Án tử hình ở Mỹ - Kỳ 1: Tử tù thứ 500 của Texas

(TNO) Bang Texas (Mỹ) đang chuẩn bị thi hành án tử hình bằng thuốc độc tử tù thứ 500 kể từ khi Mỹ áp dụng trở lại án tử hình vào năm 1976.

Vào ngày hôm nay 26.6 (giờ Mỹ), tử tù 52 tuổi Kimberly McCarthy sẽ bị tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc tại phòng thi hành án tử hình (nhà tù Huntsville, bang Texas), theo AFP. Tử tù McCarthy phạm tội giết chết cựu giáo sư đại học 71 tuổi, Dorothy Booth.

Bên ngoài nhà tù, các nhà hoạt động nhân quyền đã tập trung để phản đối án tử hình này, cho rằng án tử hình đã “lỗi thời”.

Tuy nhiên, người phát ngôn Jason Clark của Cơ quan Tư pháp hình sự bang Texas nói: “Chúng tôi chỉ làm theo lệnh của tòa án”, theo AFP.

Hồi năm 1976, Tòa án Tối cao Mỹ khôi phục lại án tử hình. Kể từ đó, có đến 1.336 tử tù bị tử hình ở khắp các bang nước Mỹ. Riêng bang Texas chiếm trên 1/3 số án tử.

Texas - "bang tử hình" số 1 nước Mỹ

“Bang Texas vẫn là bang đứng đầu nước Mỹ về số phạm nhân bị tử hình, trong khi nhiều bang khác đã và đang có xu hướng giảm dần tỷ lệ án tử hình”, nhà hoạt động Steve Hall thuộc dự án StandDown Texas, đang tiến hành nhiều chiến dịch kêu gọi hủy bỏ án tử hình ở bang Texas, nhận xét.

Nhà tù Huntsville bang Texas, nơi thi hành án tử hình bằng thuốc độc - Ảnh: AFP

Ông Richard Dieter, thuộc tổ chức Trung tâm Thông tin án tử hình Mỹ (DPIC), cũng đồng thuận với ý kiến của ông Hall.

“Chúng tôi kỳ vọng số lượng án tử hình sẽ giảm trong năm nay so với năm 2012”, ông Dieter nói với AFP.

Theo số liệu của DPIC, hiện có 3.123 phạm nhân bị kết án tử hình ở Mỹ. Nếu vào ngày 26.6 ông McCarthy bị “hành quyết”, ông này sẽ trở thành tử tù thứ 17 bị tử hình trong vòng sáu tháng đầu năm 2013 trên toàn nước Mỹ.

So với năm 2012 (có tổng cộng 43 tử tù bị xử tử), số tù nhân bị tử hình có xu hưởng giảm trong năm 2013, theo nhận định của ông Dieter.

Án tử hình… tốn kém ngân sách?

32 trên tổng số 50 bang của nước Mỹ hiện đang áp dụng án tử hình. Nhưng ngày càng có nhiều bang giảm kết án tử hình, thay vào đó là án tù chung thân, để “tiết kiệm” ngân sách, theo AFP.

Ông Dieter nhận định rằng chính quyền những bang này dần dần sẽ tự hủy bỏ án tử hình, dù vẫn còn rất nhiều cử tri Mỹ ủng hộ duy trì án tử hình.

“Số lượng án tử hình xu hướng có giảm, nhưng vì vẫn còn nhiều cử tri ủng hộ duy trì án này, nên trên thực tế, khó có chuyện giảm được”, AFP dẫn lời giáo sư Robert Blecker thuộc Đại học Luật New York (Mỹ).

Những vụ án mạng nghiêm trọng như vụ xả súng ở tại Trường tiểu học Sandy Cook ở bang Connecticut, xả súng ở rạp chiếu phim bang Colorado, và vụ đánh bom khủng bố giải Boston Marathon, sẽ làm gia tăng số cử tri Mỹ ủng hộ án tử hình, ông Blecker cho biết thêm.

Một nghĩa trang chôn cất phạm nhân tử hình tại bang Texas - Ảnh: AFP

Tuy nhiên, nhà hoạt động Gloria Rubac, thuộc Phong trào Hủy bỏ án tử hình Texas, cho biết vẫn còn tia hy vọng trong tương lai. Bà Rubac dẫn chứng "hy vọng" của mình: 142 tử tù đã được xóa án tử hình tại bang Texas, sau nhiều lần kháng cáo thành công.

Bà Rubac cho rằng 142 tử tù trắng án tử hình này có thể làm “đại sứ”, đại diện cho các phong trào chống án tử hình đang lan rộng tại sáu bang phía nam nước Mỹ.

Về mặt kinh tế, các nhà hoạt động nhân quyền Mỹ cho rằng tổng chi phí để tử hình một phạm nhân, nếu tính luôn chi phí xử án ở tòa, an ninh và hậu cần, sẽ “đắt hơn” so với án chung thân.

DPIC ước tính tổng chi phí cho một vụ tử hình ở bang Texas ngốn hết từ 2 - 3 triệu USD tiền thuế mà người dân đóng, cao gấp 2 - 3 lần so với tổng chi phí giam giữ chung thân một tù nhân .

Một nhà tù đông đúc ở bang Florida - Ảnh: AFP

Tại những bang không áp dụng án tử hình, án tù nhiều năm hoặc án tù chung thân không ân xá là hình thức răn đe không tồi, BBC dẫn lời giáo sư luật Franklin Zimring thuộc Đại học California.

Án tù chung thân còn là cách thể hiện quyền lực của các chính trị gia. Họ muốn thể hiện với công chúng rằng họ nghiêm khắc ra sao với tội phạm, ông Zimring cho biết thêm. Vì vậy, rất khó để có một lệnh ân xá án chung thân.

BBC dẫn các số liệu thống kê cho thấy đến năm 2009 có ít nhất 140.000 tù nhân ở Mỹ đang thụ án chung thân.

Nhưng cũng vì lý do tiết kiệm ngân sách và tình trạng quá tải trong nhà tù, một số bang ở Mỹ lại áp dụng án tù chung thân có ân xá.

“Các nhà làm luật ở bang Illionois đã ra quyết định đóng cửa một số nhà tù và ân xá nhiều tù nhân để tiết kiệm ngân sách”, BBC dẫn lời giáo sư Dan Bernhardt thuộc Đại học Illinois. (còn tiếp)

Phúc Duy
Thanhnien