Bài 1+2: Quá tải… “đẻ” ra phong bì

Khi nói về lương của thầy thuốc nhiều người nói: Muốn làm giàu thì không nên làm ngành y. Thế nhưng, trên thực tế, không ít các bác sĩ đang giàu lên rất nhanh. Vậy, họ giàu có nhờ đâu?

Bác sĩ đi làm bằng ô tô, con đi du học

Từ 6giờ đến 6giờ30 phút sáng các ngày làm việc trong tuần, chỉ cần đứng ở cổng Bệnh viện (BV) Việt Đức, BV Phụ sản T.Ư, BV Bạch Mai…sẽ dễ dàng nhận thấy rất nhiều bác sĩ (BS), y tá, điều dưỡng đến BV làm việc bằng ô tô, thậm chí có rất nhiều ô tô sang trọng, đẳng cấp thời thượng.

Tại cổng BV Việt Đức ở phố Tràng Thi chỉ trong vòng 1 tiếng đầu giờ sáng có thể thấy lũ lượt xe ô tô phóng thẳng vào BV. Cổng vào BV Phụ sản T.Ư trên phố Triệu Quốc Đạt cũng tấp nập xe ô tô đi vào…Cũng giờ này, nhà để xe ô tô cao 5 tầng của BV Bạch Mai cũng bắt đầu kín chỗ. Và có lẽ bãi đỗ xe ở hầu hết các BV T.Ư hay BV của Hà Nội đều chật kín ô tô. Đủ các loại xe, từ xe hạng trung bình đến hạng cao cấp. Chắc chắn một điều là những chiếc xe này phải có giá trị từ vài trăm triệu đồng đến vài tỉ đồng. Và người bước ra từ những chiếc xe ô tô đó chủ yếu là các BS. BS càng có “lon”, có “hàm” càng đi xe xịn.

Cách đây 10 năm, một vị BS có tiếng của BV Việt Đức đi làm bằng chiếc xe ô tô Mercedes đã trở thành chuyện lạ của BV. Nhưng đến giờ chuyện đó đã trở nên hết sức bình thường. Vị BS đó đã đổi 3 đời ô tô và chiếc xe ô tô hiện thời được đánh giá là đẳng cấp nhất BV. Một thực tế rất đáng ngại nữa là, các thầy thuốc đang nhìn nhau bằng chiếc ô tô chứ không phải là trình độ chuyên môn. BS A, BS B… mới đổi con xe thời thượng trở thành đề tài xôn xao trong BV và mọi người phải nhìn anh ta với ánh mắt ngưỡng mộ.

Ảnh: D.Hải.


Trong khuôn viên BV Việt Đức xe ô tô đậu khắp nơi. Ảnh: D.Hải.

Tại bãi gửi xe máy dành cho cán bộ nhân viên của các BV cũng có vô vàn các loại xe máy đắt tiền như: SH, Spacy, Dylan… mà chẳng thấy đâu bóng dáng một chiếc xe đạp. Đáng ngưỡng mộ hơn là chủ nhân của những chiếc xe máy đắt tiền đó đến BV luôn có chiếc túi xách hàng hiệu đi kèm, quần áo, trang sức, giày dép cũng sang trọng không kém. Chỉ cần nhìn những thứ đó đã đủ thấy họ đang sở hữu số tài sản hàng trăm triệu đồng.

Đặc biệt, chiếc điện thoại di động, vật bất li thân của các thầy thuốc đã “tố cáo” sự sành điệu của họ. Hầu như các bác sĩ đều mang bên mình những chiếc điện thoại hiện đại, đắt tiền có giá tới chục triệu đồng. Thậm chí có cô y tá đang chăm sóc bệnh nhân có cuộc gọi đến đã lấy từ trong túi áo blu chiếc điện thoại có hình quả táo vuốt nhẹ rồi khúc khích nói cười bỏ mặc bệnh nhân nằm chờ.

Một thực tế không thể phủ nhận đó là, các bác sĩ rất rủng rỉnh tiền để cho con đi du học nước ngoài. Bác sĩ có chức, có quyền cho cả 2 con đi du học từ khi còn học phổ thông, bác sĩ thường thì ít ra cũng có 1 đứa con được đi du học. Và đáng nể nhất là con của các bác sĩ đều được du học ở các nước Pháp, Mỹ, Anh, Úc…

Đây là những chiếc xe ô tô của cán bộ nhân viên BV Phụ sản T.Ư. Ảnh: D.Hải

Có giàu bất thường?

