40 năm âm thầm chuẩn bị cho xung đột với Iran, 1 nước tung ‘lá chắn thép’ vào trận

[Cupcake01]

UAE nâp cấp vũ khí

Theo Forbes, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã hứng chịu phần lớn các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran trên khắp vùng Vịnh Ba Tư kể từ khi Mỹ bắt đầu không kích Iran vào ngày 28/2.

Dù trước đây chưa từng đối mặt với các đợt tấn công kéo dài như vậy, Abu Dhabi thực chất đã chuẩn bị cho một kịch bản xung đột kiểu này suốt 40 năm, qua đó xây dựng một hệ thống phòng không hùng mạnh.

Ngày 21/3, Bộ Quốc phòng UAE cho biết các vụ nổ vang lên trên khắp cả nước là kết quả của việc hệ thống phòng không đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái trong các đợt tấn công mới của Iran.

Abu Dhabi hiện vận hành nhiều hệ thống phòng không mặt đất từ các quốc gia khác nhau, cùng với một phi đội máy bay chiến đấu mạnh. Tuy nhiên, quy mô các đòn tấn công của Iran – nhắm vào từ căn cứ quân sự, cơ sở năng lượng đến khách sạn – đã tạo áp lực lớn lên năng lực phòng thủ vốn có giới hạn này.

Kể từ khi xung đột nổ ra, UAE báo cáo tỷ lệ đánh chặn rất cao: tính đến ngày 20/3, họ ước tính đã chặn được 338 tên lửa đạn đạo, 15 tên lửa hành trình và 1.740 máy bay không người lái kể từ ngày 28/2.

Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã công bố một loạt thông cáo về các đề nghị mua sắm quân sự từ Abu Dhabi. Nổi bật là thương vụ trị giá 4,5 tỷ USD cho hệ thống radar phân biệt tầm xa thuộc tổ hợp phòng thủ khu vực tầm cao THAAD – hệ thống phòng thủ mặt đất tiên tiến nhất của UAE, chuyên đánh chặn tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối.

Đây cũng là một trong những hệ thống chống tên lửa hiện đại nhất khu vực, chỉ xếp sau Arrow 3 của Israel.

Ngoài ra, UAE đề nghị mua gói nâng cấp và đạn dược trị giá 644 triệu USD cho phi đội F-16 – lực lượng nòng cốt của không quân – cùng 400 tên lửa không đối không tầm trung AIM-120 trị giá 1,22 tỷ USD. Họ cũng đặt hàng 10 hệ thống tiêu diệt máy bay không người lái cỡ nhỏ, bay thấp, chậm (FS-LIDS) với tổng giá trị ước tính 2,1 tỷ USD.

Có thông tin cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê duyệt thêm khoảng 7 tỷ USD doanh thu vũ khí, bao gồm tên lửa Patriot PAC-3 trị giá 5,6 tỷ USD và trực thăng vận tải CH-47 Chinook trị giá khoảng 1,32 tỷ USD.

Ngoại trừ các trực thăng CH-47, toàn bộ các đơn hàng này đều phục vụ trực tiếp cho nhu cầu đối phó với các mối đe dọa gần như diễn ra hàng ngày, thậm chí hàng giờ từ tên lửa và máy bay không người lái của Iran.

Các hệ thống THAAD và Patriot PAC-3, sử dụng công nghệ tiêu diệt trực tiếp, được triển khai để đánh chặn tên lửa đạn đạo; trong khi đó, tên lửa AIM-120 phóng từ F-16 và hệ thống FS-LIDS từ mặt đất được dùng để đối phó với máy bay không người lái.

Đáng chú ý, đơn đặt hàng radar THAAD xuất hiện trong bối cảnh Iran từng tấn công thành công các hệ thống radar tiên tiến tương tự ngay từ đầu cuộc chiến.
Tích lũy nhiều thập kỷ

Kho vũ khí hiện tại của UAE là kết quả tích lũy qua nhiều thập kỷ nhằm đối phó với mối đe dọa từ Iran. Từ 40 năm trước, một sự kiện đã ảnh hưởng mạnh đến chiến lược mua sắm quốc phòng của nước này: ngày 25/11/1986, trong chiến tranh Iran–Iraq, tên lửa phóng từ máy bay đã đánh trúng hai giàn khoan dầu của UAE cách Abu Dhabi khoảng 100 dặm.

Khi đó, lực lượng không quân và phòng không của UAE còn hạn chế, thua kém đáng kể so với Iran – quốc gia đã xây dựng sức mạnh quân sự lớn trong thập kỷ trước dưới thời vị Shah cuối cùng. Abu Dhabi từng đề nghị Mỹ cung cấp tên lửa vác vai FIM-92 Stinger để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, nhưng bị từ chối. Họ sau đó chuyển sang Liên Xô để tìm các hệ thống tương đương, cho thấy sớm xu hướng đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.

Sau chiến tranh Iran–Iraq và Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, UAE đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội trong thập niên 1990, đặt mua trực thăng tấn công AH-64 Apache và máy bay chiến đấu F-16 Viper.

Đáng chú ý, UAE ký hợp đồng mua 80 chiếc F-16 phiên bản tùy chỉnh Block 60 “Desert Falcon”, được đánh giá là tiên tiến hơn cả các phiên bản mà Không quân Mỹ sử dụng thời điểm đó – một cột mốc quan trọng.

Đồng thời, họ cũng mua thêm máy bay Dassault Mirage 2000 của Pháp và hiện đang có kế hoạch thay thế bằng 80 chiến đấu cơ Dassault Rafale F4 theo hợp đồng ký tháng 12/2021.

Bước sang những năm 2000, UAE tiếp tục nâng cấp phòng không mặt đất, bắt đầu với hệ thống Pantsir-S1 của Nga để bảo vệ mục tiêu trọng yếu.

Trong thập niên 2010, họ mua Patriot PAC-3 và THAAD, tạo nên năng lực phòng không khu vực hàng đầu ngoài Israel.

Sau khi bình thường hóa quan hệ với Israel năm 2020 qua Hiệp định Abraham, Abu Dhabi còn mua thêm các hệ thống Barak và SPYDER do Israel sản xuất. Bên cạnh đó, họ cũng đặt mua hệ thống tên lửa phòng không tầm trung KM-SAM từ Hàn Quốc.

Tổng thể, các hệ thống này hợp thành một mạng lưới phòng không đa tầng mạnh mẽ, có khả năng đối phó nhiều loại mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo đến máy bay không người lái bay thấp. Và hiện tại, hệ thống đó đang phải đối mặt với thử thách chiến đấu lớn nhất từ trước đến nay.