Đường lên đỉnh… “sổ hồng”!

Hẳn các bạn, không phải bản thân mình thì cũng là người nhà của mình, đã từng trải qua “đoạn trường” đi xin “hợp thức hóa chủ quyền nhà, đất” đối với nơi mình đã và đang ở. Các bạn sẽ không lạ gì cái thói đời có một không hai trên thế giới, đó là cái mà mình sở hữu bao nhiêu lâu nay, từ đời ông, đời cha, rồi đến đời mình, của mình rành rành ra đấy mà phải đi “xin” cái sự xác nhận công nhận rằng… đúng là của mình (!?).

Phải chi mà cái sự “xin” ấy nó đơn giản, dễ dàng thì cũng chẳng có gì để nói. Đằng này nó lại nhiêu khê đến độ lạ lùng, phi lý. Này nhé, gom góp mọi giấy tờ, bằng khoán liên quan có từ trước 1975, tôi đi xin hợp thức hóa chủ quyền căn nhà tôi ở từ lúc mới sinh ra. (Tôi được sinh ra cách nay gần 50 năm. Khi tôi mở mắt chào đời thì tôi đã nhìn thấy cái mái tole nhà của ông bà nội tôi mà bố mẹ tôi ở chung. Khi tôi tiến hành cái sự đi “xin” ấy thì cả ông bà nội lẫn bố mẹ tôi đã không còn sống trên đời). Đầu tiên là tôi phải đi hỏi thăm về thủ tục tại nơi cơ quan công quyền lúc ấy (năm 1993) là Phòng Nhà đất quận. Tôi đã phải “học thuộc lòng” cái gọi là bảng hướng dẫn thủ tục hợp thức hóa nhà đất dài cỡ 4 – 5 tờ giấy A4. Sau đó là hàng loạt công việc cần làm mà không cách nào khác tốt hơn là “ăn cắp” giờ vàng hành chánh của cơ quan nhà nước để đi lo cho chu toàn, tôi đi chụp photocopy các giấy tờ liên quan và tiến hành “xin” xác nhận “sao y bản chính”.

Tưởng rằng cái chuyện “xác nhận sao y bản chính” ấy cũng chỉ đơn giản như tên gọi của nó, là xác nhận rằng cái bản sao (photo) này được chụp (sao, chép…) lại từ cái bản chính kia, mà nội dung trong đó giống hệt nhau, không có sự gian dối, giả tạo…, nhưng hoàn toàn không phải thế. Tôi phải trình bày, diễn giải, cãi lý… rằng làm hồ sơ để làm gì để được chỉ dẫn đi hết từ phường tới quận, từ phòng lên sở, rồi lại trở về tổ dân phố làm cái động tác đi xin chữ ký của bà con lối xóm minh chứng rằng thì là tôi sống tại địa phương từ lúc lọt lòng mẹ tới nay không có đi đâu, không vượt biên, và không có ai trong xóm có lòng tham đột xuất mà tranh chấp nhà đất của ông bà tôi để lại với tôi. Cuối cùng thì cũng xong… phần “sao y bản chính” và bộ hồ sơ tương đối hoàn chỉnh chờ xét duyệt xác nhận của cấp… phường. Lúc ấy là đã mất gần một tháng rồi và theo giấy hẹn của phường thì 10 ngày sau nữa mới xét xong. Tôi có thắc mắc tại sao lâu thì bị nạt rằng người ta còn phải tìm hồ sơ lưu đối chiếu, còn phải đi xác minh… mà lượng hồ sơ thì đông, làm sao hợp thức hóa mà làm cái xong ngay được?

Đấy mới chỉ là ở cấp phường. Chặng đường phía trước còn rất dài. Đã có lúc nản chí muốn tìm dịch vụ “cò” để lo lót cho mau, nhưng nghĩ đi nghĩ lại, mình chẳng cần gì phải gấp, vì có mua bán gì đâu, chỉ là muốn thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, tài sản về nhà đất phải có giấy tờ hợp lệ theo quy định mới của chính quyền mới, mặc dù là giấy tờ cũ cũng chẳng phải là phi pháp. Vả lại, tôi muốn thử xem, với một công dân bình thường đi “xin” chứng nhận cái điều hiển nhiên đang tồn tại sẽ tốn kém thời gian và tiền bạc như thế nào.

Để không mất thời gian của các bạn, tôi xin vắn tắt lại quá trình nhiêu khê kéo dài cả nửa năm trời cho cái việc đáo quan này.

Sau khi vất vả làm đủ thứ giấy tờ như: Bản tường trình về nhà đất; Bản cam kết không vượt biên, không có tranh chấp; Đơn xin cấp giấy chứng nhận hợp thức hóa chủ quyền nhà đất… kèm theo hồ sơ gốc là giấy mua bán nhà ở chế độ cũ, bằng khoán đất, tờ khai gia đình thời trước, hộ khẩu, khai sinh, khai tử… nộp lên Phòng Nhà đất quận. Và, sau khi chờ đăng báo ba tháng không có tranh chấp xảy ra thì hồ sơ của tôi mới được duyệt. Tháng sau, tôi chính thức nhận được Giấy chứng nhận hợp thức hóa quyền sử sụng nhà và đất (tờ giấy mà sau này người ta gọi là “giấy trắng”). Công việc tiếp theo của tôi là cầm giấy đó đến Chi cục Thuế thành phố để thực hiện nghĩa vụ thuế trước bạ cho căn nhà là xong. Thế là từ nay, căn nhà của tôi đã có giấy tờ hợp lệ do Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam cấp. Tôi đã có thể ăn ngon ngủ yên sau bao nhiêu ngày vất vả, lo lắng. Tôi đã thở phào nhẹ nhõm biết bao vào lúc ấy (năm 1993).

