VN Trời, tiền tôi rút ở ngân hàng Mỹ

[Gibbs]

Đầu thập niên 90, khi Mỹ chưa bình thường hoá ngoại giao với Việt Nam (1995), 100 đô đổi được trên dưới 1 triệu mốt, lương giáo viên chừng 600-700 ngàn/tháng. Cơm tháng đóng ở tiệm cơm trên đường Đống Đa, góc gần với đường Ông Ích Khiêm là 120 ngàn cho 2 bữa. Tiền đi học thêm 1 môn là 30 ngàn/tháng.
Lâu lâu tôi được người thân cho 100 đô, tự đi đổi ở hiệu vàng trong Chợ Cồn nên tôi vẫn còn nhớ như in.
Đó là chưa kể từ năm 1988, khi Việt Kiều Mỹ được gởi tiền và quà về nước thì gia đình tôi vẫn thường nhận quà, và tôi cũng đã quen với chuyện các tiệm vàng là nơi đổi đô la tiện lợi nhất. Họ không lời nhiều. Ở Tam Kỳ, các tiệm vàng đổi đô la, gom lại thành vài ngàn rồi đem ra Đà Nẵng đổi lấy lời. Khi đó Việt Nam chưa có nhiều doanh nghiệp lớn, nhập khẩu nhiều nên cũng không cần nhiều đô la lắm.
Đô la là để dân đi định cư diện đoàn tụ gia đình, diện Hát-Ô (HO) đổi để lận lưng đi định cư. Khi đó cũng ít có người Việt đi du lịch, nếu không gọi là hiếm hoặc không có. Dân Việt Nam đa số rất nghèo, chỉ thấy khách du lịch Nhật Bản ở Việt Nam ngoài mấy khách du lịch Tây ra.
Hiệu vàng chính là thị trường tự do theo cơ chế thị trường tự nhiên. Vì tiệm nào cũng đổi đô nên đâu có tiệm nào chèn ép giá hay trả lại tiền cho khách vì nó cũ. Nếu khách vẫn cần tiền Việt muốn đổi thì phải chịu giá thấp hơn như những ngày gần đây ?
Ngày 29 Tết tôi đi dạo chợ Hội An tìm chè bắp ăn nhưng không có. Tôi cũng đi qua nhiều tiệm vàng, thấy họ để bảng ‘không thu đổi ngoại tệ’ nên tôi đoán họ không có giấy phép kinh doanh ngoại tệ. Có 1 tiệm không để bảng, tôi vào hỏi thì họ lắc đầu. Chắc họ sợ bị gài.
Một lát sau tôi thấy tiệm vàng đứng riêng hơi nhỏ, vào hỏi thử thì cô bé chừng dưới 30 tuổi nói tỉnh queo: tỉ giá 2.530.000 cho 100 đô.
Hồi tháng 6 tôi đổi đô ở Sài Gòn với tỉ giá 2.610.000/100 đô.
Vậy là đồng đô la mất giá so với đồng Việt Nam hay sao ?
Mồng 4 Tết, tôi ghé lại 1 tiệm vàng rất lớn trên đường Nguyễn Thái Học đổi đô. Cô chủ chừng 40 trở lại. Đưa cô 4 tờ 100 đô, cô trả lại 3 tờ cái rét rồi nói:
- Đổi giùm em mấy tờ này. Tiền cũ quá.
Trời, tiền tôi rút ở ngân hàng Mỹ, nhìn thấy 90-95% mới. Chúng chỉ không mới cứng vì tôi gấp làm đôi để trong ví hơi lâu mà không xài ở Hàn Quốc mà thôi.
Vậy là tôi lấy 1 tờ khác mới hơn ra đổi. Chỉ đổi được 2 tờ với tỉ giá 2.630.000. Được giá hơi tiệm vàng nhỏ xíu ở Hội An.
Các quan chức Việt Nam mỗi khi qua Mỹ đều xin tổng thống Mỹ công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường mà chưa được. Riêng mỗi một cái nghị định quản lý ngoại hối hiện nay để giựt bồn cầu để trôi đi 40 năm mở cửa kinh tế. Chuyện chỉ có ngân hàng và 1 số tiệm vàng mới có giấy phép kinh doanh ngoại tệ khiến Việt Nam chỉ cần 1 phát thôi là đã lui lại thời Bao Cấp cách đây 4 thập niên. Độc quyền nhóm, độc quyền thiểu số phá nát nền kinh tế thị trường trong mảng ngoại tệ.
Chính phủ Việt Nam dừng lại đúng lúc kẻo có tội với lịch sử phát triển của dân tộc.
HOA