Cuộc chiến tại Trung Đông tiếp tục nóng lên từng giờ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố nghi ngờ Giáo Chủ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, có thể đã thiệt mạng, trong khi phía Tehran lập tức bác bỏ và khẳng định nhà lãnh đạo này vẫn đang điều hành đất nước bình thường. Những tuyên bố trái ngược này xuất hiện trong bối cảnh chiến tranh giữa Iran với liên minh Mỹ – Israel ngày càng mở rộng, kéo theo khủng hoảng năng lượng toàn cầu và căng thẳng quân sự tại eo biển Hormuz.
Trump nghi ngờ Giáo Chủ Iran Mojtaba Khamenei đã chết
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NBC News hôm thứ Bảy, Tổng thống Donald Trump bất ngờ đặt nghi vấn về tình trạng của Mojtaba Khamenei, người vừa được công bố là lãnh đạo tối cao mới của Iran sau cái chết của Ayatollah Ali Khamenei. Trump nói rằng ông chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Mojtaba Khamenei vẫn còn sống kể từ khi được cho là đã lên nắm quyền.
“Tôi không biết liệu ông ta có còn sống hay không. Cho đến giờ chưa ai có thể chứng minh điều đó,” Trump nói.
Ông cũng cho biết mình đã nghe những tin đồn rằng Mojtaba Khamenei có thể đã chết. Tuy nhiên, Trump cũng thừa nhận đó chỉ là “tin đồn” và chưa có xác nhận chính thức.
“Tôi nghe nói ông ta đã chết. Và nếu ông ta vẫn còn sống, thì điều khôn ngoan nhất cho đất nước của ông ta là đầu hàng,” Trump nói thêm.
Tuyên bố này ngay lập tức gây chấn động trong bối cảnh Iran đang ở trung tâm của một cuộc chiến lớn tại Trung Đông.
Iran bác bỏ tin đồn, khẳng định Mojtaba Khamenei vẫn điều hành đất nước
Phía Iran nhanh chóng phản ứng trước các phát biểu của Trump. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định rằng Mojtaba Khamenei vẫn đang thực hiện nhiệm vụ của mình theo đúng hiến pháp Iran.
Ông nói trong một cuộc phỏng vấn:
“Không có vấn đề gì với vị lãnh đạo tối cao mới. Ông ấy đang thực hiện trách nhiệm của mình theo hiến pháp và sẽ tiếp tục làm như vậy.”
Araghchi cũng bác bỏ các tuyên bố từ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth rằng Mojtaba Khamenei đã bị thương nặng hoặc bị biến dạng trong các cuộc tấn công. Theo Tehran, những tin đồn như vậy chỉ là một phần của chiến tranh thông tin nhằm gây rối loạn nội bộ Iran.
Trump chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận hòa bình với Iran
Trong cuộc phỏng vấn, Trump cũng cho biết ông chưa sẵn sàng ký bất kỳ thỏa thuận nào với Iran để chấm dứt chiến tranh, vì cho rằng các điều kiện hiện tại chưa đủ tốt.
“Iran muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng tôi không muốn ký vì các điều khoản vẫn chưa đủ tốt,” ông nói.
Trump nhấn mạnh rằng nếu có thỏa thuận thì nó phải “rất vững chắc”. Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ các điều kiện cụ thể mà Washington yêu cầu.
“Tôi không muốn nói với các bạn điều đó,” Trump trả lời khi được hỏi về các điều khoản của một thỏa thuận tiềm năng.
Ông cũng không nêu tên bất kỳ nhân vật Iran nào mà Mỹ có thể ủng hộ làm lãnh đạo trong tương lai, chỉ nói rằng “có những người đang sống và có thể trở thành lãnh đạo tuyệt vời cho tương lai của đất nước”.
Iran tuyên bố eo biển Hormuz chưa bị đóng hoàn toàn
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đề cập tới tình hình tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
Ông bác bỏ các cáo buộc rằng Iran đã đóng hoàn toàn tuyến đường này.
Theo Araghchi, eo biển Hormuz chỉ đóng cửa đối với các tàu liên quan tới Mỹ và Israel, trong khi các quốc gia khác vẫn có thể đi qua.
“Chỉ các tàu Mỹ và Israel mới bị chặn. Những nước khác vẫn có thể đi qua,” ông nói.
Tuy nhiên, trong thực tế, việc Iran kiểm soát chặt eo biển đã khiến lưu lượng tàu chở dầu giảm mạnh, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Tehran đe dọa tấn công cơ sở năng lượng liên quan tới Mỹ
Ngoại trưởng Iran cũng tuyên bố Tehran sẽ trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Kharg, nơi xử lý phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran.
Araghchi cảnh báo rằng lực lượng vũ trang Iran sẽ nhắm vào bất kỳ cơ sở năng lượng nào có liên hệ với các công ty Mỹ trong khu vực.
