Tôi sờ lên vết phồng rộp trên bàn chân đen đúa của ông lăo 72 tuổi. Cảm giác gai người khi biết đôi bàn chân này đă đi bộ xuyên Việt vượt chặng đường hơn hai ngh́n cây số.
 |
| Lăo nông Hồ Ngọc Khiết. |
Hai lần suưt chết
Lăo nông Hồ Ngọc Khiết quê gốc ở B́nh Định, sau đó tập kết ra Thanh Hoá. Tưởng sẽ yên ấm ở xứ Thanh, nhưng rồi ông lại nhường nhà của ḿnh cho anh trai và đưa vợ con vô Lâm Đồng lập nghiệp.
Đang sống yên b́nh với gia đ́nh, ruộng vườn cho thu nhập cũng đủ ăn, cơn cớ ǵ mà ông lăo lại muốn hạ sơn đi bộ từ TPHCM ra Hà Nội trên quốc lộ 1A vốn đầy rẫy tai nạn giao thông và bất trắc?
“Năm ngoái, đi xe đạp xuyên Việt ra viếng lăng Bác tôi thấy chưa đă lắm. Năm nay, tôi quyết định đi bộ xuyên Việt để tái hiện bước chân của anh bộ đội xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước năm xưa và về nguồn với Bác Hồ”, ông Khiết tâm sự.
Dù vợ và 7 người con can ngăn, ông lăo vẫn một ḿnh xuống TPHCM, chuẩn bị cho chuyến xuyên Việt. Ông vào Bệnh viện Thống Nhất khám tổng thể trước khi khởi hành. Bác sỹ bảo nếu đi bộ xuyên Việt sợ ông chết dọc đường.
Ông mắc bệnh ph́ đại tiền liệt tuyến, rối loạn tiền đ́nh và huyết áp cao. Nhưng ngày 27-2-2011, tại Dinh Thống Nhất, lăo nông Hồ Ngọc Khiết lên đường, nhằm quốc lộ 1A thẳng tiến. Độc hành. Trước đó, ông cũng rủ vài người bạn cùng đi nhưng không ai đủ liều để đồng hành.
 |
| Trên hành tŕnh xuyên Việt, ông Khiết ghé vào thăm quê Bác và tṛ chuyện với du khách ở Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An. |
Thế là trên quốc lộ 1A xuất hiện ông lăo mặc quần áo bộ đội, đội mũ tai bèo gắn sao vàng, ba lô con cóc nặng trĩu trên vai. Trong ba lô ấy có chăn màn, chiếc vơng dù và hai bộ đồ, một máy kiểm tra huyết áp, thuốc chữa bệnh, áo mưa, máy ảnh và điện thoại...
Những ngày đầu, mỗi ngày ông đi được 30 cây số, tốc độ sau đó có giảm hơn v́ trời nắng, chân bắt đầu mỏi. Được hơn năm mươi cây số, ông đă phải thay hai đôi giày. Đôi giày bộ đội và đôi giày da không chịu được cái nóng rát của quốc lộ đă rách toác mơm.
Ông cứ lo nếu cứ trung b́nh năm mươi cây ngốn hai đôi giày th́ không đủ tiền mua giày. Ông chỉ mang theo một triệu đồng tiền mặt và chiếc thẻ ATM có 7 triệu đồng trong tài khoản. Từng ấy để trang trải cho ăn uống ngủ nghỉ gần 3 tháng trời từ Nam ra Bắc.
Ông không mang theo thực phẩm, đi đường đói khát th́ ghé vô hàng quán. Nhưng hai lần, lăo nông 72 tuổi này suưt chết v́ dùng thức ăn đường phố.
Lần ấy, sau khi ăn miếng bánh mỳ bơ, ông bị ngộ độc phải ghé vào lùm cây tràm mắc vơng nằm nghỉ. Bất thần huyết áp ông tăng đến 200, vội uống thuốc hạ áp. Uống xong th́ huyết áp tụt xuống quá nhanh, hai môi ông run lên, đầu choáng váng. Chẳng lẽ ḿnh chết ở đây?
