USA Cập nhật những thông tin mới nhất: Mojtaba Khamenei – người con bí ẩn của lãnh tụ tối cao Iran và khả năng kế vị quyền lực tối thượng

[Gibbs]

Một tiếng nổ lúc 11:30 đêm và “vết máu còn trên tay”: câu chuyện cứu bé gái 3 tuổi ở Tehran
Giữa lúc Mỹ và Israel tiếp tục không kích Iran, một cư dân Tehran vừa kể lại khoảnh khắc mà anh gọi là “cơn ác mộng sống” – khi anh và cha mình kéo một bé gái 3 tuổi ra khỏi căn nhà hàng xóm bị san phẳng.

Theo lời kể với hãng tin bán chính thức Mehr News, gia đình anh bị đánh thức vào khoảng 11:30 (giờ địa phương). Cha anh bước ra và thấy cảnh tượng khó tin: cửa trước bị giật tung, khói bao trùm, và ngôi nhà như vừa bị “xé” ra khỏi khung nền. Khi cả nhà bước ra ngoài, họ nhìn thấy căn nhà của hàng xóm “bị phá hủy hoàn toàn”.

Người đàn ông nói gia đình hàng xóm có ba đứa trẻ: một bé trai, một bé gái và một trẻ sơ sinh. Cha anh phát hiện bé gái còn sống. Hai cha con lao vào, cố kéo em ra khỏi đống đổ nát.

Anh kể lại trong nước mắt: anh bế bé gái trong tình trạng em thở gấp, thở nặng nhọc. Họ phải đưa em xuống 15 tầng lầu, rồi trao cho người khác đưa đi bệnh viện. Em vẫn cố “hít những hơi nhỏ”, người dính máu. Anh nói một câu lạnh người: anh vẫn còn máu của em dính trên người mình.

Nhưng câu chuyện không dừng ở đó. Anh quay lại tòa nhà cùng cha và phát hiện mẹ của bé gái cùng đứa con sơ sinh bị vùi dưới gạch vụn. Anh mô tả cảnh tượng đứa bé sơ sinh như bị ngạt “dưới người mẹ” giữa đống đổ nát, trong khi người con trai của gia đình ấy sống sót. Còn nhà anh – cũng tan hoang, cửa bị giật khỏi bản lề, một đêm bình thường biến thành một đêm không thể quên.

“Khủng hoảng lớn”: người Lebanon chạy đôn chạy đáo tìm thuốc giữa bom đạn
Khi mặt trận lan sang Lebanon, chiến tranh không chỉ đánh vào nhà cửa mà còn đánh thẳng vào… tủ thuốc. Nhiều dân thường Lebanon nói họ đang chật vật tìm các vật tư y tế sống còn, đặc biệt là insulin cho người tiểu đường.

Một phụ nữ 34 tuổi ở Beirut – mẹ của hai con, mắc tiểu đường tuýp 1 – mô tả tình hình là “một cuộc khủng hoảng lớn”. Cô nói không khí hiện trường “cực kỳ căng thẳng”, bom rơi liên tục, leo thang nhanh. Nhưng điều làm cô sợ nhất lại là chuyện tưởng như rất “đời”: thiếu insulin tác dụng nhanh.

Cô đã đi nhiều nhà thuốc mà không kiếm được. Cô nói bản thân đã “hết sạch”, chỉ kịp gom được một hộp – đủ cầm cự khoảng một tháng. Nhà cung cấp thì trả lời mơ hồ: không biết khi nào mới có hàng trở lại; không có “lý do hay giải thích” rõ ràng.

Đáng chú ý, cô là người sáng lập một tổ chức vận động/phi lợi nhuận về tiểu đường mang tên Positive on Glucose – và giờ đây, chính cô cũng thú nhận bất lực khi những người cùng cảnh ngộ tìm đến nhờ giúp đỡ: “Tôi không thể giúp họ.”

Trong lúc nhiều gia đình còn đang lo chạy khỏi vùng nguy hiểm, một nỗi lo khác lặng lẽ bò vào: thiếu thuốc. Với tiểu đường tuýp 1, không có insulin không phải chuyện “đợi vài hôm” – mà có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm và diễn biến nhanh. Thứ “đạn” đáng sợ nhất đôi khi không bay trên trời, mà nằm ở chỗ… kệ thuốc trống trơn.

Thị trường toàn cầu phản ứng ra sao: Châu Á “rụng” mạnh, Âu – Mỹ cố giữ bình tĩnh
Khi xung đột bùng lên, nhà đầu tư nhìn vào một điểm nghẽn quen thuộc: năng lượng và tuyến vận tải. Và phản ứng lần này cho thấy sự phân hóa rõ rệt.

Tại châu Á, cú sốc nặng nhất rơi vào Hàn Quốc: chỉ số Kospi có phiên lao dốc khoảng 12% – mức giảm gây choáng váng, kéo theo tâm lý hoảng loạn sau hai ngày biến động dữ dội. Những nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng (đặc biệt LNG và dầu từ Trung Đông) bị xem là “lộ sườn” hơn cả: giá năng lượng chỉ cần nhích mạnh là lập tức bóp nghẹt kỳ vọng tăng trưởng, thổi bùng rủi ro lạm phát và làm thị trường chứng khoán chao đảo.

Trong khi đó, thị trường châu Âu và Mỹ lại có xu hướng “gồng” hơn: sau vài phiên biến động mạnh, cổ phiếu dần ổn định trở lại, một phần vì hy vọng tình hình có thể hạ nhiệt nếu xuất hiện kênh đàm phán gián tiếp. Thậm chí có thông tin rằng Iran đã phát tín hiệu liên lạc gián tiếp với phía Mỹ để bàn khả năng thương lượng, khiến nhà đầu tư tạm bớt hoảng và giá dầu bớt “bốc”.

Nhưng sự bình tĩnh này mỏng như tờ giấy: chỉ cần tuyến vận tải chiến lược bị siết chặt hơn, hoặc các cuộc tấn công trả đũa nhắm vào hạ tầng năng lượng lan rộng, thị trường có thể lại “đổi mặt” ngay trong một đêm.

Xăng Mỹ nhảy vọt: 2 ngày tăng 20 cent, lên khoảng 3,19 USD/gallon
Chiến tranh ở Trung Đông nhưng ví tiền ở Mỹ cũng “rụng theo”. Tại Mỹ, giá xăng trung bình toàn quốc tăng thêm khoảng 9 cent chỉ trong một ngày, đưa mức trung bình lên quanh 3,19 USD/gallon theo AAA. Tính trong hai ngày, giá tăng khoảng 20 cent – mức nhảy hai ngày được mô tả là mạnh nhất kể từ giai đoạn đầu năm 2022 khi thị trường năng lượng toàn cầu chấn động vì các diễn biến lớn ở châu Âu.

Nguyên nhân trực diện được nhắc đến là nỗi lo gián đoạn nguồn cung khi eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch mà một phần rất lớn dầu mỏ thế giới đi qua – bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi leo thang quân sự và các đòn trả đũa nhằm vào cơ sở dầu khí trong khu vực. Khi dầu thô “nóng”, giá xăng thường nóng theo – và người tiêu dùng là người cảm rõ nhất, nhanh nhất.

Nhà Trắng gặp khẩn các “ông lớn” quốc phòng: tăng tốc sản xuất vũ khí vào thứ Sáu
Khi chiến dịch quân sự kéo dài và kho dự trữ bị tiêu hao, một câu hỏi kiểu “hậu cần lạnh lùng” lập tức xuất hiện: đạn dược lấy ở đâu ra để bắn tiếp?

Theo các thông tin được đưa ra, Nhà Trắng dự kiến sẽ tiếp các lãnh đạo cấp cao của những tập đoàn quốc phòng Mỹ trong ngày thứ Sáu để bàn chuyện đẩy nhanh sản xuất vũ khí. Bối cảnh là nhu cầu bổ sung kho dự trữ tăng mạnh sau các hoạt động quân sự, trong đó có chiến dịch đánh Iran, đồng thời áp lực từ các điểm nóng khác trên thế giới cũng khiến dây chuyền sản xuất bị kéo căng.

Trong các phát biểu công khai gần đây, phía chính quyền cũng cố thể hiện sự tự tin về năng lực hậu cần – thậm chí dùng những cụm từ kiểu “nguồn cung gần như không giới hạn”, “có thể đánh lâu dài”… Nhưng thực tế, để “đánh lâu” thì công nghiệp quốc phòng phải chạy kịp: từ hợp đồng, vật tư, nhân lực, cho đến năng lực giao hàng. Chiến tranh hiện đại không chỉ là cuộc đấu trên bầu trời, mà là cuộc đấu ở… nhà máy.

