Iran dồn lực bảo vệ đảo Kharg – “tử huyệt” kinh tế quốc gia
Giữa lúc chiến tranh leo thang từng ngày, Iran đang ráo riết chuẩn bị cho kịch bản bị Mỹ tấn công vào đảo Kharg – nơi được xem là “trái tim dầu mỏ” của quốc gia này. Theo các nguồn tin quân sự, Tehran đã triển khai tới 50.000 quân để bảo vệ hòn đảo nhỏ bé nhưng mang ý nghĩa sống còn này, đồng thời bố trí nhiều “bẫy chiến thuật” đề phòng trường hợp đối phương tiến hành đổ bộ đường bộ.

Kharg không phải là một vùng đất rộng lớn – chỉ là một đảo san hô có diện tích bằng khoảng 1/3 Manhattan, nằm cách bờ biển Iran chừng 25 km. Nhưng vai trò của nó thì vượt xa kích thước địa lý. Gần như mỗi ngày, hàng triệu thùng dầu từ các mỏ lớn như Ahvaz, Marun, Gachsaran được dẫn qua hệ thống đường ống tới đây, trước khi được xuất khẩu ra thế giới.

Các cầu cảng dài vươn ra vùng nước sâu cho phép tàu chở dầu siêu lớn cập bến, biến Kharg thành trung tâm xuất khẩu dầu chủ lực, xử lý tới 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Không phải ngẫu nhiên mà từ lâu nơi này được gọi là “hòn đảo cấm” – với kiểm soát quân sự cực kỳ nghiêm ngặt.
Ngay từ năm 1984, một tài liệu của CIA đã từng nhận định rằng cơ sở tại Kharg là “yếu tố sống còn trong hệ thống dầu mỏ của Iran”. Và mới đây, một chính trị gia Israel cũng thẳng thắn tuyên bố: nếu phá hủy Kharg, nền kinh tế Iran có thể sụp đổ. Nói cách khác, Kharg chính là “yết hầu” – mất là nghẹt thở.
Hormuz thành “trạm thu phí toàn cầu”: mỗi tàu qua phải trả 2 triệu USD
Song song với việc bảo vệ Kharg, Iran đang tận dụng eo biển Hormuz như một công cụ chiến lược đầy sức nặng. Trong bối cảnh tuyến đường này gần như bị kiểm soát chặt, nhiều tàu thuyền muốn đi qua đã phải trả phí lên tới 2 triệu USD để được đảm bảo an toàn.

Hormuz vốn là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu, nên bất kỳ sự gián đoạn nào cũng lập tức gây chấn động thị trường năng lượng. Nay việc Iran “thu phí” không khác gì đặt một trạm kiểm soát ngay cổ họng của thế giới.

Giữa cơn khủng hoảng, điều nghịch lý là trong khi nhiều quốc gia lao đao vì giá dầu, Iran lại có thêm nguồn thu đáng kể từ chính tình thế căng thẳng này. Không ít ý kiến mỉa mai rằng Tehran “giàu lên trong chiến tranh” và thậm chí còn gửi lời “cảm ơn” tới Mỹ vì đã vô tình tạo ra cơ hội này.
Iran cảnh báo mở thêm mặt trận: Bab el-Mandeb có thể bùng cháy
Không chỉ dừng lại ở Hormuz, Iran còn phát đi tín hiệu cứng rắn rằng nếu bị tấn công vào lãnh thổ hoặc các đảo chiến lược, họ sẵn sàng mở thêm các mặt trận mới – trong đó có eo biển Bab el-Mandeb.

Đây là tuyến đường nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương, nơi khoảng 12% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua mỗi năm. Nếu Hormuz là “cổ chai” thứ nhất, thì Bab el-Mandeb chính là “cổ chai” thứ hai.

Một nguồn tin quân sự Iran cảnh báo rằng nếu Mỹ hành động “liều lĩnh” tại Hormuz, họ nên chuẩn bị đối mặt với thêm một eo biển nữa rơi vào khủng hoảng. Thông điệp này mang tính răn đe rõ rệt: chiến tranh sẽ không chỉ giới hạn ở một khu vực, mà có thể lan rộng ra toàn bộ hệ thống giao thương năng lượng toàn cầu.

Cùng lúc, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Tehran đã nắm được thông tin về âm mưu chiếm đảo với sự hỗ trợ của một quốc gia trong khu vực.

