Làm công nhân tại đây hơn hai năm rồi mà chưa khi nào Hạnh biết tiền thưởng Tết là gì: “Công ty em năm nào cũng thưởng tết bằng vài gói bánh kẹo, hộp mứt, tính ra trị giá của nó cũng xấp xỉ 200.000 đồng".
Cuối năm, khắp các nhà trọ, quán nước... xung quanh các khu công nghiệp, thưởng Tết là chủ đề “hot” được bàn tán nhiều nhất. Mặc dù các công ty chưa hề thông báo mức thưởng tết chính thức đến công nhân, nhưng "thông tin nội bộ" đã đồn khắp nơi.
Tăng ca "bù" thưởng tết
18h một ngày cuối tháng 1, trời tối mịt mờ, lạnh như cắt da cắt thịt, tại thôn Bầu, xã Kim Chung, huyện Đông Anh, có khoảng 20 phòng trọ nhưng rất nhiều cánh cửa vẫn đang khóa trái.
Hai phòng hiếm hoi cuối dãy sáng đèn, một nhóm công nhân đang nổi lửa nấu bữa tối. Một nữ công nhân tên Vân, quê Nam Định, thở dài: “Nhắc đến làm gì cho chạnh lòng hả chị, bọn em ở đây chẳng ai mong gì thưởng Tết, đấy chị xem, hầu hết mọi người thời gian này đều tăng ca liên tục, làm quần quật từ 7h đến 21h mới về để kiếm thêm tiền về quê ăn tết chứ có ai chờ vào thưởng tết đâu, bọn em cũng muốn làm tăng ca mà không được vì công ty chưa thiếu sản phẩm”.
Chị Nguyễn Thị Thu Yến, quê ở Yên Bái, công nhân công ty Hoya (công ty sản xuất phụ kiện cho máy tính xách tay), ở phòng đối diện tiếp lời: “Bình thường ở công ty em nếu làm khoảng 2 -3 năm thì được thưởng Tết một tháng lương cơ bản, khoảng hơn 1 triệu đồng, còn nếu mới vào chưa được một năm thì cao lắm là được 200.000 đồng, có người còn chẳng được đồng nào nên cuối năm mọi người đua nhau xin làm tăng ca”.
 |
| Chị Trang đang cặm cụi chuẩn bị cho bữa ăn tối. Ảnh: Như Biển |
Chị Trang cho biết, không chỉ năm nay mà năm nào cũng vậy, như thành thông lệ, cứ gần Tết là công nhân tại đây lại kéo nhau đi làm tăng ca để dành tiền tiêu Tết. Trời ấm hay lạnh, tan ca gần 22h mới về, lúc đó các công nhân mới kiếm cái ăn tối. “Lương hơn một triệu đồng một tháng trong khi giá cả ngày càng tăng, tiền nhà, tiền ăn,…bao nhiêu thứ chi tiêu, lấy đâu để ra mà ăn Tết, bọn em làm tăng ca buổi tối cũng chỉ được thêm 7.000, 8.000 đồng một giờ, cao nhất là 11.000 đồng, nhưng vẫn phải làm, tranh nhau mà làm”, chị Trang nói.
Đang dang dở câu chuyện thì điện phụt tắt, mọi người đều nhanh chóng thắp nến để tiếp tục nấu nướng, không có ai phàn nàn, hình như mất điện đã trở thành quen ở xóm trọ này.
Thưởng tết bằng kẹo và mứt
Rời khu vực Đông Anh, men theo đường cao tốc Thăng Long - Nội Bài, tôi có mặt tại vài khu trọ của công nhân khu công nghiệp Quang Minh ở thôn Thượng, xã Đại Thịnh, huyện Mê Linh. Tiếp xúc với công nhân mới thấy tình hình thưởng Tết tại đây còn “thê thảm” hơn nhiều.
