USA Máy bay tiếp dầu Mỹ rơi ở Iraq, 4 quân nhân thiệt mạng

[Gibbs]

Cuộc chiến với Iran đang bước vào một giai đoạn nặng nề hơn đối với Washington, không chỉ vì giá dầu leo thang hay mặt trận Trung Đông lan rộng, mà vì cái giá bằng sinh mạng của binh sĩ Mỹ đã hiện ra ngày một rõ. Vụ rơi một chiếc máy bay tiếp dầu KC-135 của Không quân Hoa Kỳ ở miền tây Iraq hôm thứ Năm, khiến bốn quân nhân thiệt mạng và hai người khác mất tích, đã đẩy tổng số binh sĩ Mỹ tử trận trong cuộc chiến này lên 11 người. Khi chiến tranh bắt đầu lấy đi mạng sống của những người trực tiếp tham chiến, mọi khẩu hiệu về “chiến dịch chính xác”, “kiểm soát được tình hình” đều trở nên nặng trĩu hơn.

Vụ rơi máy bay ở miền tây Iraq và những gì đã được xác nhận

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, chiếc máy bay gặp nạn là KC-135 Stratotanker, loại máy bay tiếp dầu trên không đóng vai trò sống còn trong các chiến dịch không kích tầm xa. Tai nạn xảy ra tại miền tây Iraq trong khuôn khổ chiến dịch mà Lầu Năm Góc gọi là Operation Epic Fury. CENTCOM cho biết có hai máy bay liên quan trong sự cố này: một chiếc rơi xuống, chiếc còn lại hạ cánh an toàn. Nhà chức trách quân sự Mỹ nhấn mạnh vụ việc không phải do hỏa lực đối phương cũng không phải do bắn nhầm từ phía bạn. Đến sáng thứ Sáu, quân đội Mỹ xác nhận bốn trong số sáu người có mặt trên máy bay đã thiệt mạng, còn công tác tìm kiếm hai quân nhân mất tích vẫn tiếp tục.

Điểm khiến vụ việc lập tức gây chấn động là ở chỗ đây không phải một tai nạn hàng không thông thường trong thời bình. Nó xảy ra ngay giữa một cuộc chiến đang mở rộng, trên một tuyến hậu cần – tiếp vận cực kỳ quan trọng. KC-135 không phải máy bay chiến đấu tuyến đầu, nhưng lại là “mạch máu” của chiến tranh đường không hiện đại, vì nó giúp chiến đấu cơ, oanh tạc cơ và nhiều nền tảng khác duy trì thời gian hoạt động dài hơn trên chiến trường. Một chiếc máy bay như vậy rơi xuống đồng nghĩa với việc chiến tranh không chỉ nguy hiểm ở tuyến hỏa lực trực diện, mà cả trong phần hạ tầng vận hành phía sau.

Số lính Mỹ tử trận trong cuộc chiến với Iran đã lên tới 11 người

Với cái chết của bốn thành viên phi hành đoàn trong vụ rơi KC-135, tổng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến này đã tăng lên 11 người. Trước đó, sáu quân nhân Mỹ đã thiệt mạng trong vụ tấn công vào cảng Shuaiba của Kuwait hôm 1/3, và một quân nhân khác qua đời vào cuối tuần trước sau khi bị thương trong một vụ tấn công tại Saudi Arabia hồi đầu tháng.

Sau vụ tai nạn, cái gọi là “Islamic Resistance in Iraq” – một liên minh các phe phái vũ trang trung thành với Iran – đã tuyên bố nhận trách nhiệm bắn hạ chiếc máy bay. Nhóm này còn nói rằng họ cũng nhắm vào một chiếc KC-135 thứ hai, buộc nó phải hạ cánh khẩn cấp. Tuy nhiên, họ không đưa ra bằng chứng để chứng minh tuyên bố đó. Về phần mình, quân đội Mỹ vẫn giữ nguyên lập trường rằng vụ việc không do hỏa lực thù địch hay hỏa lực đồng minh gây ra. Sự mâu thuẫn giữa hai bên cho thấy trận chiến thông tin đang diễn ra song song với trận chiến trên thực địa. Một bên muốn chứng minh họ đủ sức đánh trúng khí tài Mỹ; bên kia muốn chặn nguy cơ tạo hiệu ứng tâm lý và chính trị quá lớn từ một thất bại bị coi là do đối phương gây ra.