Ông cảnh báo nếu điều này xảy ra, toàn bộ cơ sở hạ tầng quan trọng của quốc gia liên quan sẽ bị tấn công liên tục không ngừng.
Mỹ – Iran đấu khẩu: “đầu hàng vô điều kiện” hay “thừa nhận thất bại”?
Trên mặt trận ngoại giao, cuộc chiến ngôn từ giữa hai bên cũng không kém phần căng thẳng. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã thẳng thắn đặt câu hỏi: nếu trước đây Mỹ yêu cầu “đầu hàng vô điều kiện”, thì tại sao giờ lại nói đến đàm phán?
Theo ông, việc Washington thay đổi giọng điệu chính là dấu hiệu của sự thất bại. Dù Mỹ đã gửi nhiều thông điệp thông qua các quốc gia trung gian, Tehran khẳng định đó chỉ là “trao đổi thông điệp”, chưa thể gọi là đàm phán thực sự.
Phía Nhà Trắng thì ngược lại, cho rằng các cuộc trao đổi vẫn đang “tiến triển tích cực”, dù Iran chưa chấp nhận kế hoạch 15 điểm mà Mỹ đưa ra. Chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn giữ mục tiêu kết thúc chiến tranh trong khoảng 4–6 tuần, đồng thời khẳng định ưu tiên là hòa bình – nhưng cũng sẵn sàng leo thang nếu Iran không “chấp nhận thực tế”.
Một điểm đáng chú ý là Mỹ chưa cam kết sẽ xin phép Quốc hội nếu triển khai quân bộ vào Iran, cho thấy cánh cửa cho một cuộc xung đột lớn hơn vẫn chưa hề đóng lại.
Người dân Iran mắc kẹt giữa địa chính trị và chiến tranh
Giữa những toan tính chiến lược và đấu đá quyền lực, người dân Iran lại là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp. Nhiều người bày tỏ sự thất vọng, cho rằng tình hình không thay đổi và tương lai vẫn mù mịt.
Họ cảm thấy bị mắc kẹt giữa những quyết định từ các cường quốc và nguy cơ chiến tranh ngày càng cận kề. Trong khi các lãnh đạo bàn chuyện “thế cờ”, thì người dân chỉ mong một điều giản dị: ổn định và bình yên.
Nhưng như câu nói xưa: “Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết” – khi các thế lực lớn đối đầu, người chịu hậu quả cuối cùng vẫn là dân thường.
Ông Trump: Iran rất muốn đạt thỏa thuận nhưng “không dám nói ra”
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran thực chất rất muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột, nhưng không dám công khai thừa nhận vì lo ngại những rủi ro nghiêm trọng. Phát biểu tại một buổi gây quỹ ở Washington, ông cho rằng phía Iran đang ở trong tình thế khó xử, khi vừa sợ phản ứng từ nội bộ trong nước, vừa e ngại sức ép từ phía Mỹ.
Theo ông Trump, các cuộc tiếp xúc giữa hai bên vẫn đang diễn ra, dù không được công khai rộng rãi. Ông nhấn mạnh rằng Iran “muốn đạt thỏa thuận một cách rất mạnh mẽ”, nhưng lại không dám thể hiện điều đó một cách rõ ràng.
Về phía Nhà Trắng, các quan chức khẳng định tiến trình trao đổi với Iran chưa rơi vào bế tắc, dù Tehran chưa chấp nhận ngay kế hoạch 15 điểm mà Mỹ đưa ra nhằm kết thúc chiến tranh. Chính quyền Mỹ hiện đang nỗ lực sắp xếp một cuộc gặp tại Pakistan như một bước đi nhằm tìm kiếm lối thoát cho xung đột.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thừa nhận có việc trao đổi thông điệp với Mỹ thông qua các kênh trung gian, nhưng nhấn mạnh rằng đây chưa thể được xem là các cuộc đàm phán chính thức. Điều này cho thấy khoảng cách về cách nhìn nhận giữa hai bên vẫn còn lớn, và con đường đi tới một thỏa thuận thực sự vẫn còn nhiều trở ngại.
