(ĐVO) “Bác sĩ ơi, thuốc này đắt thế, nếu phải dùng lâu dài thì nhà em lấy đâu ra tiền?”. Bác sĩ tỉnh rụi: “Lâu gì? Giỏi sống thêm mấy ngày là cùng”.
Mấy năm rồi mà chị Nguyễn Thị Phương (31 tuổi, Tuyên Quang) vẫn nhớ mãi câu nói của vị bác sĩ điều trị cho người chồng quá cố của chị.
“Sắp chết rồi còn sợ cái gì?”
Chồng Phương bị tai biến mạch máu não. Sau một ngày nằm ở bệnh viện địa, gia đình thuê xe đưa xuống một bệnh viện lớn ở Hà Nội. Nhìn chồng vẫn hôn mê bằn bặt, Phương cuống cuồng sợ, những cũng chỉ chạy ra chạy vào vì các các sĩ quá bận, thỉnh thoảng có khám thì cũng không có thời gian giải thích đủ cho chị hiểu.
Một buổi tối, Phương đánh liều túm lấy vị bác sĩ vẫn khám cho chồng trong ca trực của anh để hỏi. Bác sĩ nói, tình hình chồng chị cực kỳ nghiệm trọng, nhưng nếu dùng vài loại thuốc tốt của ngoại thì hy vọng sẽ tăng lên rất nhiều, nhưng cũng phải kiên trì. Mừng quá, Phương nhờ bác sĩ kê đơn. Bác sĩ xé một mảnh giấy trong sổ tay, ghi tên thuốc và hướng dẫn nơi bán. Sau khi hỏi giá tiền, Phương giật thót mình kêu lên: “Trời ơi, thuốc đắt thế nếu phải dùng lâu dài thì nhà em lấy đâu ra tiền”. Bác sĩ cau mặt, rồi lạnh lùng bảo: “Lâu gì? Giỏi thì sống được mấy ngày nữa là cùng”. Phương lạnh cả người, đứng đơ ra trong chốc lát rồi níu lấy bác sĩ để hỏi chuyện sống chết của chồng, nhưng anh ta kêu bận, xua Phương ra ngoài.
Quả phụ chia sẻ: “Cái lúc thập tử nhất sinh như thế, ai chả hong hóng trông vào bác sĩ như con trẻ trông vào cha mẹ, vậy mà anh ta nỡ nói như vậy, đành là nói sự thật, nhưng…”
Có khi, sự thật tàn nhẫn còn được bác sĩ nói toẹt vào mặt bệnh nhân theo cách lạnh lùng vô cảm nhất. Anh Hùng, người Hoài Đức, Hà Nội, kể, hồi còn sống, bố anh từng phải chịu đau đớn nhiều ngày vì bệnh ung thư. Do phát hiện bệnh muộn nên khi có chẩn đoán ung thư, các tế bào độc ác đó đã di căn đến nhiều nơi trong cơ thể, việc can thiệp phẫu thuật không có ý nghĩa gì nữa. Bác sĩ giải thích rằng lúc này, họ chỉ có thể giúp bệnh nhân có chất lượng sống đỡ tệ nhất có thể, đặc biệt là giảm đau đớn.
Thế nhưng dù kêu khóc, mắng nhiếc con cái vì đau, ông cụ vẫn không chịu cho tiêm morphine, nên Hùng phải nhờ bác sĩ đến thuyết phục. Nói mãi, ông cụ vẫn khăng khăng: “Tôi lạ gì, morphine cũng giống như ma túy, tôi tiêm vào lỡ nghiện thì sao?”. Bác sĩ bực mình buông một câu: “Chết đến nơi rồi còn lo nghiện”. Chừng như biết mình lỡ lời, chị ta đứng dậy bỏ đi ngay. Còn bệnh nhân thì từ đó tuyệt vọng, không ăn, không uống, nằng nặc đòi xuất viện vì “đằng nào cũng sắp chết rồi, ở đây làm gì nữa cho khổ con cháu”. Hùng cho rằng, nếu không có câu nói đó của bác sĩ, những ngày cuối cùng của bố anh chắc đã đỡ khổ sở hơn, con cái cũng đỡ đau lòng hơn rất nhiều.
“Đã biết sướng thì đừng có kêu đau”
Trong số những cô gái từng trót dại mà có thai ngoài ý muốn, phải phá bỏ có không ít người phải hứng chịu những lời đay nghiến, miệt thị của y bác sĩ “giải quyết” cho mình. Nguyệt, cô sinh viên năm thứ ba, là một trong số đó.