Nếu nói, tất cả các thầy thuốc của các BV tuyến T.Ư hay ở Hà Nội đều giàu có thì chưa hẳn đã đúng. Nhưng có lẽ số thầy thuốc được xếp vào hạng giàu có không còn hiếm.

Họ giàu từ đâu? Một BS trưởng khoa của BV T.Ư nói, lương BS bèo bọt chưa đến mức phải nộp thuế thu nhập cá nhân!? Lương BS theo ngạch nhà nước mỗi tháng tầm 3 - 5 triệu đồng cộng thêm các khoản trợ cấp, trực, làm thêm giờ… thì mỗi tháng có tổng thu nhập khoảng 7-8 triệu đồng. Vậy để có chiếc ô tô xịn đó, để hai đứa con đi du học nước ngoài, các BS kiếm tiền bằng cách nào? Phải chăng đó là “lậu”?

Nhiều BS thanh minh rằng, lương thấp phải kiếm tiền bằng nhiều cách như mở phòng khám tư, làm thêm ngoài giờ, đi mổ thuê... nhưng liệu đó có phải cách bao biện cho sự “bỗng dưng” giàu có của mình? Một bác sĩ ngoại khoa không mở phòng khám tư, 1 tuần vài buổi đi mổ thuê mà thu nhập hàng tháng nên đến hàng chục triệu đồng là chuyện khó tin. Theo nhận định của không ít người thì hiện nay BS đang giàu lên chính là nhờ phong bì của bệnh nhân?

“Nếu nhận phong bì của bệnh nhân, chỉ cần 10 người đã có thể được 3 triệu. Một năm có khoảng 2.000 người điều trị tại đây, muốn được đút tiền là có ngay, chỉ cần lơ đi chút, không cho thuốc, tỏ thái độ…", một BS kể.

Những chiếc xe này có giá từ vài trăm triệu đồng đến hàng tỉ đồng. Ảnh: D.Hải.

Một y tá đã nghỉ hưu, trước đây làm việc tại phòng mổ của một BV sản nói: “Cách đây vài năm, khi tôi còn làm ở phòng mổ, mỗi sản phụ trước khi lên bàn mổ thường phải phong bì 2 triệu, 1 triệu cho BS mổ chính, 1 triệu cho kíp mổ, cứ thế mà chia. Đến giờ thời buổi trượt giá chắc phong bì cũng tăng giá theo. Nếu một ngày phòng mổ này mổ cho khoảng 20 bệnh nhân thì số tiền mà BS mổ được chia không hề nhỏ và 1 tháng sẽ là một khoản tiền lớn.”

Thật khó để buộc tội BS này hay BS kia nhận phong bì của bệnh nhân nhưng có một điều dễ thấy nhất là vào các buổi trưa hoặc chiều tối, tại trước cửa phòng làm việc của các BS, đặc biệt là các BS trưởng, phó khoa luôn có người nhà bệnh nhân đến gõ cửa. Câu trước là hỏi thăm tình hình bệnh của người nhà mình rồi sau là thò ra chiếc phong bì nhờ BS mổ sớm, mổ cẩn thận…và “trăm sự nhờ BS”.

Có lẽ những câu chuyện “hậu trường” này, giám đốc BV nào cũng rõ nhưng có vẻ như cố tình né tránh. Vẫn là những câu kể lể muôn thuở: lương ngành y quá thấp, BV quá tải, làm việc vất vả... để thanh minh cho việc thầy thuốc vì cuộc sống mà nhận phong bì của bệnh nhân. Cho đến lúc này, chưa có vị giám đốc BV nào, đặc biệt là giám đốc của 5 BV đã kí cam kết “Nói không với phong bì” nói về sự giàu có của thầy thuốc. Dư luận có thể đặt ra câu hỏi: Các BS có giàu “bất thường” không?

