Khủng khiếp “bom”… tin đồn

Từng có thời người ta rộ tin đồn MC xinh đẹp Diễm Quỳnh chết do ung thư. Trước đó cũng có tin đồn ca sĩ Hồng Nhung qua đời vì... nhổ răng khểnh. Có lúc người ta còn đồn Lại Văn Sâm bị tai nạn… Rốt cuộc, đó cũng chỉ là tin vịt.

Kiến thành… voi

Giới nghệ sĩ thường được nhận “bom” tin đồn nhiều nhất vì họ là người của công chúng. Cách đây vài năm, khi thấy cô MC xinh đẹp, thông minh Diễm Quỳnh ít xuất hiện, một số kẻ ác ý phao tin cô bị bệnh nan y và sắp qua đời… Nhiều người hâm mộ đã gọi đến Đài truyền hình Việt Nam và được đài khẳng định: Đó là tin vịt. Sau đó, lại có thông tin, MC Lại Văn Sâm bị tai nạn; nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn đã ''về nơi suối vàng''; ca sĩ Trọng Tấn ''đi chùa Hương bị sẩy chân ngã''; “người vác tù và hàng tổng” Quốc Tuấn bị điện giật chết… Rồi chuyện ca sĩ này, người mẫu kia đồng tính, làm lại vòng 1, sửa vòng 3, “đánh đu” với đại gia.

Trưa 20-4-2005, một phụ nữ đi vào lớp 2/3, trưiờng THCS Mỹ Hưng (Hòn Đất, Kiên Giang) nói với học sinh (HS) là vừa phát hiện trong khu vệ sinh của nhà trường có 2 xác HS nữ và một bà già đang ngồi ăn thịt các HS này. Nghe vậy, nhiều HS hiếu kỳ rủ nhau đi xem nhưng do sợ nên chưa đến khu vệ sinh đã tháo chạy và la lên thất thanh, làm các HS khác chạy theo. Lập tức các học sinh đồng loạt bỏ về, khiến ngôi trường vắng tanh.

Tháng 5-2009, tại huyện Yên Thành (Nghệ An) rộ tin đồn, lấy đầu gối người chết do sét đánh có thể chữa được bách bệnh, vì thế 3 ngôi mộ người chết do sét đánh tại địa phương đã bị đào trộm… Anh Vương Sĩ Bắc, chồng nạn nhân Nguyễn Thị Hòa cho biết, mộ vợ anh được gia đình xây chắc chắn, thế nên không có chuyện bị kẻ xấu đào phá lấy thi thể. Các gia đình khác cũng khẳng định không có chuyện như bà con đồn thổi nhưng vẫn thường xuyên phải cắt cử anh em trong họ tộc ngày đêm canh gác mộ.

Tháng 5-2009, người dân Mê Linh (Hà Nội) xôn xao vì tin đồn, có một nhóm đối tượng chuyên bắt cóc cụ già, trẻ nhỏ để lấy nội tạng bán và đòi tiền chuộc... Thông tin trên “mạnh” đến nỗi, các cụ già ở thị trấn Chi Đông và các xã cận kề như Quang Minh, Tráng Việt... không dám ra đường vào sáng sớm và sẩm tối.

Tháng 7-2009, tại thị trấn Văn Điển (Thanh Trì), một gã thanh niên bệnh hoạn sau khi nhờ 2 bé gái chỉ đường, đã trói 2 cô bé lại rồi giở trò sàm sỡ. Khi có người xuất hiện, gã thanh niên này bỏ chạy… Ngay tối hôm đó, tại Hà Nội có tin đồn, 2 thiếu nữ bị một nhóm bắt cóc đánh thuốc mê chuẩn bị đem ra đồng mổ lấy nội tạng đem bán thì bị phát hiện…