Trong chiến tranh, nhiều khi việc ai kể câu chuyện trước quan trọng không kém chính bản thân sự kiện. Nếu phía thân Iran thuyết phục được dư luận rằng họ bắn hạ được máy bay tiếp dầu Mỹ, đó sẽ là một thắng lợi biểu tượng rất lớn. Còn nếu Mỹ giữ được kết luận rằng đây là tai nạn hay sự cố kỹ thuật, Washington sẽ cố khoanh vụ việc trong phạm vi rủi ro vận hành thay vì để nó biến thành chiến công tuyên truyền cho phía đối lập. Nhưng ở thời điểm này, vì cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn, mọi kết luận dứt khoát đều còn quá sớm.

Chiếc máy bay còn lại hạ cánh an toàn, và dấu vết dẫn tới California

Đại sứ Israel tại Hoa Kỳ, ông Yechiel Leiter, cho biết một trong hai máy bay liên quan đã hạ cánh an toàn tại Israel. Trong khi đó, hai hình ảnh được đăng trên Telegram bởi đài công cộng Kan của Israel cho thấy một chiếc KC-135 bị hư hại phần trên của cánh đuôi. Dấu hiệu nhận dạng trên máy bay cho thấy nó đến từ căn cứ không quân Beale ở California, nơi đặt Phi đoàn Tiếp dầu 940 thuộc Bộ Chỉ huy Trừ bị Không quân Hoa Kỳ. Chi tiết này giúp làm rõ phần nào nguồn gốc của phi cơ tham chiến, đồng thời nhắc rằng lực lượng trừ bị Mỹ cũng đang gánh một phần không nhỏ trong guồng máy chiến tranh đang hoạt động hết công suất tại Trung Đông.



Vì sao KC-135 có ý nghĩa rất lớn trong chiến tranh hiện đại

KC-135 Stratotanker không phải biểu tượng hào nhoáng như tiêm kích tàng hình hay oanh tạc cơ chiến lược, nhưng vai trò của nó trong một chiến dịch tầm xa là cực kỳ thiết yếu. Phi cơ này cho phép các máy bay chiến đấu được tiếp nhiên liệu trên không, kéo dài phạm vi hoạt động, rút ngắn phụ thuộc vào các căn cứ tiền phương và duy trì cường độ không kích liên tục. Trong một cuộc chiến trải rộng từ không phận Iraq, Syria, Vịnh Ba Tư cho đến lãnh thổ Iran, loại máy bay này giống như những “trạm xăng biết bay” giữ cho toàn bộ cỗ máy tác chiến đường không không bị hụt hơi.


Vụ rơi KC-135 diễn ra trong bối cảnh chiến tranh đã lan rộng vượt xa phạm vi những đòn không kích đơn lẻ ban đầu. Reuters và các bản tin mới nhất cho thấy Israel tiếp tục mở rộng tấn công vào Hezbollah tại Lebanon, với không kích mới vào Beirut và vùng ngoại ô; Iran cùng các lực lượng đồng minh gia tăng tấn công bằng hỏa tiễn, drone và đòn đánh gián tiếp vào các lợi ích Mỹ cũng như đồng minh trong khu vực; còn mặt trận trên biển thì khiến cả thế giới đứng ngồi không yên vì Hormuz bị bóp nghẹt và tàu thuyền liên tục bị đe dọa.

Quân đội Mỹ cho biết sẽ chưa công bố danh tính các quân nhân tử nạn cho tới khi hoàn tất việc báo tin cho thân nhân. Người xưa có câu “ra trận mới biết binh đao, gặp cơn mới rõ thấp cao lòng người”. Sự kiện chiếc KC-135 rơi ở miền tây Iraq và bốn quân nhân Mỹ thiệt mạng có thể tăng áp lực trong nước vào một vòng xoáy rộng hơn dự liệu.

Tất cả thành viên phi hành đoàn KC-135 gặp nạn tại Iraq đã được xác nhận thiệt mạng

Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (U.S. Central Command – CENTCOM) cho biết toàn bộ sáu thành viên phi hành đoàn trên chiếc máy bay tiếp dầu KC-135 của Không quân Mỹ bị rơi tại miền tây Iraq đã được xác nhận tử vong. Chiếc máy bay gặp nạn khi đang thực hiện nhiệm vụ bay trong không phận thân thiện vào ngày 12 tháng 3 trong khuôn khổ chiến dịch quân sự mang tên Operation Epic Fury.

Theo thông báo từ CENTCOM đặt tại Tampa, bang Florida, chiếc KC-135 đã bị mất trong khi đang hoạt động trên bầu trời khu vực phía tây Iraq. Ban đầu lực lượng cứu hộ chỉ xác nhận bốn quân nhân thiệt mạng và hai người mất tích, nhưng sau quá trình tìm kiếm và xác minh, quân đội Mỹ xác nhận cả sáu thành viên phi hành đoàn đều đã tử nạn trong vụ việc.