Để có lời kết cho bài viết này, chúng tôi xin kể lại lời đối thoại của hai người nhà bệnh nhân đang chờ khám bệnh tại phòng khám BV Việt Đức. Một người nói: “BS ở Hà Nội giàu có thật, đi làm toàn bằng xe ô tô thế kia, thế mà còn nhận phong bì của bệnh nhân nhà quê chúng mình”. Người kia đáp: “Nói ngược à, nhờ có phong bì của bệnh nhân mới giàu có thế chứ!”.

Thật đau xót! Không biết các thầy thuốc sẽ nghĩ sao?

(Còn nữa)

Đức Anh/Laodong

thay thuoc xa hoi chu nghia cong san la nhu the. dung trach con nguoi ma trach ngay che do cong san de ra nhung con nguoi uu viet tren the gioi nay.

Originally Posted by hongngoc

thay thuoc xa hoi chu nghia cong san la nhu the. dung trach con nguoi ma trach ngay che do cong san de ra nhung con nguoi uu viet tren the gioi nay.

quá chính sác

hút máu bệnh nhân thôi

Các BS VC ta phải đi ô tô,vi ̀ nêú không đi ô tô thi ̀chúng sợ người dân không biêt́ chúng là BS mà đưa nhâm̀ phong bi ̀cho thăǹg Y tá thi ̀̀ khô ̉.

BS Vc Lương y như đô ̀tê ̉
Có tiêǹ thi ̀ chữa,không có tiêǹ thi ̀đừng nói nữa, cứ vê ̀nhà mà năm̀ ngữa...và chờ người ta đêń rữa.

GS Phạm Song - Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng, gốc rễ của phong bì chính là sự quá tải ở các bệnh viện tuyến trên. Muốn giải quyết tình trạng này thì phải xử lý từ gốc.

Nếu như nhận định này là đúng thì câu chuyện phong bì sẽ khó mà xóa bỏ vì quá tải đang trở thành căn bệnh vô phương cứu chữa của ngành y.

Bác sĩ tăng thu nhập nhờ… quá tải?

Tại hội nghị triển khai công tác y tế mới đây do Bộ Y tế tổ chức, một vị giám đốc Sở Y tế đã thẳng thắn nói rằng: Cần xem xét lại vấn đề tế nhị phía sau tình trạng quá tải BV. Phải chăng các BV tuyến trên cũng thích quá tải, vì có những trường hợp chỉ là xét nghiệm, uống thuốc nhưng tại sao lại không chuyển về tuyến dưới mà cứ để nằm ghép? Phía sau đó phải chăng là tăng thêm thu nhập cho nhân viên y tế?”. Vị giám đốc sở này còn yêu cầu Bộ Y tế cần lãm rõ, trong số quá tải đó có bao nhiêu bệnh nhân điều trị vì lý do… thương mại.

Bệnh viện quá tải, nhiều bệnh nhân và thân nhân phải ăn ngủ ngay tại sân hoặc hành lang bệnh viện.

Đây là lần đầu tiên có một y ‎kiến thẳng thắn như vậy về vấn đề quá tải BV. Bấy lâu nay, nói đến quá tải người ta luôn hình dung các thầy thuốc phải làm việc vất vả quay cuồng bên bệnh nhân trong khi đồng lương bèo bọt. Qúa tải đã trở thành câu nói cửa miệng của rất nhiều vị giám đốc BV tuyến TƯ mỗi khi nói đến khó khăn của BV. Và đôi lúc trở thành “vũ khí” che đậy cho những sai sót về chuyên môn. Thế nhưng, tuyệt nhiên, không có ông giám đốc BV nào công khai việc thu bội tiền từ việc quá tải.

Chỉ lấy ví dụ, một bệnh nhân vào điều trị tại BV T.Ư phải nằm ghép 3-4 thậm chí 8 người/giường bệnh. Thế nhưng khi thanh toán ra viện mỗi người bệnh vẫn phải nộp đủ tiền giường bệnh. Vậy có nghĩa là giá 1 giường bệnh BV đã thu gấp 8 lần. Bệnh nhân nộp tiền để được vào viện nhưng chưa phải đã yên tâm. Sinh mạng đang nằm trong tay BS nên vào viện là phải nhanh chóng đi tìm BS để nhờ vả và không quên gửi BS chiếc phong bì. Y tá, điều dưỡng đến tiêm, thay băng phải dúi vài chục nghìn…Và khi BV quá tải đến 200%, 250% thì rõ ràng số bệnh nhân phải đến nhờ cậy BS là vô kể.

