ASEAN Ông trùm “đế chế Prince Group” bị trục xuất về Trung Quốc: vụ bắt người làm rung chuyển mạng lưới lừa đảo xuyên biên giới

[Gibbs]

Một ông trùm nổi tiếng — người bị công tố liên bang Mỹ truy nã vì bị cáo buộc điều hành một trong những mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia lớn nhất châu Á — vừa bị bắt tại Campuchia và dẫn độ về Trung Quốc.

Nhân vật đó là Chen Zhi (38 tuổi), mang quốc tịch Trung Quốc và Campuchia. Bộ Nội vụ Campuchia cho biết vụ việc diễn ra sau nhiều tháng điều tra phối hợp giữa hai nước, và Campuchia đã tước quốc tịch của Chen trước khi trục xuất.

Chiến dịch được thực hiện theo yêu cầu của phía Trung Quốc, nhưng hiện vẫn chưa rõ Chen sẽ đối mặt những cáo buộc cụ thể nào tại Trung Quốc. Cùng bị bắt còn có hai công dân Trung Quốc khác.

Prince Group: vỏ bọc hào nhoáng của một “đế chế” bị cáo buộc bẩn tối
Chen Zhi là nhà sáng lập kiêm chủ tịch Prince Group, tập đoàn tự giới thiệu là một trong những “đại công ty” lớn của Campuchia, rót vốn vào địa ốc hạng sang, ngân hàng, khách sạn và các dự án xây dựng quy mô lớn.

Nhưng theo cáo buộc của công tố Mỹ, phần lấp lánh ấy chỉ là lớp sơn. Họ nói “đế chế” của Chen được nuôi bằng lao động cưỡng bức và lừa đảo tiền mã hóa, giăng bẫy nạn nhân khắp thế giới — có thời điểm bị cho là đem về cho Chen và đồng bọn tới 30 triệu USD mỗi ngày.

Mỹ – Anh trừng phạt, New York truy tố, và cú tịch thu tiền mã hóa “lớn nhất lịch sử”
Tháng 10, cơ quan chức năng Mỹ và Anh đã trừng phạt Prince Group cùng hàng chục đơn vị liên hệ, xếp họ vào diện tổ chức tội phạm xuyên quốc gia.

Tại New York, Chen bị truy tố vắng mặt với các cáo buộc như âm mưu rửa tiền và âm mưu gian lận qua mạng/viễn thông cùng nhiều cộng sự.

Đáng chú ý, phía Mỹ còn nói họ đã tịch thu 15 tỷ USD tiền mã hóa liên quan đến Chen sau một cuộc điều tra kéo dài nhiều năm — và mô tả đây là vụ tịch thu tài sản (forfeiture) lớn nhất trong lịch sử Bộ Tư pháp Mỹ.

Sau khi bản cáo trạng được công bố, nhiều nơi khác như Singapore, Thái Lan, Hong Kong, Đài Loan cũng đồng loạt thông báo phong tỏa hoặc thu giữ hàng trăm triệu USD tài sản có liên hệ.

Prince Group phản pháo: “bịa đặt để hợp thức hóa việc tịch thu tài sản”
Trước đó, Prince Group từng phủ nhận sai phạm, cho rằng các cáo buộc là “vô căn cứ” và nhằm “biện minh cho việc tịch thu tài sản trái pháp luật.”

Trong khi đó, truyền thông nhà nước Trung Quốc phát hình ảnh Chen bị còng tay, trùm đầu, được lực lượng an ninh áp giải rời máy bay sau khi về đến Trung Quốc. Bộ Công an Trung Quốc nói Chen đã bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hình sự theo luật, các vụ án liên quan đang điều tra tiếp, và gọi ông ta là cầm đầu một đường dây cờ bạc – lừa đảo online xuyên biên giới.

Họ cũng tuyên bố sẽ phát lệnh truy nã đối với nhóm “thành viên chủ chốt” đầu tiên của đường dây, và sẽ truy bắt tất cả kẻ đào tẩu.

Vì sao Campuchia phải ra tay? Áp lực quốc tế, và bài toán “né” tòa Mỹ – Anh
Campuchia thời gian gần đây chịu sức ép ngày càng lớn về các “cứ điểm lừa đảo” hoạt động trong lãnh thổ. Phía Bộ Nội vụ Campuchia nói vụ bắt nằm trong khuôn khổ hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia.