Iran trả đũa lan rộng và tín hiệu “nấc thang” mới: tên lửa hướng Thổ Nhĩ Kỳ bị NATO bắn hạ
Một dấu mốc đáng chú ý trong ngày: Thổ Nhĩ Kỳ thông báo hệ thống phòng thủ của NATO đã bắn hạ một tên lửa Iran bay về hướng không phận nước này, sau khi tên lửa đi qua khu vực Iraq và Syria. Mảnh vỡ rơi xuống gần Hatay, và phía Thổ Nhĩ Kỳ nói không có thương vong.

Điểm nhạy cảm nằm ở chỗ Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO. Vì vậy, việc một vật thể bay mang tính tấn công hướng tới không phận/thềm phòng thủ của một nước NATO lập tức làm dấy lên câu hỏi: liệu có kích hoạt các điều khoản tập thể hay không? Nhưng các phát biểu kèm theo lại cho thấy sự “kìm” rất rõ: phía Mỹ nói không thấy dấu hiệu dẫn tới Điều 5, còn NATO lên án việc nhắm mục tiêu vào Thổ Nhĩ Kỳ và khẳng định đoàn kết, nhưng vẫn cố tránh để sự việc biến thành một cái cớ mở rộng chiến tranh theo cơ chế liên minh.

Nói cách khác: nấc thang leo thang đã chạm tới hàng rào NATO – và vì thế, mọi bên đều vừa căng vừa phải “đỡ lời”, “đỡ đòn” cho khéo để không trượt thành đối đầu trực diện lớn hơn.

Quốc hội Mỹ “đòi quyền phanh”: Thượng viện bỏ phiếu về nghị quyết War Powers liên quan chiến dịch Iran
Trong nước Mỹ, một mặt trận khác cũng nóng lên: mặt trận pháp lý – chính trị quanh quyền phát động chiến tranh. Thượng viện Mỹ dự kiến bỏ phiếu về một nghị quyết theo War Powers nhằm hạn chế/kiểm soát thẩm quyền của Tổng thống trong việc tiếp tục hành động quân sự với Iran nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Những người thúc đẩy nói thẳng: các thượng nghị sĩ phải “ghi danh” rõ ràng – ủng hộ hay phản đối – thay vì để chiến tranh trôi theo quán tính quyền lực hành pháp. Lập luận cốt lõi là Hiến pháp Mỹ trao quyền tuyên chiến/cho phép chiến tranh cho Quốc hội, và nếu cơ chế này bị “bỏ quên”, tương lai các đời tổng thống có thể tiến hành can thiệp quân sự một cách ngày càng tùy tiện.

Ở chiều ngược lại, phe phản đối việc “trói tay” Tổng thống lập luận rằng trong lúc leo thang, hạn chế quyền hành pháp có thể làm suy yếu khả năng răn đe và tạo cơ hội cho đối phương. Nhưng dù kết quả bỏ phiếu thế nào, cuộc tranh luận lần này vẫn là lời nhắc: chiến tranh không chỉ diễn ra ngoài biên giới – nó còn bùng lên ngay trong cấu trúc quyền lực của Washington.

Giá dầu “hạ nhiệt” tạm thời, chứng khoán Âu – Mỹ hồi lại; châu Á lãnh cú đòn vì lệ thuộc năng lượng Trung Đông
Giá dầu trong phiên thứ Tư đã chững lại sau đợt tăng mạnh trước đó, tạo lực đỡ cho chứng khoán châu Âu và Mỹ hồi phục khi nhà đầu tư nuôi hy vọng gián đoạn dài hạn đối với thị trường năng lượng sẽ không quá nghiêm trọng, đồng thời theo dõi sát diễn biến chiến sự Trung Đông. Tâm lý toàn cầu vẫn trong trạng thái “tiêu hóa cú sốc” do chiến tranh Mỹ–Iran và xung đột lan rộng trong khu vực gây ra: chứng khoán châu Á rơi mạnh, còn thị trường Âu – Mỹ ổn định hơn sau hai ngày biến động dữ dội.

Một điểm nhấn lớn là mức độ dễ tổn thương của Hàn Quốc và Nhật Bản vì phụ thuộc nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc lao dốc 12% trong ngày thứ Tư, sau khi đã giảm 7,24% vào thứ Ba, tiến sát ngưỡng “thị trường gấu” về mặt kỹ thuật. Dù vậy, Kospi vẫn tăng gần 21% tính từ đầu năm; thị trường Hàn Quốc từng là ngôi sao năm 2025 khi tăng tới 76% nhờ kỳ vọng AI và nhóm cổ phiếu chip. Các chuyên gia Capital Economics lưu ý rằng vì những nền kinh tế này gần như phụ thuộc LNG cho nguồn cung khí đốt, họ đặc biệt “nhạy cảm” trước tình trạng nguồn cung từ Trung Đông bị ngưng trệ.

Chứng khoán Mỹ và châu Âu bật lại, còn giá dầu dịu bớt sau thông tin cho rằng Iran đã liên lạc gián tiếp với Mỹ để bàn về đàm phán chấm dứt xung đột. Song song, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent xác nhận Mỹ có thể triển khai cơ chế “đảm bảo hành lang an toàn” qua eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu khi cần thiết và phù hợp, củng cố tuyên bố trước đó của Tổng thống Donald Trump về khả năng hải quân Mỹ hộ tống tàu bè – yếu tố góp phần giúp giá năng lượng bớt “nóng”. Dù vậy, giới phân tích cảnh báo rủi ro vẫn còn lớn, vì thị trường cổ phiếu đang có xu hướng “định giá theo kịch bản đẹp nhất”.

Trong tuần qua, xu hướng đa dạng hóa sang cổ phiếu châu Âu và châu Á (vốn từng vượt trội S&P 500) bị thử thách mạnh, đặc biệt tại châu Á – nơi gánh phần lớn “nỗi đau” thị trường. Nikkei 225 của Nhật giảm khoảng 8% trong tuần và có nguy cơ trở thành tuần tệ nhất kể từ tháng 3/2020.

Ở nhóm năng lượng, dầu ổn định hơn sau hai ngày tăng vọt: dầu thô Mỹ giảm 0,3% còn 74,32 USD/thùng; Brent giảm 0,2% còn 81,25 USD/thùng, quanh vùng cao nhất kể từ tháng 1/2025. Nhờ giá dầu bớt căng, chứng khoán Mỹ đỡ áp lực: Dow tăng 330 điểm (+0,68%), S&P 500 tăng 0,86%, Nasdaq tăng 1,4%. Tính theo tuần, Dow và S&P giảm chưa tới 0,5%, còn Nasdaq vẫn tăng, dù bất định địa chính trị còn dày đặc. Một báo cáo tích cực về khu vực dịch vụ của Mỹ cũng góp phần nâng tâm lý.

Giá xăng tại Mỹ tăng khoảng 9 cent, lên gần 3,20 USD/gallon (theo AAA). Hợp đồng tương lai xăng tại Mỹ nhích lên, nâng mức tăng trong tuần lên gần 9%. Khí tự nhiên Mỹ giảm 4,2% (đảo chiều so với mức tăng 3,2% của thứ Ba). Dầu diesel Mỹ đi ngang nhưng vẫn tăng gần 23% trong tuần. Tại châu Âu, giá khí tự nhiên và diesel giảm lần lượt 9% và 3% sau hai ngày tăng mạnh, giúp thị trường “dịu lại”, dù tính cả tuần vẫn tăng rất cao (khí tự nhiên khoảng +55%, diesel khoảng +30%). Một số ý kiến cho rằng chiến tranh vẫn tiếp diễn, nhưng thị trường tạm thời lắng xuống; cam kết hộ tống tàu qua Hormuz của ông Trump giúp giá năng lượng ổn định hơn, từ đó các thị trường khác bớt rung lắc trong lúc chờ diễn biến mới.

Ở nhóm trú ẩn và trái phiếu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng khi nhà đầu tư bán trái phiếu và cân nhắc tác động lạm phát từ giá năng lượng cao. Lợi suất 10 năm từ vùng 3,96% cuối Chủ nhật tăng lên khoảng 4,08% (cao nhất khoảng hai tuần), cho thấy nỗi lo lạm phát đang quay lại nhanh và khiến thị trường thận trọng hơn. Đồng USD suy yếu so với các đồng tiền lớn khác sau cú nhảy mạnh hai ngày trước, dù chỉ số USD vẫn tăng khoảng 1,35% trong tuần nhờ nhu cầu trú ẩn và lo ngại lạm phát có thể khiến Fed duy trì lập trường “chưa vội nới”.

Vàng tăng 0,9% nhưng vẫn giảm khoảng 1,5% trong tuần dù thường được xem là tài sản trú ẩn. Bitcoin tăng mạnh hơn 7% trong 24 giờ, vượt mốc 71.000 USD. Một số phân tích nhận định bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy chiến tranh có thể sớm kết thúc đều giúp giảm lo sợ thiếu hụt năng lượng kéo dài. Tuy nhiên, ngay cả khi hy vọng tồn tại, kịch bản xung đột kéo dài nhiều tháng và lôi kéo thêm các nước khác vẫn là khả năng không thể loại trừ, cùng nguy cơ các đợt tấn công mới nhằm vào hạ tầng dân sự và năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh.