Ông cố gượng dậy, lấy chiếc khăn trắng huơ lên để người đi đường biết mà đến cứu. Nhưng không ai thấy. Ông nằm thiếp đi trên vơng, lúc tỉnh dậy thấy trong người khoẻ mạnh như thường.
Lần khác, uống phải lon nước yến quá hạn, huyết áp lại tăng quá cao. Ông lê được vào bờ cỏ ngồi nghỉ một lúc lâu mới có thể bước tiếp. Vẫn cái lịch tŕnh mà phải kỷ luật sắt với bản thân lắm, mới nuốt nổi. Sáng 4 giờ dậy đi, đến 9 giờ sáng, lúc mặt trời bắt đầu gay gắt th́ t́m chỗ nghỉ, đầu giờ chiều lại rảo bước và tới khoảng 17 giờ th́ bắt đầu t́m chỗ qua đêm.
Binh pháp đi bộ
“Muốn đi ra đến Hà Nội viếng lăng Bác đúng ngày 19 tháng 5 th́ phải vừa có trí, vừa có lực, phải vận dụng binh pháp cả đấy”, lăo nông Hồ Ngọc Khiết vuốt cḥm râu bạc, nói với tôi.
Binh pháp đi bộ của ông lăo được thực hiện như thế này: “Ít nhất mỗi ngày trung b́nh phải đi được 27- 28km th́ mới đúng lộ tŕnh. B́nh thường cứ 15 phút th́ đi được 1 cây số, nhưng nếu mệt th́ không được cố, cố quá là quá cố luôn. Điều quan trọng là phải giữ cho chân không bị lở loét. Lở loét là không thể bước được nữa. V́ thế, cứ đi được một cây số tôi lại ngồi nghỉ dăm phút.
Khi xuống dốc, phải giữ thăng bằng cơ thể, đi chậm và bước ngắn để không bị quỵ gối. Một điều đơn giản nữa: khi nào cũng nép vào lề đường bên phải, nh́n trước nh́n sau kẻo bị xe đâm”...
Nhưng binh pháp sẽ thất bại nếu thiếu một ư chí thép.
Có một buổi trưa B́nh Thuận, gió thổi mạnh đến mức cảm giác cuốn ngược cả khách bộ hành, ông lăo vẫn một ḿnh ngược gió. Một chiều ở đèo Cù Mông cao ngất, mưa như trút, ông lăo cắn răng bước lên đỉnh dốc...
Một buổi ban mai đầy sương ở Quảng Nam, ông lăo tê buốt với cơn gió lạnh, vẫn bước trên con đường vắng ngắt... Tôi nghĩ, với ông lăo có cḥm râu bạc như cước, vai mang ba lô, đội mũ gắn sao vàng độc hành trên những đoạn đường thiên lư Bắc Nam ấy, chẳng có ǵ gian nan mà cũng chẳng có ǵ lăng mạn hơn thế.
Liệu có một giây phút nào đó vất vả quá khiến ông ngă ḷng mà nhảy lên xe máy, ôtô quá giang một đoạn, cũng chẳng ai biết mà? Mặt ông lăo đanh lại, cḥm râu bạc rung rung khi nghe tôi hỏi: “Không bao giờ. Tôi thà thất bại trong trung thực c̣n hơn thành công bằng gian trá. Tên tôi là Ngọc Khiết, tôi phải làm sao xứng đáng với cái tên của ḿnh, không thể gian lận dù chỉ một bước chân. Tôi dám tự hào là ḿnh đă ra Hà Nội viếng lăng Bác bằng đôi chân của chính ḿnh. Cho dù một ngày đi được vài ba cây số, tôi vẫn không bao giờ bỏ cuộc”.
