South America Venezuela mở “kênh ngoại giao thăm dò” với Mỹ: vừa thả tù chính trị, vừa đón phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ vào Caracas

[Gibbs]

Giữa lúc biển Caribbean còn dậy sóng vì những vụ Mỹ bắt tàu dầu, và Washington vẫn giữ thế “gọng kìm” quanh Venezuela, Caracas bất ngờ tung ra một nước cờ khác: mở “tiến trình ngoại giao thăm dò” với Hoa Kỳ.

Bộ Ngoại giao Venezuela tuyên bố mục tiêu là tái lập cơ quan đại diện ngoại giao ở cả hai nước, đồng thời xử lý những hệ quả mà họ gọi là “hành động xâm lược và bắt cóc” liên quan tới Nicolás Maduro và vợ ông, Cilia Flores.

Và điểm đáng chú ý nhất: Venezuela xác nhận một phái đoàn quan chức ngoại giao từ Bộ Ngoại giao Mỹ đã đặt chân tới Venezuela, để tiến hành “đánh giá kỹ thuật và hậu cần”. Song song đó, Caracas cũng nói sẽ cử một đoàn nhà ngoại giao sang Mỹ để thực hiện “những nhiệm vụ tương ứng”.

Kết luận của họ ngắn mà sắc: Venezuela sẽ “đối mặt sức ép” bằng con đường ngoại giao.

Mỹ trở lại Caracas lần đầu sau nhiều năm: chuẩn bị mở lại đại sứ quán?
Theo thông tin từ phía Mỹ, đây là chuyến đi đầu tiên của một nhóm thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ tới Venezuela kể từ sau biến cố Maduro bị bắt.

Mục tiêu chuyến đi mang tính “dò đường”: một nhóm ngoại giao và an ninh từ Venezuela Affairs Unit (đơn vị đặt tại Colombia) cùng phía liên quan đã tới thủ đô Caracas để đánh giá ban đầu cho khả năng khôi phục hoạt động theo từng giai đoạn.

Nhắc lại: Mỹ đã rút nhân sự ngoại giao và ngưng hoạt động đại sứ quán ở Venezuela từ năm 2019. Suốt thời gian đó, kênh “Venezuela Affairs Unit” hoạt động chủ yếu từ Bogota. Nay, việc người Mỹ đặt chân trở lại Caracas là một tín hiệu khác thường — như tiếng khóa cửa xoay nhẹ, báo trước một cánh cổng ngoại giao có thể mở lại.

Một số cựu ngoại giao cũng cảnh báo: thiếu hiện diện tại chỗ sẽ khiến việc tái thiết và giám sát trách nhiệm ở Venezuela gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, ông Trump công khai nói muốn Mỹ có mặt và “điều hành” một phần tiến trình sắp tới, đồng thời thúc các công ty dầu khí Mỹ trở lại.

Thả tù nhân chính trị: “điểm đổi” để hạ nhiệt?
Song hành với lời tuyên bố “ngoại giao thăm dò”, Venezuela cũng bắt đầu có những động tác cụ thể ở mặt trận nhạy cảm nhất: tù nhân chính trị.

Một tổ chức nhân quyền cho biết họ đã xác nhận 8 người được thả sau tuyên bố trước đó của phía Quốc hội Venezuela rằng sẽ thả “một số lượng đáng kể” tù nhân. Trong danh sách 8 người có 5 công dân Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, câu chuyện còn đó sự dè dặt. Một lãnh đạo đối lập nhấn mạnh việc thả tù phải được kiểm chứng và không thể mang tính chọn lọc. Một số nhân vật đối lập nổi bật được kỳ vọng sẽ nằm trong các đợt thả tiếp theo, nhưng chưa xuất hiện ngay lập tức.

Rõ ràng: thả tù lúc này không chỉ là nhân đạo — nó là tín hiệu chính trị, là “đồng xu” để trả giá cho việc giảm áp lực, hoặc ít nhất là mở lối đàm phán.

