USA Trump kiện JPMorgan 5 tỷ USD: “đóng tài khoản vì chính trị” hay vì rủi ro pháp lý?

[Gibbs]

Chỉ một lá thư thông báo “đóng tài khoản trong vòng hai tháng” – và nhiều năm sau, nó biến thành một vụ kiện 5 tỷ USD, nặng như một quả tạ ném thẳng vào trung tâm phố Wall.

Hôm thứ Năm (22/1/2026), Tổng thống Donald Trump đệ đơn kiện JPMorgan Chase và CEO Jamie Dimon, cáo buộc ngân hàng đã đóng các tài khoản của ông vì lý do chính trị. JPMorgan lập tức phản bác: vụ kiện “không có giá trị”, và ngân hàng có quyền tự vệ tại tòa.

Vụ kiện 5 tỷ USD: Trump nói bị “debanking” vì quan điểm
Đơn kiện của ông Trump nhắm thẳng vào hai thứ: uy tín và nguyên tắc phục vụ khách hàng mà JPMorgan vẫn tự hào. Phía Trump cho rằng ngân hàng đã chấm dứt quan hệ với ông một cách bất công, “động cơ chính trị”, và gây thiệt hại nặng nề.

Đơn kiện nêu Trump từng có “nhiều” tài khoản tại JPMorgan và bị đóng đồng loạt. Mốc thời gian được nhấn mạnh: 19/2/2021, chỉ ít lâu sau vụ bạo loạn Điện Capitol ngày 6/1/2021, JPMorgan thông báo các tài khoản sẽ bị đóng trong vòng hai tháng.

Các cáo buộc pháp lý trong hồ sơ bao gồm: phỉ báng/thương mại (trade libel), vi phạm nghĩa vụ thiện chí và công bằng ngầm định trong quan hệ hợp đồng, cùng cáo buộc vi phạm luật về thực hành thương mại không công bằng và gây hiểu lầm của bang Florida.

Nói gọn: Trump muốn tòa xác định đây không phải quyết định “nghiệp vụ”, mà là một hành vi mang màu sắc “trừng phạt”.

JPMorgan phản pháo: “Không đóng vì chính trị hay tôn giáo”
JPMorgan tuyên bố họ tôn trọng quyền khởi kiện của Tổng thống và quyền tự bảo vệ của ngân hàng. Nhưng thông điệp cốt lõi rất rõ: chúng tôi không đóng tài khoản vì lý do chính trị hay tôn giáo.

Theo phía ngân hàng, họ có thể đóng tài khoản khi nhận thấy rủi ro pháp lý hoặc rủi ro tuân thủ đối với công ty. Đây là câu trả lời quen thuộc của giới ngân hàng trong các tranh cãi “debanking”: không phải vì quan điểm của khách, mà vì rủi ro quy định, báo cáo, kiểm soát và trách nhiệm pháp lý.

Và đó cũng là điểm cốt tử mà tòa sẽ phải cân đo: “rủi ro pháp lý” có thật sự là lý do chính, hay chỉ là chiếc áo khoác hợp lệ cho một quyết định nhạy cảm?

“De-banking” thành chiến tuyến: từ phàn nàn của phe bảo thủ đến chính sách liên bang
Trong vài năm gần đây, “debanking” trở thành một từ khóa nóng trong chính trị Mỹ. Nhiều tiếng nói bảo thủ cho rằng các ngân hàng lớn đang dùng tiêu chí mơ hồ như “rủi ro danh tiếng” để loại khách hàng khỏi hệ thống tài chính.

Chính quyền Trump đã tìm cách siết lại xu hướng này: mùa hè năm ngoái, ông ký một sắc lệnh nhằm chấm dứt các hoạt động “debanking mang tính chính trị hoặc trái luật”; sau đó cơ quan giám sát ngân hàng cũng khởi động rà soát quy định để “phi chính trị hóa” hệ thống ngân hàng.

Vụ kiện lần này giống như một mũi khoan: khoan thẳng vào tranh luận vốn đã âm ỉ, và biến nó thành cuộc đối đầu pháp lý với ngân hàng lớn nhất nước Mỹ.

Jamie Dimon: người quyền lực của phố Wall bị kéo vào vòng xoáy
Jamie Dimon không chỉ là CEO của JPMorgan – ông là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất giới kinh doanh Mỹ, được cả hai đảng ve vãn nhiều năm.

Ông từng ủng hộ một số hướng đi của chính quyền Trump như tinh giản bộ máy, nhưng cũng nhiều lần phê bình, đặc biệt về lạm phát. Ngay tại Davos tuần này, Dimon còn công khai bày tỏ không hài lòng với một số diễn biến trong chính sách nhập cư, dù nói rằng ông vẫn đồng tình với vài định hướng kinh tế.

Một năm trước, Trump từng đứng ở Davos và “nhắc bài” thẳng mặt các ngân hàng lớn: hãy mở cửa cho người bảo thủ, đừng để họ cảm giác bị chặn đường làm ăn. Giờ đây, những lời nhắc đó được nâng cấp thành… đơn kiện.

Chuỗi kiện tụng đang dài thêm: từ truyền thông, công nghệ, đến ngân hàng
Vụ kiện JPMorgan nối tiếp một danh sách các nỗ lực pháp lý ngày càng dài của Trump nhắm vào nhiều định chế – từ truyền thông tới nền tảng công nghệ – và không ít vụ trong số đó đã kết thúc bằng những khoản dàn xếp trị giá hàng triệu USD.

Năm ngoái, Trump Organization cũng từng kiện Capital One với cáo buộc đóng tài khoản “không đúng”, và phía Capital One bác bỏ, cho rằng cáo buộc không có cơ sở.

Ở phía Trump, câu chuyện được kể theo một đường thẳng: “họ đóng cửa vì tôi là tôi”. Còn phía ngân hàng, câu chuyện lại là “chúng tôi phải tự bảo vệ trước rủi ro tuân thủ”. Hai đường thẳng ấy gặp nhau ở tòa án.

5 tỷ USD và một câu hỏi lớn – ai có quyền “đóng tài khoản” ai?
Ở bề mặt, đây là vụ kiện tiền tỷ giữa một tổng thống và ngân hàng lớn nhất Mỹ. Nhưng ở tầng sâu, nó là cuộc tranh cãi về ranh giới quyền lực: ngân hàng có thể “cắt dịch vụ” đến mức nào, dựa trên tiêu chí nào, và ai giám sát tiêu chí đó?

Nếu Trump thắng, các ngân hàng sẽ phải dè chừng hơn khi viện dẫn “rủi ro” để đóng tài khoản. Nếu JPMorgan thắng, lập luận “tuân thủ và pháp lý” sẽ được củng cố như tấm khiên vững chắc.

Còn với công chúng, điều họ thấy rõ nhất là: cuộc chiến “debanking” đã rời khỏi các diễn đàn chính trị – và chính thức bước vào phòng xử án.