Mỹ nhất lại bị trừng phạt nặng nề nhất", Hans Mouritzen, chuyên gia cấp cao tại Viện nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch, nhận định. "Nhưng có lẽ đây là điều cần thiết để đánh thức Đan Mạch khỏi cơn mộng mị của chủ nghĩa siêu Đại Tây Dương".

Việc chính phủ Đan Mạch theo đuổi chính sách gắn kết chặt chẽ với Mỹ từng gây phẫn nộ cho người dân. Hàng nghìn người đã xuống đường biểu tình phản đối Đan Mạch can thiệp quân sự vào Iraq. Dư luận cũng dậy sóng sau những tiết lộ trên truyền thông Đan Mạch rằng tình báo quân đội nước này đã cho phép Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ nghe lén điện thoại của các quan chức tại 4 quốc gia châu Âu, trong đó có cựu thủ tướng Đức Angela Merkel.

Tuy nhiên, nhìn chung, cử tri Đan Mạch vẫn luôn ủng hộ con đường liên kết với Mỹ.

Nhưng suy nghĩ của công chúng Đan Mạch đối với Mỹ đang thay đổi nhanh chóng. Trong một cuộc thăm dò vào tháng 3 năm ngoái do nhật báo Berlingske thực hiện, 42% người Đan Mạch cho rằng Mỹ là một mối đe dọa đối với quốc gia. 92% người được hỏi đồng ý rằng đất nước nên tìm kiếm các đảm bảo an ninh từ châu Âu thay vì Mỹ, tăng so với mức 61% vào năm 2023.

Trong bản đánh giá thường niên hồi tháng 12/2025, cơ quan tình báo quân đội Đan Mạch lần đầu tiên nêu tên Mỹ là một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia, do Washington không loại trừ việc sử dụng lực lượng quân sự chống lại các đồng minh của mình.

Người tiêu dùng đang phản ứng bằng các biện pháp tẩy chay. Theo Hiệp hội Ngành du lịch Đan Mạch (REJS), số lượng chuyến du lịch tới Mỹ được đặt trước đã giảm ít nhất 50% kể từ tháng 1/2025.

"Không nghi ngờ gì về việc người dân Đan Mạch đang tẩy chay Mỹ do các chính sách của chính quyền Trump", giám đốc REJS Jakob Hahn nói.

Các chuyên gia được giao nhiệm vụ cố vấn cho chính phủ Đan Mạch đang kêu gọi Copenhagen lựa chọn các giải pháp công nghệ thay thế từ châu Âu thay vì những gã khổng lồ công nghệ Mỹ.

Thị trưởng thành phố Aalborg đã dọa hủy lễ kỷ niệm ngày quốc khánh Mỹ 4/7 do Hiệp hội Công viên Quốc gia Rebild, một tổ chức hữu nghị Đan Mạch - Mỹ, thực hiện. Ông tuyên bố sẽ chỉ ủng hộ sự kiện nếu các đại diện ngoại giao và quân sự của Mỹ bị gạch tên khỏi danh sách khách mời.

Hôm 17/1, khi một nhóm nghị sĩ lưỡng viện Mỹ đến thăm thủ đô Đan Mạch nhằm công khai phản bác kế hoạch sáp nhập của Tổng thống Trump, hàng nghìn người đã tập trung biểu tình trước cửa sứ quán Mỹ.

"Giống như chúng ta đang mất đi một người bạn cũ mà sẽ chẳng bao giờ gặp lại nữa", Ebbe Lykke, người tham gia biểu tình ở Copenhagen, nói. "Tôi lớn lên với lòng yêu mến nước Mỹ, vậy mà giờ đây các bạn lại phụ lòng tin của chúng tôi".

Casper O. Jensen, nhân viên thăm dò dư luận Đan Mạch từng sống tại Mỹ và luôn coi Mỹ là "một phần máu thịt", cho biết việc Washington quay lưng với Copenhagen khiến anh cảm thấy "như bị ruồng bỏ".

"Tôi cứ nghĩ chúng ta đã có một mối quan hệ thực sự tốt đẹp. Hóa ra không phải vậy", anh nói.

