Cuộc chiến đang leo thang tại Trung Đông không chỉ ảnh hưởng tới quân sự, năng lượng và hàng hải, mà giờ đây còn lan sang cả thế giới thể thao. Trong một quyết định hiếm hoi và đầy hệ trọng, Formula 1 và Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) đã tuyên bố rằng hai chặng đua quan trọng tại Bahrain và Saudi Arabia sẽ không diễn ra trong tháng 4, do các lo ngại nghiêm trọng về an ninh liên quan tới cuộc chiến Iran. Quyết định được công bố ngay tại Thượng Hải trước thềm chặng đua Chinese Grand Prix, cho thấy mức độ ảnh hưởng sâu rộng của cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông.
Formula 1 hủy hai chặng đua Trung Đông vì chiến tranh
Theo thông báo chính thức từ Formula 1 và FIA, hai chặng đua tại Bahrain và Saudi Arabia sẽ không được tổ chức trong tháng 4 như kế hoạch ban đầu. Cụ thể, chặng Bahrain Grand Prix dự kiến diễn ra vào ngày 12/4, còn chặng Saudi Arabian Grand Prix tại thành phố Jeddah dự kiến tổ chức vào ngày 19/4. Tuy nhiên, tình hình an ninh tại Trung Đông đã thay đổi nhanh chóng sau khi Hoa Kỳ và Israel mở các cuộc tấn công vào Iran, dẫn tới hàng loạt đòn trả đũa của Tehran nhằm vào các quốc gia trong khu vực. Cả Bahrain và Saudi Arabia đều đã bị ảnh hưởng trong các đợt tấn công đáp trả của Iran, khiến các nhà tổ chức buộc phải đưa ra quyết định khó khăn.

Thông báo của Formula 1 nêu rõ:
“Do tình hình đang diễn ra tại khu vực Trung Đông, các chặng Bahrain và Saudi Arabian Grand Prix sẽ không được tổ chức trong tháng 4. Sau khi cân nhắc nhiều phương án thay thế, chúng tôi quyết định sẽ không tổ chức chặng đua thay thế nào trong tháng này.”
Quyết định này cho thấy mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng khu vực, khi một trong những giải thể thao lớn nhất hành tinh buộc phải điều chỉnh lịch thi đấu vì chiến tranh.
Quyết định khó khăn nhưng cần thiết
Ông Stefano Domenicali, Chủ tịch và CEO của Formula 1, cho biết việc hủy hai chặng đua là một quyết định không dễ dàng. Tuy nhiên, theo ông, đây là lựa chọn đúng đắn trong bối cảnh hiện nay.
Ông phát biểu:
“Đây là một quyết định khó khăn, nhưng đáng tiếc đó là điều đúng đắn phải làm trong giai đoạn này, khi xét tới tình hình hiện tại tại Trung Đông.”
Liên đoàn FIA cũng đưa ra tuyên bố tương tự, nhấn mạnh rằng yếu tố an toàn của các tay đua, đội đua và nhân viên tổ chức luôn là ưu tiên hàng đầu.
FIA đặt an toàn lên trên mọi yếu tố
Chủ tịch FIA Mohammed Ben Sulayem nhấn mạnh rằng tổ chức này phải đặt sự an toàn của toàn bộ cộng đồng Formula 1 lên trên mọi yếu tố khác.
Ông cho biết:
“FIA luôn đặt sự an toàn và sức khỏe của cộng đồng và đồng nghiệp lên hàng đầu. Sau khi cân nhắc cẩn thận, chúng tôi đã đưa ra quyết định này với trách nhiệm đó.”
Dù vậy, FIA cũng không hoàn toàn loại trừ khả năng hai chặng đua có thể được tổ chức lại vào thời điểm khác trong năm, nếu điều kiện cho phép.
Ben Sulayem nói thêm rằng Bahrain và Saudi Arabia đóng vai trò rất quan trọng đối với hệ sinh thái của mùa giải Formula 1 và ông hy vọng giải đua sẽ sớm quay trở lại hai quốc gia này khi tình hình ổn định.
Bahrain và Saudi Arabia là trụ cột của lịch đua F1
Trong hơn một thập kỷ qua, Trung Đông đã trở thành một phần quan trọng của Formula 1. Bahrain thường xuyên là một trong những chặng đua mở màn mùa giải, trong khi Saudi Arabia tổ chức chặng đua tại đường phố Jeddah Corniche Circuit, một trong những đường đua tốc độ cao nhất trong lịch F1.
Các quốc gia vùng Vịnh đã đầu tư hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng thể thao, biến các chặng đua F1 thành những sự kiện toàn cầu thu hút hàng trăm nghìn khán giả. Vì vậy, việc hai chặng đua này bị hủy cho thấy mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng khu vực hiện nay.