Trump công kích đồng minh châu Âu giữa chiến tranh Iran: rạn nứt xuyên Đại Tây Dương ngày càng lộ rõ

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba đã ngồi cùng Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Phòng Bầu dục và bất ngờ tung ra những lời chỉ trích gay gắt nhằm vào một số đồng minh châu Âu, cho thấy những rạn nứt ngày càng rõ trong liên minh phương Tây khi chiến tranh Mỹ – Israel với Iran đang leo thang.

Trong cuộc trao đổi, ông Trump đặc biệt nhắm vào Thủ tướng Anh Keir Starmer. Ông nói rằng “đây không phải Winston Churchill mà chúng ta đang đối mặt”, ám chỉ nhà lãnh đạo Anh đã từ chối cho Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh tại quần đảo Chagos ở Ấn Độ Dương để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran.

Không dừng lại ở đó, Trump còn công kích Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez, thậm chí đe dọa áp đặt lệnh cấm vận thương mại toàn diện đối với Tây Ban Nha sau khi Madrid phản đối các cuộc không kích của Mỹ vào Iran.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngồi cạnh Trump nhưng hầu như giữ im lặng. Sau cuộc gặp, ông nói với báo chí rằng ông đã “trao đổi rất rõ ràng trong cuộc trò chuyện riêng” với Trump về hai vấn đề này vì không muốn làm bùng nổ bất đồng trước công chúng.

Những phát biểu của Trump một lần nữa làm lộ rõ sự chia rẽ giữa Washington và các đồng minh châu Âu, đồng thời phản ánh thế cân bằng khó khăn mà các nhà lãnh đạo châu Âu đang cố duy trì kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran vào cuối tuần trước.

Một mặt, họ muốn thể hiện sự ủng hộ đối với các đồng minh vùng Vịnh và tránh làm Washington phật ý, bởi châu Âu vẫn nằm dưới chiếc ô an ninh NATO do Mỹ dẫn dắt. Đồng thời, vai trò của Mỹ cũng rất quan trọng trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào liên quan đến Ukraine.

Mặt khác, nhiều nước châu Âu lại cố hạn chế sự tham gia của mình vào cuộc chiến mà nhiều chính phủ ở lục địa này không dám khẳng định là hợp pháp theo luật quốc tế và vốn không được dư luận trong nước ủng hộ.

Trong một tuyên bố chung, Đức, Pháp và Anh – nhóm E3 – đã tránh việc công khai ủng hộ hay lên án trực tiếp các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Thay vào đó, họ lên án các đòn trả đũa của Iran, tái khẳng định chỉ trích chế độ Tehran, kêu gọi “khôi phục đàm phán” và cho biết đang “giữ liên lạc chặt chẽ với các đối tác quốc tế”.

Tuy vậy, ngay cả khi cố mô tả vai trò của mình chỉ mang tính phòng thủ, các nước châu Âu vẫn đối mặt nguy cơ bị kéo sâu hơn vào cuộc chiến khu vực đang mở rộng. Nguy cơ đó trở nên rõ ràng vào thứ Tư khi hệ thống phòng không NATO bắn hạ một tên lửa Iran bay về phía không phận Thổ Nhĩ Kỳ – được cho là lần đầu tiên liên minh này phải đánh chặn một tên lửa Iran hướng đến lãnh thổ của một quốc gia thành viên.

Một số nước châu Âu đã bắt đầu triển khai lực lượng để bảo vệ lợi ích của mình tại khu vực. Anh cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự cho những cuộc tấn công “mang tính phòng thủ” nhằm vào các bệ phóng tên lửa của Iran. Sau khi một máy bay không người lái tấn công căn cứ quân sự của Anh tại Cyprus, London đã điều thêm trực thăng chống drone và một tàu chiến tới khu vực, dù phải mất khoảng một tuần mới đến nơi.

Pháp cũng tăng cường hiện diện quân sự. Tổng thống Emmanuel Macron cho biết một khinh hạm Pháp đã tới Cyprus và Paris đang gửi thêm các hệ thống phòng không tới khu vực.

Các hệ thống phòng không của Anh và Pháp tại Trung Đông cũng đã tham gia những hoạt động hạn chế, giúp đánh chặn một số tên lửa và máy bay không người lái của Iran, nhưng vẫn cố giữ hoạt động của mình trong phạm vi pháp lý của chiến tranh phòng vệ.

Một yếu tố khác khiến châu Âu thận trọng là lý do mà chính quyền Trump đưa ra để tấn công Iran bị nhiều người cho là mơ hồ và thay đổi liên tục. Tổng thống Mỹ và các quan chức cấp cao đôi khi đưa ra những lập luận trái ngược nhau về mối đe dọa “cận kề” từ chương trình hạt nhân Iran mà không đưa ra bằng chứng cụ thể.

Các quan chức Mỹ cũng gạt bỏ những đánh giá tình báo trước đó cho rằng Iran phải đến khoảng năm 2035 mới có khả năng phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa nếu nước này thực sự quyết định làm như vậy. Điều này cũng mâu thuẫn với tuyên bố trước đây của chính Trump rằng chương trình hạt nhân Iran đã bị “xóa sổ” sau các cuộc tấn công của Mỹ vào mùa hè năm ngoái.

Thủ tướng Anh Keir Starmer, vốn là một luật sư nhân quyền trước khi bước vào chính trường, tỏ ra đặc biệt thận trọng khi liên quan đến một cuộc chiến có cơ sở pháp lý quốc tế gây tranh cãi.

Tư vấn pháp lý của chính phủ Anh chỉ cho phép London tham gia “phòng vệ tập thể cho các đồng minh khu vực khi họ yêu cầu hỗ trợ”, cũng như thực hiện “những hành động phòng thủ hạn chế và cụ thể nhằm vào các cơ sở tên lửa của Iran đã tham gia tấn công các đồng minh”.

Tuyên bố nhấn mạnh rằng điều này “không đồng nghĩa với việc Anh tham gia sâu hơn vào cuộc xung đột rộng lớn giữa Mỹ, Israel và Iran”.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thậm chí còn đi xa hơn khi tuyên bố trong bài phát biểu trước quốc dân rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã được tiến hành “ngoài khuôn khổ luật pháp quốc tế”, dù ông vẫn cho rằng Iran phải chịu “trách nhiệm chính” cho tình hình hiện nay.

Dù vậy, nhóm E3 không hoàn toàn thống nhất quan điểm. Thủ tướng Đức Merz cho biết ông sẽ không lên lớp các đồng minh về luật quốc tế khi đến Washington gặp Trump.

Trong khi Starmer từ chối cho phép lực lượng Anh tham gia các chiến dịch tấn công, ông vẫn nhấn mạnh rằng “mối quan hệ đặc biệt” giữa Mỹ và Anh vẫn đang hoạt động. Ông nói trước Quốc hội rằng máy bay Anh đang giúp bảo vệ lực lượng Mỹ tại Trung Đông, và đó mới là bản chất thực sự của liên minh chứ không phải những phát biểu chỉ trích qua lại.

Trong khi phần lớn châu Âu cố giữ vị trí trung gian – ủng hộ Mỹ ở mức phòng thủ – thì Tây Ban Nha nổi lên như tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất. Thủ tướng Pedro Sánchez kiên quyết không để Madrid tham gia chiến tranh, bất chấp các lời đe dọa thương mại từ Washington.

Trong bài phát biểu trên truyền hình, ông Sánchez nói rằng Tây Ban Nha sẽ không “đồng lõa với điều gì đó gây hại cho thế giới và trái với giá trị cũng như lợi ích của chúng tôi chỉ để tránh bị trả đũa”.

Đối với cả các nhà hoạch định chính sách châu Âu lẫn công chúng, bóng ma của cuộc chiến Iraq năm 2003 vẫn còn ám ảnh. Quyết định tham gia cuộc chiến đó từng khiến chính phủ Công đảng Anh thời điểm ấy mất uy tín nặng nề, và với tư cách là thủ tướng Công đảng đầu tiên kể từ thời kỳ đó, Starmer chắc chắn muốn tránh lặp lại sai lầm lịch sử.

Bên cạnh đó, cả Starmer lẫn Sánchez đều đang chịu áp lực chính trị trong nước. Starmer, dù thắng lớn trong bầu cử cách đây gần hai năm, đang suy yếu trước sức ép từ cả cánh tả lẫn cánh hữu và vừa phải chịu thất bại khó xử trong một cuộc bầu cử bổ sung. Còn Sánchez đang đối mặt với bê bối tham nhũng và thất bại trong nhiều cuộc bầu cử khu vực.