Cố vấn Israel: “Iran luôn nói dối”, Tel Aviv nghi ngờ khả năng đàm phán
Cố vấn chính sách đối ngoại của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ông Ophir Falk, đã bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về thiện chí đàm phán của Iran trong việc chấm dứt chiến tranh. Trong một cuộc phỏng vấn, ông thẳng thắn cho rằng Israel không tin tưởng Tehran, khẳng định rằng Iran “luôn nói dối” và điều này đã được rút ra từ kinh nghiệm thực tế.
Dù phía Nhà Trắng cho biết các cuộc trao đổi với Iran vẫn đang tiếp diễn, bất chấp việc Tehran chưa chấp nhận kế hoạch 15 điểm nhằm kết thúc xung đột, phía Iran lại có cách nhìn khác. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết chỉ có các thông điệp được trao đổi thông qua các quốc gia trung gian “thân thiện”, và những trao đổi này chưa thể xem là đàm phán chính thức.
Theo ông Falk, mục tiêu cốt lõi của Israel là loại bỏ “mối đe dọa tồn vong” từ chính quyền Iran hiện tại. Ông nêu ra ba hướng tiếp cận mà Israel đang cân nhắc: thay đổi chế độ tại Iran, làm suy yếu nghiêm trọng năng lực quân sự của nước này, hoặc tiến hành đàm phán ngoại giao.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng ba lựa chọn này không loại trừ lẫn nhau. Theo quan điểm của Israel, các phương án có thể được triển khai đồng thời, và trên thực tế, họ đang theo đuổi tất cả các hướng đi này cùng lúc nhằm đạt được mục tiêu chiến lược của mình.
Quốc hội Mỹ bất mãn với chiến lược Iran, nội bộ đảng Cộng hòa bắt đầu rạn nứt
Các thành viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ đã bày tỏ sự không hài lòng sau buổi báo cáo từ chính quyền Tổng thống Donald Trump về cuộc chiến tại Iran, bao gồm mục tiêu, chiến lược và thời gian dự kiến. Đây được xem là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự lo ngại ngày càng gia tăng, ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa – lực lượng vốn ủng hộ chính quyền.
Sự bất mãn này xuất hiện trong bối cảnh Quốc hội đang chuẩn bị xem xét một gói ngân sách bổ sung nhằm tài trợ cho chiến dịch quân sự và bổ sung kho vũ khí đã sử dụng. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ cho rằng họ chưa nhận được câu trả lời rõ ràng từ phía chính quyền.
Dân biểu Cộng hòa Nancy Mace cho biết bà cảm thấy “bị đánh lừa” sau buổi báo cáo và nhận xét rằng các quan chức không đưa ra được nhiều thông tin cụ thể. Bà tuyên bố sẽ không ủng hộ việc cấp thêm ngân sách vào thời điểm hiện tại, đồng thời cảnh báo rằng cuộc chiến càng kéo dài thì sự ủng hộ càng giảm.
Trong khi đó, dân biểu Clay Higgins cho rằng buổi họp mang tính “căng thẳng”, nhưng ông tin rằng một số thành viên đã bước vào với tâm lý sẵn sàng phản đối. Dân biểu Derrick Van Orden – một cựu đặc nhiệm Hải quân – cho biết ông phản đối việc triển khai bộ binh tới Iran, nhưng vẫn có xu hướng ủng hộ việc tăng ngân sách quân sự.
Về phía đảng Dân chủ, dân biểu Adam Smith nhận định vẫn tồn tại “khoảng cách lớn” giữa mục tiêu mà chính quyền đề ra và khả năng thực hiện trên thực tế. Ông cho rằng các nghị sĩ Cộng hòa đang rơi vào thế khó khi phải bảo vệ lập trường của chính quyền trong khi thiếu thông tin rõ ràng.
Dân biểu Jason Crow, một cựu binh khác, cũng nhấn mạnh rằng Quốc hội vẫn chưa nhận được câu trả lời đầy đủ về chiến lược và mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến. Ông cho biết khi cuộc xung đột bước sang tuần thứ ba và chuẩn bị sang tuần thứ tư, số câu hỏi vẫn nhiều hơn câu trả lời, cho thấy mức độ bất định và lo ngại ngày càng lớn trong giới lập pháp Mỹ.
Bưu điện Mỹ lần đầu áp phụ phí nhiên liệu 8%, chi phí sinh hoạt tiếp tục leo thang
Dịch vụ Bưu chính Mỹ (USPS) thông báo sẽ áp dụng phụ phí nhiên liệu 8% đối với các bưu kiện – lần đầu tiên trong lịch sử cơ quan này đưa ra loại phí bổ sung như vậy. Quyết định này được xem là hệ quả trực tiếp từ việc giá nhiên liệu tăng mạnh do chiến sự với Iran.