Bà Liv Storrud, mẹ của thiếu tá Anders Johan Staehr Storrud, người thiệt mạng khi bị Taliban phục kích tại tỉnh Helmand, Afghanistan, vào năm 2007, cho biết con trai bà tham chiến vì "tình đoàn kết tuyệt đối với Mỹ". Những gì đang diễn ra khiến bà cảm thấy đau buồn và phẫn nộ.

"Khi Anders qua đời, tôi đã tìm thấy niềm an ủi khi biết rằng con mình ngã xuống vì điều mà nó tin tưởng. Thật may mắn khi nó không thể nghe hay đọc được tuyên bố của JD Vance", bà nói, đề cập tới phát ngôn từ Phó tổng thống Mỹ rằng Đan Mạch "không phải một đồng minh tốt" vào tháng 3 năm ngoái trong chuyến thăm nước này.

Andersen, trung úy lực lượng Cận vệ Hoàng gia Đan Mạch, cho biết cha mẹ ông từng sống ở Mỹ trước khi ông ra đời và bản thân ông cũng được nuôi dưỡng với "niềm say mê sâu sắc" dành cho nước Mỹ.

Tại Afghanistan, các binh sĩ Đan Mạch và thủy quân lục chiến Mỹ từng thân thiết đến mức những người lính Mỹ đã đặt mua quân phục Đan Mạch để mặc trong căn cứ. Kỷ niệm đó giờ đây tan vỡ.

"Tôi cứ hình dung ra cảnh mình đang đứng giữa sa mạc Helmand cùng một nhóm lính thủy quân lục chiến và đột nhiên họ chĩa súng về phía tôi", ông nói.

VietBF@sưu tập

Các nhà lãnh đạo EU đã cứng rắn hơn trong lập trường và muốn Ủy ban châu Âu chuẩn bị kích hoạt vũ khí thương mại mạnh nhất nhằm vào Mỹ nếu Tổng thống Donald Trump không rút lại các đe dọa liên quan tới Greenland - theo Politico.

Theo 5 nhà ngoại giao nắm rõ tình hình, Đức đã cùng Pháp tuyên bố sẽ yêu cầu Ủy ban châu Âu xem xét việc triển khai Công cụ Chống Cưỡng ép (Anti-Coercion Instrument – ACI) tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp của các lãnh đạo EU ở Brussels vào tối thứ Năm 22/1.

Động thái của Berlin đưa EU tiến gần hơn tới một phản ứng cứng rắn, trong bối cảnh những phát ngôn leo thang của ông Trump về lãnh thổ thuộc Đan Mạch này cùng các nước ủng hộ đã khiến nhiều thủ đô chủ chốt ở châu Âu cứng rắn hơn trong quan điểm về cách thức châu Âu cần đáp trả.

“Mức độ quyết tâm này đã hình thành từ vài ngày nay” - một nhà ngoại giao cho biết. “Chúng tôi cảm nhận được điều đó trong các cuộc tiếp xúc song phương… có sự ủng hộ rất rộng rãi rằng EU phải chuẩn bị cho mọi kịch bản, và điều đó cũng có nghĩa là mọi công cụ đều được đặt lên bàn”.

Những gì các chính phủ yêu cầu Ủy ban châu Âu sẽ phụ thuộc phần lớn vào những phát biểu của Tổng thống Mỹ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos vào thứ Tư. Trong khi một số lãnh đạo châu Âu đang tìm cách sắp xếp gặp ông Trump bên lề Davos để thuyết phục ông không áp thuế, họ đồng thời cũng chuẩn bị cho khả năng ông sẽ thực hiện các lời đe dọa của mình.

Hôm thứ Bảy, ông tuyên bố sẽ áp mức thuế 10% đối với các đồng minh NATO phản đối động thái của ông nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, bao gồm Pháp, Đức, Đan Mạch, Hà Lan, Anh, Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan. Sau đó, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục leo thang đe dọa áp mức thuế 200% đối với rượu vang và Champagne của Pháp.