Trong bối cảnh đó, việc tỏ ra thận trọng hoặc phản đối một cuộc chiến mới ở Trung Đông cũng trở thành lựa chọn chính trị an toàn hơn đối với nhiều nhà lãnh đạo châu Âu.


Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, cảnh báo chiến tranh Iran có thể gây tổn hại lớn cho kinh tế toàn cầu

Trung Quốc đã kêu gọi Iran, Mỹ và Israel “ngay lập tức chấm dứt giao tranh” nhằm tránh làm tổn hại thêm đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu khi xung đột tại Trung Đông đang leo thang nhanh chóng.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian cho biết eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng mà Iran có ảnh hưởng kiểm soát – là một hành lang thương mại thiết yếu đối với hàng hóa và năng lượng của thế giới. Ông nhấn mạnh rằng việc duy trì an ninh và ổn định tại khu vực này là lợi ích chung của toàn bộ cộng đồng quốc tế.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Lin Jian kêu gọi các bên liên quan “ngay lập tức dừng các hoạt động quân sự, tránh làm leo thang căng thẳng và ngăn chặn tình trạng bất ổn khu vực gây tổn hại lớn hơn cho nền kinh tế toàn cầu.”

Tuyên bố của Bắc Kinh phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng của các nền kinh tế lớn trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng nếu chiến tranh kéo dài.

Eo biển Hormuz hiện là một trong những “yết hầu năng lượng” quan trọng nhất thế giới. Khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc và khoảng 29% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mà nước này mua từ nước ngoài đều đi qua tuyến đường biển này.

Trong khi đó, Qatar – một trong những nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới – cho biết các chuyến xuất khẩu khí hóa lỏng của nước này hiện gần như đã bị đình trệ do tình hình an ninh bất ổn.

Theo ước tính của các tổ chức năng lượng quốc tế, hơn 20% lượng dầu của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Tuy nhiên, kể từ khi chiến tranh với Iran bùng phát vào cuối tuần, tuyến đường biển chiến lược này đã bị gián đoạn đáng kể, làm dấy lên lo ngại về cú sốc năng lượng mới đối với thị trường toàn cầu.

Mojtaba Khamenei – người con bí ẩn của lãnh tụ tối cao Iran và khả năng kế vị quyền lực tối thượng

Sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, sự chú ý của giới quan sát quốc tế đang dồn vào một nhân vật đầy bí ẩn nhưng có ảnh hưởng lớn trong hệ thống quyền lực Tehran: Mojtaba Khamenei – con trai thứ hai của ông.

Theo hiến pháp Iran, lãnh tụ tối cao mới sẽ được lựa chọn bởi Hội đồng Chuyên gia (Assembly of Experts), một cơ quan gồm 88 giáo sĩ cấp cao. Trong những ngày tới, cơ quan này dự kiến sẽ họp để quyết định người kế nhiệm vị trí quyền lực cao nhất của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Trong số các ứng viên tiềm năng, Mojtaba Khamenei đang được nhắc đến nhiều nhất. Ông được cho là có mạng lưới quan hệ sâu rộng trong giới quyền lực Iran, đặc biệt là với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) – lực lượng quân sự tinh nhuệ và có ảnh hưởng cực lớn trong hệ thống chính trị – quân sự của nước này.

Dù hiếm khi xuất hiện trước công chúng và ít khi giữ các chức vụ chính thức nổi bật, Mojtaba Khamenei từ lâu đã được xem là một nhân vật quyền lực “đứng sau hậu trường”. Nhiều nguồn tin cho rằng ông hiểu rất rõ cách vận hành của hệ thống chính trị Iran và có ảnh hưởng đáng kể trong các quyết định nội bộ của chế độ.

Theo Maha Yahya, Giám đốc Trung tâm Carnegie Trung Đông có trụ sở tại Beirut, nếu Mojtaba được chọn làm lãnh tụ tối cao, điều đó sẽ mang ý nghĩa rằng chế độ hiện tại đang tiếp tục duy trì sự ổn định và kế thừa quyền lực.

Bà nhận định rằng cho đến nay chưa có dấu hiệu cho thấy hệ thống quyền lực của Iran đang rạn nứt. Theo bà, bộ máy nhà nước vẫn đang vận hành khá chặt chẽ và chưa xuất hiện các dấu hiệu chia rẽ đáng kể.

Một điểm đáng chú ý là Mojtaba Khamenei thường được xem là nhân vật có quan điểm cứng rắn hơn so với cha mình. Vì vậy, nếu ông trở thành lãnh tụ tối cao mới, nhiều nhà phân tích cho rằng chính sách của Iran có thể trở nên cứng rắn hơn trong bối cảnh áp lực quân sự từ Mỹ và Israel gia tăng.

Theo phân tích của Yahya, việc Mojtaba nắm quyền sẽ gửi một thông điệp rõ ràng rằng chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel sẽ không buộc Iran phải thay đổi lập trường chiến lược.

Bà cũng cho rằng chiến lược của Tehran lâu nay là gia tăng “cái giá phải trả” cho đối thủ bằng nhiều cách khác nhau, đặc biệt là thông qua các đòn tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các mục tiêu dân sự, qua đó gây ảnh hưởng đến các nền kinh tế ở châu Âu và nhiều khu vực khác.

Trong bối cảnh chiến tranh đang lan rộng và quyền lực tối cao của Iran đang đứng trước bước ngoặt lịch sử, quyết định của Hội đồng Chuyên gia về người kế nhiệm Ayatollah Ali Khamenei được xem là một trong những yếu tố quan trọng có thể định hình tương lai chính trị của Iran cũng như cục diện địa chính trị Trung Đông trong nhiều năm tới.

Nhiều người chứ không phải tất cả!
Chiến tranh giữa Mỹ - Việt Nam đã kết thúc hơn 50 năm, quan hệ giữa hai quốc gia đang rất tốt đẹp, lãnh đạo tối cao của Việt Nam cũng vừa đến Mỹ, TT Trump thường khen người Việt Nam, nhưng "nhiều" trang nhà thể hiện "nhiều" người Việt đang ủng hộ Iran, chửi Mỹ và vui mừng khi nghe dù là tin ảo rằng Iran đang hạ Mỹ. Tôi hy vọng đó là những nick ảo và những trang ảo đang đưa tin bất lợi cho Mỹ.
Thời 911, những người bạn Mỹ của tôi ngồi quán Cafe đối diện TLSQ Mỹ đã chia sẻ với tôi những hình ảnh "nhiều" người Việt nhấn còi hò hét vui mừng trước TLSQ Mỹ thời đấy. Chính họ cũng không hiểu vì sao những người đó vui mừng, và vì biết tôi có dòng máu Việt nên đã gửi clip cho tôi xem và hỏi tôi "tại sao những người này đang vui mừng?" Câu trả lời của tôi với họ là "chắc những người này chưa nắm bắt thông tin đầy đủ hoặc có sự nhầm lẫn. Luật sư người Mỹ làm việc với tôi tại San Francisco có văn phòng ở Sài Gòn thời đó cũng hỏi tôi câu hỏi tương tự.
Mấy ngày gần đây trong "nhiều" comment trong trang của tôi cũng mang việc 911 ra như một lời đe dọa Mỹ như "một 911 nữa sắp diễn ra rồi đây" hoặc "thế nào bọn Mỹ này cũng sẽ bị cảnh tượng như 911 nữa" vv.. Nhiều người vào nhắc họ nên xoá comment đi vì thế giới lên án sự kiện 911.
Tuy tôi chỉ có nửa dòng máu Việt và rời Việt Nam lúc còn bé, nhưng khi nghe thông tin gì bất lợi cho Việt Nam như Trung Quốc chiếm đảo của Việt Nam và ngư dân Việt Nam bị chèn ép ở Biển Đông thì tôi cũng đau xót và kêu gọi tòa án thế giới lên án hành động của TQ. Giúp tôi hiểu trong khi lãnh đạo Việt Nam đang tìm cách đàm phán, kết giao kinh tế với Mỹ thì "nhiều" người Việt lai vỗ tay ăn mừng khi nghe tin xấu xảy ra với Mỹ? Đi chửi dạo lãnh đạo của Mỹ trong lúc mình không muốn người nước ngoài chạm đến lãnh đạo mình.
Không ai yêu chiến tranh cả. Nhưng cái giá của Hòa Bình là chiến tranh! Quy định của đời sống là thế. Có thể vì Việt Nam đã trả giá quá đắc cho Hòa Bình nên người Việt rất trân trọng nó, nhưng khắp thế giới hiện nay đang còn nhiều nơi đang tranh đấu để được hưởng Hoà Bình như Việt Nam. Lên án chiến tranh là đúng, nhưng chửi rủa lãnh đạo của nước khác và ủng hộ các nhà độc tài giết mấy chục ngàn người dân của họ trong chớp mắt là hành động cần phải xem lại.
Ghét cường hào ác bá hay ghét cá lớn nuốt cá bé thì không thể thiếu Nga và TQ, vậy sao không chửi họ hay lãnh đạo của họ như chửi lãnh đạo Mỹ? Ghét cường hào ác bá thì tại sao không lên án một tên độc tài giết mấy chục ngàn người dân của họ?
Không ai hoàn hảo!! Quốc gia nào cũng có cái xấu và tốt, hãy nhìn toàn diện. Nếu Mỹ xấu toàn tập như các bạn nghĩ thì thế giới không chọn Mỹ là nơi chọn mặt gửi vàng!
Chiến tranh đã kết thúc hơn 50 năm, đa số những người tham gia chiến tranh đã về với ông bà hay sắp về với ông bà rồi. Lòng thù hận không sinh ra mà có, nó được giáo dục bởi gia đình, xã hội và môi trường. Không có bạn mãi mãi và cũng không có kẻ thù truyền kiếp!
Dũng Taylor

