Middle East Tân Giáo Chủ Thần Giáo Ba Tư Mojtaba Khamenei: Người kế vị bí ẩn vẫn “mất tích” giữa chiến tranh – Tehran rung chuyển trong mưa bom

[Gibbs]

Cuộc chiến Trung Đông đang bước sang một giai đoạn đầy bất định khi Ba Tư (Iran) vừa có Giáo Chủ Tối Cao mới Mục Tát Ba Khả Mê Ni (Mojtaba Khamenei), con trai của cố lãnh tụ A Lý Khả Mê Ni (Ali Khamenei). Nhưng điều khiến cả thế giới ngạc nhiên là gần 48 giờ sau khi được tuyên bố kế vị, người đứng đầu chế độ thần quyền Ba Tư vẫn chưa xuất hiện trước công chúng. Không có bài phát biểu, không có video, thậm chí không có một tuyên bố chính thức bằng văn bản; trong lúc bom đạn dội xuống thủ đô Đức Hắc Lan (Tehran), vị giáo chủ mới của Ba Tư dường như vẫn đang ẩn mình trong bóng tối. Việc Mục Tát Ba Khả Mê Ni (Mojtaba Khamenei) được chọn làm giáo chủ thứ ba của chế độ Hồi giáo Ba Tư diễn ra sau khi cha ông là A Lý Khả Mê Ni (Ali Khamenei) thiệt mạng trong bối cảnh chiến tranh leo thang giữa Iran với Hoa Kỳ và Israel; tuy nhiên sự vắng mặt của ông ngay sau khi lên nắm quyền khiến nhiều nhà quan sát đặt câu hỏi liệu ông đang chuẩn bị cho một màn xuất hiện lớn để củng cố quyền lực hay đang phải ẩn náu vì những nguy cơ an ninh cực kỳ nghiêm trọng trong thời chiến.

Mục Tát Ba Khả Mê Ni – giáo chủ thứ ba của chế độ thần quyền Ba Tư

Trong hệ thống chính trị của Ba Tư hiện đại, Giáo Chủ Tối Cao – Rahbar (Supreme Leader) mới là người nắm quyền lực thực sự của quốc gia; tổng thống chỉ là người điều hành chính phủ còn giáo chủ kiểm soát toàn bộ quân đội, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, chương trình hạt nhân, chính sách đối ngoại, hệ thống tư pháp và mạng lưới quyền lực tôn giáo. Nói cách khác Rahbar là lãnh tụ tối cao của chế độ, người có quyền lực vượt trên mọi cơ quan nhà nước. Từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, Ba Tư chỉ có hai giáo chủ là Hồ Mê Ni (Ruhollah Khomeini) – người sáng lập chế độ thần quyền – và A Lý Khả Mê Ni (Ali Khamenei) – người kế vị từ năm 1989; nếu Mục Tát Ba Khả Mê Ni thực sự nắm quyền thì ông trở thành Giáo Chủ Tối Cao thứ ba trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Ba Tư.

Nghịch lý lớn: chế độ chống quân chủ nhưng lại truyền ngôi cha – con

Cách mạng Hồi giáo năm 1979 từng lật đổ quốc vương Ba Lạp Vi (Mohammad Reza Pahlavi) và chấm dứt chế độ quân chủ tồn tại hàng nghìn năm tại Ba Tư; khẩu hiệu của cuộc cách mạng khi đó là xóa bỏ vương quyền và xây dựng một xã hội dựa trên giáo luật Hồi giáo. Tuy nhiên việc con trai của giáo chủ cũ lên kế vị đã khiến nhiều người Iran nhận thấy một nghịch lý lớn: hệ thống thần quyền vốn sinh ra để chống lại chế độ cha truyền con nối nay lại đang tái lập chính mô hình đó dưới một hình thức mới. Không ít học giả Trung Đông cho rằng quyền lực tại Tehran đang dần mang dáng dấp của một “vương triều giáo sĩ”, nơi quyền lực tôn giáo được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác trong cùng một gia đình.