Bên cạnh công cụ chống cưỡng ép - còn được gọi là “bazooka thương mại” - các lãnh đạo EU cũng thảo luận khả năng sử dụng một gói trả đũa đã được chuẩn bị trước, theo đó sẽ áp thuế đối với 93 tỷ euro hàng xuất khẩu của Mỹ. Hai nhà ngoại giao EU cho biết có khả năng EU sẽ áp thuế trước, trong khi Ủy ban châu Âu tiến hành quy trình phức tạp hơn để kích hoạt công cụ thương mại quyền lực này.


“Có sự hội tụ với phía Đức, một sự thức tỉnh từ phía họ rằng chúng ta phải chấm dứt sự ngây thơ” - một quan chức cấp cao của Pháp nói, ám chỉ việc sử dụng "bazooka" nhằm vào Washington. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là người tích cực thúc đẩy bước đi này, nhưng nhiều thủ đô khác vẫn thận trọng do lo ngại nó có thể kích hoạt các biện pháp đáp trả tiếp theo từ ông Trump, cũng như những tổn thất tiềm tàng đối với nền kinh tế của họ.

Cách nhìn trong nội bộ chính phủ Đức dường như cho rằng để tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện với Mỹ, khối này cần thiết lập một biện pháp răn đe đủ mạnh.

“Chúng tôi có một bộ công cụ trong tay, và chúng tôi đồng ý rằng không muốn sử dụng chúng. Nhưng nếu buộc phải dùng, thì chúng tôi sẽ dùng” - Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói với các phóng viên hôm thứ Hai.

Công cụ thương mại này là một trong những đòn bẩy quan trọng nhất của EU đối với Mỹ, bởi nó bao gồm nhiều biện pháp khả dĩ như áp thuế, hạn chế xuất khẩu các mặt hàng chiến lược, hoặc loại các công ty Mỹ khỏi các gói thầu. Quyết định sử dụng công cụ này sẽ không được đưa ra một cách nhẹ nhàng, vì nó sẽ gây tác động đáng kể tới nền kinh tế EU.

Lần gần nhất EU cân nhắc sử dụng “bazooka” nhằm vào Mỹ là khi ông Trump áp đặt các mức thuế đơn phương đối với khối vào năm 2025 – châu Âu đã lùi bước trước ngưỡng cửa đối đầu. Tuy nhiên lần này, theo các nhà ngoại giao EU, các quốc gia thành viên có mức độ chấp nhận “đau đớn” cao hơn.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là người đi đầu thúc đẩy động thái này, nhưng các thủ đô khác vẫn dè dặt trước nguy cơ nó kích hoạt thêm các biện pháp từ Trump cũng như những chi phí tiềm tàng đối với nền kinh tế của họ.

“Đây là một tình thế rất khác so với mùa hè năm ngoái, khi đó chỉ đơn thuần là một tranh chấp thương mại” - một nhà ngoại giao nói. “Khi ấy, các nước không muốn sa vào tranh cãi xem mức thuế nên là 10 hay 15%, nhất là khi chúng ta còn phụ thuộc vào Mỹ. Nhưng giờ đây, chúng ta không còn ở trạng thái ‘có thể làm thì làm’, mà là ‘bắt buộc phải làm’” -

Việc kích hoạt ACI sẽ cần sự ủng hộ của ít nhất 15 quốc gia trong Hội đồng EU.

Các nhà ngoại giao hy vọng đồng minh của Trump là Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cũng sẽ tham gia ủng hộ. Với vị thế là nền kinh tế lớn thứ ba EU, việc Ý nhập cuộc sẽ là một biểu hiện quan trọng của sự đoàn kết trong khối.

Hiện tại, Rome cho biết họ muốn tiếp tục các cuộc trao đổi nhằm hạ nhiệt với Washington, trong khi lập trường của một đồng minh tiềm năng khác là Ba Lan vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, khi lập trường của Pháp và Đức đang hội tụ, áp lực buộc Rome và Warsaw phải đứng cùng hàng ngũ với phần còn lại của EU sẽ gia tăng mạnh mẽ.