🖼️ Trước khi bạn bắt đầu cảm thấy nhức nhối vì "giáo sĩ" này, hãy đọc điều này:
Ali Khamenei có tài sản ở Venezuela, Syria, Dubai, Vương quốc Anh và các quốc gia khác, bao gồm cả Tây Ban Nha, nơi ông sở hữu các khách sạn ở Madrid, Marbella và Palma de Mallorca.
Tất cả tài sản đều được các con của anh ta xử dụng thường xuyên.
Tài sản của ông ta ước tính khoảng 200 TỶ ĐÔ LA!
Hồi giáo, giống như chủ nghĩa cộng sản, là một trò LỪA ĐẢO hoàn toàn.
********
Một bài đăng vào ngày 3 tháng 3 năm 2026, chia sẻ ảnh của cố tủ lạnh Ayatollah Ali Khamenei và đưa ra những tuyên bố về khối tài sản khổng lồ và các bất động sản ở nước ngoài của ông, được coi là phản hồi trước sự cảm thông tiềm tàng dành cho "giáo sĩ" này trong bối cảnh các sự kiện gần đây.
Cái chết của Khamenei đã được truyền thông nhà nước Iran xác nhận vào ngày 1 tháng 3 năm 2026, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2 nhắm vào khu nhà của ông ở Tehran, chấm dứt 36 năm cầm quyền của ông với tư cách là Lãnh đạo tối cao của Iran. Thời điểm đăng bài trùng khớp với phản ứng toàn cầu trước cái chết của ông, bao gồm cả những lễ ăn mừng của những người Iran chống chế độ và sự thương tiếc của những người trung thành.
Các tuyên bố thực tế cốt lõi—bất động sản ở nước ngoài, việc con cái ông xử dụng và khối tài sản 200 tỷ đô la—được hỗ trợ đáng kể bởi các báo cáo điều tra, mặc dù có một số lưu ý về các chi tiết cụ thể và quy mô chính xác. Những chi tiết này đã được lan truyền trong nhiều năm nhưng lại thu hút sự chú ý trở lại sau khi ông qua đời, làm nổi bật sự tương phản giữa lời lẽ về chính sách thắt lưng buộc bụng của chế độ và sự xa hoa của giới thượng lưu. Dưới đây là một bản phân tích:
Ước tính tài sản
“Gia sản” của Khamenei không phải là tài khoản ngân hàng cá nhân mà bắt nguồn từ quyền kiểm soát của ông đối với các thực thể mờ ám liên kết với nhà nước như Setad (Thực thi Mệnh lệnh của Imam Khomeini), một quỹ đã tịch thu tài sản sau cuộc cách mạng năm 1979 và phát triển thành một tập đoàn khổng lồ.
Một cuộc điều tra mang tính bước ngoặt của Reuters năm 2013 đã định giá Setad vào khoảng 95 tỷ đô la (52 tỷ đô la bất động sản, 43 tỷ đô la cổ phần doanh nghiệp).
Các quan chức và nhà phân tích Hoa Kỳ đã trích dẫn các con số lên tới 200 tỷ đô la cho đế chế rộng lớn hơn dưới sự giám sát của ông, bao gồm cả thông qua các bonyad (quỹ từ thiện) và các mạng lưới trốn tránh lệnh trừng phạt.
Con số 200 tỷ đô la trong bài đăng đại diện cho ước tính cao hơn, thường được lặp lại trong các báo cáo chỉ trích, trong khi các con số thấp hơn (khoảng 95 tỷ đô la) được ghi nhận một cách thận trọng hơn. Giá trị tài sản ròng “cá nhân” của ông đôi khi được liệt kê ở mức khiêm tốn (ví dụ: 50.000 đô la), nhưng điều này bỏ qua quyền kiểm soát thực tế và các lợi ích gia đình mà ông được hưởng.
Tài sản và bất động sản ở nước ngoài
Các nguồn tin đáng tin cậy xác nhận một mạng lưới tài sản toàn cầu gắn liền với Khamenei và gia đình ông, thường được che giấu thông qua các công ty ma, các trung gian và các giao dịch được tài trợ bằng dầu mỏ để né tránh các lệnh trừng phạt.
Điều này bao gồm các khoản nắm giữ ngân hàng và bất động sản ở:
• Venezuela, Syria, Dubai (UAE): Được ghi chép đầy đủ, với các khoản tiền trong các ngân hàng Venezuela và Syria, và các biệt thự sang trọng ở các khu vực thượng lưu của Dubai (ví dụ: “Beverly Hills của Dubai”).
Một cuộc điều tra của Bloomberg năm 2026 đã truy tìm nguồn gốc của những khoản này đến các giao dịch bán dầu của Iran được chuyển qua các thực thể của UAE.
• Vương quốc Anh: Được hỗ trợ mạnh mẽ.
Con trai ông, Mojtaba, có liên hệ với hơn chục biệt thự sang trọng ở London (bao gồm cả trên “Phố Tỷ phú” ở phía bắc London), được định giá hơn 100 triệu bảng Anh (hơn 138 triệu đô la), cộng thêm hàng trăm triệu bảng Anh trong các ngân hàng Anh và Pháp.
Chỉ riêng một bất động sản đã có giá 33,7 triệu bảng Anh vào năm 2014.
• Tây Ban Nha (khách sạn ở Madrid, Marbella, Palma de Mallorca): Chính xác một phần.
Bloomberg và các nguồn khác xác nhận các khách sạn cao cấp ở châu Âu có liên hệ với gia đình, bao gồm cả ở Mallorca (gần Palma de Mallorca).
Tuy nhiên, quyền sở hữu cụ thể các khách sạn ở Madrid hoặc Marbella không được xác nhận trực tiếp trong các cuộc điều tra lớn — những chi tiết này xuất hiện trên mạng xã hội và các danh sách chưa được xác minh nhưng phù hợp với các báo cáo rộng hơn về tài sản ở Tây Ban Nha.
Các tài sản khác ở châu Âu bao gồm các khách sạn năm sao ở Frankfurt, Đức.
• Các quốc gia khác: Các báo cáo bổ sung đề cập đến các quốc gia châu Phi, Pháp (tài khoản ngân hàng) và Thụy Sĩ/Liechtenstein (để chuyển tiền).
Xử dụng bởi các con của ông
Đúng vậy, tài sản đã mang lại lợi ích cho gia đình ông, đặc biệt là con trai thứ hai Mojtaba Khamenei (56 tuổi vào năm 2026), người đóng vai trò trung tâm trong đế chế hải ngoại và ước tính kiểm soát cá nhân 3 tỷ đô la.
Mojtaba đã chỉ đạo các thương vụ mua lại kể từ ít nhất năm 2011, sử dụng người đại diện để tránh liên hệ trực tiếp.
Các con trai khác, như Meysam, cũng có liên quan đến khối tài sản đáng kể. Điều này trái ngược hoàn toàn với hình ảnh khiêm tốn trước công chúng của Khamenei (ví dụ: sống trong một ngôi nhà giản dị ở Tehran) và việc chế độ thực thi các quy tắc nghiêm ngặt đối với người dân Iran bình thường.
Ý kiến ​​kết luận của bài đăng (“Hồi giáo, giống như chủ nghĩa cộng sản, là một trò lừa đảo hoàn toàn”) là một bình luận mang tính hùng biện, không phải là một tuyên bố có thể kiểm chứng, và phản ánh tiểu sử chống chế độ, ủng hộ Cơ đốc giáo của tác giả.
Những quan điểm tương tự xuất hiện trong các phản hồi cho bài đăng, bao gồm cả việc so sánh với khối tài sản của Yasser Arafat và cáo buộc sự đạo đức giả của giới thượng lưu. Nhìn chung, các yếu tố thực tế vẫn được xác nhận dựa trên các bài báo lâu năm từ Reuters, Bloomberg và các hãng khác, mặc dù các con số chính xác và một số địa điểm chỉ là ước tính do vấn đề bảo mật.
Những tiết lộ này đã làm dấy lên lời kêu gọi tịch thu tài sản sau cái chết của Khamenei, trong bối cảnh xung đột đang diễn ra và tình trạng bất ổn nội bộ của Iran.