48 giờ sau khi lên ngôi: giáo chủ mới vẫn biến mất

Điều gây chú ý nhất hiện nay là gần hai ngày sau khi được tuyên bố kế vị, Mục Tát Ba Khả Mê Ni vẫn chưa xuất hiện trước công chúng; không có bài phát biểu truyền hình, không có thông điệp gửi quốc dân, cũng không có bất kỳ tuyên bố chính thức nào từ văn phòng của giáo chủ. Truyền thông nhà nước Ba Tư buộc phải sử dụng các đoạn video cũ để giới thiệu ông với công chúng, trong khi các mạng lưới tuyên truyền còn sử dụng hình ảnh và video được tạo bằng trí tuệ nhân tạo để xây dựng hình tượng một lãnh tụ thông thái kế thừa di sản của cha mình. Điều này khiến nhiều nhà phân tích cho rằng bộ máy tuyên truyền đang cố dựng nên hình ảnh quyền lực trước khi chính nhân vật thật sự xuất hiện trước quốc dân.

Đức Hắc Lan dựng biểu tượng kế vị trên quảng trường lớn nhất thủ đô

Tại quảng trường Vali Asr ở thủ đô Đức Hắc Lan (Tehran), một bức tranh tường khổng lồ đã được dựng lên mô tả Mục Tát Ba Khả Mê Ni nhận lá cờ Ba Tư từ người cha quá cố A Lý Khả Mê Ni, phía sau là hình ảnh của Hồ Mê Ni – người sáng lập chế độ Hồi giáo.


Bức tranh được xem như thông điệp chính trị rõ ràng rằng quyền lực đã được chuyển giao hợp pháp và liên tục; tuy nhiên điều bức tranh cố tình tránh né chính là câu hỏi lớn nhất: liệu đây là một chế độ thần quyền đúng nghĩa hay đang trở thành một dạng vương triều mới dưới lớp áo tôn giáo.

Vì sao Mục Tát Ba Khả Mê Ni chưa xuất hiện?

Có nhiều giả thuyết được đưa ra để giải thích sự vắng mặt bất thường này. Giả thuyết thứ nhất cho rằng ông có thể đã bị thương trong cuộc chiến được gọi là “Chiến tranh Ramadan”, khiến ông chưa thể xuất hiện trước công chúng; tuy nhiên giả thuyết này không giải thích được vì sao văn phòng giáo chủ vẫn im lặng hoàn toàn. Giả thuyết thứ hai liên quan đến vấn đề an ninh: sau khi lên nắm quyền, Mục Tát Ba Khả Mê Ni có thể trở thành mục tiêu ám sát hàng đầu của các lực lượng đối địch. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump từng nói rằng ông không tin Mojtaba Khamenei có thể sống trong hòa bình, và khi được hỏi liệu giáo chủ mới có đang bị đặt mục tiêu hay không, Trump chỉ trả lời rằng điều đó không thích hợp để nói. Giả thuyết thứ ba cho rằng chính quyền Ba Tư đang cố tình giữ bí mật vị trí của lãnh tụ mới, có thể ông đang ở trong một hệ thống boongke hoặc trung tâm chỉ huy quân sự để tránh bị tấn công trong bối cảnh chiến tranh.

Bom đạn dội xuống Đức Hắc Lan suốt 10 đêm liên tiếp

Trong khi giáo chủ mới vẫn chưa lộ diện, chiến tranh vẫn tiếp tục dữ dội. Người dân Đức Hắc Lan cho biết thành phố đã trải qua mười đêm liên tiếp bị oanh kích; nhiều cư dân nói rằng tiếng bom nổ liên tục suốt đêm khiến họ không thể ngủ được, cửa kính và tường nhà rung chuyển vì sức ép của các vụ nổ. Một số người mô tả đây là một trong những giai đoạn khốc liệt nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu, khi các cuộc không kích kéo dài từ đêm cho đến sáng.

Cảnh tượng tận thế tại Ba Tư

Những hình ảnh lọt ra từ bên trong Ba Tư cho thấy cảnh tượng khủng khiếp: các khu chung cư cháy đen, khói dày đặc phủ kín bầu trời Đức Hắc Lan, nhiều tòa nhà sụp đổ thành đống gạch vụn. Các đội cứu hộ phải đào bới từng tảng bê tông để tìm người sống sót, trong khi nhiều trẻ em được kéo ra khỏi đống đổ nát của những tòa nhà bị bom phá hủy. Chính quyền Ba Tư cũng đã cắt internet trên diện rộng, khiến thông tin từ bên trong đất nước gần như bị cô lập với thế giới bên ngoài.

