Chỉ một câu trả lời trong buổi gặp báo chí cũng đủ kéo cả Thế Vận Hội vào tâm bão. VĐV trượt tuyết của Team USA, Hunter Hess (Bend, Oregon) nói anh có “cảm xúc lẫn lộn khi đại diện cho nước Mỹ lúc này”, và nhấn mạnh: “Chỉ vì tôi mặc lá cờ không có nghĩa là tôi đại diện cho mọi thứ đang diễn ra ở Mỹ.” Hess giải thích anh đại diện cho gia đình, bạn bè, người đi trước và những giá trị tốt đẹp anh tin ở nước Mỹ – yêu nước nhưng không mù quáng.
Sáng Chủ nhật, Tổng thống Donald Trump bùng nổ trên Truth Social, gọi Hess là “real loser” và mỉa mai: nếu không “đại diện cho đất nước” thì đừng thi tuyển vào đội, và “thật khó mà cổ vũ cho người như vậy.” Từ đó, câu chuyện chuyển nhanh từ thể thao sang “trắc nghiệm lòng trung thành”.
Hess đáp trả: yêu nước cũng là quyền nói điều cần tốt hơn
Ngày thứ Hai, Hess đăng Instagram: anh không thể chờ để đại diện Team USA khi thi đấu, đồng thời khẳng định quyền lên tiếng. Hess viết đại ý: nước Mỹ có rất nhiều điều tuyệt vời nhưng luôn có điều cần tốt hơn, và một trong những điều làm nước Mỹ tuyệt vời là quyền tự do chỉ ra điều cần sửa. Anh nhấn mạnh tinh thần Olympic là đưa con người lại gần nhau, nhất là lúc xã hội chia rẽ.
Không chỉ Hess: nhiều VĐV khác nhắc ICE và nỗi đau xã hội
Cùng thời điểm, một số VĐV freestyle của Team USA cũng trả lời về khí hậu chính trị. Chris Lillis nói anh “đau lòng” trước những gì đang diễn ra, nhắc căng thẳng quanh thực thi di trú liên bang và các cuộc biểu tình sau hai vụ nổ súng gây chết người ở Minnesota. Quinn Dehlinger nói sự chia rẽ chính trị rất rõ, và thể thao luôn là cách kéo mọi người lại với nhau.
USOPC vào cuộc: ưu tiên an toàn cho VĐV giữa làn sóng công kích
Ủy ban Olympic & Paralympic Mỹ (USOPC) ra thông cáo: trọng tâm của họ là bảo vệ Hunter Hess, bảo đảm anh có hỗ trợ và nguồn lực để thi đấu. USOPC cũng cảnh báo thực tế buồn: vài kỳ Thế Vận Hội gần đây xuất hiện làn sóng tin nhắn lăng mạ, đe dọa nhắm vào VĐV trong lúc tranh tài. Trường hợp Amber Glenn là ví dụ: bị hỏi về chính trị rồi nhận nhiều tin nhắn thù ghét. USOPC cho biết họ theo dõi các nền tảng công khai và sẽ chuyển đe dọa nghiêm trọng cho cơ quan công lực.
Phe bảo thủ công kích và phản đòn từ Bernie Sanders
Trước cả bài đăng của Trump, một số tiếng nói bảo thủ đã chỉ trích Hess. Katie Miller viết: nếu không thể nói yêu nước Mỹ khi thi đấu cho quốc gia thì không nên có mặt ở Olympic. Monica Crowley chia sẻ lại lời Trump và viết kiểu “Represent America with pride or GTFO.” Ngược lại, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders gọi Hess là “người Mỹ đáng tự hào” và nhắc Trump: “Đây không phải chế độ quân chủ. Không ai buộc phải cúi đầu trước ông.”
Trong khi Trump mắng, JD Vance lại nói: cả nước đang cổ vũ
Trớ trêu là Phó Tổng thống JD Vance lại phát biểu với các vận động viên rằng cả nước – Dân chủ, Cộng hòa, độc lập – đều đang cổ vũ cho họ. Nhưng cùng lúc, Vance và Đệ nhị phu nhân Usha Vance tới Milan xem Olympic và được cho là bị la ó trong lễ khai mạc. Một bên kêu gọi đoàn kết, một bên biến cảm xúc thành “án chính trị”.
Bad Bunny cũng bị kéo vào: Trump chê halftime “tệ nhất”, “không ai hiểu hắn nói gì”
Không chỉ Olympic. Trump tiếp tục công kích Bad Bunny sau màn trình diễn halftime Super Bowl: gọi chương trình “tệ hại”, “xúc phạm sự vĩ đại của nước Mỹ”, chê “không ai hiểu hắn nói gì”, và gọi vũ đạo là “kinh tởm”, không phù hợp trẻ em. Trong khi đó, Bad Bunny đưa thông điệp hòa giải theo kiểu “châu Mỹ là một”: mở rộng “God bless America” sang cả châu lục, liệt kê nhiều quốc gia Bắc – Nam Mỹ, đứng cạnh cờ Mỹ và cờ Puerto Rico, và trưng thông điệp “Together we are America.”
Olympic là nơi tranh huy chương, không phải nơi tranh “lòng trung thành”
Hunter Hess nói anh yêu nước, nhưng không muốn bị buộc đại diện cho mọi thứ đang diễn ra. Trong một xã hội bình thường, đó là câu nói quen thuộc. Nhưng trong thời phân cực, nó thành mục tiêu để trút giận. Câu hỏi còn lại là: nước Mỹ muốn VĐV của mình chỉ biết im lặng và mỉm cười, hay vẫn được quyền nói “tôi yêu đất nước, và tôi muốn đất nước tốt hơn”? Nếu Olympic là biểu tượng kết nối, thì điều đáng sợ không phải “cảm xúc lẫn lộn” của một VĐV, mà là khi một quốc gia không còn chịu nổi… sự thật lẫn lộn của chính mình.