Một tuyên bố gây chấn động vừa xuất phát từ phái bộ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc. Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, ông Mike Waltz, cho biết ông “sẽ không ngạc nhiên” nếu đại sứ Iran tại tổ chức này sớm xin tị nạn chính trị – một kịch bản, nếu xảy ra, sẽ là đòn giáng mạnh vào tính chính danh của Tehran trên trường quốc tế.
Phát biểu trên Fox News, ông Waltz mô tả chế độ Iran là một chính quyền “đã khủng bố khu vực và tàn sát hàng chục nghìn người dân của chính họ”, đồng thời cho rằng các dấu hiệu rạn nứt nội bộ đang ngày càng lộ rõ trong bối cảnh áp lực quân sự và kinh tế gia tăng. Theo ông, việc một nhà ngoại giao cấp cao cân nhắc đào tẩu sẽ phản ánh sự lung lay từ chính tầng lớp đại diện chính thức của Cộng hòa Hồi giáo.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh quan hệ Washington–Tehran bước vào giai đoạn đối đầu toàn diện nhất trong nhiều năm. Ông Waltz nhấn mạnh rằng cuộc xung đột hiện nay không phải là một biến cố nhất thời, mà là hệ quả của “47 năm thù địch” bắt nguồn từ sau Cách mạng Hồi giáo 1979 và cuộc khủng hoảng con tin tại Tehran dưới thời Tổng thống Jimmy Carter. Theo cách diễn đạt của ông, đây là một “cuộc chiến không hồi kết” mà các đời chính quyền Hoa Kỳ đã phải đối diện.
Trong lập luận của mình, vị đại sứ khẳng định Tổng thống Donald Trump đang theo đuổi một cách tiếp cận khác biệt: thay vì duy trì trạng thái giằng co kéo dài, Washington lựa chọn hành động dứt khoát nhằm chấm dứt chu kỳ thù địch. “Tổng thống Trump đang có hành động táo bạo để chấm dứt nó,” ông Waltz nói, hàm ý rằng các quyết định quân sự và ngoại giao gần đây là một phần của chiến lược tái định hình cục diện.
Dù chưa có xác nhận độc lập nào về ý định của đại sứ Iran, khả năng một quan chức cấp cao tìm kiếm quy chế tị nạn tại chính quốc gia đối địch sẽ tạo ra tiền lệ ngoại giao nghiêm trọng. Điều đó không chỉ đặt Tehran vào thế phòng thủ về mặt hình ảnh, mà còn có thể khuyến khích các làn sóng bất tuân hoặc đào tẩu khác trong hệ thống đại diện nước ngoài của Iran.

NÓNG! CUBA CÓ CHÍNH PHỦ LÂM THỜI MỚI
Ngày 2/3/2026, tại thành phố Miami, 'Hiệp định Giải phóng Cuba' ���� đã được ký kết, dưới sự điều hành của Orlando Gutiérrez Boronat và Rosa María Payá.
Hiệp định này định dạng một chính phủ chuyển tiếp đa đảng và đại diện nhằm khôi phục các thể chế và dẫn đến các cuộc bầu cử tự do và công bằng lần đầu tiên sau gần bảy thập niên ở Cuba.
"Hiệp định Giải phóng Cuba" mới ký kết tại Ermita de la Caridad ở Miami, dưới sự điều hành của các nhà bất đồng chính kiến ​​lưu vong Rosa María Payá, con gái của nhà lãnh đạo đối lập bị ám sát Oswaldo Payá, và Orlando Gutiérrez Boronat của Asamblea de la Resistencia Cubana, đã quy tụ hơn 20 nhóm để thành lập một chính phủ chuyển tiếp đa đảng.
Văn kiện dài hai trang, nêu chi tiết việc giải tán chế độ cộng sản, giải quyết các tình trạng khẩn cấp nhân đạo, khôi phục các thể chế như tư pháp và giáo dục, và tổ chức các cuộc bầu cử đa đảng lần đầu tiên kể từ năm 1959, nhấn mạnh vào kháng chiến dân sự bất bạo động.
Phillip Nguyen.