Yếu tố then chốt đối với sự thay đổi lập trường của Đức trong việc đáp trả ông Trump là sự ủng hộ của giới công nghiệp.

Ông Bertram Kawlath, Chủ tịch Hiệp hội các nhà chế tạo máy Đức (VDMA), kêu gọi Brussels cân nhắc sử dụng công cụ chống cưỡng ép, bất chấp thực tế rằng ngành cơ khí châu Âu “đã chịu tác động bất cân xứng từ các mức thuế của Mỹ.”

Vietbf @ Sưu tầm

Tổng thống Trump thông báo đã cùng lãnh đạo NATO đạt được một khuôn khổ cho thỏa thuận về Greenland mà ông cảm thấy hài lòng, rút lại cảnh báo áp thuế với châu Âu.

"Nhờ cuộc gặp rất hiệu quả giữa tôi và Tổng thư ký NATO Mark Rutte, chúng tôi đã hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai liên quan đến Greenland và, thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực. Giải pháp này, nếu được hoàn tất, sẽ mang lại lợi ích lớn cho Mỹ và tất cả thành viên NATO", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 21/1.

Tổng thống Trump cho biết dựa trên cơ sở này, ông sẽ không áp dụng các mức thuế quan dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2 với các đồng minh châu Âu. Các bên đang thảo luận liên quan Vòm Vàng và Greenland, thông tin thêm sẽ được công bố sau.

"Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff và một số nhân sự khác, khi cần thiết, sẽ phụ trách các cuộc đàm phán và sẽ báo cáo trực tiếp cho tôi", ông Trump tiếp tục. "Xin cảm ơn sự quan tâm của quý vị đối với vấn đề này".

Hiện chưa rõ nội dung cụ thể của khuôn khổ. Truyền thông Mỹ đưa tin khuôn khổ có 6 điểm chính. Mỹ sẽ kiểm soát một số khu vực nhỏ, tham gia khai thác khoáng sản ở Greenland, thỏa thuận kéo dài vô thời hạn, mục tiêu là ngăn chặn ảnh hưởng của Nga. Thỏa thuận sẽ bao gồm hệ thống phòng thủ Vòm Vàng và mở đường cho đầu tư hạ tầng do Mỹ hậu thuẫn vào hòn đảo tự trị.


Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc họp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ ngày 21/1. Ảnh: AP

Trả lời báo giới tại Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Trump nói thỏa thuận mang lại "tất cả những gì chúng tôi muốn" và sẽ có hiệu lực "mãi mãi". Ông tỏ ra do dự khi được hỏi liệu Mỹ có giành được chủ quyền đối với hòn đảo Greenland hay không.

"Đây là một thỏa thuận dài hạn mang tính quyết định", ông Trump phản hồi. "Tôi cho rằng thỏa thuận này đặt tất cả các bên vào vị thế rất tốt, đặc biệt là về an ninh, khoáng sản và mọi yếu tố khác. Đó là thỏa thuận mà mọi người đã nhanh chóng đón nhận, thực sự tuyệt vời cho Mỹ, giúp chúng tôi đạt được mọi điều mình mong muốn".

NATO cùng ngày xác nhận Tổng thư ký Rutte đã có cuộc họp "rất hiệu quả" với Tổng thống Trump về an ninh khu vực Bắc Cực, bên lề hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới đang diễn ra ở Davos.

"Những cuộc thảo luận giữa các đồng minh NATO về khuôn khổ mà Tổng thống đề cập sẽ tập trung vào việc bảo đảm an ninh Bắc Cực thông qua nỗ lực tập thể, đặc biệt là 7 quốc gia NATO ở khu vực Bắc Cực", người phát ngôn NATO Allison Hart nói.

Bà Hart thêm rằng giới chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục đàm phán để đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc sẽ không bao giờ có được chỗ đứng về kinh tế hay quân sự tại hòn đảo.

