Lạm phát 'mức kỷ lục' - Dự trữ ngoại hối của VN chỉ còn dưới $14 tỷ

Bloomberg - Lượng ngoại tệ mạnh dự trữ của Việt Nam đã tiếp tục giảm và nay ít hơn tới 10 tỷ đô la so với mức dự trữ hồi năm 2008.

Mức dự trữ hiện nay là 13,6 tỷ so với 14,1 tỷ của tháng Chín năm 2010 và mức 23,9 tỷ hồi 2008, tính bằng USD, theo Bloomberg trích dẫn số liệu từ Citigroup.

Hồi tháng 12, Qũy Tiền tệ Quốc tế IMF nói dự trữ của Việt Nam ở mức "thấp", chỉ đủ để chi cho mức hàng nhập khẩu trong chưa đến tám tuần.

Tuy nhiên IMF khi đó không đưa ra con số cụ thể.

Hãng đánh giá tín dụng Moody coi mức dự trữ ngoại hối giảm sút của Việt Nam là lý do để họ giảm xếp hạng nợ của Việt Nam.

Dự trữ bằng đô la Mỹ của Việt Nam đang ở mức thấp

Bloomberg trích lời hai nhà phân tích Johanna Chua và Ben Wei của Citigroup nói:

"Chúng tôi cho rằng dự trữ ngoại hối sẽ còn trì trệ trong thời gian dài".

Họ cũng nói mức dự trữ chỉ tăng "khiêm tốn" trong năm 2011.

Lãi suất

Citigroup nhận định phản ứng chậm trước những sự mất cân bằng như thâm hụt mậu dịch, thiếu tính thanh khoản trong thị trường tiền tệ và dòng chảy đầu tư nước ngoài "đáng thất vọng".

Hãng này nói dự trữ ngoại hối có thể tăng lên 13,8 tỷ đô la trong năm nay và 17,1 tỷ trong năm 2012.

Bloomberg cũng dẫn nguồn Citigroup nói lãi suất ở Việt Nam sẽ tăng lên tới 11% từ mức 9% hiện nay.

Các nhà phân tích của Citigroup cũng dự đoán tiền đồng sẽ mất giá thêm 3% trong quý I và niềm tin vào tiền đồng vẫn còn mong manh.

Bloomberg nói vào lúc trưa ngày 21/1, tỷ giá chính thức là 1 USD ăn 19.498 VND trong khi giá ngoài chợ đen là 1 USD ăn 21.020 VND.

--------------------

Lạm phát VN tăng cao 'mức kỷ lục'

Lạm phát ở mức 12,17%, mức cao nhất kể từ đầu năm 2009, ngay trước Tết tạo thêm áp lực lên chính quyền Việt Nam phải tăng lãi suất để làm chậm tăng trưởng và hạn chế áp lực đối với tiền đồng.

Báo Wall Street Journal ngày 24/01 có bài nói nhà chức trách đang chật vật trong nỗ lực đối phó với nhiều áp lực kinh tế và làm tăng quan ngại về khả năng của chính phủ khống chế được chính sách tài chính trong bối cảnh thâm hụt mậu dịch lớn và tiền đồng mất giá.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 12,17% trong tháng Một so với cùng giai đoạn cách đây một năm, tăng nhanh hơn mức tăng 11,75% trong tháng Mười hai, và ở mức nhanh nhất kể từ tháng Hai năm 2009, Tổng cục Thống kê cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Hai 24/01.

So với tháng Mười hai, chỉ số giá tiêu dùng tăng 1,74%.

Giá thực phẩm, nhà ở và vật liệu xây dựng tăng.

Chỉ số lạm phát của Việt Nam dựa trên số liệu trong 24 ngày đầu tiên của mỗi tháng.

Sự gia tăng chỉ số CPI trong tháng Một chủ yếu xuất phát từ giá cả cao hơn cho các dịch vụ giáo dục, thực phẩm, nhà ở và vật liệu xây dựng, Tổng cục Thống kê cho biết.

Nhu cầu về hàng tiêu dùng và vật liệu từ trước tới nay luôn tăng vào cuối năm và trước Tết Nguyên đán.

"Với tốc độ lạm phát này, việc Việt Nam giữ lạm phát năm nay ở mức 7% là điều không thể. Mức lạm phát cao cũng sẽ gây khó khăn cho các ngân hàng giảm lãi suất cho vay của họ.

