USA Cuộc rượt đuổi lạnh gáy: Tàu dầu rỉ sét vẽ “cờ Nga” lên mạn tàu bị nghi chở dầu Iran tìm cách thoát lệnh tịch thu của Mỹ

[Gibbs]

Giữa vùng nước mênh mông của Đại Tây Dương, một con tàu dầu già nua, rỉ sét—bị Mỹ theo đuổi gần hai tuần—bỗng xuất hiện thêm một “chi tiết lạ”: trên thân tàu là hình một lá cờ Nga vẽ thô, nguệch ngoạc như kiểu vội vàng quệt sơn cho kịp trước khi ai đó áp sát.

Theo một quan chức Mỹ am hiểu vụ việc, giới chức tin rằng thủy thủ đoàn đã cố tình vẽ lá cờ này để phát tín hiệu: chúng tôi thuộc về Nga, hoặc ít nhất muốn được xem như đang nằm dưới “ô bảo hộ” của Nga. Nói cách khác, đó là một cách… mặc áo giáp bằng biểu tượng, hy vọng làm đối phương chùn tay vì rắc rối pháp lý và ngoại giao.

Coast Guard bám đuôi nửa dặm: cuộc rượt đuổi “chậm” nhưng căng như dây đàn
Lá cờ mới được phát hiện bởi nhân viên Tuần duyên Mỹ (Coast Guard), khi họ bám theo chiếc tàu từ khoảng nửa dặm phía sau. Con tàu mang tên Bella 1 đang hướng ra vùng biển mở, rời xa Venezuela.

Không rõ lá cờ được vẽ từ lúc nào. Chỉ biết rằng Bella 1 đã “chống lệnh” từ ngày 21/12/2025: khi Coast Guard tìm cách ngăn chặn và tiếp cận lúc tàu đang trên đường vào Venezuela để lấy dầu, Bella 1 bất ngờ quay đầu (U-turn) ngay tại Caribbean—rồi bắt đầu cuộc bỏ chạy kéo dài cho tới hôm nay.

Từ một vụ kiểm tra trên biển, câu chuyện biến thành một màn rượt đuổi dai dẳng: không tiếng súng ầm ầm, nhưng mỗi hải lý là một phép thử ý chí.

Vì sao Bella 1 bị nhắm tới: nghi chở dầu Iran, “cờ Guyana” không hợp lệ và đăng ký mờ mịt
Theo phía Mỹ, Bella 1 nằm trong diện trừng phạt vì bị cáo buộc vận chuyển dầu Iran. Khi Coast Guard lần đầu cố tiếp cận, con tàu được cho là treo cờ Guyana nhưng không hợp lệ. Trên cơ sở dữ liệu hàng hải Equasis, tình trạng đăng ký của tàu hiện bị ghi là “không rõ/không biết”.

Trong thế giới hàng hải, lá cờ không chỉ là trang trí. Lá cờ là “quốc tịch”, là chiếc chìa khóa mở ra một rừng quy định: ai có quyền kiểm tra, ai có quyền bắt giữ, vụ việc sẽ rơi vào hệ thống luật nào. Vì vậy, nếu Bella 1 cố “nhận mình là Nga”, câu chuyện tịch thu có thể phức tạp hơn, ít nhất là về mặt thủ tục và rủi ro leo thang.

Nói thẳng ra: vẽ cờ có thể không làm con tàu chạy nhanh hơn, nhưng có thể làm cái lưới pháp lý rối hơn—đủ để người truy đuổi phải tính lại.

Mỹ có thể bỏ cuộc? Nhưng vẫn chuẩn bị “đội lên tàu” nếu Nhà Trắng ra lệnh
Một khả năng đang được tính đến: Bella 1 có thể sẽ không quay lại Venezuela để bơm dầu như dự tính ban đầu. Và cũng không loại trừ việc chính quyền Trump sẽ quyết định dừng nỗ lực tịch thu, nếu cái giá chính trị – pháp lý – nguồn lực trở nên quá lớn.

Nhưng cho tới khi có quyết định cuối cùng, phía Mỹ vẫn “để sẵn quân bài”. Quan chức Mỹ nói các lực lượng đã được chuẩn bị trong trường hợp Nhà Trắng ra lệnh thử tịch thu lần nữa—khi đó sẽ cần một Maritime Special Response Team, loại đội chuyên nghiệp cho tình huống lên tàu cưỡng chế khi mục tiêu không chịu hợp tác.

Điểm khiến giới chức cũng khó hiểu là: vì sao Bella 1 không dừng lại “trình giấy” như hai tàu dầu khác đã làm trong tháng này. Khi một con tàu chọn bỏ chạy, nó thường bỏ chạy vì tin rằng dừng lại còn tệ hơn.

Bối cảnh lớn hơn: “phong tỏa” tàu dầu Venezuela và chiến dịch bóp nghẹt nguồn sống của Maduro
Cuộc truy đuổi Bella 1 không đứng một mình. Nó nằm trong chiến dịch mà Tổng thống Trump gọi là “blockade/phong tỏa” các tàu dầu bị trừng phạt liên quan Venezuela. Lập luận từ phía chính quyền là: muốn gây sức ép thật sự lên Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, phải bóp vào mạch máu kinh tế—tức dầu mỏ—vì đó là nguồn thu sống còn.

Và đúng vào tuần này, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục gia tăng áp lực: trừng phạt thêm bốn công ty dầu khí, đồng thời đưa bốn tàu dầu vào diện “blocked property” (tài sản bị phong tỏa). Theo thông báo, trong số các tàu bị nêu tên, có chiếc treo cờ Hong Kong, có chiếc treo cờ Guinea, có chiếc treo cờ Panama—và bị cáo buộc tạo dòng tiền phục vụ bộ máy Maduro.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố sẽ tiếp tục triển khai chiến dịch gây sức ép theo định hướng của Trump. Trước đó, vào 11/12, Bộ Tài chính cũng đã trừng phạt thêm nhiều tàu khác bị cáo buộc giúp vận chuyển dầu Venezuela, cùng một số cá nhân có liên quan tới Maduro.

Nếu nhìn từ trên cao, đây là ván cờ nhiều lớp: trừng phạt – phong tỏa – truy đuổi – tịch thu. Còn Bella 1 chỉ là một “quân cờ biết chạy”, đang cố đổi áo giữa biển để kéo dài thời gian.

Khi một lá cờ vẽ vội có thể đổi hướng cuộc chơi
Một lá cờ Nga được quệt sơn cẩu thả trên mạn tàu—nghe qua tưởng trò trẻ con. Nhưng giữa thời đại trừng phạt và “hạm đội bóng ma” (shadow fleet), biểu tượng đôi khi là cách câu giờ hiệu quả nhất: gieo ra một dấu hỏi đủ lớn để mọi quyết định cưỡng chế phải cân đo thêm vài lần.

Bella 1 vẫn đang chạy. Coast Guard vẫn bám. Và câu hỏi treo trên sóng: Mỹ có bắt cho bằng được, hay sẽ buông vì không muốn biến một vụ tịch thu thành một câu chuyện địa – chính trị lớn hơn?