ASEAN Từ lời mời việc làm 2.000 USD đến trại giam trá hình: người Hàn bị ép làm “chatters” trong địa ngục lừa đảo Đông Nam Á

[Gibbs]

Dex bước vào Cambodia với một ý nghĩ đơn giản: một việc nhắn tin “hơi mờ ám” cho nhóm đầu tư chứng khoán, làm vài tháng là có tiền. Anh cần tiền. Và khi người ta cần tiền, họ thường tự thuyết phục mình rằng mọi thứ rồi sẽ ổn.

Nhưng ở Phnom Penh, ngay khi cánh cổng khép lại, câu chuyện đổi màu. Điện thoại và hộ chiếu bị tịch thu. Hàng rào cao, bảo vệ tuần tra. Hàng ghế dài, từng dãy người Hàn ngồi trước màn hình, gõ những câu chữ đã được viết sẵn, trườn qua hết người lạ này đến người lạ khác. “Tôi không biết đó là lừa đảo thật,” Dex nói. “Khi tới nơi họ bảo có hai loại: tình cảm và đầu tư – họ làm cả hai.”

Một việc làm trên Telegram, một đời bị khóa trong hàng rào
Dex (tên đã đổi để bảo vệ danh tính), đầu 30 tuổi, vào khu phức hợp quanh tháng 4/2024 sau khi thấy quảng cáo trên Telegram: tuyển “chatters” lương khoảng 2.000 USD/tháng, “callers” và “chuyên gia đầu tư” có thể lên tới 10.000 USD. Mức ấy quá hấp dẫn so với mặt bằng thu nhập ở Hàn Quốc với nhiều người trẻ đang bế tắc, nợ nần.

Khi đã ngồi vào ghế, “công việc” hóa ra là một kiểu lừa đảo được gọi là “pig-butchering”: mồi bằng ân cần, bơm bằng lợi nhuận giả, rồi kết thúc bằng một nhát cắt sạch tiền tiết kiệm. Dex được lệnh giả làm phụ nữ, nhắn tin với mục tiêu nam, kéo họ vào các nền tảng giao dịch giả.

Ngày làm 14 tiếng và những chỉ tiêu lạnh như máy
Lịch làm việc kéo từ 7:30 sáng tới 9:30 tối. Văn phòng chật, đa số là nam; chỉ có hai nữ làm nhiệm vụ gọi thoại và gọi video. Hai tháng đầu, những “chatters” như Dex thường phải tiếp cận khoảng 100 người, bám kịch bản để dò xem ai có tiền, ai có “độ dày” tài sản. Sang tháng thứ ba, những con mồi sáng nhất – chưa tới vài chục người – mới được dắt vào nền tảng giao dịch giả.

Mỗi lần nạn nhân chuyển tiền, trong khu đó vang lên tiếng “cồng” lớn như một nghi thức. Dex nói một tiếng cồng tương đương khoảng 6.900 USD “kiếm được.” Mục tiêu lý tưởng là đàn ông ngoài 50: có tích lũy, và “hiếm khi có cơ hội nói chuyện với phụ nữ ngoài 30.”

“Cô chủ tiệm tóc 38 tuổi” và 145.000 USD bốc hơi
Hoon (tên đã đổi) vừa tròn 50 thì nhận tin nhắn Facebook từ một phụ nữ tự giới thiệu là chủ tiệm làm đẹp ở Seoul, 38 tuổi. Cách cô ấy nói chuyện mềm như bông, đủ để một người đàn ông cô độc tin rằng đời mình vẫn có thể có một ngã rẽ.

Hoon tự ti, nói mình “bình thường, ít kinh nghiệm với phụ nữ.” Cô ta đáp lại bằng sự vuốt ve: gọi anh là “bạn trai,” vẽ ra tương lai cưới xin, nhà cửa, thăm bố mẹ. Khi bạn bè cảnh báo, cô ta bảo cứ để hạnh phúc “giữa hai người.” Tin nhắn chào sáng, chúc ngủ ngon lấp đầy những khoảng trống trong ngày của Hoon.