Từ tháng 3 đến tháng 8-2009, có một tin đồn đã khiến máu chảy, người nhập viện. Đó là tin đồn bắt cóc trẻ em “mổ bụng lấy nội tạng”, bán ra nước ngoài. Tin đồn bắt đầu từ xã Đặng Xá (Gia Lâm, Hà Nội). Tin đồn rằng, CA đã khai quật một ngôi mộ và thấy xác của 7 đứa trẻ bị mất nội tạng, mà rất có thể là do một “tổ chức” chuyên bắt cóc trẻ em thực hiện. Hậu quả là nhiều người buôn bán đồng nát lương thiện, vô tình đi qua những làng quê trên, đã trở thành mục tiêu tấn công của dân làng vì bị nghi là những “kẻ bắt cóc”… Mới đây nhất là tin đồn về quái vật ở hồ Tây. Tin đồn thất thiệt này cũng làm hàng ngàn người dân Hà Nội và các tỉnh lân cận đổ xô về chùa Trấn Quốc để xem tận mắt con thú đầu người, mình rắn…

Có những tin đồn đã gây bất ổn cho một cơ quan, một ngành, và khiến cho các cơ quan chức năng phải vào cuộc. Đó là tin đồn sẽ tăng giá xăng lên 25 ngàn đồng/lít tại TP HCM vào tháng 5-2008. Trước tình trạng người dân đổ xô đi mua xăng dự trữ gây bất ổn thị trường và có nguy cơ hoả hoạn, các cơ quan chức năng tại TP HCM đã phải vào cuộc. Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Thông tin và Truyền thông khẩn trương kiểm tra, làm rõ việc đưa thông tin sai lệch về tăng giá xăng dầu, xử lý nghiêm, báo cáo Thủ tướng...

Tháng 11-2008, khi nước các con sông lên cao, nhiều tuyến đê bao quanh Hà Nội bị đe dọa thì có thông tin sẽ phân lũ qua TP Hà Đông. Tin đồn này đã khiến cư dân TP Hà Nội nháo nhác, lo lắng. Nhiều người đã chuẩn bị thuốc men, gạo muối và lên phương án di tản. Một số kẻ đã “nâng cấp” tin đồn để tăng giá các nhu yếu phẩm như gạo, mì tôm, đồ khô... để trục lợi.

Khó xử lý…

Có thể nhận thấy rằng, đa số những người tin vào tin đồn có trình độ văn hoá không cao, ít hiểu biết. Tác hại trở nên nghiêm trọng hơn vì những người này lại rất thích “buôn” chuyện, họ muốn thể hiện mình là người “cái gì cũng biết”, và vì thế những tin đồ nhảm được lây lan theo cấp số nhân. Đa số các tin đồn chỉ là chuyện bông đùa “nói cho vui” nhưng những người sau đó đã “thêm mắm, thêm muối” khiến con kiến biến thành con voi. Bên cạnh đó, cũng có không ít kẻ tung tin đồn nhảm vì muốn... nổi tiếng. Ví dụ như trường hợp tung tin tăng giá xăng dầu ở TP HCM, thủ phạm xác nhận: Tung tin trên vì muốn blog của mình được nhiều người truy cập(?!)

Một số tin đồn xuát phát từ sự thiếu hiểu biết, quá lo lắng của người dân. Ví dụ như vụ “bà già ăn thịt người tại Kiên Giang”. CA địa phương đã tìm được thủ phạm đã phao tin với các HS là Nguyễn Thị Nga (34 tuổi) người địa phương. Nga khai nhận, nghe tin đồn nên sợ quá, chạy đến đón con mình đang học lớp 2/3, trường THCS Mỹ Hưng và nói lại cho các em cùng nghe để... tránh(!?) Mặc dù vậy, tin đồn này vẫn lan sang các tỉnh Quảng Trị, Sóc Trăng.

MC xinh đẹp Diễm Quỳnh từng là nạn nhân của tin đồn

Những tin đồn để trục lợi về kinh tế có thể có nhưng rất khó chứng minh và trên thực tế chưa có trường hợp được đưa ra xét xử. Lý giải điều này, luật sư Nguyễn Đông Khánh, đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết: “Hiện chưa thể truy tố tội phao tin đồn nhảm vì Luật Hình sự chưa qui định tội danh này. Nếu có tin đồn gây hậu quả thiệt hại về kinh tế thì những đơn vị, cá nhân phải chứng minh được thiệt hại của mình và phải xác định chính xác người tung tin đồn mới có thể khởi kiện dân sự để đòi bồi thường. Tuy nhiên, để chứng minh được 2 vấn đề trên là rất khó. Hầu hết, việc tung tin đồn nhảm chỉ bị xử phạt hành chính”.

