Tuần trước, ông Trump đã bật đèn xanh cho đề xuất áp thuế 500% nhắm vào bất kỳ quốc gia nào tiếp tục mua dầu, các sản phẩm của dầu hoặc uranium của Nga. Động thái này là nỗ lực của Washington nhằm gia tăng áp lực lên Moscow để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột với Ukraine.

Dự luật sẽ cho phép áp dụng thuế thứ cấp, tức trừng phạt các nước thứ ba tiếp tục giao dịch năng lượng của Nga thay vì chỉ trừng phạt riêng Nga. Vì thế, Ấn Độ trở thành một trong những nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất nếu dự luật này được thông qua.

Gần một nửa thuế nhập khẩu mà Mỹ áp đặt trước đó có liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu thô của Nga, góp phần đẩy mức thuế đối với một số mặt hàng của Ấn Độ lên tới 50%.

Nhà cựu ngoại giao Ấn Độ Srikumar Menon cho biết: “Xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ chắc chắn sẽ bị gián đoạn nghiêm trọng nếu dự luật thuế quan 500% do ông Trump đề xuất được thông qua”.

Ông cho biết mức thuế trừng phạt như vậy sẽ làm suy yếu khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Ấn Độ trong các lĩnh vực sản xuất chủ chốt như dệt may, phụ tùng ô tô và hàng tiêu dùng. Ấn Độ sẽ phải định hướng lại dòng chảy thương mại sang châu Âu, ASEAN và châu Phi.

Mặc dù dự luật đã nhận được sự ủng hộ của ông Trump, nhưng vẫn chưa được ban hành thành luật.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Randhir Jaiswal cho biết trong một cuộc họp báo tuần trước rằng chính phủ đang theo dõi sát sao các diễn biến và nhấn mạnh lại nguyên tắc của đất nước trong việc duy trì an ninh năng lượng.

Ông nói: “Cách tiếp cận của chúng tôi là chúng tôi quan tâm đến tình hình thị trường toàn cầu và môi trường hiện tại, đồng thời cũng ghi nhớ nhiệm vụ cấp thiết là đảm bảo 1,4 tỷ người dân được cung cấp năng lượng với giá cả phải chăng”.

Dầu thô Nga chiếm khoảng 1/4 lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ trong năm 2025. Các nhà phân tích cảnh báo rằng Delhi khó có thể ngừng hoàn toàn việc mua dầu Nga.

Ông Randhir Jaiswal cho biết thêm rằng Delhi sẽ hướng tới việc đa dạng hóa nhập khẩu từ Trung Đông và Mỹ, đồng thời tìm kiếm các miễn trừ hoặc thậm chí là tuân thủ theo từng giai đoạn. Việc giảm phụ thuộc dầu Nga một cách có kiểm soát sẽ giúp Ấn Độ cân bằng nhu cầu năng lượng.

Lượng dầu thô Ấn Độ nhập từ Nga trong tháng 12 đã giảm 29% so với tháng trước đó, theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch. Sự sụt giảm này chủ yếu do nhà máy lọc dầu lớn Jamnagar giảm nhập khẩu.

Phó giám đốc nghiên cứu chiến lược Vivek Mishra tại Tổ chức Nghiên cứu Quan sát viên, cảnh báo rằng thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ sẽ bị đình trệ nếu mức thuế quan cao được áp đặt.

“Theo tôi, mức thuế 500% là vô lý. Tôi nghĩ đó là một chiến thuật nhằm buộc Ấn Độ phải ngồi vào bàn đàm phán và mở cửa một số lĩnh vực cho Mỹ mà nước này vẫn đang phản đối”, ông nói.

Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Ấn Độ, nhận khoảng 18% tổng lượng hàng xuất khẩu. Ấn Độ đã phản đối những nỗ lực của Mỹ nhằm nới lỏng đối với nông sản và sản phẩm sữa. Ngoài ra, Ấn Độ vẫn phát tín hiệu sẵn sàng giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều ngành công nghiệp.