“Dù rất xấu hổ và sợ, em vẫn đến bệnh viện công vì có quá nhiều khuyến cáo trên báo đài về những cơ sở phá thai tư nhân. Y bác sĩ họ nói với em bằng giọng gắt gỏng, khinh thị hơn những người khác, nhưng em cố tự bảo mình là bác sĩ nói với ai chả quát lác như vậy. Họ bảo em thay váy, em đang không biết đứng đâu thay, họ gắt. Lúc vào phòng thủ thuật, thấy em vẫn còn mặc quần chíp, họ quát nữa rồi bảo không làm thì ra. Có lẽ vì ngứa mắt thấy em luống cuống, ngượng ngịu khi cởi đồ rồi lên bàn, một bà không biết là bác sĩ hay y tá bảo: ‘Nếu biết ngượng thì đã chẳng phải vào đây’. Em tê tái cả người vì nhục nhã nhưng chẳng dám nói gì, vì thân thể mình ở trong tay họ, và dù sao mình cũng dại dột, lỡ làng”, Nguyệt kể lại.
Chị Trần Mai Hoa, sống ở Tân Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội, kể, vì lỡ kế hoạch khi đứa con đầu còn nhỏ, chị quyết định bỏ thai. Vì có người quen giới thiệu và nhờ vả nên chị được bác sĩ mát tay nhất ở bệnh viện làm cho. Không biết do cơ địa hay do được tiêm nhiều thuốc tê, thuốc giảm đau mà trong quá trình diễn ra thủ thuật, chị không bị đau đớn. “Nhưng cô bé ở bàn gần đó thì kêu la suốt, cô ấy khóc và van nài bác sĩ ơi nhẹ tay giúp cháu, cô ơi tiêm thêm thuốc cho cháu, cháu đau quá. Chị y tá bảo có định làm nữa không, không thì đứng dậy đi ra đi. Cô bé vẫn khóc kêu đau, chị y tá bảo lúc sướng sao không thấy kêu, đã muốn sướng thì đừng có kêu đau. Tôi thấy tội cho cô bé quá mà chẳng dám nói gì”, chị Hoa kể.
Một y tá từng làm việc trong khoa phụ sản một bệnh viện công, nay đang làm cho một cơ sở tư nhân lớn, cho biết, bản thân chị hồi trước cũng có thái độ ghét bỏ ra mặt với những cô gái trẻ đi phá thai: “Cứ thấy con bé nào mặt non choẹt, thái độ nhớn nhác, đến bệnh viện một mình hoặc có một đứa bạn gái mặt non choẹt khác đi cùng là biết ngay chửa hoang, mình thấy ghét ngay. Bạn phải hiểu rằng, là người ngành y, phải làm công việc phá bỏ sự sống như thế là cực chẳng đã, stress lắm, xót lòng lắm, nên mới có phản ứng kiểu đó, chứ không phải độc ác gì. Mà nhiều khi cũng có ý nghĩ là những cô bé kia phải chịu như vậy cũng đáng, phải chịu đau đớn, nhục nhã thì họ mới tởn đến già, không dám làm dại nữa. Nhưng từ hồi sang đây làm, các sếp yêu cầu phải thay đổi cách nghĩ và cách đối xử với bệnh nhân. Giờ thì tôi nghĩ rằng, là lương y thì nhiệm vụ là điều trị, giúp bệnh nhân thoát khỏi đau đớn chứ không phải dạy đạo đức cho họ, và phải đối xử với mọi bệnh nhân như nhau. Những cô gái dại dột đó họ đã phải trả giá nhiều cho sai lầm của mình rồi, y bác sĩ không nên và cũng không có quyền miệt thị hay bắt họ trả giá thêm”.
Từ chị y tá này, có thể đoán rằng phần lớn y bác sĩ khi ác khẩu với bệnh nhân cũng không phải do họ “máu lạnh” hay có “bụng dạ” gì, mà chỉ vì môi trường và hoàn cảnh. Bệnh nhân quá đông, làm việc quá căng thẳng nên khó mà nhẹ nhàng, đó là lý do được đưa ra nhiều nhất và mọi người cũng thông cảm. Thế nhưng rất nhiều người làm trong các ngành dịch vụ khác, cũng tiếp khách hàng từ sáng đến tối, gặp bao nhiêu khách “quái dị” nhưng vẫn phải tươi cười, chu đáo. Điều gì xảy ra nếu họ vì mệt mỏi mà buông một câu thiếu nhã nhặn với khách? Kỷ luật, trừ lương, thậm chí mất việc. Nhưng các y bác sĩ ở ta chưa phải chịu sức ép này, bởi bệnh nhân cần họ và sợ họ mếch lòng chứ không có chiều ngược lại.
Suy cho cùng, việc bác sĩ nói với bệnh nhân những câu “ghê người” không thuộc vấn đề khả năng kiềm chế, mà chỉ là chuyện có cần thiết phải kiềm chế hay không mà thôi.
Lệ Thu
Những câu nói ‘rợn người’ của bác sĩ
