USA Tom Homan “đáp trả” Minnesota: Đòi liên bang bồi hoàn, hay nên nói “cảm ơn vì tiểu bang an toàn hơn”?

[Gibbs]

“Border czar” Tom Homan lên tiếng phản pháo sau khi Thống đốc Minnesota Tim Walz và Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey kêu gọi chính phủ liên bang bồi hoàn các thiệt hại và tác động kinh tế mà họ nói là phát sinh từ các chiến dịch truy quét di trú gần đây. Homan xuất hiện trên truyền hình và nhấn mạnh: “Nhiều thứ bị hư hỏng, nhưng không phải vì chính quyền Trump.”

Theo Homan, thứ “bị hỏng” thật sự là biên giới trong bốn năm qua, khi ông nêu con số “hơn 10 triệu” người nhập cư bất hợp pháp vượt biên. Ông đặt câu hỏi tu từ: khi quá liều fentanyl, buôn người, thậm chí nguy cơ an ninh gia tăng, các lãnh đạo Minnesota đã ở đâu, có lên tiếng hay không.

Frey nói Minneapolis chịu “203 triệu USD trong riêng tháng 1”
Tại Minneapolis, Thị trưởng Jacob Frey công bố ước tính thành phố hứng “ít nhất 203 triệu USD” tác động tài chính–kinh tế chỉ trong tháng 1, liên quan đến “Operation Metro Surge”. Ông kêu gọi liên bang “phải bước lên” và hỗ trợ trực tiếp cho thành phố.

Các báo cáo địa phương mô tả tác động này bao gồm nhiều lớp: từ giảm doanh thu doanh nghiệp (đặc biệt nhà hàng), mất thu nhập/lương do người lao động sợ ra đường đi làm, cho đến chi phí an ninh – dịch vụ công tăng.

Walz: “Liên bang phải trả giá cho những gì họ làm bể”
Thống đốc Tim Walz nói chính phủ liên bang cần “trả tiền cho những gì họ làm bể”, đồng thời đề xuất một gói cứu trợ khẩn cấp 10 triệu USD nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ bị ảnh hưởng bởi đợt truy quét. Gói này được mô tả theo hướng cho vay có thể được xóa nợ (forgivable loans), mức từ 2.500 đến 25.000 USD, dành cho doanh nghiệp chứng minh “sụt giảm doanh thu đáng kể” trong các mốc thời gian gắn với chiến dịch.

Trong cách diễn đạt của Walz, đây không chỉ là thiệt hại vật chất, mà còn là “tổn thương sâu” và hiệu ứng xã hội kéo dài.

Homan: “Bang nên nói cảm ơn” — vì hợp tác nhà giam giúp bắt giữ an toàn hơn
Homan gọi chiến dịch là “một thành công lớn”, cho rằng nó làm bang an toàn hơn và khiến việc bắt giữ của ICE bớt nguy hiểm. Lập luận cốt lõi của ông: bắt trong nhà giam an toàn hơn bắt ngoài đường; và các rào cản kiểu “sanctuary” khiến ICE khó phối hợp, buộc họ phải đụng độ ở không gian công cộng.

Ông nói thẳng: nếu trước đó một số nhà tù/quận hạt không hợp tác, thì “giờ chúng tôi đã sửa được” và Minnesota “nên nói cảm ơn” vì mức độ an toàn tăng lên.

Con số hai phía: hơn 4.000 vụ bắt giữ, nhưng tranh cãi về cách làm và cái giá xã hội
Về “thành tích”, phía liên bang nêu các con số lớn: trên 4.000 vụ bắt giữ trong khuôn khổ Operation Metro Surge và nhấn mạnh các trường hợp có tiền án nghiêm trọng (bao gồm giết người và tấn công tình dục).

Nhưng song song, chiến dịch cũng tạo ra làn sóng phản đối và tranh cãi dữ dội tại Twin Cities, đặc biệt sau các vụ nổ súng gây chết người liên quan đặc vụ liên bang, khiến sức ép chính trị và pháp lý tăng mạnh.

Việc rút bớt lực lượng đã bắt đầu từ đầu tháng 2; hình ảnh đặc vụ rời khỏi Bishop Henry Whipple Federal Building ở Minneapolis gắn với thông tin liên bang rút hàng trăm nhân sự khi chiến dịch “hạ nhiệt”.

Minnesota nói về hóa đơn kinh tế và hệ lụy cộng đồng; Homan nói về biên giới, tội phạm, và tính an toàn khi thực thi. Một bên nhìn thấy “tổn thất” cần bồi hoàn, bên kia coi đó là “chi phí tất yếu” để tháo gỡ một thực trạng mà họ quy trách nhiệm cho thời kỳ trước.

Và khi chiến dịch Metro Surge dần khép lại, câu hỏi còn treo lại không chỉ là đúng–sai về chính sách, mà là điều rất thực dụng: nếu thành phố và tiểu bang nói họ thiệt hại hàng trăm triệu, liệu liên bang có trả không — hay Washington sẽ đáp lại như Homan: “Các anh nên cảm ơn”?