Một chiều hoàng hôn, đi bộ trên đèo heo hút gió ở Phú Yên, vừa đói, vừa mệt mà chưa t́m được chỗ ngủ, ông lăo nghe tiếng một bé gái đi xe đạp bảo: “Ông ơi, lên đây cháu chở ông đi một đoạn”. Ông lăo bảo “Cảm ơn cháu, ông đi bộ thôi”. Bé gái đạp xe đi, một lúc sau đạp xe quay lại, đưa cho ông một ổ bánh ḿ: “Ông ơi, ông ăn đi cho đỡ đói”. Trời tối nh́n không rơ mặt bé gái, nhưng lăo nông Hồ Ngọc Khiết không bao giờ quên được câu chuyện này.
Hôm ấy ở đèo Cù Mông mưa vuốt mặt không kịp, có chiếc xe tải ghé lại, tài xế bảo: “Ông lên đây con chở giúp kẻo mưa”. Ông bảo: “Cảm ơn chú, tui đi bộ quen rồi”. Tài xế cứ tưởng gặp phải một người điên.
H́nh ảnh ông lăo vác ba lô đi bộ trở thành mục tiêu mời gọi của rất nhiều xe ôm. Họ hết sức chèo kéo nhưng chưa một lần ông ngồi lên xe. Có hôm mới 4 giờ sáng ông thức dậy đi, một lái xe ôm đuổi theo mời mọc không được, đă dọa: “Ông mà không lên xe, xuống dưới dốc là... công an bắt đấy”.
 |
| Mang theo thuốc chữa những căn bệnh mà bác sỹ cảnh báo nếu đi bộ xuyên Việt có nguy cơ chết dọc đường. |
Doping của U80
Trên chặng hành tŕnh dằng dặc ấy, t́nh cảm của người dân ở những vùng đất đi qua như một liều doping cho lăo nông Hồ Ngọc Khiết.
Có lúc trời nắng, người mệt lử, phía xa ông đă thấy một người đàn ông cầm lon nước bí đao mát lạnh chờ. Khi ông đến, người đàn ông bảo: “Mời cụ dùng cho mát, vợ cháu thấy ông đi bộ từ xa nên bảo cháu mang nước ra mời ông”.
Lại có người chạy theo ông dúi vào tay một lọ dầu gió v́ để xoa đôi bàn chân đă phồng rộp.
“Hồi nhỏ, tui bị dây cao su bật vào đầu, làm cho trí nhớ kém đi, nhưng t́nh cảm của người dân th́ không bao giờ tui quên. Gần 3 tháng đi bộ, tôi đă ngủ nhờ ở các doanh trại bộ đội, ngủ nhờ ở chùa, ngủ nhờ nhà dân... Ở đâu họ cũng đối xử rất tử tế, mời tôi ăn cơm, có khi c̣n biếu tiền lộ phí. Có khi anh công nhân ở trạm gác xe lửa, bất chấp nội quy “không cho người lạ ngủ nhờ” đă mở cửa đón tôi. Nhưng khi biết nội quy, tôi liền ra đi, mắc vơng ngủ ngoài trời”.
 |
| Mỗi ngày ông Khiết đi bộ trung b́nh khoảng 28 km và không một phút ngă ḷng với xe đạp, xe máy, ôtô. |
Đặc biệt, khi tối trời, ông chỉ chọn nhà người nghèo để gơ cửa xin ngủ nhờ. Ông tránh nhà giàu. Cũng bởi, chưa bao giờ người nghèo từ chối ông. Có nhiều người c̣n nằm đất để nhường giường cho ông ngủ. Trong khi, có người giàu đă đuổi ông khi ông xin trú mưa trước hiên nhà.
Thế rồi sau 2 tháng 18 ngày đi bộ, lăo nông Hồ Ngọc Khiết đă tới Hà Nội đúng dịp 19-5. Ông lăo không hề biết những bất ngờ thú vị đang đợi ḿnh ở Thủ đô…
c̣n nữa
Phùng Nguyên, tienphong.vn
U80 độc hành xuyên Việt - Kỳ I: 'Người điên' trên đường thiên lư