Các chuyên gia cho biết diễn biến các cuộc đàm phán cho thấy hầu hết khác biệt cơ bản đã được giải quyết. Tuy nhiên, đôi bên đều có những áp lực chiến lược để đạt được thỏa thuận thương mại.

Ấn Độ là nền kinh tế lớn thứ năm thế giới xét theo GDP danh nghĩa và là một trong những thành viên chủ chốt của khối BRICS. Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), với tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh, Ấn Độ đang trên đà trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, dự kiến vượt Đức năm 2027. Cuối năm 2025, Ấn Độ tuyên bố đã vượt Nhật Bản để trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới. Tuy nhiên, việc xác nhận chính thức còn phụ thuộc vào dữ liệu dự kiến công bố vào năm 2026.

Theo SCMP

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đe dọa tấn công Iran thêm một lần nữa sau đòn không kích bất ngờ năm ngoái. Dưới đây là những loại vũ khí Mỹ có thể sử dụng nếu mở đòn tấn công mới vào nước này, theo CNN.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump từng ca ngợi chiến dịch không kích các cơ sở hạt nhân Iran năm ngoái là một trong những thành công quân sự lớn nhất của Mỹ. Khi đó, các máy bay ném bom tàng hình B-2 của Không quân Mỹ đã thả 14 quả bom xuyên phá hạng nặng – loại lớn nhất thế giới – xuống hai cơ sở hạt nhân của Iran, mà không gây thương vong cho binh sĩ Mỹ hay làm mất bất kỳ máy bay nào trong chiến dịch có sự tham gia của hàng chục tiêm kích, máy bay tiếp dầu và phương tiện yểm trợ.

Giờ đây, Tổng thống Trump lại đe dọa tấn công Iran thêm một lần nữa, lần này với lý do thể hiện sự ủng hộ đối với hàng trăm nghìn người Iran đang xuống đường phản đối chính quyền cứng rắn tại Tehran.
Thế khó của Mỹ

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, một cuộc tấn công mới của Mỹ khó có thể lặp lại mô hình “đánh một lần rồi rút” nhắm vào các mục tiêu hạt nhân của Iran như mùa hè năm ngoái. Nếu nhằm ủng hộ phong trào biểu tình, các đòn đánh sẽ phải tập trung vào hệ thống chỉ huy và những mục tiêu liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), lực lượng bán quân sự Basij và cảnh sát Iran – những tổ chức trực tiếp tham gia trấn áp biểu tình.

Vấn đề là phần lớn các trung tâm chỉ huy này lại nằm trong khu vực đông dân cư. Điều đó làm gia tăng nguy cơ các cuộc không kích của Mỹ gây thương vong cho chính những thường dân mà ông Trump tuyên bố muốn bảo vệ. Theo giới phân tích, kịch bản này có thể phản tác dụng, trao cho chính quyền Iran một chiến thắng tuyên truyền và khiến ngay cả những người dân mong muốn cải cách cũng quay lưng với Mỹ.

“Bất cứ hành động nào của Mỹ cũng phải cực kỳ chính xác, không được gây thương vong ngoài IRGC”, ông Carl Schuster, cựu đại tá Hải quân Mỹ và hiện là nhà phân tích quân sự tại Hawaii, nhấn mạnh. Theo ông, việc làm dân thường thiệt mạng – dù chỉ là ngoài ý muốn – có thể khiến Mỹ bị nhìn nhận như một thế lực ngoại bang muốn áp đặt và thống trị Iran, thay vì đóng vai trò “giải phóng”.

Mỹ có thể đánh vào đâu?

Theo ông Peter Layton, chuyên gia thuộc Viện châu Á Griffith (Australia), Mỹ có nhiều lựa chọn mục tiêu, song tất cả đều đi kèm rủi ro. Bởi Tehran đã rút kinh nghiệm từ các cuộc tấn công của Israel trước đó nhằm vào tướng lĩnh và các nhà khoa học hạt nhân Iran.