Khoản phụ phí này chỉ áp dụng cho các gói hàng, không áp dụng cho thư tín thông thường, và dự kiến sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 26/4. Điều này đồng nghĩa với việc cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp tại Mỹ sẽ phải chịu thêm chi phí trong bối cảnh giá cả đã tăng cao.
Trong thời gian qua, giá nhiên liệu tại Mỹ đã tăng mạnh, với giá xăng trung bình tăng khoảng 1 USD mỗi gallon lên mức gần 3,98 USD, trong khi giá dầu diesel còn tăng mạnh hơn, thêm khoảng 1,61 USD lên mức trung bình 5,37 USD/gallon.
Trước đây, các hãng vận chuyển lớn như UPS hay FedEx đã có cơ chế phụ phí nhiên liệu tự động khi giá vượt ngưỡng nhất định. Tuy nhiên, USPS vốn duy trì chính sách giá cố định, không điều chỉnh theo giá nhiên liệu – nên việc áp dụng phụ phí lần này đánh dấu một thay đổi đáng kể trong chính sách.
Bên cạnh đó, áp lực chi phí không chỉ dừng ở vận chuyển. Khoảng 30% nguyên liệu sản xuất phân bón toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz – khu vực đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến sự. Điều này làm gia tăng chi phí sản xuất nông nghiệp và có thể đẩy giá thực phẩm tăng cao trong thời gian tới, góp phần làm trầm trọng thêm gánh nặng chi tiêu đối với người dân.
Dư luận Mỹ phản đối chiến tranh Iran, tỷ lệ không ủng hộ vượt quá 50%
Các cuộc khảo sát dư luận mới công bố cho thấy mức độ bất mãn của người dân Mỹ đối với cuộc chiến tại Iran đang ở mức cao. Theo một khảo sát của Pew Research, có tới 59% người Mỹ cho rằng quyết định sử dụng vũ lực của Mỹ là sai lầm, trong khi chỉ 38% cho rằng đó là quyết định đúng đắn.
Đánh giá về hiệu quả chiến dịch quân sự, chỉ khoảng 25% người được hỏi cho rằng cuộc chiến đang diễn ra rất tốt hoặc khá tốt, 28% đánh giá ở mức trung bình, trong khi 45% nhận định tình hình không tốt hoặc hoàn toàn không hiệu quả. Đồng thời, có tới 61% người Mỹ không hài lòng với cách Tổng thống Donald Trump xử lý cuộc chiến, so với 37% ủng hộ.
Một khảo sát khác của AP-NORC cũng cho thấy 59% người trưởng thành tại Mỹ tin rằng hành động quân sự gần đây đã đi quá xa, chỉ 26% cho rằng mức độ hiện tại là hợp lý và 13% cho rằng chưa đủ mạnh.
Trong khi đó, khảo sát của Đại học Quinnipiac cho thấy 54% cử tri đăng ký phản đối chiến dịch quân sự, so với 39% ủng hộ. Kết quả cũng phản ánh sự chia rẽ sâu sắc theo đảng phái: 92% cử tri Dân chủ và 64% cử tri độc lập phản đối, trong khi 86% cử tri Cộng hòa ủng hộ hành động quân sự.
Các số liệu này được thu thập trong khoảng thời gian từ giữa đến cuối tháng 3, với các mẫu khảo sát đại diện toàn quốc và sai số dao động từ khoảng ±1,8% đến ±4%. Nhìn chung, xu hướng phản đối chiến tranh vẫn duy trì ổn định kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch quân sự, cho thấy áp lực dư luận đối với chính quyền đang ngày càng gia tăng.
Thương vong tại Trung Đông tăng cao, hàng nghìn người thiệt mạng sau gần một tháng chiến sự
Khi các cuộc tấn công tiếp tục lan rộng khắp Trung Đông, số người thiệt mạng trong khu vực đang không ngừng gia tăng, với các báo cáo mới nhất ghi nhận thêm nhiều trường hợp tử vong tại Iran, Lebanon và Iraq. Các con số được tổng hợp từ cơ quan chức năng các nước trong khu vực, dù chưa thể xác minh độc lập hoàn toàn.
