Libya: Trí thức lưu vong trở về tham gia quân nổi dậy

ĐIỂM BÁO THẾ GIỚI

Libya : Trí thức lưu vong trở về tham gia quân nổi dậy

Tiếp tục thông tin về chiến sự Libya, Libération nhìn vào lực lượng phe nổi dậy và cho biết, nhiều trí thức Libya sống ở nước ngoài đã trở về tham gia quân nổi dậy. Nội dung này được phản ánh qua bài viết « Chất xám Libya trở về và bén rễ ».

Nhân vật đầu tiên mà Libération giới thiệu đó là cô Molly Tarhuni. Molly Tarhuni vốn là một nhà phân tích chuyên về Libya ở Luân Đôn. Cô làm việc với mục đích là cung cấp thêm cho giới truyền thông Tây phương những thông tin « tế nhị » về Libya. Cô đang là nghiên cứu sinh ở trường London School of Economic, viết luận án về lịch sử ngoại giao Mỹ-Anh với chế độ Kadhafi.

Cha mẹ Molly Tarhuni là người Libya, đã chạy sang sinh sống ở Luân Đôn từ những năm 1970. Cô là một trong những trí thức Libya trở về nước phục vụ « cách mạng » sau nhiều năm sống ở nước ngoài.

Youssef Sharif, 63 tuổi, người Benghazi, đã sống ở Mỹ với gia đình hơn 30 năm nay. Ông là tiến sỹ kinh tế và khoa học môi trường ở trường Oklahoma State University. Từ hai năm nay, ông bắt đầu tham gia thỉnh giảng ở Benghazi. Rồi « cách mạng » nổ ra, ông quyết định ở lại tham gia quân nổi dậy. Ông cho biết sẽ ở lại Libya đến khi « đất nước được giải phóng ». Hiện tại, Sharif làm việc ở bộ Văn hóa và Truyền thông thuộc Ủy ban hành pháp (tức chính phủ lâm thời) của phe nổi dậy.

Trong Uỷ ban hành pháp của phe nổi dậy, người ta còn thấy Ali Tarhuni, giảng viên kinh tế của trường Đại học Washington. Hiện tại, ông nắm giữ bộ Kinh tế. Molly Tarhuni vừa đề cập bên trên hiện là trợ lý của ông.

Biểu tình của Banghazi, Libya, ngày 08/04/2011 (Reuters)

Sự tham gia của trí thức rất cần thiết cho phong trào nổi dậy ở Libya. Một phát ngôn viên của Hội đồng chuyển tiếp Libya nhấn mạnh, không giống như ở Ai Cập, sau khi lật đổ ông Moubarak, hệ thống hành chính của nước này vẫn đang vận hành, trong khi đó, ở Libya, chế độ được xây dựng trên hệ thống tham nhũng lan tràn, vì thế, Libya cần phải xây dựng lại tất cả. Ông này cũng cho rằng, « sự phục hưng » của Libya một phần sẽ dựa trên đóng góp của những trí thức Libya ở nước ngoài trở về với quyết tâm xây dựng một nền dân chủ hiện đại.

Libération nhận định, sau khi lật đổ được ông Kadhafi, các chuyên gia của quân nổi dậy sẽ soạn Hiến pháp về một chế độ nghị viện với hệ thống phân quyền rõ ràng. Sau khi Hiến pháp được thông qua, bầu cử sẽ nhanh chóng được tổ chức. Thế nhưng, theo Libération, hiện tại ở Libya không có đảng phái chính trị, và 2/3 dân chúng dưới 35 tuổi. Tất cả điều đó cho thấy, con đường tìm đến dân chủ sẽ rất gian nan.

Nói về tầm quan trọng của giới trí thức trong tiến trình dân chủ này, Libération nhận định, các trí thức trở về Libya có thể có một sự ảnh hưởng quyết định.

Bắc Triều Tiên và Kim Jong-un

Phiên họp lần thứ 4 Quốc hội Bắc Triều Tiên : Kim Jong-un chưa được bổ nhiệm vào Ủy ban An ninh quốc phòng. Với bài viết « Kim Jong-il « hãm lại » quá trình chuyển giao ngai vàng ở Bắc Triều Tiên », Le Monde cho biết, Kim Jong-un, người được xem là « thái tử », vẫn còn chưa tiếp cận được những vị trí lãnh đạo.

Bị tai biến năm 2008, ông Kim Jong-il hình như đã tính đến chuyện nhanh chóng nhường ngôi vào năm 2010, cho người con thứ Kim Jong-un. Nhân vật này trước đó ít người biết đến, đã được phong hàm đại tướng, được bổ nhiệm vào Trung ương Đảng và nắm giữ chức vụ phó chủ tịch ủy ban quân ủy trung ương. Ngày 10/10/2010, chính phủ nước này đã làm một việc « hiếm hoi » là mời các nhà báo quốc tế tham gia lễ 65 năm thành lập đảng Lao Động, với mục đích là chính thức công bố việc truyền ngôi. Trên diễn đàn, Kim Jong-un đứng cạnh cha mình.