Bạn Hoàng Thị Hạnh, quê ở Thanh Hóa đang làm ở công ty chuyên về sản xuất đồ gỗ, cho biết, làm công nhân tại đây hơn hai năm rồi mà chưa khi nào biết tiền thưởng Tết là gì. “Công ty em năm nào cũng thưởng Tết bằng vài gói bánh kẹo, hộp mứt, tính ra trị giá của nó cũng xấp xỉ 200.000 đồng. Em nghe nói Tết này vẫn thưởng bằng hình thức đó nhưng năm nay công ty làm ăn kém hơn, chẳng biết có được như vậy không”.
Khác với công ty của Hạnh, một vài công ty khác tại khu công nghiệp Quang Minh công bố mức thưởng cho công nhân khiến ai mới nghe cũng hớn hở nhưng khi rõ “nội tình”thì mới biết là “cười” nhưng “ ra nước mắt”.
Nguyễn Thế Hưng, công nhân một công ty sản xuất phụ tùng xe máy cho hay: “Mới đầu, công ty em công bố mức thưởng cao ngất, mỗi công nhân được gần 6, 7 triệu đồng khiến ai cũng hớn hở ra mặt, nhưng khi công bố hình thức được nhận thưởng, tất cả mới ngớ người vì hầu như ai cũng chỉ được tầm vài trăm nghìn”.
 |
| Hơn 21h đêm, những công nhân làm tăng ca mới bắt đầu lầm lũi trở về xóm trọ. Ảnh: Như Biển |
Hưng giải thích: “Mức thưởng của bọn em được phân ra làm nhiều loại A, B,C,D… Loại A là những người cả năm không mắc lỗi hay nghỉ một buổi nào thì được hưởng mức tuyệt đối. Ai nghỉ làm, đi muộn hay quên thẻ một lần thì xếp Loại B với mức thưởng khoảng trên 1 triệu đồng, tùy theo mức độ mắc lỗi mà xếp loại, loại C thưởng vài trăm nghìn còn D thì không được đồng nào”.
Cách chi tiền thưởng nghe có vẻ hợp lý vì mang tính khích lệ công nhân giữ vững nề nếp, tuy nhiên, Hưng cho biết công nhân hạng A ở công ty đếm chưa hết đầu ngón tay. Vì những lỗi rất nhỏ như nghỉ ốm, quên thẻ, đi muộn một, hai phút vì tắc đường, bất cứ công nhân nào cũng bị "tụt hạng". “Những lỗi đó bọn em đều đã bị trừ vào tiền lương hằng tháng rồi, vậy mà đến tiền thưởng tết cũng tiếp tục bị trừ, một lỗi mà bị trừ tới mấy lần”, Hưng ấm ức nói.
Qua tìm hiểu, không chỉ công ty của Hưng mà rất nhiều công ty khác tại các khu công nghiệp ở Hà Nội cũng áp dụng hình thức thưởng tết tương tự…
Rời xóm trọ nghèo, ra đến đường cao tốc thì đồng hồ điểm 21h5, phía đối diện, công nhân của một công ty may tan ca ào ra đường, nhóm vội vàng chạy theo những chuyến xe bus cuối ngày, vài nhóm lầm lũi đi bộ men theo ven đường để trở về các xóm trọ...
Mức thưởng Tết 2011 cao nhất thuộc về một DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) nằm ngoài khu chế xuất, khu công nghiệp tại TP HCM với con số "khủng": 532 triệu đồng.
Cũng trong khối trên, mức thưởng thấp nhất là 1.786 triệu đồng một người và bình quân là 3.797 triệu đồng một người.
Đứng thứ hai là khối DN trong nước trong khu chế xuất - khu công nghiệp, với mức cao nhất gần 377 triệu đồng một người.
Tiếp đến là DN có cổ phần, góp vốn của nhà nước với mức thưởng Tết cao nhất là 350 triệu đồng một người, bình quân gần 5 triệu đồng một người. DN FDI trong khu công nghiệp - khu chế xuất có mức thưởng cao nhất 120 triệu đồng một người, trong khi DN dân doanh, mức thưởng nhiều nhất là 150 triệu đồng một người.
Tại DN nhà nước, mức thưởng cao nhất là 70 triệu đồng một người, thấp nhất 4.908 triệu đồng một người và bình quân 6.501 triệu đồng một người.
|
Như Biển
BaodatViet
Buồn như nhận... thưởng Tết