Việc tấn công nhà riêng hoặc văn phòng của các lãnh đạo Iran có thể không mang nhiều giá trị quân sự, nhưng sẽ mang ý nghĩa biểu tượng mạnh mẽ, như một thông điệp gửi tới người biểu tình. Ngoài ra, Washington cũng có thể “đánh vào túi tiền” của giới lãnh đạo Iran và IRGC, vốn kiểm soát mạng lưới doanh nghiệp và hoạt động kinh tế rộng khắp. Theo ước tính của chính phủ Australia, IRGC nắm quyền chi phối từ một đến 2/3 GDP của Iran.

Mục tiêu, theo ông Schuster, là khiến ban lãnh đạo và binh sĩ IRGC phải lo cho sự sống còn của chính họ nhiều hơn là bảo vệ chế độ.
Mỹ có thể dùng loại vũ khí nào?

Không giống chiến dịch tấn công các cơ sở hạt nhân vốn dựa vào máy bay ném bom B-2, các mục tiêu phân tán hiện nay có thể phù hợp hơn với nhiều loại vũ khí khác.

Theo các chuyên gia, tên lửa hành trình Tomahawk có độ chính xác cao là một lựa chọn hàng đầu. Những tên lửa này có thể được phóng từ tàu ngầm hoặc tàu chiến Mỹ ở ngoài khơi xa, giúp giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ Mỹ.

Một lựa chọn khác là tên lửa hành trình không đối đất JASSM, mang đầu đạn xuyên phá nặng khoảng 450 kg và có tầm bắn lên tới 1.000 km. JASSM có thể được phóng từ nhiều loại máy bay Mỹ, từ tiêm kích F-15, F-16, F-35 cho đến các oanh tạc cơ B-1, B-2 và B-52. Máy bay không người lái (drone) cũng là phương án khả thi.

Các nhà phân tích cho rằng Mỹ khó sử dụng máy bay có người lái để thả bom tầm ngắn hoặc bom rơi tự do, vì rủi ro quá cao. Trong bối cảnh tàu sân bay Mỹ gần nhất đang ở cách xa Trung Đông hàng nghìn km, các cuộc không kích – nếu xảy ra – nhiều khả năng sẽ xuất phát từ các căn cứ không quân trong khu vực Vịnh Ba Tư hoặc từ khoảng cách rất xa, với sự hỗ trợ của máy bay tiếp dầu.
“Trình diễn quân sự”

Dù lựa chọn phương án nào, giới phân tích tin rằng một cuộc tấn công mới – nếu xảy ra – sẽ mang tính “trình diễn” cao. “Chính quyền Trump ưa thích những hành động kịch tính, gây chú ý mạnh với truyền thông”, ông Layton nói. Các đòn đánh nhiều khả năng sẽ nhanh gọn, ngắn hạn và hạn chế tối đa rủi ro cho lực lượng Mỹ.

Một trong những mục tiêu “dễ đánh và an toàn nhất”, theo ông Layton, là các cơ sở dầu mỏ của Iran ở Vịnh Ba Tư – vừa gây thiệt hại kinh tế lâu dài cho Tehran, vừa tạo ra hình ảnh khói lửa đủ sức thu hút truyền thông toàn cầu.

Một máy bay vận tải quân sự Lockheed C-130 Hercules chở binh sĩ Đan Mạch và Pháp đã hạ cánh xuống trung tâm chỉ huy của Lực lượng Vũ trang Đan Mạch gần Nuuk, thủ phủ của Greenland tối 14/1.

Gần như cùng thời điểm, một máy bay khác của Đan Mạch cũng hạ cánh xuống Kangerlussuaq, ở phía tây Greenland. Cả hai máy bay được cho là đã bay với hệ thống nhận dạng bị tắt.

