Vì sao người Mỹ rời đất nước với số lượng kỷ lục?

[goodidea]

Lần đầu sau gần một thế kỷ, Mỹ ghi nhận di cư ròng âm khi công dân rời đi hàng loạt, phản ánh áp lực chi phí sống, chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump và sức hút từ châu Âu.


Người dân biểu tình tại Minneapolis, bang Minnesota (Mỹ) ngày 24/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Wall Street Journal ngày 25/2, nước Mỹ - vùng đất vốn được xem là điểm đến của hàng triệu người nhập cư - đang đối mặt với một nghịch lý lịch sử: chính công dân của mình đang ra đi với số lượng chưa từng có.

Lần đầu tiên kể từ Đại suy thoái

Năm 2025, nước Mỹ chứng kiến hiện tượng chưa xảy ra kể từ năm 1935: số người rời đi nhiều hơn số người nhập cư. Viện Brookings ước tính mức di cư ròng âm vào khoảng 150.000 người trong năm 2025 và dự báo con số này sẽ còn tăng vào năm 2026. Tổng số người nhập cư vào Mỹ năm 2025 chỉ còn từ 2,6 đến 2,7 triệu người, giảm mạnh so với mức đỉnh gần 6 triệu người năm 2023.

Chính quyền Mỹ lý giải xu hướng này là kết quả của chính sách trục xuất và siết chặt thị thực. Theo số liệu từ Bộ An ninh Nội địa, năm 2025 có 675.000 vụ trục xuất và 2,2 triệu vụ "tự trục xuất". Tuy nhiên, ẩn sau đó là một làn sóng khác ít được chú ý hơn: chính công dân Mỹ đang chủ động tái định cư ở nước ngoài.

Dù Mỹ không thu thập số liệu toàn diện về công dân xuất cảnh kể từ thời chính quyền Eisenhower, nhưng dữ liệu từ hơn 50 quốc gia về giấy phép cư trú, mua bất động sản, đăng ký học và các chỉ số khác cho thấy một mô hình rõ ràng. Phân tích của Wall Street Journal với 15 quốc gia cung cấp dữ liệu năm 2025 ghi nhận ít nhất 180.000 người Mỹ đã chuyển đến sinh sống và con số thực tế có thể cao hơn nhiều khi các quốc gia khác công bố đầy đủ thống kê.

Tại hầu hết 27 quốc gia thành viên EU, số người Mỹ sinh sống và làm việc đang ở mức kỷ lục. Tổng số cư dân Mỹ tại Bồ Đào Nha tăng hơn 500% kể từ đại dịch COVID-19, riêng năm 2024 tăng 36%. Trong 10 năm qua, số lượng cư dân Mỹ tăng gần gấp đôi ở Tây Ban Nha và Hà Lan, tăng hơn gấp đôi ở Cộng hòa Séc. Năm ngoái, số người Mỹ chuyển đến Đức nhiều hơn số người Đức đến Mỹ. Ireland đón 10.000 người Mỹ trong năm 2025, gấp đôi năm trước.

Người Mỹ còn đang nộp đơn xin quốc tịch nước ngoài với tốc độ kỷ lục: khoảng 6.600 người xin quốc tịch Anh trong năm tính đến tháng 3/2025 - mức cao nhất kể từ khi có thống kê năm 2004.

Ai đang ra đi và vì sao?

Trái với quan niệm rằng chỉ người giàu mới có thể di cư, làn sóng mới bao gồm nhiều tầng lớp đa dạng. Jen Barnett, người sáng lập công ty hỗ trợ chuyển nhà Expatsi, nhận xét: "Trước đây, những người Mỹ rời đi đều là những người cực kỳ ưa mạo hiểm và có bằng cấp cao. Giờ họ chỉ là một trong số đó". Năm 2025, Expatsi tổ chức 57 chuyến đi cư cho khách hàng, tăng vọt so với chỉ 3 chuyến vào năm 2024.

Khách hàng của các công ty dịch vụ chuyển nơi cư trú bao gồm kiến trúc sư, cố vấn tài chính, kỹ sư, chủ doanh nghiệp nhỏ, người trung niên ly hôn tìm khởi đầu mới, cả những người nhận trợ cấp an sinh xã hội hoặc trợ cấp khuyết tật. Kelly McCoy, 45 tuổi, người đã chuyển từ Buffalo (thành phố phía Tây New York) đến Albania rồi Romania, cho biết: "Ở Albania, bạn hoàn toàn có thể sống với 1.000 USD một tháng".

Một cuộc khảo sát của Gallup năm ngoái cho thấy 40% phụ nữ Mỹ từ 15 - 44 tuổi muốn chuyển ra nước ngoài sinh sống lâu dài. Khi Gallup khảo sát người Mỹ trong cuộc suy thoái 2008 về ý định rời đi, tỷ lệ là 1/10; năm ngoái con số đó là 1/5.

Lực kéo từ châu Âu

Động lực di cư là sự kết hợp giữa yếu tố kinh tế và lối sống. Chris Ford, người làm việc cho công ty đầu tư bất động sản ở Dallas trong khi điều hành giải bóng chày trẻ em ở Berlin (Đức), lý giải: "Mức lương ở Mỹ cao hơn nhưng chất lượng cuộc sống ở châu Âu lại cao hơn". Châu Âu thu hút người Mỹ bằng dịch vụ chăm sóc sức khỏe chi phí thấp, nhà ở tương đối rẻ, trường học an toàn và chất lượng, cùng các thành phố thân thiện với người đi bộ.

Về phía châu Âu, các chính phủ nơi đây cũng chủ động đón nhận. Nhiều quốc gia nới lỏng quy định thị thực và thông qua ưu đãi thuế để thu hút người Mỹ - nguồn lao động có thu nhập USD cao mà châu Âu cần để bù đắp cho hệ thống lương hưu đang mất cân bằng.

Nhà nghiên cứu Caitlin Joyce tại Đại học Temple, người dành nhiều năm nghiên cứu xu hướng này, đặt vấn đề: "Điều này làm suy yếu chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ, kiểu như 'chúng ta có chất lượng cuộc sống tốt nhất, chúng ta là quốc gia tốt nhất thế giới'. Thực tế, người Mỹ chuyển ra nước ngoài và nhận thấy họ thích cuộc sống ở nước ngoài hơn".

VietBF@sưu tập

khó nói quá, tại vì dưới Biden, có ít nhất là 14 triệu dân lậu, đó là không đếm nhửng người trốn qua được. Bây giờ chưa đến 2 triệu nửa