Lịch đua Formula 1 bị đảo lộn
Việc hủy hai chặng đua Trung Đông đã tạo ra một khoảng trống lớn trong lịch thi đấu Formula 1. Theo kế hoạch ban đầu, chặng Japanese Grand Prix sẽ diễn ra vào 29/3, sau đó đoàn đua sẽ di chuyển sang Bahrain và Saudi Arabia trong tháng 4. Tuy nhiên, sau khi hai chặng này bị hủy, lịch đua sẽ có một khoảng trống kéo dài 5 tuần trước khi giải tiếp tục với Miami Grand Prix vào ngày 3/5.
Nếu không có chặng đua thay thế, mùa giải năm nay sẽ chỉ còn 22 chặng, trở thành mùa giải ngắn nhất của Formula 1 kể từ năm 2023.
Khó khăn hậu cần khiến việc thay thế gần như không thể
Một trong những lý do khiến Formula 1 không thể nhanh chóng tìm chặng đua thay thế là vấn đề hậu cần cực kỳ phức tạp.
Một chặng đua F1 cần:
• hàng trăm tấn thiết bị
• hàng nghìn nhân viên kỹ thuật
• hệ thống truyền hình và cơ sở hạ tầng khổng lồ
Thông thường, thiết bị và nhân sự được vận chuyển tới địa điểm tổ chức nhiều tuần trước ngày đua. Ngoài ra, việc bán vé và tổ chức sự kiện cũng cần chuẩn bị từ rất sớm. Vì vậy, việc tìm một quốc gia khác thay thế trong thời gian ngắn gần như không thể thực hiện.
Chiến tranh cũng làm gián đoạn việc di chuyển của các đội đua
Cuộc chiến tại Trung Đông không chỉ ảnh hưởng tới các chặng đua trong khu vực mà còn làm gián đoạn việc di chuyển của các đội đua.
Việc đóng cửa một số sân bay lớn tại Trung Đông đã gây khó khăn cho các đội F1 có trụ sở tại châu Âu khi di chuyển tới các chặng đua đầu mùa như Melbourne (Australia).
Ngay sau các cuộc tấn công vào Iran, một cuộc thử nghiệm lốp xe ướt dự kiến tổ chức tại Bahrain cũng đã phải hủy bỏ ngay lập tức.
Các đội đua ủng hộ quyết định của FIA
Các đội đua Formula 1 đã bày tỏ sự ủng hộ đối với quyết định của FIA và ban tổ chức giải.
Ông Jonathan Wheatley, trưởng đội đua Audi, cho biết các đội luôn tuân theo sự hướng dẫn của FIA và Formula 1 trong các vấn đề an toàn.
Ông nói:
“Chúng tôi luôn làm theo hướng dẫn của FIA và Formula 1. Họ luôn dẫn dắt chúng tôi theo hướng đúng đắn. Không ai muốn đặt các đội đua vào một tình huống nguy hiểm.”
Các tay đua cũng chia sẻ quan điểm tương tự. Kimi Antonelli, tay đua Mercedes vừa giành pole position tại Thượng Hải, cho biết suy nghĩ của anh đang hướng tới những người bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến.
Antonelli nói rằng an toàn phải là ưu tiên hàng đầu và anh tin rằng FIA và Formula 1 sẽ đưa ra quyết định đúng.
Những lần hiếm hoi Formula 1 phải hủy chặng đua
Việc hủy chặng đua Formula 1 không phải là điều thường xảy ra. Lần gần nhất một chặng đua bị hủy là vào năm 2023, khi Emilia Romagna Grand Prix tại Italy phải hủy bỏ vào phút chót do trận lũ lụt nghiêm trọng ở miền bắc nước này.
Trước đó, vào năm 2022, Formula 1 đã tiếp tục tổ chức chặng đua tại Saudi Arabia ngay cả khi phiến quân Houthi tại Yemen tấn công một kho dầu gần đường đua, khiến khói đen có thể nhìn thấy từ khu vực Jeddah Circuit.
Cũng trong năm đó, Formula 1 đã hủy hoàn toàn hợp đồng tổ chức Russian Grand Prix sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Chiến tranh Trung Đông bắt đầu ảnh hưởng tới mọi lĩnh vực
Việc hai chặng đua Formula 1 tại Trung Đông bị hủy cho thấy cuộc chiến hiện nay không chỉ là vấn đề quân sự hay địa chính trị. Khi khói lửa chiến tranh lan rộng, nó bắt đầu ảnh hưởng tới thương mại, hàng không, năng lượng và cả thể thao quốc tế.
Formula 1 vốn được xem là một biểu tượng của công nghệ, tốc độ và toàn cầu hóa. Nhưng ngay cả một giải đua mang tính toàn cầu như vậy cũng không thể đứng ngoài những biến động của thế giới.
Khi các đường đua tại Bahrain và Jeddah phải tạm lặng tiếng động cơ vì chiến tranh, đó cũng là dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đã lan ra ngoài chiến trường, chạm tới mọi lĩnh vực của đời sống quốc tế.