Hơn 1.200 dân thường thiệt mạng

Theo các tổ chức nhân quyền quốc tế, hơn 1.200 dân thường Ba Tư đã thiệt mạng kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu, trong đó có gần 200 trẻ em; trong khi đó tại Lê Ba Nông (Lebanon) – nơi xung đột lan rộng do các hoạt động quân sự của Israel – số người chết cũng đã lên tới gần 500 người. Những con số này cho thấy chiến tranh đang lan rộng ra toàn khu vực Trung Đông và gây ra những hậu quả nhân đạo vô cùng nghiêm trọng.

A Lý La Gia Ni cảnh báo Trump

Căng thẳng giữa Ba Tư và Hoa Kỳ cũng leo thang mạnh mẽ khi A Lý La Gia Ni (Ali Larijani) – một trong những nhân vật quyền lực nhất của hệ thống an ninh Ba Tư – đã đưa ra lời cảnh báo trực tiếp nhắm vào Tổng thống Mỹ Donald Trump.


Ông tuyên bố rằng dân tộc Ba Tư không sợ những lời đe dọa của Washington và rằng ngay cả những kẻ mạnh hơn Trump cũng không thể tiêu diệt được Iran; thậm chí ông còn cảnh báo Trump nên cẩn thận để không bị loại bỏ. Đây là lần thứ hai trong vài ngày Larijani ám chỉ khả năng Trump có thể trở thành mục tiêu.

Trump phản ứng lạnh lùng

Đáp lại lời cảnh báo này, Trump tỏ ra khá lạnh lùng. Ông nói rằng mình không biết Larijani là ai và cũng không quan tâm. Trước đó Trump đã tuyên bố rằng nếu Ba Tư phong tỏa eo biển Hormuz, Hoa Kỳ sẽ tấn công mạnh gấp 20 lần, đồng thời cảnh báo Washington có thể phá hủy những mục tiêu khiến Iran không thể tái thiết đất nước nếu chiến tranh tiếp tục leo thang.



Trong lịch sử hiện đại của Ba Tư, hiếm khi nào việc kế vị lại diễn ra trong hoàn cảnh kỳ lạ như vậy: một lãnh tụ tối cao được tuyên bố nhưng không xuất hiện, không phát biểu và không gửi thông điệp trong khi chiến tranh vẫn diễn ra dữ dội từng ngày. Có thể Mục Tát Ba Khả Mê Ni sẽ sớm bước ra để khẳng định quyền lực của mình trước quốc dân và thế giới; nhưng cho đến lúc đó, mọi ánh mắt vẫn đổ dồn về Đức Hắc Lan, nơi mà quyền lực tối cao của Ba Tư dường như đang vận hành trong bóng tối của chiến tranh. Nhiều người đặt câu hỏi: liệu người kế vị đã thực sự nắm quyền lực tuyệt đối, hay Ba Tư đang được điều hành bởi một bộ máy quyền lực bí mật trong thời điểm khủng hoảng lớn nhất của khu vực Trung Đông trong nhiều năm qua.

Xin thưa, Mục Tát Ba Khả Mê Ni đang lo cho "phục hồi" thân xác của người cha "A Lý Khả Mê Ni" sau khi bị bom đạn của Hoa Kỳ và Israel thả xuống làm cho tan thây nát thịt rồi còn đâu, chắc cần có chút thời gian để các chuyên gia hoàn thiện, sau đó mới tổ chức lể tẫn liệm Ngài thật hoành tráng dành cho người dân Iran!!
Do chuyện "kính lảo đắc thọ" này nên Mục Tát Ba Khả Mê Ni đành phải dời lại dịp ra mắt quốc dân Iran và hiệu triệu lực lượng Vệ binh cách mạng quyết "chơi đến cùng với bọn xâm lược"! Vậy nghen

(wow, ai mà cao kiến để phiên dịch ra tiếng Việt thật tài tình quá!)

Thằng Khameni Jr. này trốn chui trốn nhủi, trốn thấy con đĩ mẹ nó luôn đấy, chứ làm sao dám ló mõm ra sủa chứ bay. Mẹ kiếp.