Lực lượng Đức và Bắc Âu chuẩn bị tham gia nhiệm vụ

Muộn hơn trong ngày thứ Năm, 13 binh sĩ Đức đầu tiên dự kiến sẽ tới Greenland trong khuôn khổ một nhiệm vụ trinh sát kéo dài hai ngày. Theo Bộ Quốc phòng Đức, Bundeswehr đặt mục tiêu đánh giá các hình thức tham gia quân sự khả thi nhằm hỗ trợ Đan Mạch bảo đảm an ninh khu vực, trong đó có giám sát hàng hải.

Thụy Điển và Na Uy cũng đã thông báo kế hoạch điều quân tới hòn đảo này.

Triển khai ngoài khuôn khổ NATO

Theo tờ Bild, nhiệm vụ này được điều phối trực tiếp từ Copenhagen, thay vì thông qua các cơ chế của NATO, và Mỹ không tham gia. Công tác chuẩn bị được cho là đã diễn ra trong nhiều ngày và được tiến hành trong bí mật, trong bối cảnh những tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn sở hữu Greenland.

Các đơn vị đầu tiên chỉ được triển khai tới Greenland sau khi các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ tại Nhà Trắng kết thúc mà không đạt kết quả.

Đàm phán thất bại và yêu sách của Mỹ đối với Greenland

Hôm thứ Tư, các bộ trưởng ngoại giao Đan Mạch và Greenland đã rời Nhà Trắng chưa đầy một tiếng rưỡi sau khi bắt đầu cuộc đàm phán với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống J.D. Vance.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen mô tả cuộc gặp ngày 14/1 là thẳng thắn và mang tính xây dựng, nhưng cho biết không có thỏa thuận nào đạt được. Ông lưu ý rằng lập trường của Mỹ, nước tìm cách “chiếm đoạt” Greenland, vẫn không thay đổi. Tuy nhiên Đan Mạch và Mỹ đã quyết định thành lập một nhóm cấp cao để xây dựng các biện pháp giải quyết những lo ngại về an ninh của Mỹ liên quan đến Greenland.

Ông Trump khẳng định hòn đảo này có ý nghĩa sống còn đối với an ninh quốc gia Mỹ và cho rằng Đan Mạch sẽ bất lực nếu Nga hoặc Trung Quốc tìm cách chiếm đóng Greenland.

Ngoại trưởng Greenland bật khóc

Đài phát thanh KNR của Greenland đưa tin, Ngoại trưởng Greenland Viviane Motzfeldt đã bật khóc trong một cuộc phỏng vấn sau cuộc gặp với các quan chức chính quyền Mỹ tại Nhà Trắng.

"Bà Viviane Motzfeldt đã bật khóc trong một cuộc phỏng vấn... Sau một cuộc gặp gỡ được giới truyền thông khắp thế giới theo sát suốt cả ngày... Bà Motzfeldt đã lên sóng trực tiếp trên đài phát thanh KNR - và tại đây, những cảm xúc của vị chính trị gia dày dạn kinh nghiệm và kín đáo này đã bộc lộ. Bà được hỏi liệu bà có giữ được bình tĩnh trong cuộc gặp với người Mỹ hay không, và giọng bà gần như run rẩy" - bản báo cáo cho biết.

Trong một cuộc phỏng vấn, bà Motzfeldt cho biết cơ quan của bà đã tích cực chuẩn bị cho cuộc họp và tạo cơ hội để người dân Greenland "sống an toàn".

"Mấy ngày qua thật khó khăn. Chúng tôi đã chuẩn bị, nhưng áp lực chỉ ngày càng gia tăng" - vị chính trị gia nói.