Tại Iran, hơn 1.750 người đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2, theo thông tin từ đại diện nước này tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế. Trong khi đó, một tổ chức theo dõi nhân quyền cho biết có ít nhất 1.455 dân thường, bao gồm 217 trẻ em, cùng với 1.167 quân nhân đã thiệt mạng, ngoài ra còn hàng trăm trường hợp chưa xác định rõ là dân sự hay quân sự.
Tại Lebanon, Bộ Y tế nước này cho biết ít nhất 1.094 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel kể từ đầu tháng 3, trong đó có ít nhất 121 trẻ em.
Tại Iraq, ít nhất 96 người đã thiệt mạng kể từ khi xung đột nổ ra, bao gồm 7 binh sĩ Iraq thiệt mạng trong một vụ tấn công vào cơ sở y tế liên quan đến Bộ Quốc phòng. Riêng khu vực Kurdistan – một vùng bán tự trị – ghi nhận ít nhất 13 người thiệt mạng, trong đó có 6 chiến binh Peshmerga.
Tại Israel, ít nhất 17 người đã thiệt mạng do các cuộc tấn công kể từ khi chiến tranh bắt đầu, bao gồm cả một trường hợp tử vong do hỏa lực nhầm. Ngoài ra, một phụ nữ cũng thiệt mạng do rocket từ Hezbollah bắn vào miền Bắc Israel, và hai binh sĩ Israel đã tử trận tại Lebanon.
Về phía Mỹ, 13 binh sĩ đã thiệt mạng kể từ đầu cuộc xung đột, bao gồm 6 người tử nạn trong vụ rơi máy bay tiếp nhiên liệu tại Iraq, 6 người khác thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran tại Kuwait, và một binh sĩ qua đời sau khi bị thương trong một vụ tấn công tại Saudi Arabia.
Ngoài các quốc gia kể trên, hàng chục người khác cũng đã thiệt mạng tại nhiều nước trong khu vực như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar, Kuwait, Bờ Tây, Oman, Bahrain và Saudi Arabia. Những con số này cho thấy mức độ lan rộng và tàn khốc ngày càng gia tăng của cuộc xung đột, khi chiến sự không còn giới hạn trong phạm vi một vài quốc gia mà đã ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Trung Đông.
Netanyahu: Chiến dịch chống Iran vẫn tiếp diễn, ưu tiên tiêu diệt Hezbollah
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định chiến dịch quân sự rộng lớn nhằm vào Iran vẫn đang tiếp tục, bất chấp các thông tin và nỗ lực ngoại giao từ phía Mỹ. Phát biểu trước các lãnh đạo địa phương tại khu vực biên giới phía Bắc Israel, ông nhấn mạnh rằng cuộc chiến không hề chững lại như một số báo cáo truyền thông đề cập.
Ông Netanyahu cho biết việc triệt phá lực lượng Hezbollah vẫn là ưu tiên hàng đầu của Israel, đồng thời liên hệ trực tiếp nhiệm vụ này với cuộc đối đầu rộng lớn hơn với Iran. Theo ông, Israel quyết tâm thay đổi căn bản tình hình tại Lebanon nhằm đảm bảo an ninh lâu dài.
Thủ tướng Israel cũng tiết lộ rằng quân đội nước này đang mở rộng hiện diện tại một “vùng đệm an ninh” ở miền Nam Lebanon. Khu vực này được thiết lập nhằm đẩy lực lượng Hezbollah ra xa biên giới, qua đó bảo vệ các cộng đồng dân cư phía Bắc Israel khỏi nguy cơ xâm nhập.
Ông cho rằng Israel đã xây dựng được một “lá chắn an ninh thực sự”, giúp ngăn chặn các cuộc tấn công trên bộ vào khu vực Galilee và biên giới phía Bắc. Về mặt tổng thể, đây được xem là một “vành đai an toàn” rộng hơn để bảo vệ lãnh thổ.
Ngoài ra, ông Netanyahu tuyên bố Israel đã vô hiệu hóa phần lớn mối đe dọa tên lửa từ Hezbollah, dù thừa nhận vẫn còn những nhiệm vụ cần hoàn thành. Ông cũng khẳng định nguy cơ lực lượng đặc nhiệm Radwan của Hezbollah xâm nhập lãnh thổ Israel – bao gồm cả các hoạt động trên và dưới mặt đất – đã bị loại bỏ hoàn toàn.