Liên Hiệp Quốc cũng cảnh báo các mạng lưới lừa đảo kiểu “scam hubs” đang tiến hóa và phình to ở quy mô chưa từng có, bất chấp những chiến dịch truy quét rầm rộ năm ngoái.

Một chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia nhận định: vụ bắt này phản ánh áp lực quốc tế đã chạm ngưỡng, khiến Phnom Penh khó tiếp tục “đứng yên”. Đồng thời, việc dẫn độ về Trung Quốc có thể giúp Campuchia giảm soi xét từ phương Tây, trong khi phù hợp với mong muốn của Bắc Kinh là giữ một vụ án nhạy cảm khỏi tòa Mỹ – Anh.

Dẫn độ về Trung Quốc: Mỹ gần như “mất tay” trong ngắn hạn
Các phân tích cho rằng việc Chen bị đưa về Trung Quốc khiến khả năng ông ta phải ra tòa ở Mỹ trở nên rất khó xảy ra trong tương lai gần. Lý do đơn giản: Trung Quốc không có hiệp ước dẫn độ với Mỹ, trong khi quan hệ hai nước đang căng thẳng vì cạnh tranh địa chính trị – kinh tế.

Nói thẳng ra, kết quả này gần như tạo ra một “lá chắn” giúp Chen thoát khỏi thẩm quyền xét xử của Mỹ, ít nhất là trước mắt.

“Pig butchering”: ngành công nghiệp lừa đảo 50–70 tỷ USD và những trại lao động cưỡng bức
Giới chuyên gia ước tính “công nghiệp lừa đảo toàn cầu” (phần lớn tập trung ở Đông Nam Á) trị giá khoảng 50–70 tỷ USD. Riêng năm 2023, nạn nhân tại Mỹ bị lừa mất ít nhất 10 tỷ USD.

Mấu chốt rùng rợn của hệ thống này là: nó dựa vào hàng trăm ngàn người bị buôn người hoặc dụ dỗ tới làm việc trong những khu phức hợp canh gác nghiêm ngặt, rồi bị ép thực hiện các cú lừa đầu tư hoặc tình cảm — kiểu “vỗ béo rồi thịt” (pig butchering) — móc sạch tiền tiết kiệm cả đời của nạn nhân.

Công tố Mỹ cáo buộc Chen và đồng phạm vận hành ít nhất 10 trại lao động cưỡng bức ở Campuchia từ năm 2015 để làm các kèo đầu tư tiền mã hóa, dưới đe dọa bạo lực. Tiền bẩn sau đó bị cáo buộc rửa qua doanh nghiệp, kèm theo hối lộ quan chức để né điều tra và các cuộc đột kích.

Theo cáo buộc, Prince Group là “ô dù” cho hơn 100 công ty bình phong, dùng để bơm dòng tiền rửa qua 12 quốc gia và vùng lãnh thổ, từ Singapore cho tới những nơi xa như St Kitts & Nevis.

Và tiền ấy, theo hồ sơ công tố, được ném vào tranh Picasso, máy bay riêng, bất động sản ở khu sang trọng London — cùng những phong bì trơn tru cho người có quyền.

Điều Bắc Kinh muốn: xử “êm”, và giữ kín những dây liên hệ nhạy cảm
Dù Chen có thể còn nhiều “món nợ pháp lý” ở Trung Quốc, các cáo buộc cụ thể vẫn mờ đục. Nhưng theo giới phân tích, Bắc Kinh có động cơ mạnh để xử nội bộ và hạn chế ồn ào, bởi đằng sau một đế chế như Prince Group là vô số mối ràng buộc: tiền, dự án, quan hệ khu vực — và cả những liên hệ nhạy cảm được cho là dính tới một số nhân vật có vị trí.

Vụ dẫn độ này vì thế không chỉ là chuyện “một ông trùm bị còng tay”. Nó là lời nhắc lạnh người rằng: trong thời đại tiền mã hóa và lừa đảo xuyên biên giới, có những “đế chế” mọc lên bằng nỗi sợ, bằng bạo lực, bằng nước mắt của người bị lừa… rồi một ngày, cũng có thể sụp xuống chỉ bằng một cú ký giấy trục xuất.