Hơn một thế kỷ rưỡi Mỹ quan tâm tới Greenland

Những nỗ lực của Mỹ nhằm giành quyền kiểm soát Greenland đã kéo dài hơn 150 năm. Sau khi mua Alaska từ Đế quốc Nga năm 1867, Ngoại trưởng Mỹ William Seward từng nghiêm túc cân nhắc việc mua Greenland và Iceland, coi khu vực này có tầm quan trọng chiến lược nhờ tài nguyên, trong đó có than đá. Tuy nhiên, khi đó không có đề nghị chính thức nào được đưa ra.

Năm 1910, dưới thời Tổng thống William Taft, các nhà ngoại giao Mỹ đã thảo luận về một cuộc trao đổi lãnh thổ có thể chuyển giao Greenland cho Mỹ, nhưng Đan Mạch bác bỏ ý tưởng này. Đến năm 1917, Mỹ mua quần đảo Tây Ấn thuộc Đan Mạch - nay là Quần đảo Virgin thuộc Mỹ - với giá 25 triệu USD.

Sau Thế chiến II, tầm quan trọng quân sự của Greenland trở nên rõ rệt. Năm 1946, chính quyền Tổng thống Harry Truman chính thức đề nghị trả cho Đan Mạch 100 triệu USD bằng vàng để mua hòn đảo, cho rằng Greenland không có nhiều giá trị đối với Đan Mạch nhưng lại thiết yếu đối với an ninh Mỹ. Đan Mạch từ chối, song cho phép Mỹ thành lập căn cứ Pituffik, hay còn gọi là căn cứ Thule, vào năm 1951. Đề nghị mua Greenland này chỉ được công bố vào năm 1991.

Ông Trump khơi lại vấn đề

Ông Trump lần đầu công khai đề xuất mua Greenland vào tháng 8/2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Sau đó, ông mô tả ý tưởng này là hấp dẫn về mặt chiến lược và ví nó như một thương vụ bất động sản lớn. Những phát ngôn này đã gây ra một vụ bê bối ngoại giao, sau khi Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen gọi ý tưởng đó là phi lý, khiến ông Trump hủy chuyến thăm dự kiến tới Đan Mạch.

Sau khi tái đắc cử, ông Trump một lần nữa coi Greenland là ưu tiên. Tháng 12/2024, ông tuyên bố việc kiểm soát hòn đảo này là điều tuyệt đối cần thiết đối với an ninh quốc gia Mỹ.

Tháng 1/2026, ông Trump tái khẳng định ý định giành quyền kiểm soát Greenland, không loại trừ việc sử dụng vũ lực, và bổ nhiệm Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên về Greenland. Ông Landry cho rằng Đan Mạch đã chiếm đóng hòn đảo sau Thế chiến II, vi phạm các chuẩn mực của Liên Hợp Quốc, và nói rằng Greenland nên đối xử với Mỹ bằng sự hiếu khách thay vì thù địch.

“Lịch sử rất quan trọng. Mỹ đã bảo vệ chủ quyền của Greenland trong Thế chiến II khi Đan Mạch không thể làm được. Sau chiến tranh, Đan Mạch tái chiếm hòn đảo trong khi phớt lờ và bỏ qua các quy trình của Liên Hợp Quốc,” ông Landry nói.

Những cáo buộc về mối đe dọa nước ngoài bị bác bỏ

Ngày 11/1, ông Trump nói với các phóng viên trên máy bay rằng Mỹ sẽ giành quyền kiểm soát Greenland “bằng cách này hay cách khác”. Ông cho rằng việc phòng thủ của hòn đảo chỉ dựa vào “hai chiếc xe trượt tuyết kéo bằng chó”, trong khi Nga và Trung Quốc lại có tàu tuần dương và tàu ngầm hoạt động trong khu vực.

“Các bạn có biết không? Hai chiếc. Xe trượt chó. Trong khi cùng lúc đó có tàu tuần dương và tàu ngầm của Nga, và tàu tuần dương cùng tàu ngầm của Trung Quốc. Chúng ta không thể cho phép điều đó” - ông Trump nói.