Nhiều người nghĩ rằng, trong kỳ họp thứ 4 của Quốc hội nước này, diễn ra vào hôm thứ năm, Kim Jong-un sẽ chính thức được bổ nhiệm chức phó chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc phòng. Thế nhưng, Kim Jong-un cuối cùng đã không có tên trong danh sách những chức vụ cao cao cấp mới được bổ nhiệm, tức đã không đạt được vị trí số 2 của chế độ.

Một quan chức ngoại giao Bắc Triều Tiên cho hay, các hãng thông tấn phương Tây đã nhầm, do phiên họp này chỉ tập trung thảo luận về ngân sách.

Le Monde đánh giá, sức khỏe của ông Kim Jong-il đã tốt hơn, vì thế có thể ông sẽ tiếp tục điều hành đất nước.

Thảm họa Fukushima : Bản đồ đầu tiên về vùng bị nhiễm xạ quanh nhà máy

Tiếp tục thông tin về thảm họa hạt nhân tại Nhật Bản, Le Figaro có bài « Nhật Bản : Bản đồ đầu tiên về những vùng bị nhiễm xạ do sự cố nhà máy Fukushima ».

Cục Năng lượng và Cơ quan An toàn Hạt nhân Hoa Kỳ đã tiến hành vẽ bản đồ về những vùng bị nhiễm xạ quanh nhà máy Fukushima. Đây là bản đồ đầu tiên kể từ khi thảm họa xảy ra. Bản đồ phác họa hình ảnh nhiễm xạ trong lòng đất cho giai đoạn từ 30/3 đến 3/4.

Kết quả cũng không có gì gây ngạc nhiên : bị nhiễm xạ nặng nhất là khu vực xung quanh nhà máy Fukushima với nồng độ phóng xạ là 125 microsievert/giờ (giới hạn có thể gây nguy hiễm cho con người là 250 microsievert/giờ). Một chuyên gia Pháp so sánh, với nồng độ này, người ta chỉ cần ở trong khu vực 10 giờ thì tương đương với việc bị phơi nhiễm phóng xạ như bằng một năm ở Pháp.

Khu vực bị nhiễm cao nhất hướng về phía tây bắc. Nguyên nhân là do có mưa và tuyết rơi đúng vào lúc lượng phóng xạ thoát ra từ các lò phản ứng bị sự cố ở mức cao nhất.

Bản đồ này rất hữu ích cho công tác điều hành giai đoạn hậu thảm họa. Thế nhưng, nó chưa chỉ ra được vùng nào sẽ bị cấm đối với con người.

Le Monde cũng cho biết thêm, trận động đất 7,1 độ richter xảy ra tối thứ năm không gây thiệt hại nào cho nhà máy Fukushima và Onagawa.

Cuộc chiến chống hiện tượng biến đổi khí hậu còn lắm gian nan

Hội nghị Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu tại Bangkok, diễn ra từ ngày 3/4 đến ngày 8/4/2011, tiếp tục chứng kiến sự bất đồng giữa các nước đang phát triển và các nước công nghiệp phát triển. Le Monde phản ánh sự việc này với bài « Sự đối đầu Bắc Nam chi phối các thương thuyết về môi trường ».

Hội nghị lần này có mục tiêu là triển khai các quyết định được soạn thảo hồi tháng 12/2010 ở hội nghị Cancun-Mêhicô. Thế nhưng sau một tuần thảo luận, các nước vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.

Cam kết khiêm tốn trong việc giảm lượng khí thải CO2 của các nước công nghiệp phát triển, tương lai của nghị định thư Kyoto, đó là hai vấn đề « bị gác lại » trong hội nghị Cancun năm ngoái để cứu vãn các cuộc thương thuyết, giờ đây chúng lại là nguyên nhân đưa hội nghi Bangkok vào bế tắc.

Các nước đang phát triển đã dựa vào thỏa thuận của hội nghị Bali 2007 để tiến hành các cuộc thương thuyết. Các nước này yêu cầu những nước giàu phải chịu trách nhiệm lịch sử về hiện tượng nóng lên của trái đất, và cho rằng phải đưa những vấn đề « bị bỏ quên » ở hội nghị Cancun vào chương trình nghị sự tại hội nghị Durban (Nam Phi) vào tháng 12 tới.

Ngược lại, các nước công nghiệp phát triển muốn triển khai thỏa thuận ở Cancun về quỹ xanh, chống phá rừng, chuyển giao công nghệ. Theo thỏa thuận Cancun, Liên Hiệp Quốc đã công bố lần đầu tiên vào tháng 3/2011, tất cả những cam kết giảm lượng khí thải của các nước công nghiệp phát triển và những cam kết hành động của các nước đang phát triển.