Ở Iran ngày hôm qua, tại trụ sở của các giáo sỹ của Hội đồng Chuyên gia (Assembly of Experts), trong khi 88 vị đang ngồi họp để bầu ra lãnh tụ tối cao kế nhiệm ông Khamenei thì quân đội Israel đã khiến nó trở thành bình địa bằng bom.
Theo thông tin ghi nhận thì đây là tất cả những gì còn lại của đội ngũ lãnh đạo vệ binh cách mạng của Iran, tức là, nếu thực sự 88 vị kia đã thiệt mạng thì có nghĩa là: chế độ thần quyền Iran đã không còn khả năng gượng dậy, họ đã tới hồi cáo chung.
Hàng loạt tranh cãi nổ ra giữa các nhà bình luận chính trị thế giới, người vui mừng, kẻ phản đối, vậy thì ai đúng ai sai? Có lẽ ta phải quay trở lại nguyên tắc nguyên thủy của loài người, hành động nào đi liền với chính nghĩa thì hành động đó đúng. Vậy chính nghĩa thực sự là gì?
Người ta luôn nói về chính nghĩa, nhưng đáng tiếc là không có chính nghĩa nào tuyệt đối ở đây hết, chính nghĩa là một thứ ảo giác tạo dựng để cân bằng cuộc sống tinh thần của con người mà thôi.
Tuy nghiên, từ câu chuyện ở Iran, ta có nhiều vấn đề để có thể đúc kết.
1/ Sẽ có nhiều ngộ nhận, nếu mang tính chính nghĩa thì không thể biểu dương hành động gi/ết người? Vậy nếu chỉ tham gia vào việc gi/ết người khi tính mạng, an toàn của người dân Hoa Kỳ + người dân Iran đã và đang bị đe doạ thì sao? Trường hợp này thì việc tấn công của Hoa Kỳ Và Israel là một phần của hành vi tự vệ như vậy. Nó là chính nghĩa.
2/ Có người nói, vai trò của Hoa Kỳ không phải là trừng trị tội ác bằng cách tiêu diệt những thằng có tội như Iran, đó là ỉ mạnh hiếp yếu. Xin lỗi chứ, một con sen đầm Quốc Tế như Hoa Kỳ từ trước tới nay với quyền lực tối thượng của mình dư sức làm điều đó, nhưng tại sao họ không làm? Bởi vì họ ý thức được vai trò của mình, họ hiện diện để giữ lại trật tự cho thế giới, ngăn chặn hành vi gây tội ác và điều tra hành vi gây tội ác của các thể chế độc tài. Hoa Kỳ sẽ không có quyền quyết định ai là người có tội để đánh, thằng độc tài nào là kẻ đáng chết, nhưng nếu họ cảm nhận được mối đe dọa cụ thể và được sự cầu khẩn từ người dân Đất Nước đó thì họ có quyền cân nhắc với chính vai trò của họ. Và cụ thể là thần quyền Iran đã đàn áp và gi ết hại vài chục ngàn người dân vô tội, liên tục có những động thái đe dọa tới an ninh của Hoa Kỳ, bắt tay với Nga và Trung Quốc để chống lại thế giới văn mình. Vậy Hoa Kỳ lại tiếp tục chính nghĩa.
Chính nghĩa, một khi nó hợp nhất với năng lực chiến đấu thực tế, tự khắc nó trở thành một sức mạnh không thể ngăn cản.
Nhìn nhận thực tế từ ngay chiến trường Trung Đông, Tổng Thống Donald Trump mới đây tuyên bố rằng nước Mỹ sở hữu nguồn cung cấp vũ khí gần như không giới hạn, và có thể tiếp tục đối đầu với Iran trong thời gian dài mà vẫn duy trì áp lực cho tới khi mục tiêu đạt được. Đây không phải sự phô trương vô căn cứ, mà là phát biểu của một nhà lãnh đạo nắm trong tay sức mạnh quân sự và logistic lớn nhất lịch sử hiện đại.
Sức mạnh đó không chỉ nằm ở lời nói của ông Trump mà là khả năng thực chiến. Còn nhớ vụ bắt sống ông tổng thông Maduro chỉ sau 2 tiếng của quân đội Hoa Kỳ chứ? Nhớ lại lời kể của một cận vệ thuộc lực lượng thân cận ông Maduro ở Venezuela: họ chứng kiến sự áp đảo gần như tuyệt đối của quân đội Mỹ, đến mức “không còn gì có thể chống đỡ, tai và miệng đều chảy máu, mất kiểm soát ngay khi nhận ra vấn đề”. Một mô tả sinh động của phản ứng con người trước một năng lực quân sự vượt trội.
Ông Khemanei đã tuyên bố rất hùng hồn, sau đó thì sao? 3 tiếng sau là ông về với mao lê. Một thủy thủ của Hải quân Trung Quốc đã vô tình tiết lộ: Mỹ sở hữu siêu vũ khí có thể khiến cho tàu quân sự Trung Quốc Tê liệt.
Rõ ràng Mỹ đâu có nói chơi, và Đài Loan phải cảm thấy may mắn, nếu không là Mỹ thì có lẽ giờ này Trung Quốc đã Binh biến rồi.
Quay lại hành động lần này của Hoa Kỳ vô Iran, cái gọi là “phản đối chiến tranh”, hay những khẩu hiệu nhân danh hòa bình mà một số nhà "đạo mạo" đang phát biểu liên tục có vẻ xuất phát từ tư thù cá nhân với ông Trump hơn thì phải. Mấy tờ báo, bao gồm cả các bài viết trong nước chỉ trích Hoa Kỳ không thể che lấp một thực tế trần trụi: chế độ thần quyền Iran đã tước đoạt quyền sống, quyền tự do của người dân Iran gần nửa thế kỷ qua. Tờ Vietnam express hay các báo như Tuổi Trẻ, Lao Động, Người Lao Động đã đưa tin khá phiến diện. Chuồng bò thì khỏi nói, thay phiên nâng Iran đạp Mỹ, nhưng không ai chịu nhìn nhận rõ nguồn gốc bạo quyền tàn phá cả một dân tộc dưới cái mác thánh thần.
Những người thay vì nhìn nhận bản chất đó mà chỉ biết chỉ trích Quyền Lực của Mỹ vì ghét Trump, vì ghét Mỹ có lẽ đã quên rằng: chính nghĩa là bảo vệ mạng sống, là giải phóng những kẻ đang bị trói buộc dưới ách cực đoan và độc tài ngu xuẩn.
Lịch sử chưa bao giờ được viết lại bởi những lời cầu xin hết. Có vô số phe chính nghĩa đã thất bại chỉ vì tôn trọng nguyên tắc của con người, nhưng với các thể chế độc tài thì chúng nó không cần nhiều luật lệ tới vậy, khế ước là gì? Chúng không quan tâm, chúng trơ trẽn, hèn hạ và vô liêm sỉ. Có ai nhớ tới hiệp đinh Paris 1973 không?
Thế giới không vận hành bằng cảm xúc, nó vận hành bằng quyền lực thực tế. Nhưng nếu quyền lực thuần túy mà không có chính nghĩa thì nó sẽ chỉ là bạo lực. Ngược lại, chính nghĩa nếu không có sức mạnh bảo vệ, cũng sẽ chỉ là lời cầu nguyện yếu ớt mà thôi.
Điều đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Iran là một minh chứng cho quy luật đó. Gần 50 năm, chế độ thần quyền ở Tehran biến cả một dân tộc từng có chiều sâu văn minh Ba Tư thành công cụ để duy trì mộ chế độ giáo điều khốn nạn. Phụ nữ bị kiểm soát, tự do ngôn luận bị bóp nghẹt, thanh niên bị biến thành nhiên liệu cho những cuộc phiêu lưu địa chính trị, người Iran đã xuống đường đòi quyền sống đó chứ, cuối cùng thì họ bị đàn áp và gi ết hại dã man, vậy luật pháp quốc tế lúc đó ở đâu?
Vậy đó, nhưng khi có ai can thiệp thì, lập tức có người nhân danh “hòa bình” đứng ra bảo vệ cái gọi là chủ quyền của một chế độ chưa từng tôn trọng chủ quyền của chính người dân của nó. Lố bịch thay.
Có những người vì ghét ông Trump mà phản đối mọi hành động quân sự của Mỹ. Nhưng ghét một cá nhân không thể là lý do để xóa đi bản chất của một chế độ độc tài. Thần quyền Iran là một chế độ phi nhân tàn bạo. Chính nghĩa không phụ thuộc vào cảm xúc cá nhânn của ai hết, nếu anh nhân danh chính nghĩa thì phải biết hỏi: ai đang tước đoạt quyền sống của ai?
Nếu một siêu cường sử dụng sức mạnh của mình để triệt tiêu một chế độ gây bất ổn kéo dài và giải phóng một vùng địa chính trị khỏi mối đe dọa thường trực, thì câu chuyện không phải "ban phát rân chủ" theo nghĩa tuyên truyền của lề đảng. Mà đơn giản, nó là cuộc chiến giữa hai thế giới. Thế giới văn minh dựa trên luật chơi quốc tế cân bằng sức mạnh, và trục độc tài, ổn định dựa trên bạo lực và kiểm soát xã hội.
Chính nghĩa, khi đi cùng với sức mạnh tối thượng. Nó không cần được sự đồng thuận của những kẻ chỉ nhìn thấy bề mặt hoặc mang cái tôi quá lớn. Nó chỉ cần hành động theo quy luật của lịch sử là đủ. Những chế độ độc tài, đàn áp và cô lập dân lành, không sớm thì muộn, chúng nó sẽ bị nghiền nát bởi dòng chảy tất yếu của nhân loại.
Người ta có thể tranh luận về chiến thuật, về nhân sự, về cá tính của ông Trump. Nhưng rõ ràng, nếu để một chế độ như thần quyền Iran tồn tại, nó sẽ lại tiếp tục bằng mọi giá để tước đoạt phẩm giá của dân tộc Iran, một bi kịch thật sự với dân Iran bởi sự im lặng đã kéo dài suốt nửa thế kỷ rồi.
Sức mạnh tối thượng của chính nghĩa không phải nằm ở lời nói hay tuyên truyền ngạo nghễ vinh quang đâu. Nó nằm ở khả năng nhìn thấy nỗi đau của tha nhân để biến thành hành động. Chỉ cần hành động đó đủ chính xác, đủ áp đảo, thì đơn giản thôi: dậy gáy đi, sao không gáy nữa?
Nắng sắp lên rồi anh em
Nhắc nhau nghe rằng:
Người Việt thương người Việt💓

Vốn được xem là đồng minh của Tehran, cách Moscow và Bắc Kinh phản ứng có thể hé lộ bản chất thực sự trong mối quan hệ của họ với Iran.
Bộ Ngoại giao Nga đã lên án điều mà họ gọi là "hành động gây hấn vô cớ" nhằm vào Iran của Mỹ và Israel, đồng thời chỉ trích điều mà họ cho là các vụ ám sát chính trị và "cuộc săn lùng" các nhà lãnh đạo của các quốc gia có chủ quyền.
Hôm 1/3, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi lời chia buồn đến Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian về vụ ám sát Lãnh tụ tối cao của Iran, Ali Khamenei, gọi đó là "sự vi phạm trắng trợn đạo đức con người và luật pháp quốc tế".
Tuy nhiên, đáng chú ý là Điện Kremlin đã tránh chỉ trích cá nhân Tổng thống Mỹ Donald Trump và vẫn bày tỏ lòng cảm kích đối với những nỗ lực hòa giải của Mỹ về vấn đề Ukraine.
Trong khi đó Trung Quốc đã mạnh mẽ lên án vụ ám sát lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, và Bắc Kinh từ lâu đã phản đối các chiến lược thay đổi chế độ của Mỹ trên toàn thế giới.
Chiến lược của Bắc Kinh luôn là giữ cho Mỹ sa lầy ở Trung Đông mà không gây ra sự sụp đổ toàn diện trong khu vực, điều có thể đẩy giá dầu toàn cầu tăng vọt.

