"Lắp kính không phải là truyền thống. Về tâm lư, không ai muốn nh́n thân h́nh người đă mất. Nếu để kính sẽ ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, sức khỏe do khí lạnh. Kính cũng không đảm bảo an toàn với người đă mất".
Trước ư kiến trái chiều xung quanh quy định h́nh thức tổ chức lễ tang cho các cán bộ công chức, viên chức theo Nghị định 105/2012/NĐ-CP ban hành, ông Hồ Trí Hùng - Phó Vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ, Bộ VHTT-DL đă lên tiếng.
Kính sẽ rơi xuống người đă mất
- Nghị định 105/2012/ NĐ-CP về tổ chức lễ tang cán bộ, công chức, viên chức vừa được ban hành trong đó có những quy định như: Không để ô kính trên nắp quan tài, không rắc vàng mă… không quá 7 ṿng hoa v́ trái với truyền thống người Việt. Xin ông cho biết, dựa vào đâu để đưa ra được những quy định đó?
- Thứ nhất về đám tang công chức không quá 7 ṿng hoa. Nghị định 105, thực chất được nâng cấp, làm mới từ Nghị định 62/2001 về quy chế tổ chức tang lễ công chức, viên chức nhà nước khi từ trần dựa vào Luật cán bộ công chức và luật viên chức (CBCC-VC).
Trên cơ sở đó chính phủ mới chỉ đạo xây dựng NĐ105 thay thế nghị định NĐ62. Bởi NĐ62 trước đó chỉ là nghị định ban hành quy chế, giờ phải nâng cấp lên thành nghị định thể chế hóa đầy đủ, thay thế nghị định cũ. NĐ105 ra đời đă điều chỉnh quy định sao cho phù với truyền thống, văn minh, trang trọng, phù hợp với phong tục tập quán, tiết kiệm chống lăng phí. Giảm bớt những thủ tục mê tín dị đoan...
Trong đó, điều chỉnh 4 h́nh thức lễ tang: Quốc tang, Lễ tang cấp Nhà nước, Lễ tang cấp cao, Lễ tang cán bộ, công chức, viên chức. Từng cơ quan, địa phương sẽ thực hiện việc tổ chức lễ tang sao cho phù hợp, tiết kiệm. Theo đó, NĐ105 quy định, số ṿng hoa trong lễ tang là 7 ṿng hoa, trong đó ban tổ chức lễ tang chuẩn bị 2 ṿng hoa của cơ quan chủ quản và tang chủ. BTC lễ tang chuẩn bị 5 ṿng hoa luân chuyển, các đoàn đến viếng không mang ṿng hoa, chỉ mang băng vải đen, với ḍng chữ "Kính viếng".
Về cơ bản NĐ105 điều chỉnh CBCC-VC chứ không điều chỉnh những đối tượng ngoài xă hội và nhân dân. V́ vậy, mục tiêu ở đây là tuyên truyền, thực hiện để giảm bớt những tiêu cực hoặc phong tục tập quán không phù hợp.
Về lắp kính trên quan tài, đây là một thực tế. Nếu nói về thuần phong mỹ tục, ô kính chỉ có cách đây khoảng 10 năm, không phải là truyền thống. Thực tế, sinh ra cái kính chỉ là h́nh thức, tượng trưng. Về tâm lư, không ai muốn nh́n thân h́nh người đă mất.
Nếu để nắp kính sẽ ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, sức khỏe do khí lạnh. Ở thành phố, bệnh viện c̣n có nhà lạnh, nhưng tại nhà riêng th́ bảo quản là rất khó.
Không đảm bảo an toàn với người đă mất: Cái khuôn kính có kích thước to, nhỏ, rộng, hẹp trong quá tŕnh di chuyển do chấn động người đi lại, tác động bên ngoài th́ kính sẽ rơi xuống người đă mất.
- Khi đưa ra những quy định này, ông có lường trước sẽ vấp phải sự phản ứng từ dư luận?
- Trước khi xây dựng nghị định, chúng tôi đă xây dựng một đề án tŕnh Bộ chính trị. Đă có quá tŕnh lấy ư kiến, tranh luận, đặt ra những câu hỏi từ thực tế, phong tục truyền thống, cái ǵ có lợi th́ nhân lên, phát triển, cái ǵ không phù hợp th́ loại bỏ. Ban đầu, nghị định không cấm nhưng phải nhắc nhở, hạn chế tiến tới bỏ.
Không phạt
- Quy định này rất tập trung vào chuyện chống lăng phí trong tổ chức tang lễ: không rắc vàng mă, đến viếng không đem theo ṿng hoa… Trên thực tế, ṿng hoa chỉ khoảng 200- 300 ngàn, c̣n vàng mă có thể chỉ vài chục ngàn đồng. Dư luận băn khoăn, cái sự chống này có phải nửa vời không khi mà cái gây tham nhũng chủ yếu trong tang ma là phong b́ th́ lại không bị cấm.
- Nói như vậy lại hiểu sang hai phạm quy khác nhau. Mục đích của NĐ này là vận động, tuyên truyền, hạn chế tiến tới loại bỏ những thủ tục mê tín dị đoan, lăng phí. Nếu nói nạn phong b́, đây là vấn đề nhức nhối. Nhưng nếu đưa vào cũng không cấm được. V́ phong b́ là h́nh thức tập thể, cá nhân trên cơ sở t́nh cảm, hỗ trợ cho gia đ́nh tang chủ về mặt vật chất.