Theo ông, các cuộc tấn công vào Iran được phóng từ lãnh thổ UAE, cụ thể là từ Ras al-Khaimah và khu vực gần Dubai.
Ông gọi điều này là “rất nguy hiểm và không thể chấp nhận được”, đặc biệt vì các địa điểm này nằm gần khu dân cư.
“Nếu cơ sở dầu khí của chúng tôi bị tấn công, lực lượng vũ trang Iran sẽ trả đũa,” Araghchi nói.
UAE bác bỏ cáo buộc từ Tehran
Các cáo buộc của Iran nhanh chóng bị phía UAE bác bỏ.
Ông Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống UAE, cho rằng những phát biểu của ngoại trưởng Iran là một phần của một chính sách “mất phương hướng và thiếu lý trí”.
Ông viết trên mạng xã hội rằng Tehran đang tự cô lập mình và rằng UAE đã nỗ lực làm trung gian để tránh chiến tranh giữa Mỹ và Iran.
Gargash nhấn mạnh rằng UAE vẫn ưu tiên đối thoại và giải pháp ngoại giao, nhưng cũng có quyền tự vệ trước các hành động mà ông gọi là khủng bố.
Trump kêu gọi các nước gửi tàu chiến tới Hormuz
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Trump cho biết nhiều quốc gia có thể sẽ gửi tàu chiến để cùng Mỹ mở lại eo biển Hormuz và bảo vệ tuyến hàng hải này.
Ông cho rằng các nước bị ảnh hưởng bởi việc Iran kiểm soát eo biển sẽ tham gia liên minh hải quân.
Trump nhắc tới một số quốc gia có thể tham gia, bao gồm:
• Trung Quốc
• Pháp
• Nhật Bản
• Hàn Quốc
• Anh
Tuy nhiên, ông không xác nhận liệu các quốc gia này đã chính thức đồng ý hay chưa.
Iran chế giễu lời kêu gọi của Trump
Những phát biểu của Trump đã khiến Tehran tức giận.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội rằng chính sách của Washington đang “mời gọi rắc rối thay vì ngăn chặn nó.”
Ông cũng nói rằng “ô an ninh của Mỹ đã chứng minh có nhiều lỗ hổng” và cáo buộc Washington đang phải cầu viện các nước khác, thậm chí cả Trung Quốc, để đảm bảo an ninh tại Hormuz.
Trong khi đó, chỉ huy hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), đô đốc Aziz Reza Tangsiri, cũng mỉa mai việc Trump kêu gọi các nước gửi tàu chiến hỗ trợ Mỹ.
Ông nói rằng eo biển Hormuz chưa bị đóng bằng quân sự, mà chỉ đang nằm dưới sự kiểm soát của Iran.
Nga và Trung Quốc được nhắc tới như đối tác chiến lược của Iran
Khi được hỏi về khả năng Nga và Trung Quốc hỗ trợ quân sự cho Iran, Ngoại trưởng Araghchi xác nhận hai nước này là đối tác chiến lược của Tehran.
Ông cho biết Iran vẫn duy trì hợp tác quân sự với cả hai quốc gia, nhưng từ chối cung cấp chi tiết về bất kỳ hỗ trợ cụ thể nào.
Đàm phán hạt nhân từng gần đạt thỏa thuận
Ngoại trưởng Iran cũng nói rằng các cuộc đàm phán hạt nhân trước chiến tranh đã tiến rất gần tới một thỏa thuận.
Ông bác bỏ các cáo buộc rằng Iran đe dọa biến uranium làm giàu thành vũ khí hạt nhân.
Theo Araghchi, ông chỉ muốn nhấn mạnh mức độ nhượng bộ mà Iran sẵn sàng thực hiện.
“Chúng tôi đã rất gần với một thỏa thuận. Đó là sự thật,” ông nói.
Ông cũng khẳng định rằng Iran không phải là bên khởi đầu cuộc chiến.
“Đây là một cuộc chiến áp đặt lên chúng tôi. Chúng tôi không bắt đầu nó. Chúng tôi chỉ đang tự vệ.”
Trung Đông đứng trước nguy cơ khủng hoảng toàn diện
Những tuyên bố trái ngược giữa Washington và Tehran cho thấy cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn cực kỳ nguy hiểm. Khi lãnh đạo Mỹ nghi ngờ nhà lãnh đạo tối cao Iran đã chết, còn Iran đe dọa tấn công cơ sở năng lượng của các đối thủ, nguy cơ chiến tranh khu vực ngày càng rõ rệt.
Từ eo biển Hormuz tới Baghdad, từ Tehran tới các thành phố vùng Vịnh, những đòn tấn công, những lời đe dọa và các cuộc chiến thông tin đang đẩy khu vực vào một vòng xoáy bất ổn. Và trong cơn bão địa chính trị ấy, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể khiến toàn bộ Trung Đông bùng nổ thành một cuộc chiến lớn hơn.