Thực tế hiện nay, nhờ quá tải, các BV cũng như các BS, y tá mới có cơ hội để “làm tiền” cả bằng cách chính thức cũng như không chính thức. Kêu thì vẫn kêu, song các BV tuyến trên vẫn thích quá tải?! Và còn quá tải thì làm sao xóa được tệ nạn phong bì?

Cấm kiểu nửa vời!

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết, giám đốc BV Việt Đức phong bì cũng có nhiều loại. Phong bì bệnh nhân lót tay khi mới nhập viện nhất định không được nhận. Còn phong bì cám ơn khi bệnh nhân đã khỏi bệnh về nhà thì không có gì đáng phê phán. Như thế, có nghĩa là thầy thuốc vẫn được nhận phong bì của bệnh nhân!?.

Tại sao, ngành y tế lại không đưa ra quy định quyết liệt hơn là thầy thuốc không được phép nhận phong bì của bệnh nhân trong mọi tình huống? Vì ranh giới mập mờ giữa việc đưa phong bì lót tay thầy thuốc trước hay sau khi chữa bệnh thật khó mà rạch ròi. Ông giám đốc BV dù có tài giỏi đến mấy cũng khó mà kiểm soát được việc đưa - nhận phong bì diễn ra hàng ngày trong BV là phong bì cám ơn hay hối lộ. Ngay cả việc phong bì được đưa để cám ơn BS cũng luôn ẩn ý: Lần sau đến khám lại, BS phải nhớ mặt tôi mà đối xử cho cẩn thận!

Quá tải tại hầu hết các BV T.Ư. Ảnh: D.Hải.

Rất nhiều ‎người dân không đồng tình với cách từ chối phong bì nửa vời như vậy của các BV. “Nếu các y, BS không nhận phong bì là điều đáng mừng, nhưng để thực hiện được điều đó thì rất khó với con người VN. Tôi từng sống ở Hàn Quốc, mỗi khi cần đến BV thì BV lo từ A đến Z và người nhà chỉ lo tiền trả thuốc thang và viện phí. Trong thời gian nằm viện nếu cảm thấy không thoải mái thì bệnh nhân có quyền khiếu nại hoặc tố cáo trước pháp luật. Khi xuất viện có quyền nêu ý kiến (khen, chê) đóng góp mà không hề phải mang phong bì đến cám ơn bác sĩ như ở VN. Các BV của VN nên làm như thế…” - một người dân nêu ‎ý kiến.

“Việc đưa phong bì là rất xấu, phải đưa phong bì bao nhiêu tiền để được BS quan tâm? Tôi nghĩ, trong bảng menu giá viện phí, cần có thêm mục quy định bao nhiêu tiền là tiền bồi dưỡng cho BS công khai rõ ràng để người bệnh không phải lo lắng đi đút lót cho BS mỗi khi vào viện…” – một ‎ý kiến khác.

Một BS đang làm việc tại tuyến huyện cho rằng: “Một BS được học hành, đào tạo bài bản để mang kiến thức đã học ra chữa bệnh cứu người. Được xã hội trọng vọng, được người bệnh kính nể…vậy mà BS lại ngửa tay nhận chiếc phong bì nhàu nát của một người nông dân nghèo khổ thì y đức xuống cấp trầm trọng quá. BS đã tự hạ thấp nhân cách, giá trị của mình chỉ vì tiền…”

Luôn có 1001 lí do để “văn hóa” phong bì tồn tại từ nhiều năm nay. Giải pháp nào để giải quyết tận gốc vấn nạn này thì cho đến lúc này ngành y tế vẫn chỉ dừng lại ở việc hô hào, phát động phong trào, kí cam kết… GS Phạm Song – Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế nhận định: “Việc phát động phong trào BV nói không với phong bì là không thiết thực, phát động không thể giải quyết triệt để vấn đề.”

Có lẽ câu chuyện về “văn hóa” phong bì trong BV sẽ tiếp tục là câu chuyện dài và người bệnh vào viện vẫn phải chuẩn bị sẵn phong bì để “cám ơn” thầy thuốc!?

Đức Anh