Tuy nhiên, người dân Greenland nói với Financial Times rằng họ không quan sát thấy bất kỳ tàu thuyền nào của Nga hay Trung Quốc gần hòn đảo này, qua đó bác bỏ các tuyên bố của ông Trump về mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Moscow và Bắc Kinh.

Một thực tế phũ phàng vừa được Euractiv chỉ ra: Những tuyên bố hùng hồn về “quyền lực quân sự” của Liên minh châu Âu (EU) hầu như không có tác dụng gì trước cuộc khủng hoảng Greenland đang leo thang mà người châm ngòi là Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nỗ lực của châu Âu nhằm “hạ nhiệt” căng thẳng xung quanh Greenland đã thất bại rõ rệt, Euractiv bình luận. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen rời Nhà Trắng sau cuộc gặp trực tiếp với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio trong tâm trạng nặng nề đến mức phải tìm ngay một điếu thuốc.

Cuộc đối thoại, được mô tả là “thẳng thắn”, chỉ dẫn đến một kết quả duy nhất: thành lập một “nhóm công tác” để bàn thảo những yêu sách vốn đã gần như không thể dung hòa giữa Copenhagen và Washington.

Bất đồng cốt lõi giữa Đan Mạch và Mỹ vẫn nguyên vẹn. Chỉ vài giờ sau cuộc gặp, Tổng thống Donald Trump tuyên bố tại Phòng Bầu dục rằng, ông vẫn có ý định kiểm soát Greenland và “Đan Mạch không thể làm gì để ngăn cản”.

Ông Rasmussen phải nhấn mạnh rằng người dân Greenland sẽ không bao giờ chọn gia nhập Mỹ, ngay cả khi Washington đưa ra mức giá được đồn đoán lên tới 700 tỷ USD. “Người ta giao thương với nhau, chứ không mua bán con người”, ông nói sau đó trên Fox News.

Trong khi đó, tại Brussels, các quan chức EU dường như đang sống trong một thực tại khác. Chỉ vài giờ trước cuộc gặp căng thẳng ở Washington, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố tham vọng biến EU thành một “siêu cường quân sự”. Bà cũng khẳng định rằng đề xuất khoản vay bồi thường cho Ukraine – từng thất bại thảm hại tại Hội đồng châu Âu tháng 12 – “vẫn còn trên bàn”.

Khoảng cách giữa lời nói và thực tế ngày càng nới rộng. Ủy viên Quốc phòng EU Andrius Kubilius từng nêu ý tưởng thành lập một đạo quân EU 100.000 binh sĩ và một kiến trúc an ninh châu Âu mới, nhưng nhanh chóng bị chính Ủy ban châu Âu bác bỏ. Ông cũng cho rằng điều khoản phòng thủ chung của EU “chắc chắn” áp dụng cho Greenland – điều mà bà von der Leyen đã từ chối xác nhận.

Trong lúc EU nói nhiều về “tự chủ chiến lược”, các ủy viên châu Âu lại tỏ ra rời rạc và thiếu phối hợp. Đại diện cấp cao về đối ngoại Kaja Kallas thậm chí vắng mặt tại một cuộc họp báo quan trọng về Ukraine, dù vẫn đang ở Brussels.

Trên thực tế, châu Âu chưa hề rời xa Mỹ. Trong gói cho vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine, EU dự kiến cho phép khoảng 10 tỷ euro được dùng để mua vũ khí của Mỹ – vừa làm hài lòng phe MAGA, vừa khiến châu Âu phải gánh khoảng 3 tỷ euro tiền lãi mỗi năm.

Ngoài Brussels, một số thủ đô châu Âu như Paris và Berlin đã cử binh sĩ tới Greenland tham gia các cuộc tập trận theo đề nghị của Đan Mạch. Tuy nhiên, những động thái này chủ yếu mang tính biểu tượng, nhằm gửi tín hiệu rằng an ninh Bắc Cực đang được coi trọng. Không ai thực sự tin rằng châu Âu sẽ đối đầu quân sự với Mỹ vì Greenland.