Hiện các cơ quan quân sự Hoa Kỳ đang tiến hành điều tra để làm rõ hoàn cảnh dẫn đến tai nạn. Tuy nhiên, CENTCOM nhấn mạnh rằng những thông tin ban đầu cho thấy sự cố này không phải do hỏa lực thù địch và cũng không phải do nhầm lẫn từ lực lượng đồng minh.

Danh tính của các quân nhân thiệt mạng vẫn chưa được công bố. Theo quy định của quân đội Hoa Kỳ, thông tin cá nhân của các nạn nhân chỉ được công bố ít nhất 24 giờ sau khi thân nhân trực tiếp đã được thông báo đầy đủ về sự việc.

Chiếc KC-135 là loại máy bay tiếp dầu chiến lược được Không quân Mỹ sử dụng rộng rãi trong các chiến dịch quân sự toàn cầu, đặc biệt trong những nhiệm vụ hỗ trợ máy bay chiến đấu và máy bay ném bom hoạt động ở khoảng cách xa. Tai nạn lần này được xem là một trong những sự cố nghiêm trọng nhất liên quan đến máy bay tiếp dầu của Mỹ trong khu vực Trung Đông trong thời gian gần đây.

Cuộc điều tra của quân đội Hoa Kỳ dự kiến sẽ tập trung vào các yếu tố kỹ thuật, điều kiện bay, cũng như mọi khả năng liên quan đến tai nạn trên không để xác định nguyên nhân chính xác của vụ việc. Trong thời gian tới, CENTCOM cho biết sẽ tiếp tục cập nhật thông tin khi có kết luận chính thức từ cuộc điều tra.

=============
Nếu nhìn vết máy bay bị thương này thì liệu có phải do đạn hoả tiễn bắn hay bị tai nạn trên không?





1. Vị trí hư hỏng

Phần bị phá hủy nằm ở đuôi đứng (vertical stabilizer) của máy bay KC-135.

Quan sát thấy:

Một mảng lớn của đuôi bị xé toạc theo chiều dọc

Lộ toàn bộ khung sườn kim loại bên trong

Mép vỏ bị bóc ra như bị lực kéo hoặc xé

Không thấy dấu cháy lớn hay vết ám khói rõ ràng

Điều này cho thấy lực phá hủy rất mạnh nhưng không phải dạng nổ lớn bên ngoài thân.

2. Nếu là trúng hỏa tiễn (missile)

Thông thường khi máy bay bị SAM hoặc AAM đánh trúng sẽ có đặc điểm:

Lỗ thủng dạng tròn hoặc nhiều lỗ nhỏ do mảnh đạn

Có vết cháy hoặc ám khói

Cấu trúc kim loại bị uốn cong vào trong

Nhiều mảnh shrapnel rải rác

Trong bức ảnh:

Không thấy dấu mảnh đạn xuyên

Không thấy cháy đen

Không thấy lỗ xuyên tròn

→ Vì vậy không giống kiểu trúng hỏa tiễn phòng không thông thường.

3. Nếu là tai nạn trên không

Các trường hợp có thể gây kiểu hư hỏng này:

Va chạm với máy bay khác (mid-air collision)

Đây là khả năng khá đáng chú ý vì:

KC-135 thường bay theo cặp khi tiếp dầu

Đuôi đứng là phần dễ bị cánh hoặc thân máy bay khác quẹt vào

Vết xé dọc theo khung giống lực va chạm

Máy bay thứ hai bị rơi thì kịch bản này rất phù hợp.

4. Một chi tiết quan trọng trong ảnh

có thể thấy:

Phần đuôi phụ bên phải cũng bị gãy

Mép kim loại bị kéo về phía sau

Điều này cho thấy lực đến từ phía trước hoặc bên hông, rất giống va chạm vật thể lớn khi đang bay.
Va chạm giữa hai máy bay trên không (mid-air collision).

6. Lịch sử đã từng có trường hợp tương tự

KC-135 từng gặp tai nạn tương tự:

1996: va chạm với B-52 trong đội hình

2013: va chạm khi tiếp dầu

nhiều vụ wingtip hoặc tail strike khi bay formation

Các tai nạn kiểu này thường:

một máy bay mất kiểm soát và rơi

máy bay còn lại bị rách stabilizer nhưng vẫn hạ cánh

thanks

Chưa được hoàn hảo lắm mà cũng xưng hùng