Một số luật sư khác cũng nhận xét, với những trường hợp sau khi xem xét, nếu thấy nội dung tin đồn đó là vu khống thì có thể xử lý người tung tin đồn về tội vu khống. Riêng đối với những tin đồn ảnh hưởng lớn đến chính sách kinh tế - xã hội của Nhà nước thì có thể bị xử lý tội phá hoại việc thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, muốn xử lý hình sự thì phải tuân thủ đầy đủ các dấu hiệu trong yếu tố cấu thành tội phạm. Cụ thể, việc đầu tiên là phải truy ra người tung tin đồn. Tiếp đó, cơ quan chức năng phải xét đến thái độ, mục đích người tung tin đồn cũng như mức độ nghiêm trọng, hậu quả của hành vi người đó gây ra.

Còn nữa

M.Tuấn
PLXH

Tin đồn thất thiệt gây không ít phiền toái cho nhiều người. Có người thiếu bản lĩnh không chịu được búa rìu dư luận đã phải chọn đến cái chết. Dù vậy, xử lý kẻ phao hoang tin lại không dễ.

Hậu quả

Hơn 4g sáng ngày 3-12-2010, tại tổ 22 phố Phúc Sơn, phường Nguyễn Phúc, TP Yên Bái, chị Trương Thị Kim Thanh (SN 1973, công nhân nhà máy Chè Minh Thịnh) đã tự tử vì tin đồn mình ngoại tình. Trước đó, vào 14g ngày 24-8-2010, chồng chị Thanh đã bắt gặp chị Thanh ở trong buồng với một người đàn ông, sự việc lan nhanh với đủ kiểu đồn thổi. Sự thật là ngày hôm đó, có một người đàn ông tên là Khôi (làm việc cùng nhà máy với chị Thanh) sau khi đi uống rượu với bạn bè, trên đường về nơi làm việc Khôi lại mua thêm một chai bia rồi rẽ vào nhà chị Thanh xin đá lạnh để uống. Thấy chị ở nhà một mình, Khôi không làm chủ được nên đã kéo chị Thanh vào gian buồng phía trong giở trò đồi bại, chưa kịp làm gì thì bị anh Thân đi làm về bắt gặp... Sau đó, vụ việc đã được CA giải quyết ổn thoả.

Nhưng từ đó cũng xuất hiện tin đồn rằng chị Thanh cặp bồ rồi bị chồng phát hiện. Chị Thanh hoảng loạn khi phải nghe những lời bàn tán như vậy. Tối ngày 2-12-2010, hai vợ chồng chị đã xảy ra tranh cãi khá gay gắt... Khoảng gần 4g sáng hôm sau, con trai chị đã phát hiện mẹ treo cổ tự vẫn ở gian bếp phía sau bằng một sợi dây dù, trên cổ tay trái có nhiều vết cứa bằng dao.

Chị Thanh đã phải tự tử trong căn nhà này vì tin đồn

Bi kịch của gia đình ông Cao Xuân L. ở xã Thiệu Phúc, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa có nguyên nhân từ tin đồn cây đa cổ thụ trong làng có… ma. Cách đây hơn 10 năm, vào một đêm mưa giông, sét đánh chết đứng cây đa cổ thụ của làng. Những người mê tín thêu dệt muôn vàn tin đồn nhảm từ sự việc này: Nào là cây đa cổ thụ là "thần hộ mệnh" của làng, nay thần hộ mệnh không còn khiến ma quỷ tràn vào làng quấy phá người dân; nào là cọng rau lang tự nhiên nứt ra trông như những thanh long đao hay đầu con rồng... Cứ người nào đau ốm, chết bệnh..., người ta lại đổ lỗi cho... ma ám.