Và do đó doanh nghiệp vẫn sẽ phải đối mặt với khó khăn để mở rộng sản xuất", ông Lê Thẩm Dương, kinh tế gia từ Đại học Ngân hàng tại Tp HCM cho biết.

'Ôm vàng và đô'

Trong cuộc phỏng vấn dành cho BBC mới đây, Tiến sỹ Nguyễn Minh Phong từ Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế-Xã hội Hà Nội mô tả mục tiêu lạm phát mà Chính phủ đề ra (7%-7,5%) là "mục tiêu chính trị" và khó thực hiện.

Chính phủ Việt Nam dự báo tăng trưởng kinh tế 7% đến 7,5% trong năm nay, sau khi Đại hội Đảng vừa bế mạc nhất trí mục tiêu tăng trưởng kinh tế hàng năm 7% đến 7,5% từ năm 2011 tới năm 2015.

Thâm hụt mậu dịch năm ngoái lên tới 13,24 tỷ đôla đi kèm với giá tiêu dùng tăng cao đã làm ảnh hưởng tiêu cực tới niềm tin vào tiền đồng và khiến chính phủ phải phá giá tiền đồng ba lần từ tháng Mười năm 2009.

Ngân hàng ANZ cho biết có nguy cơ lạm phát có thể lên cao vào cuối năm nay nếu nhà nước không nâng lãi suất.

"Điều nghiêm trọng nhất là lạm phát leo thang sẽ dẫn đến mất lòng tin vào tiền đồng và người ta sẽ chuyển sang trữ đôla Mỹ và vàng".

"Điều này sẽ gây áp lực nhiều hơn đối với tiền đồng vì dự trữ ngoại hối ít ỏi của Việt Nam không thể đủ bù đắp nếu việc chuyển sang trữ vàng và đôla ở mức đồng loạt," ANZ nói.

ANZ cho biết việc tăng ngay lãi suất cho vay lên khoảng 20% sẽ ổn định kinh tế sớm hơn, trong khi cũng gây ra giảm tăng trưởng kinh tế ngắn hơn.

Ngân hàng Nhà nước nâng 1% lãi suất cơ bản cho vay bằng tiền đồng lên mức 9%, nhưng đã cam kết sẽ giới hạn mức lãi suất cho vay này ở mức tối đa là 14% vào năm 2011.

BBC

Năm 2010 là năm Việt Nam chứng kiến một số vấn đề kinh tế liên quan tới chính sách vĩ mô với thực trạng lạm phát cao, lãi suất cho vay tăng vọt, chênh lệch tỷ giá trong và ngoài ngân hàng, nhập siêu, dự trữ ngoại hối giảm xuống mức thấp và thâm hụt ngân sách ở mức đáng lo ngại.

BBC Việt ngữ phỏng vấn kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa từ Nam California để lấy đánh giá về nỗ lực chống lạm phát, sự can thiệp của Ngân hàng Nhà nước và vai trò của các tổng công ty tại Việt Nam.

VN có mức tăng trưởng khá cao nhưng đi kèm là lạm phát.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa: Chúng ta nên nhớ lại bối cảnh từ năm 2008 Việt Nam bị lạm phát nặng. Lúc đó Việt Nam vừa chống lạm phát nhưng đồng thời khi đó cũng bị ảnh hưởng bởi thực trạng tổng suy trầm về kinh tế trên toàn cầu nên Việt Nam đã bơm tín dụng rất mạnh (thông qua các chương trình kích thích kinh tế) theo kiểu giống như Trung Quốc. Vì vậy cũng tạo ra áp lực về lạm phát.

Thứ hai hệ thống quản lý của Việt Nam chưa hoàn chỉnh, tức là hệ thống tài chính và ngân hàng không được vững mạnh để chịu một liều thuốc quá lớn như vậy. Người ta chỉ nhìn thấy góc độ làm sao về tăng trưởng cao chứ không để ý tới lạm phát, đặc biệt là lạm phát về lương thực là vấn đề ảnh hưởng rất nhiều tới tầng lớp nghèo.

Điểm cũng đáng chú ý là Việt Nam cũng đã phá giá tiền đồng vài lần trong năm 2010 và khoảng cách chênh lệch giữa giá chợ đen và tỷ giá chính thức cho tiền đồng với đôla cũng gây thêm sức ép lên tiền đồng. Đây cũng là yếu tố góp phần thêm lạm phát bởi có nhiều mặt hàng liên hệ với đồng đôla.