Phong b́ chỉ là h́nh thức bên ngoài để chứa đựng cái t́nh cảm bên trong. Đối với những người lợi dụng ma, chay để hối lộ, tham nhũng chúng ta biết nhưng không thể làm được.
Về rải vàng mă, quan niệm của người dân rải vàng mă, là vấn đề tâm linh, chúng ta không cấm nhưng hạn chế để chống lăng phí. Nguy hiểm hơn là rải tiền thật dọc đường, rất dễ gây tai nạn.
- Nếu theo ông nói, nghị định không cấm chỉ hạn chế. Vậy dựa vào cơ sở nào để xác định là tiết kiệm, là lăng phí?
- Sản xuất vàng mă là một mặt hàng đặc biệt vẫn chịu thu thuế của nhà nước. Có nghĩa là vẫn được phép bán vậy th́ không thể cấm, càng không thể đưa ra định lượng bao nhiêu là đủ. Từ "không" ở đây chỉ mang mục đích để hạn chế và loại bỏ dần dần.
Thứ trưởng Bộ VHTT-DL Hồ Anh Tuấn nh́n mặt NSND Y Moan lần cuối qua cửa kính quan tài.
- Trong NĐ105 cũng quy định "Các cá nhân, tổ chức vi phạm các quy định về tổ chức Lễ tang tùy theo mức độ vi phạm bị phê b́nh hoặc xử phạt hành chính". Theo ông, nghị định không cấm, mục đích chỉ là tuyên truyền, hạn chế th́ sao có thể đưa ra h́nh thức xử phạt. Dựa trên cơ sở nào để xử phạt việc này thưa ông?
- Như tôi đă nói, đối tượng hướng đến là cán bộ công chức viên chức rơ ràng phải dựa vào vai tṛ của họ. Tôi cũng nhắc lại, nghị định không cấm, chỉ là hạn chế, tuyên truyền.
Trong nghị định đă nếu rơ, "phê b́nh và xử phạt hành chính". Phê b́nh mục đích là tuyên truyền, vận động từ địa phương, cơ quan có nhiệm vụ nhắc nhở, nếu cố t́nh vi phạm sẽ nhắc nhở, phê b́nh tại cơ quan, địa phương.
Chỉ trong hoàn cảnh liên quan đến an toàn giao thông, đánh bạc, gây rối, ồn ào ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Ví dụ rải tiền thật khiến người dân lao vào nhặt gây mất trật tự an ninh, ùn tắc giao thông lúc đó CSGT, ANTT sẽ xử lư trên phương diện ATGT và vi phạm trật tự công cộng. Trong trường hợp nhắc nhở vẫn cố t́nh vi phạm th́ sẽ giao cho CSTT, tổ dân phố dùng chế tài xử phạt tang chủ.
Không giám sát
- Một vấn đề khác cũng được dư luận quan tâm là, giả sử gia đ́nh muốn làm một lễ tang long trọng, để tưởng nhớ công ơn người đă mất. Có thể không rềnh rang nhiều ṿng hoa, rắc vàng mă, không lắp kính nhưng mua quan tài ngh́n đô, đặt những bộ quần áo trăm triệu... Như thế có vi phạm Nghị định 105 không, thưa ông?
- Nghị định chỉ điều chỉnh h́nh thức tổ chức lễ tang chứ không quy định kích thước quan tài. Không cần quan tâm chất lượng, giá cả. C̣n to nhỏ là do điều kiện của từng gia đ́nh. Mục đích nghị định 105 chỉ là tuyên truyền, hạn chế.
- Nếu thế th́ có phải là Nghị định 105 vẫn chưa đạt được mục tiêu chống tham nhũng lăng phí?
- Theo tôi biết, hiện tượng quan tài đại gia, quần áo tiền triệu là có, nó cũng giống như xây phần mộ mấy trăm triệu nhưng không cấm được v́ họ không vi phạm pháp luật. Th́ mặc nhiên người ta vẫn làm. Nhưng vi phạm pháp luật th́ lại khác.
- Ông nghĩ sao, trước ư kiến: Nghị định 105/2012/ NĐ-CP về tổ chức lễ tang cán bộ, công chức, viên chức được thi hành có đồng nghĩa với việc người đă chết đi cũng vẫn phải là công chức và chịu những quy định của công chức. Hay nói cách khác, sống là công chức th́ là ma cũng là ma công chức? Theo ông, phải hiểu như thế nào cho đúng?
- Nếu nói như thế là không đúng. Thực tế, hiện nay việc hiếu, hỉ đang tung hoành, chính v́ vậy mới có quy định này. Hơn nữa, quy định này là điều chỉnh 4 nhóm đối tượng chứ không chỉ riêng CBCC-VC.
- Xin ông cho biết, cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm giám sát và xử lư vi phạm? Và trong trường hợp có vi phạm, đối tượng bị xử lư sẽ là ai?
- Trên thực tế, chưa có quy định cụ thể cơ quan nào có chức năng xử phạt. Nhưng liên quan đến lĩnh vực nào, sẽ giao cho các Bộ, ngành xây dựng văn bản hướng dẫn cụ thể về quy định, h́nh thức xử phạt.
Tôi nhắc lại, mục tiêu của nghị định là tuyên truyền, vận động nên không thể có một cơ quan độc lập làm nhiệm vụ giám sát quy định này. Chúng tôi dựa vào những cơ quan tổ chức, cơ quan chủ quản phải có trách nhiệm nhắc nhở, tuyên truyền trực tiếp.
Theo Đất Việt
'Quan tài công chức không được lắp cửa kính'