Rồi cô ta đưa “cơ hội”: những buổi YouTube live có “thầy” hướng dẫn, kèm ảnh chụp lợi nhuận tăng vùn vụt; thêm một cái mồi 300 USD “bonus” nếu mở tài khoản. Hoon được khuyên bắt đầu nhỏ thôi: 700 USD. Chỉ ít tuần, một “trợ lý” xuất hiện, kéo anh vào nhóm chat, hướng dẫn nạp tiền vào những tài khoản trung gian thay đổi liên tục. Hoon chuyển khoảng 6.800 USD, rồi tiếp tục cho tới khi mất tổng cộng 145.000 USD tiền tiết kiệm. Khi anh nhận ra mình bị lừa, “cô chủ tiệm tóc” quay sang đe dọa bằng một khoản “tiền ký quỹ” bịa đặt, rồi biến mất. Cách Phnom Penh khoảng 3.500 km, rất có thể ai đó vừa gõ một tiếng cồng.

Những “nhà máy lừa đảo” và con số khiến người ta rùng mình
Các vùng biên giới lỏng lẻo ở Đông Nam Á như Cambodia, Laos, Myanmar đang trở thành điểm nóng của loại tội phạm thời @: các khu phức hợp đóng kín, mở ra – dời đi – tái lập như một doanh nghiệp đen biết “chuyển trụ sở” để né truy quét.

Ước tính, riêng năm 2024 các mạng lưới lừa đảo ở Đông Nam Á đã rút ít nhất 10 tỷ USD từ người Mỹ (theo Bộ Ngân khố Mỹ). Năm 2023, người Hàn mất khoảng 148 triệu USD vì các đường dây tương tự (theo UNODC). Ở Cambodia, hơn 330 người Hàn được báo mất tích trong năm qua; đa số đã được tìm thấy nhưng còn 79 người chưa rõ tung tích. Có nguồn cho rằng khoảng 200.000 người thuộc nhiều quốc tịch đang lao động trong các khu kiểu này, trong đó có khoảng 1.000 người Hàn. Một nhà truyền giáo sống 14 năm tại Cambodia nói người Hàn “được chuộng” vì làm nhanh, đạt chỉ tiêu sớm.

Deepfake “chuyên gia đầu tư”, tài khoản trung gian và nỗi sợ bị “bán”
Trong đường dây gắn với khu của Dex, “chuyên gia đầu tư” xuất hiện trên YouTube live được mô tả là deepfake, với lượt xem bị thổi phồng. Trưởng nhóm đóng vai nhân viên sàn, thúc nạn nhân nạp tiền vào các “tài khoản trung gian” đổi số liên tục.

Dex kể khu “người Hàn quản” ít bạo lực, anh không bị đánh. Nhưng kỷ luật treo lơ lửng: ai làm không đạt, rơi vào “nợ công ty” có thể bị “bán” sang nhóm người Trung Quốc, nơi đòn roi và sốc điện được dùng để ép làm. Anh từng thấy có người im lặng biến mất, và thề mình sẽ không đi theo lối đó.

Một nghị sĩ Hàn Quốc tham gia giải cứu 16 người ở các điểm nóng vào tháng 8-9 nói có nạn nhân khai bị đánh, bị đe dọa xâm hại, thậm chí bị kiểm tra y tế liên quan đến lo ngại buôn nội tạng. Và câu chuyện đau nhất là Park Min-ho, 22 tuổi: rời nhà nói đi hội chợ việc làm, vài tuần sau được phát hiện chết trong xe ở Kampot. Nhà chức trách Cambodia thông tin nạn nhân chết vì “nhồi máu do tra tấn nghiêm trọng,” trên người có nhiều vết bầm và thương tích; nhiều nghi can bị truy tố, một số còn bỏ trốn.

Cuộc trốn chạy: một chuyến taxi và cánh cửa sứ quán
Đến tháng thứ ba, khi một nạn nhân gửi cho nhóm khoảng 34.000 USD, tiếng reo hò nổi lên trong căn phòng chật. Nhưng với Dex, đó là khoảnh khắc lương tri dìm mọi âm thanh. Về sau, đường dây chuyển địa bàn về vùng hẻo lánh gần biên giới Việt Nam để tránh bị theo dõi.