Trong bối cảnh NATO lung lay, sáng kiến mới nhất của EU chỉ là một “chiến lược an ninh châu Âu” – thứ mà một nghị sĩ thuộc Đảng Nhân dân châu Âu (EPP) thẳng thắn gọi là “toàn lời nói suông”. Không có gì ngạc nhiên khi Tổng thống Trump tỏ ra hoàn toàn không bị lay chuyển liên quan đến tham vọng đối với Greenland.

Cuối cùng, Euractiv kết luận, rõ ràng khi đối diện với sức ép địa chính trị thực sự từ Washington, những khẩu hiệu về “siêu cường quân sự” của EU rõ ràng hiện vẫn chưa đủ sức cứu Greenland – hay thuyết phục bất kỳ ai khác.

Nga tiếp tục mở làn sóng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) trên khắp Ukraine, duy trì chiến dịch đánh phá mạnh vào hạ tầng thiết yếu hằng ngày của đối phương trong bối cảnh nhiệt độ xuống tới –15°C. Các cuộc tấn công dữ dội của Nga khiến ông Zelensky phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng trên toàn quốc.

Theo giới chức địa phương, các đợt tấn công đã đánh trúng nhiều tỉnh, phá hủy nhà dân, hệ thống năng lượng, gây gián đoạn điện và sưởi tại nhiều khu vực. Không quân Ukraine cho biết 89 trong tổng số 113 UAV đã bị bắn hạ, song hàng chục quả vẫn lọt qua và đánh trúng mục tiêu.

Nga tiếp tục sử dụng UAV và tên lửa tấn công dân thường và hạ tầng năng lượng, nhằm khiến người dân Ukraine chịu rét vì không điện, không sưởi, qua đó tìm cách bẻ gãy ý chí kháng cự của Kiev.
Thủ đô Kiev tiếp tục là mục tiêu giữa tình trạng mất điện kéo dài

Theo thông báo chính thức, UAV Nga tiếp tục tấn công Kiev trong ngày 14/1, kích hoạt hai đợt báo động không kích riêng rẽ vào buổi sáng. Nhiều tiếng nổ vang lên khắp thành phố khi hệ thống phòng không đánh chặn.

Một đám cháy bùng phát tại tầng 8 của một tòa nhà chung cư ở quận Obolonskyi sau một vụ nghi UAV đánh trúng. Tuy nhiên, nhà chức trách sau đó làm rõ rằng vụ cháy trên phố Heroiv Dnipra không liên quan trực tiếp đến UAV.

Tình trạng cắt điện khẩn cấp và gián đoạn hệ thống sưởi tại Kiev vẫn tiếp diễn sau các đợt tấn công trước đó của Nga. Tính đến ngày 12/1, 800 tòa nhà vẫn chưa có sưởi, trong khi nguồn điện ở khu vực bờ trái sông Dnipro liên tục chập chờn.

Tại tỉnh Kiev, cảnh sát phát hiện một đầu đạn UAV Nga chưa nổ ở quận Boryspil. Thiết bị này không phát nổ nhưng đe dọa nghiêm trọng an toàn dân thường trước khi được lực lượng công binh xử lý an toàn.

113 UAV và tên lửa được phóng từ nhiều hướng

Nga đã phóng 113 UAV tấn công và 3 tên lửa đạn đạo trong đêm, bắt đầu từ tối 13/1 và kéo dài sang 14/1. Các UAV – chủ yếu là Shahed và Gerbera – xuất phát từ các tỉnh của Nga và bán đảo Crimea bị chiếm đóng.