Bắt tàu dầu – hủy “làn sóng 2” – rồi Quốc hội Mỹ kéo phanh
Trong khi Caracas bật đèn ngoại giao, Washington vẫn không rời tay khỏi đòn răn đe.

Mỹ vừa bắt thêm một tàu dầu ở Caribbean, sau khi đầu tuần đã thu giữ hai tàu liên quan Venezuela. Cùng lúc, ông Trump nói đã hủy “làn sóng tấn công thứ hai” nhờ Venezuela “hợp tác tốt” trong tuần sau khi Maduro bị lật đổ.

Nhưng ở một góc khác của quyền lực Mỹ, Thượng viện lại nhích lên một bước để giới hạn quyền sử dụng chiến tranh của tổng thống tại Venezuela. Một mặt là hành pháp muốn nhanh, mạnh, quyết liệt; mặt khác là lập pháp nhắc rằng mọi cuộc can thiệp đều cần chiếc phanh.

Venezuela vì thế đang đứng giữa ba tầng sức ép: quân sự – trừng phạt – luật pháp, và họ chọn mở một cửa: ngoại giao.

“100 tỷ USD” và sự lạnh nhạt của Big Oil
Ông Trump còn đẩy cao ván bài bằng một con số gây chú ý: ông nói Big Oil sẽ đầu tư ít nhất 100 tỷ USD vào Venezuela.

Nhưng trong nội bộ ngành dầu khí, có nguồn tin nói thẳng: họ không rõ con số 100 tỷ từ đâu ra, và có thể đó là cách Nhà Trắng “ném số” để tạo áp lực tâm lý trước cuộc gặp.

Các tập đoàn năng lượng bị cho là vẫn dè chừng: rủi ro an ninh, pháp quyền, lo ngại trừng phạt, cộng thêm giá dầu đang thấp… khiến Venezuela không phải nơi “đáng để lao vào” theo kiểu đặt cược lớn. Thậm chí, doanh nghiệp còn e ngại đưa ra cam kết quá cụ thể vì sợ vướng luật chống độc quyền.

Nói cách khác: Nhà Trắng muốn một cú “bơm tim” cho dầu khí Venezuela, nhưng phố Wall và phòng họp doanh nghiệp lại tính từng milimet.

Vùng lân cận cũng chuyển động: Colombia gọi phối hợp, Mexico tìm cách “hạ nhiệt”
Không chỉ Mỹ – Venezuela. Hiệu ứng lan ra cả khu vực.

Tổng thống Colombia Gustavo Petro nói ông đã mời lãnh đạo tạm quyền Venezuela hợp tác chống buôn ma túy, với lập luận rằng Mỹ từng viện dẫn mục tiêu chống ma túy để tiến hành chiến dịch quân sự tại Venezuela, và trước đó cũng từng đe dọa các hoạt động liên quan Colombia.

Ở Mexico, Tổng thống Claudia Sheinbaum chọn cách “dịch” lời Trump theo hướng mềm: bà gọi đó là “phong cách giao tiếp” của ông, và cho biết nếu cần sẽ trao đổi trực tiếp để tăng phối hợp, thay vì để mọi thứ trôi về phía đối đầu.

Venezuela bước vào chương mới: cửa ngoại giao mở hé, nhưng bão chưa tan
Một chiếc tàu dầu bị bắt ngoài khơi có thể tạo ra tiếng sóng. Nhưng một phái đoàn ngoại giao đặt chân trở lại Caracas lại tạo ra tiếng động sâu hơn — tiếng của những bánh răng đang chuyển trong lòng địa chính trị.

Venezuela giờ giống như một căn nhà vừa trải qua bão: tường còn rung, cửa còn khóa, trong nhà còn tranh cãi. Thế nhưng người ta đã bắt đầu nói chuyện lại, trao nhau những “đánh giá kỹ thuật”, những chuyến đi qua lại, những danh sách thả tù.

Cánh cửa ngoại giao đã mở hé.
Nhưng bên ngoài, biển Caribbean vẫn còn gió.

tin vui cho tù nhân chính trị, mà đéo thấy báo SBTN, Người-Việt, ... đăng