BBC: Thưa ông, Economist Intelligence Unit hồi tháng 12/2010 có bài nói mô hình tăng trưởng do khu vực nhà nước đóng vai trò chủ đạo của Việt Nam không thể thích ứng được với thực tế biến động mạnh của nền kinh tế toàn cầu, ông nghĩ sao?

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa: Cách nhà chức trách Việt Nam ứng phó với nạn lạm phát thể hiện sự lúng túng trong quản lý kinh tế vĩ mô. Tức là vừa muốn hãm phanh (chống lạm phát) nhưng lại vừa muốn đạp ga (đẩy mạnh tăng trưởng cao). Đó là việc hết sức khó với bất kỳ quốc gia nào, huống chi là Việt Nam với trình độ quản lý rất thấp. Giới chức trong ngành ngân hàng hay tiền tệ của Việt Nam mỗi ông lại phát biểu theo một cách. Nó có những mâu thuẫn với nhau và cho thấy cách đối phó không đủ linh động và nhất là thông tin của giới có trách nhiệm về kinh tế lại không đủ bén nhậy. Hơn nữa không thông tin cho thị trường biết rõ ràng. Cơn sốt vàng hồi tháng 11 năm 2010 cho thấy khả năng quản lý là rất kém, nhất là về vĩ mô.

BBC: Tại các nền kinh tế phát triển, người ta dùng ngân hàng trung ương để can thiệp, điều tiết kinh tế vĩ mô. Ông đánh giá vai trò Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thế nào?

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa: Thứ nhất về tư cách pháp lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không có tính độc lập như các ngân hàng trung ương tại các nơi khác trên thế giới. Thứ hai có thể có năng lực kỹ thuật ở bên trong mặc dù giới chức chuyên về ngân hàng của Việt Nam cũng có khả năng cao cơn trước thời trước Đổi Mới. Ông Thống đốc Ngân Hàng có thể có khả năng nhưng không loại trừ việc ông không được quyền quyết định do có thể có ý kiến từ Bộ Tài Chính hay cơ quan khác thuộc Đảng chẳng hạn.

Đảng cầm quyền đang chuẩn bị
cho kỳ ̣Đại hội XI ở Hà Nội

Chúng ta thấy rằng hệ thống đưa ra quyết định lại không chịu trách nhiệm đối với thị trường và tiến trình đưa ra quyết định không minh bạch lại càng làm người ta e ngại. Kết quả đưa ra nhiều khi có sự mâu thuẫn trong hệ thống. Khả năng ứng đối đã không linh động mà nhiều khi người ta nghĩ lại còn có tính mờ ám bởi một quyết định này có thể lại có lợi cho một số cơ quan hay tổng công ty của nhà nước kia, thì cái đó càng làm thị trường mất niềm tin và khả năng ứng phó của nhà nước Việt Nam.

BBC: Ông đánh giá thế nào việc những ưu đãi trong đó có vốn mà nhà nước dành cho các tập đoàn nhà nước hay các tổng công ty quốc doanh?

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Nghĩa: Lãnh đạo bị mắc cái bệnh có thể nói là vĩ cuồng, nghĩ tới những chuyện rất lớn trong khi chưa ra khỏi nền kinh tế nông nghiệp. Lấy khu vực doanh nghiệp nhà nước và các tập đoàn quốc doanh đóng vai trò chủ đạo là điều hoàn toàn sai lầm. Hệ thống quản lý vĩ mô đã lỏng lẻo và yếu kém, trong khi lại tập trung phương tiện của quốc gia để trao cho một số tập đoàn kiểm soát kém và không ai chịu trách nhiệm cả. Cái này là cái bế tắc lớn.

Những người lãnh đạo các tập đoàn bằng phương tiện quốc gia này họ đều là đảng viên. Điều xảy ra là mỗi một phe lại được ưu đãi kinh doanh một lĩnh vực. Tức là trở lại việc Đảng Cộng sản Việt Nam đưa ra một mô hình có vẻ là đa nguyên để mỗi phe trong đảng có các cơ sở kinh doanh và khai thác tài nguyên của quốc gia cho mục tiêu riêng. Thành ra chúng ta thấy có rất nhiều đại gia hay còn gọi là các ông tư bản đỏ mà trong khi đó sức mạnh thật của kinh tế đất nước hay người dân vẫn còn rất nghèo.

Trong thời gian chuẩn bị Đại hội XI của đảng cầm quyền ở Hà Nội, BBC sẽ tiếp tục giới thiệu các quan điểm khác nhau về kinh tế và chính trị Việt Nam.

BBC