Khu vực cây đa mọc lên ngày xưa, người làng từ ấy sợ hãi tránh xa. Riêng con gái ông L là chị Cao Thị N. (SN1969) lại không tin vào chuyện ma quỷ nên trưa nghỉ nắng sau cả buổi sáng cuốc đất, cô vẫn tìm đến bóng cây trong khu vực này để tranh thủ chợp mắt giờ trưa. Một buổi chiều mùa hè, khi về nhà cô trở nên hoảng loạn, có hành động bất thường như la hét, múa may... Những người mê tín xì xào: "Ma nhập đấy! Ai bảo không tránh xa khu đó ra".

Tin lời đồn nhảm, người cha u mê này không đưa con đi bệnh viện mà theo lời chỉ dẫn của các thầy cúng, ngày ngày cúng bái "đuổi ma". Một người hàng xóm kể lại: " Suốt mấy năm trời nhà ông ấy ngày nào cũng diễn ra cúng tế, hát hò nhảy múa suốt ngày đêm để trừ tà". Thế nhưng bệnh tình không hết, cô gái ngày ngày vẫn la hét, đập phá... Của cải trong nhà lần lượt "đội nón ra đi" theo chân thầy cúng. Những thầy cúng chưa buông tha. Họ quay sang phán: "Cô không phải bị "ma ám" mà được "thánh bề trên" cho "ăn lộc" để "cứu nhân độ thế". Gia đình phải đổi tên con, lập điện thờ tế lễ mong "thánh bề trên" sớm cho "ăn lộc" thì mới khỏi được". Gia đình lại chạy vạy vay mượn, bán đất lấy tiền nhờ các "thầy" mua đồ cho việc tế lễ. Nhưng "lộc" chẳng thấy đâu, chỉ thấy con bệnh kiệt sức nằm thoi thóp.

Cuối năm 2006 cô gái được đưa xuống Bệnh viện tâm thần Thanh Hoá chữa trị. Bác sĩ kết luận ban đầu cô chỉ bị cảm nắng, nếu kịp thời đưa đi bệnh viện thì không sao nhưng do uống quá nhiều các loại cây cỏ nên nay khó có cơ hội cứu chữa. Người cha ngậm ngùi đưa con về nhà.

Chán chường và ân hận, ông L. từng 3 lần treo cổ tự tử bất thành. Ông L. cuối cùng cũng chết vì bệnh già, vì héo hon sau ngần ấy năm mê muội với những lời đồn nhảm, vì đau lòng khi hiểu con mình điên loạn có một phần nguyên nhân do mình mê tín gây ra. Người nhà của ông cho biết, ông chết vào cuối năm 2009, trước khi chết còn lẩm bẩm mắng mỏ những đối tượng thầy cúng đã "ru ngủ" ông…

Phải biết tự bảo vệ

Nhà tâm lý Bùi Tuệ cho rằng: “Điều quan trọng nhất là người dân phải biết tự bảo vệ mình bằng cách đọc sách, báo để trang bị thêm kiến thức và thông tin cho bản thân. Nếu có những sự việc bất thường thì các phương tiện thông tin đại chúng sẽ đưa tin nên tuyệt đối không tin vào những tin đồn chưa được kiểm chứng hoặc có màu sắc mê tín, dị đoan (ví dụ như tin quái vật ở hồ Tây). Những người thích “buôn” chuyện cũng cần nghiêm túc xem xét lại hành vi của mình, dù không bị pháp luật trừng phạt thì cũng bị người thân, hàng xóm và xã hội lên án”.

Tại một số quốc gia, việc phao tin đồn nhảm bị phạt tù đến 4 năm và phạt tiền rất nặng. Một số luật sư cho rằng, cần bổ sung tội danh này vào Bộ luật Hình sự nước ta mới đủ sức răn đe.

MTuấn
PLXH

Nhưng nếu tin đồn là đúng thì sao? Những lần bọn việt cộng bắc kỳ đổi tiền, ngày hôm trước người dân đã đồn đoán rồi, nhưng bọn chúng cứ bắc loa sủa là tin đồn thất thiệt, ngay sáng hôm sau giới nghiêm đổi tiền, hành động đó gọi là gì, ăn cướp hợp pháp? Bọn khốn nạn những lần đó đã làm bao nhiêu người chết vì uất ức. tất cả những tin đồn về những âm mưu của bọn cầm quần VN đều sẽ xẩy ra.