Trong một lần hiếm hoi được ra ngoài mỗi hai tuần, Dex nắm lấy khe hở. Anh nhảy lên taxi về Phnom Penh, trong người chỉ có điện thoại và đủ tiền đi đường, trốn qua đêm ở một quán trọ nhỏ. Sáng hôm sau, anh tới Đại sứ quán Hàn Quốc và bắt đầu thủ tục hồi hương.

Nạn nhân và người bị ép lừa đảo đứng chung một hồ sơ
Về tới Hàn Quốc, Dex vẫn nhận tin nhắn đe dọa qua Telegram. Rồi anh nhìn thấy một bản tin nói về đúng nền tảng giả mà nhóm anh từng dùng. Dưới bài, có người để lại liên hệ kêu gọi ai có thông tin hãy lên tiếng. Dex do dự rất lâu rồi gọi.

Đầu dây là Clay (tên đã đổi), một nạn nhân mất hơn 138.000 USD. Clay thuyết phục Dex làm việc với cảnh sát. Dex sợ bị xem như tội phạm, nhưng cuối cùng anh giao nộp ảnh chụp, bảng chỉ tiêu, dữ liệu trò chuyện… giúp nhà chức trách ghép nhiều đơn lẻ thành một vụ lớn. Điều tra viên tìm được hơn một trăm khiếu nại liên quan, tổng thiệt hại khoảng 12 tỷ won (8,1 triệu USD). Dex nói khi các vụ bắt giữ bắt đầu, những lời đe dọa cũng dần tắt.

Clay tập hợp một nhóm nạn nhân để thúc đẩy điều tra “khủng hoảng lừa đảo toàn cầu”: có người mẹ hai con mất 1 triệu USD, một người đàn ông ly hôn mất hơn 100.000 USD, và một phụ nữ mất người thân vì tự tử sau cú lừa từ Cambodia.

Kẻ cầm trịch bị bắt, hàng chục người hồi hương, cuộc truy lùng chưa kết thúc
Trong hồ sơ tòa án, một nghi can cầm trịch bị nêu tên là Kang Da-wit; vợ là Ahn Young-ji bị cáo buộc dùng nhiều bí danh để kết bạn, dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền. Họ bị bắt ở Cambodia từ tháng 2/2025 và đã được đưa về Hàn Quốc. Có thông tin cho rằng để né truy bắt, một số nghi can thay đổi ngoại hình bằng phẫu thuật thẩm mỹ.

Đợt hồi hương mới nhất được mô tả là chưa từng có về quy mô: hơn 70 người Hàn bị tạm giữ ở Cambodia đã được đưa về nước trong một ngày, với cáo buộc liên quan đường dây lừa hơn 860 nạn nhân, chiếm đoạt khoảng 33 triệu USD. Nhưng phía nạn nhân nói “bắt người chưa đủ”: họ còn muốn truy đến tận cùng dòng tiền – tiền cuối cùng chảy về đâu.

Dex đi làm xưởng ghế xe, còn tiếng cồng vẫn ám trong trí nhớ
Bây giờ Dex làm ca dài ở một nhà máy sản xuất ghế xe. Nỗi sợ đã dịu, nhưng anh vẫn giấu bố mẹ: họ tin anh chỉ “đi du lịch” Cambodia. Anh muốn giữ sự thật đó ở lại bên kia hàng rào, như thể chỉ cần không nói ra thì tiếng cồng sẽ nhỏ đi.

Nhưng câu chuyện này không nhỏ. Nó là vết rạn của một thời đại nơi lòng cô đơn bị khai thác như mỏ, nơi deepfake có thể khoác áo “chuyên gia,” nơi một tin nhắn ngọt ngào đủ dẫn người ta tới cú chuyển tiền cuối cùng của đời mình. Và đôi khi, bi kịch nhất là chỗ: nạn nhân và người bị ép trở thành công cụ lừa đảo, rốt cuộc lại phải tìm nhau để cùng đòi công lý.