Thế nhưng, sự đời không đơn giản, một cộng một chẳng phải bằng hai như tôi vẫn tưởng. Bẵng đi một thời gian 14, 15 năm, tôi không quan tâm đến chuyện thủ tục nhà đất nữa, bởi vì một là tôi đã quá chán ngán, hai là phần mình đã xong, mình có giấy tờ hợp lệ rồi thì chẳng phải lo gì cả, nhà cửa ở dến khi nào thì ở, muốn mua bán lúc nào thì tùy.

Đùng một cái, tôi nghe phong phanh người ta kháo nhau về “sổ hồng”, “sổ đỏ”, rằng thì là nhà phải có “sổ hồng” thì mới được công nhận chuyện mua bán, mới có giá trị… Đồng thời, tôi cũng nghe ông tổ trưởng khu phố thông báo rằng các hộ dân phải tiến hành đổi “giấy trắng” sang “sổ hồng”. Thôi thì cũng được, Nhà nước đã ra quy trình cải cách thủ tục hành chính, cấp “sổ hồng” cho người dân nhìn trang trọng hơn, đẹp hơn tờ “giấy trắng” đã ố vàng, thì mình đem đi đổi chứ có mất mát gì đâu mà ngại.

Ấy thế mà chuyện lại không đơn giản các bạn ạ! Tôi lại phải một lần nữa “đáo quan môn” với một hành trình nhiêu khê mới. Cũng như lần trước, tôi gom tất cả giấy tờ liên quan đem đi photocopy ra làm nhiều bộ, lần này là đến Văn phòng UBND quận mua bộ hồ sơ xin cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà đất, sau đó thông qua thủ tục với cán bộ nhà đất tại UBND phường, được hướng dẫn đến Công ty Xây dựng PN để ký hợp đồng đo vẽ hiện trạng nhà và đất.

Từ chuyện đo vẽ hiện trạng nhà đất này đã phát sinh nhiều sự nhập nhằng nhiêu khê, như bản vẽ không khớp với hồ sơ gốc phải đo vẽ lại không chỉ một lần; có phần diện tích dôi ra so với giấy phép cũ, phải làm thủ tục xin hợp thức hóa phần diện tích dôi ra này (0,5m phía sau nhà chiếu theo mái tole xuống) và cũng phải vẽ đi vẽ lại nhiều lần. Cũng một lần nữa tôi thăm dò dịch vụ “cò” (từ những cán bộ đo vẽ) để cho nhanh, họ ra giá từ 5 – 10 triệu đồng (thời điểm 2007) tùy theo mức độ nhanh chậm.Và, cũng một lần nữa tôi “thi gan” xem thủ tục lần này lâu đến bao lâu, vì tôi đâu có cần bán nhà ngay, chỉ là muốn có cái “sổ hồng” để yên tâm mà thôi. Tôi cứ mặc kệ, giấy tờ của tôi hợp lệ, do Nhà nước cấp, nay chỉ là đem đi đổi thôi, thì khi nào Nhà nước đổi cũng được, không mất đi đâu mà sợ (tôi có giấy biên nhận hồ sơ).

Cuối cùng, tháng 10 năm 2008, tôi đã nhận được “Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà ở và quyền sử dụng đất ở” mà người ta hay gọi là “sổ hồng” sau hơn một năm trời đằng đẵng chờ đợi. Nhưng, các bạn biết không, trong “sổ hồng” ấy, phần ghi diện tích được công nhận là không khác chút xíu nào so với “giấy trắng” trước đây (!) Có nghĩa là cái phần diện tích đo vẽ năm lần bảy lượt, phải làm đủ loại thủ tục, kể cả xin xác nhận không tranh chấp với lối xóm ấy… vẫn không được công nhận. Có nghĩa là nội dung “giấy trắng” như thế nào thì đổi sang “sổ hồng” rồi vẫn y như vậy. Điều này làm tôi có cảm nghĩ rằng chắc tại mình không chịu thông qua “cò” cho nên việc cấp đổi “sổ hồng” cho tôi mới lâu như vậy và không được công nhận thêm 0,5m đất phía sau nhà. Nhưng thôi, có cái “sổ hồng” cũng là điều làm tôi thở phào thêm một phát nữa.

Nhưng! Lại nhưng các bạn ạ! Qua báo chí thời gian qua, tôi được biết Nhà nước lại sắp có quy định mới về thống nhất “sổ hồng”, “sổ đỏ”, không biết rồi quy trình mới này sẽ ra sao.

Nếu tôi phải đi “xin” cấp đổi một lần nữa thì sẽ mất thời gian, công sức bao nhiêu lần nữa đây? Bây giờ thì tôi sắp già, con tôi đã lớn, chắc có lẽ tôi phải truyền cái dặm trường gian khó này cho nó nếu muốn cho nó thừa kế. Nó sẽ không như tôi, chắc là nó sẽ phải nhờ tới “cò” thôi các bạn ạ!

TTXVA