Vị trí đảo Greenland. Đồ họa: BBC
Vị trí đảo Greenland. Đồ họa: BBC

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2. Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông Trump thúc đẩy nỗ lực để Mỹ kiểm soát hòn đảo với thái độ ngày càng quyết liệt, khiến căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu gia tăng. Tổng thống Mỹ trước đó không loại trừ biện pháp quân sự và dọa áp thuế từ ngày 1/2 với 8 quốc gia châu Âu cho đến khi đạt được thỏa thuận mua hòn đảo.

Khi phát biểu tại Davos ngày 21/1, ông Trump đã cam kết không sử dụng vũ lực trong vấn đề Greenland, động thái được giới chức Đan Mạch và Greenland hoan nghênh. Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof nói Mỹ và châu Âu giờ đây "đang trên con đường xuống thang căng thẳng".

VietBF@sưu tập

(Minh họa)
Một nhóm các chuyên gia nghiên cứu ở Châu Âu đã đưa ra kết luận cho rằng phụ nữ lúc mang thai uống thuốc có dược chất paracetamol (còn có tên gọi khác là acetaminophen) với liều lượng phù hợp theo chỉ định của bác sĩ, con của họ sinh ra vẫn khỏe mạnh bình thường mà không bị các tổn thương não gây hại đến trí tuệ, bao gồm bệnh tự kỷ hoặc tăng động giảm chú ý (ADHD).

* Paracetamol/acetaminophen có trong các loại thuốc giảm đau, hạ sốt như Tylenol, Panadol, Decolgen, Efferalgan…
Cuộc nghiên cứu này được cho thực hiện nhằm phản đối lời tuyên bố của tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra hồi tháng 9/25, khi ông này nói rằng phụ nữ đang mang thai mà uống thuốc paracetamol thì con cái sinh ra của họ có thể bị chứng tự kỷ, vì vậy ông TT đã khuyên họ hãy cố gắng chịu đựng đau đớn và không nên uống thuốc khi đang có thai.

Tác giả chính của cuộc nghiên cứu kể trên là Asma Khalil, giáo sư sản phụ khoa và y học bào thai tại trường ĐH London (Anh), cùng với nhóm 7 chuyên gia nghiên cứu khác ở các nước Châu Âu. Họ đã cho phân tích tổng hợp 43 cuộc nghiên cứu khác nhau có liên quan đến vấn đề này, đặc biệt là tập trung vào các nghiên cứu có sự so sánh anh chị em cùng một mẹ sinh ra, ví dụ lúc mang thai đứa bé này thì người mẹ từng bị cảm sốt và có uống paracetamol, nhưng khi mang thai đứa khác lại không có uống.

Số lượng trẻ em được theo dõi trong nghiên cứu là 260,000 em bị phổ tự kỷ, 335,000 em bị tăng động và 405,000 em bị khuyết tật về trí tuệ. Chủ yếu từ các cuộc nghiên cứu có thời gian theo dõi dài hạn, trên 5 năm.

Kết quả, các chuyên gia nghiên cứu Châu Âu đưa ra kết luận cho rằng, "Không có mối liên quan mật thiết nào giữa việc lúc mang thai mà sản phụ có uống paracetamol thì con của họ có khả năng bị tự kỷ, ADHD hoặc bị khuyết tật về trí tuệ".

Giáo sư Asma Khalil cho biết: Paracetamol an toàn khi sử dụng trong thai kỳ, khi uống với liều lượng phù hợp theo lời khuyến cáo của bác sĩ. Các bằng chứng tốt nhất hiện tại là không có mối liên quan mật thiết nào giữa paracetamol và bệnh tự kỷ, tăng động hoặc khuyết tật ở não bộ.

Trước đây, các bác sĩ sản khoa đều cho rằng, paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt duy nhất an toàn để uống khi mang thai, đồng thời họ sẽ kê toa với liều lượng nhỏ nhất, thời gian uống ít nhất để làm giảm đau/hạ sốt, vì nếu sản phụ bị sốt cao mà không hạ sốt thì sẽ xảy ra nguy cơ cho thai nhi (bị sảy thai, tổn thương não, v..v...) còn cao hơn so với việc cho uống thuốc.

Theo Reuters