Lực lượng phòng không Ukraine đánh chặn 89 UAV và 1 tên lửa, song ít nhất 13 địa điểm trên toàn quốc bị đánh trúng, cùng với mảnh vỡ UAV rơi xuống thêm 3 vị trí khác. Một số UAV của Nga vẫn còn hoạt động trong không phận Ukraine sau làn sóng tấn công chính.
Dân thường hứng chịu thiệt hại tại Donetsk, Kharkov và Dnipropetrovsk

Tại tỉnh Donetsk, lực lượng Nga sử dụng hệ thống pháo phản lực phóng loạt Tornado-S bắn vào thành phố Kramatorsk, khiến một người đàn ông sinh năm 1964 thiệt mạng. Theo chính quyền quân sự thành phố, các đòn pháo đã đánh trúng nhà ở, kho bãi và nhiều công trình dân sự khác.

Ở tỉnh Kharkov, UAV Nga tập kích làng Zhukiv Yar, quận Kupiansk vào đêm 13/1. Hai người cao tuổi – một cụ ông 85 tuổi và một cụ bà 74 tuổi – bị sốc tâm lý nặng. Hai ngôi nhà một hộ gia đình, hai công trình phụ và một ô tô bị hư hại; hai đám cháy đã bùng phát, theo giới chức địa phương.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, Nga đồng thời sử dụng UAV và pháo binh. Thành phố Kryvyi Rih bị UAV đánh trúng, gây cháy và hư hại hạ tầng. Các đòn tấn công khác nhằm vào các quận Dniprovskiy, Synelnykove, Pavlohrad và Nikopol. Ba ngôi nhà riêng lẻ bị hư hại, nhưng không ghi nhận thương vong. Phòng không đã bắn hạ 17 UAV trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý, khu vực bờ trái thành phố Dnipro đã mất điện liên tục 5 ngày, sau các đợt tấn công trước đó của Nga.
Hệ thống năng lượng Ukraine chịu sức ép nặng nề,

Hệ thống năng lượng Ukraine vẫn đứng trước áp lực lớn do các đợt tấn công liên tục của Nga kết hợp với thời tiết giá rét khắc nghiệt. Quyền Bộ trưởng Năng lượng Artem Nekrasov cho biết Kiev và tỉnh Kiev là hai khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Các biện pháp cắt điện khẩn cấp vẫn đang được áp dụng, trong khi lịch cắt điện luân phiên trước đó tiếp tục bị đình chỉ. Riêng tại tỉnh Dnipropetrovsk, 74.000 hộ tiêu thụ đã mất điện qua đêm, trong đó 40.000 hộ vẫn chưa được khôi phục nguồn điện vào buổi sáng.

Ngoài ra, mất điện do thời tiết cũng được ghi nhận tại 12 khu dân cư thuộc các tỉnh Kiev và Chernihiv.

Trước sức ép ngày càng lớn lên hệ thống điện – sưởi giữa mùa đông khắc nghiệt, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã ban hành tình trạng khẩn cấp về năng lượng trên toàn quốc. Theo sắc lệnh, chính phủ Ukraine được trao quyền ưu tiên tuyệt đối cho việc bảo vệ, sửa chữa và phân bổ nguồn điện, nhiệt, đồng thời siết chặt tiêu thụ năng lượng ngoài nhu cầu thiết yếu, bao gồm việc cắt giảm hoạt động của một số ngành công nghiệp không trọng yếu.

Ông Zelensky cáo buộc rằng các cuộc tấn công có hệ thống của Nga nhằm vào hạ tầng năng lượng không chỉ là hành động quân sự, mà là chiến thuật chiến tranh mùa đông nhằm đẩy hàng triệu người dân vào cảnh thiếu điện, thiếu sưởi giữa giá rét, qua đó gây áp lực tâm lý và xã hội lên Ukraine.

Nhà lãnh đạo Ukraine kêu gọi người dân tiết kiệm điện tối đa, đồng thời thúc giục các đối tác phương Tây đẩy nhanh viện trợ thiết bị phòng không và máy biến áp, coi đây là yếu tố sống còn để duy trì hệ thống năng lượng và ổn định đời sống dân sự.