Le Monde cũng cho biết, Hoa Kỳ vẫn giữ lập trường chống việc tiếp tục xếp các nước công nghiệp phát triển và các nước mới trỗi dậy theo thỏa thuận ở Bali năm 2007. Đại diện của Hoa Kỳ tại hội nghị cho rằng, ngày nay người ta không thể xếp Trung Quốc ngang với Cộng hòa Tchad ở Trung Phi được. Ông này dứt khoát : « Chúng tôi sẽ không thông qua một thỏa thuận mới chứa đựng một cách phân loại đã lỗi thời ».

Trong bối cảnh đó, Le Monde nhận định, hội nghị Bangkok sẽ không thể có thêm bước tiến nào so với hội nghị Cancun về vấn đề nghị định thư Kyoto. Ở hội nghị Cancun, Nhật Bản đã từ chối tiếp tục tham gia nghị định thư này. Nga và Canada khi đó cũng có cùng quan điểm. Do thảm họa đang hoành hành ở Nhật Bản, cộng đồng quốc tế đã không gây sức ép lên phái đoàn nước này tại hội nghị.

Le Monde kết luận : viễn cảnh hội nghị môi trường tại Durban vào cuối năm nay thật quá « mỏng manh ».

Thế giới chi tiêu nhiều hơn cho giải trí

Trong lĩnh vực giải trí, Le Figaro mang đến một thông tin thú vị « Thế giới say mê công viên giải trí ». Mùa thu vừa rồi, tập đoàn Ferrari của Ý đã cho mở ở Abu Dhabi (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) công viên giải trí mang tên Ferrari World, đây là công viên giải trí đầu tiên mang nhãn Ferrari.

Ở châu Á, Hàn Quốc đã ký vào năm 2010 với tập đoàn Universal Studios Hoa Kỳ về việc xây dựng công viên giải trí cách thủ đô Seoul 70 km. Đây là công viên lớn nhất của Universal Studios.

Ở Dubai, trước khi khủng hoảng khi tế xảy ra, đã có đến 20 công viên giải trí được dự kiến xây dựng đến năm 2020, với nhiều chủ đề giải trí khác nhau, như thể thao, công viên nước, phòng chiếu phim… Hiện tại, có 4 khu đã mở cửa.

Năm 2009, 25 công viên giải trí lớn nhất thế giới đã thu hút được 185 triệu khách tham quan. Số lượng công viên giải trí tăng nhanh nhất là ở Ấn Độ, Trung Quốc và Nga.

Giải thích cho hiện tượng này, bà Sophie Huberson, quan chức của Liên đoàn quốc gia về các khu giải trí của Pháp, nhận định, hiện tượng này gắn với việc xuất hiện một tầng lớp trung lưu mới ở nhiều quốc gia mới nổi. Họ có nhiều thời gian và tiền bạc hơn cho nhu cầu cầu giải trí. Người phát ngôn của Alpes, tập đoàn khai thác công viên giải trí Astérix, Futuroscope và Walibi (Pháp) cho rằng, do các công viên giải trí ngày càng biết lựa chọn chủ đề và có tính giáo dục cao.

Trang nhất các báo Pháp hôm nay

Le Figaro quan tâm đến « sự hăng hái » của chính phủ Pháp trong việc tham chiến ở Libya và Côte d’Ivoire. Với bài chạy tựa lớn trên trang nhất « Libya, Côte d’Ivoire, tại sao Pháp lại giữ thế tiên phong », tờ báo giải thích lý do tổng thổng Sarkozy tích cực dấn thân trên trường quốc tế. Đặc biệt, với vai trò là chủ tịch G20, và là nước chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh G8 năm 2011, Pháp sẽ tiếp tục làm đầu tàu trong nhiều hồ sơ quốc tế khác.

Cũng liên quan đến sự tham chiến của Pháp ở Libya và Côte d’Ivoire, Le Monde tập trung phân tích dư luận ở Pháp với bài viết « Pháp tham chiến, dư luận ủng hộ, nhưng đến mức độ nào ? ». Le Monde cho biết, theo kết quả thăm dò, người Pháp rất quan tâm đến chủ đề này, họ bắt đầu lo lắng về diễn biến chiến sự trên thực địa, với mức độ ủng hộ tham chiến không cao.

Trang nhất Libération chạy dòng tít « Nơi an nghỉ của UMP ». Bài viết nhắc lại việc ông Jean-Louis Borloo vào hôm thứ năm đã thông báo rời khỏi đảng UMP. Tờ báo đặc câu hỏi, liệu đảng này, chỉ mới ra đời vào năm 2002, có sống sót với những vụ “đào ngũ” như vậy không?

Lê Phước
(RFI)