🦉 Ông Trump sẽ cung cấp dịch vụ bảo vệ tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, anh em xếp hàng sớm để được ưu đãi
🛢️ Giá dầu thế giới đã tăng vọt hơn 10% từ cuối tuần trước:
– Nguyên nhân là do Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran làm gián đoạn dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz, nơi vận chuyển đến một phần năm lượng năng lượng của cả thế giới.
– Dầu Brent hiện đang giao dịch quanh mức 80 đô la một thùng.
🦅 Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố sẽ cử hải quân hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz nếu cần thiết. Ông Trump còn nói trên mạng xã hội là dù thế nào đi nữa nước Mỹ cũng sẽ đảm bảo dòng chảy năng lượng tự do cho thế giới.
Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ sẽ bán bảo hiểm giá rẻ cho các tàu chở hàng.
💣 Tình hình chiến sự đang rất căng thẳng:
– Tổ chức Trăng Lưỡi Liềm Đỏ của Iran báo cáo có 787 người chết từ khi xung đột bắt đầu.
– Mỹ có 6 lính tử trận và Lebanon có hơn 50 người thiệt mạng.
– Iran đã bắn tên lửa vào Qatar, Bahrain và Oman để trả đũa.
– Đại sứ quán Mỹ ở Riyadh bị 2 máy bay không người lái tấn công.
🤔 Tuy nhiên ông Trump khi đứng cạnh Thủ tướng Đức - Friedrich Merz lại bày tỏ sự lo lắng.
Ông sợ rằng sau khi lật đổ chính quyền hiện tại thì người mới lên thay ở Iran cũng tồi tệ không kém. Ông chia sẻ rằng trường hợp xấu nhất là chúng ta làm việc này rồi một người khác lên nắm quyền cũng tệ như người trước đó.
🦉 Cú chốt lại:
– Mấy ông lớn đánh nhau sứt đầu mẻ trán nhưng vẫn phải lo giữ đường chở dầu cho thế giới sử dụng.
– Chiến tranh thì chiến tranh nhưng xe máy tay ga ở nhà vẫn phải có xăng để đi làm kiếm tiền mua cổ phiếu.
– Ông Trump lo đánh xong lại mọc ra một ông lãnh đạo khác cứng đầu không kém.
👉 Kiểu này giống hệt anh em lướt sóng chứng khoán cắt lỗ con này xong nhảy sang đu đỉnh con khác rồi nhận ra con nào cũng làm mình xa bờ như nhau. Cứ bình tĩnh cầm tiền mặt đi hóng gió cho đời thanh thản.

Thấy tướng Cương nói cương quá nên tôi dịch bài này cho các bạn thấy những người cương quá thường sớm đi gặp bác sĩ Cường.
Nga bây giờ giống như 1 cường quốc hạng trung hơn là 1 siêu cường.
Sau khi không thể bảo vệ ba đồng minh chỉ trong 15 tháng — Syria, Venezuela và nay là Iran — Nga ngày càng trông giống một cường quốc hạng hai. Dù sở hữu diện tích lãnh thổ lớn nhất thế giới và kho vũ khí hạt nhân đồ sộ nhất, Moscow lại thiếu một thuộc tính cốt lõi của siêu cường: khả năng bảo vệ đồng minh.
Bất chấp việc ký các “quan hệ đối tác chiến lược” tại Điện Kremlin năm ngoái với lãnh đạo Venezuela và Iran, Nga chỉ phản ứng bằng lời nói khi Tổng thống Donald Trump ra tay với Tổng thống Nicolás Maduro và Đại giáo chủ Ali Khamenei. Những lễ ký kết hào nhoáng trong các đại sảnh lộng lẫy của Kremlin giờ trở nên tương phản với thực tế: Nga giống một cường quốc tầm trung hơn là siêu cường.
Nhà phân tích đối ngoại Diane Francis nhận định: “Những đòn giáng này thật đáng xấu hổ với Moscow. Điện Kremlin gần như không xuất hiện khi lực lượng Mỹ bao vây chế độ của Đại giáo chủ, hay khi Washington tấn công các đồng minh khác như Venezuela và Cuba.”
Trong thế “đóng vai người chơi”, các lãnh đạo Nga hôm qua vội vã gọi điện tới khu vực. Không còn ai ở Tehran để nhấc máy, Tổng thống Vladimir Putin gọi cho Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, rồi Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed. Ngoại trưởng Sergei Lavrov cũng gọi cho người đồng cấp Saudi. Theo thông cáo Kremlin, ông Putin nhấn mạnh cần giải quyết tình hình “cực kỳ nguy hiểm” bằng biện pháp chính trị và ngoại giao.
Để “vớt vát”, các đồng minh của Kremlin ca ngợi việc Nga có thể hưởng lợi từ giá dầu và khí đốt tăng. Chiến sự gần như làm tê liệt tuyến vận tải qua eo biển Hormuz — nơi kiểm soát 20% lượng dầu và 30% khí tự nhiên hóa lỏng giao dịch toàn cầu. Giá dầu Brent tăng gần 6%, lên 77,44 USD/thùng. Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev dự báo: “Sớm đạt 100 USD/thùng”, đồng thời cho rằng châu Âu sẽ phải quay lại với khí đốt Nga.
Tuyên truyền viên truyền hình Vladimir Solovyov nói thẳng: với ngân sách Nga, đòn tấn công Iran là “một điểm cộng lớn”. Tuy nhiên, về dài hạn, nếu Iran thay đổi chế độ và được dỡ bỏ trừng phạt, dầu Iran có thể cạnh tranh trực tiếp với dầu Nga, đặc biệt tại châu Âu.
Trong bốn năm qua, Iran là nguồn cung UAV cảm tử chủ lực cho Nga trong chiến tranh Ukraine. Hai nước ký thỏa thuận 1,75 tỷ USD xây nhà máy UAV tại Tatarstan. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Nga đã sử dụng hơn 57.000 UAV Shahed nhằm vào Ukraine.
Ngược lại, Nga là nhà cung cấp vũ khí chính cho Iran: từ xe bọc thép Spartak, súng bắn tỉa Orsis, đến hệ thống phòng không S-300, tác chiến điện tử Krasukha, máy bay huấn luyện Yak-130 và trực thăng Mi-28. Hai bên còn ký hợp đồng mua tiêm kích Su-35 và các hệ thống phòng không Verba trị giá gần 600 triệu USD.
Ngoài quân sự, Nga xây Hành lang Vận tải Bắc–Nam nối tới Vịnh Ba Tư và tập đoàn Rosatom ký kế hoạch xây 8 nhà máy điện hạt nhân tại Iran trước năm 2040. Tuy vậy, khi chiến sự bùng phát, Rosatom đã sơ tán nhân viên khỏi Iran.
Bất chấp đầu tư sâu rộng, số phận chế độ thân Nga cuối cùng ở Trung Đông đang lung lay. Sau nhiều năm dấn sâu vào Libya, Ai Cập, Syria và Iran, Nga có vẻ đang thu mình, miễn cưỡng chấp nhận vị thế cường quốc tầm trung.
Minh chứng mới nhất cho sự suy giảm vị thế ấy: Bỉ đã tịch thu một tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga. Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken tuyên bố: “Không có hạm đội bóng tối, Putin không thể tiến hành chiến tranh. Chúng tôi sẽ lần lượt loại bỏ các con tàu này — cho đến khi cuộc chiến chấm dứt.”
Theo The New York Sun số ra hôm nay

Bên trong căn phòng bừa bộn nơi trùm ma túy Mexico 'El Mencho' đã trải qua những ngày cuối đời
Căn phòng sang trọng nhưng bừa bộn, nơi trùm ma túy quyền lực Nemesio “El Mencho” Oseguera Cervantes trải qua những ngày cuối cùng lẩn trốn, ngổn ngang những thùng đồ ăn mang về và vô số thuốc men, bao gồm cả thuốc trị chứng mất ngủ.
Trùm băng đảng Jalisco New Generation Cartel, kẻ đã chết, từng ẩn náu tại một biệt thự hai tầng bên trong khu dân cư cao cấp Tapalpa Country Club cùng với một trong những người tình của hắn - và nhìn vẻ bề ngoài, có vẻ như họ chẳng mấy khi ra ngoài.
Trong nhà bếp trông như thể một quả bom vừa phát nổ. Theo những bức ảnh rùng rợn mà Reuters thu được, quầy bếp ngổn ngang hộp đựng thức ăn mang đi, dâu tây thối rữa, hộp đựng tinh dịch và chai nước.
Trùm băng đảng ma túy bị bắn chết phía sau nơi ẩn náu trong một cuộc phục kích do lực lượng đặc nhiệm quân đội Mexico tiến hành, đẩy đất nước vào tình trạng hỗn loạn.
Các cơ quan tình báo đã xác định được vị trí của ông ta sau khi phát hiện một trong những tình nhân của ông ta đang sống tại khu nghỉ dưỡng biệt lập đó, các quan chức trước đây cho biết.
Biệt thự có những phòng rộng rãi, trang nhã với cửa sổ lớn và nội thất tối giản.
Nhưng cũng giống như tủ lạnh, các tủ thuốc được chất đầy đến tận miệng. Chúng chứa thuốc chữa các bệnh như đau nửa đầu, mất ngủ, trào ngược axit và nhiễm trùng nấm.
Các lọ Tationil Plus, được cho là giúp tăng cường sức khỏe tế bào, được cất cạnh bảng hướng dẫn liều dùng trong tủ đông. Các sản phẩm chăm sóc cá nhân cũng được đóng gói trong túi nhựa.
Tên trùm ma túy khát máu này còn trưng bày các bức tượng thánh Công giáo trên một bàn thờ tạm bợ. Hai trong số các bức tượng đó là thánh bảo hộ của Mexico, Đức Mẹ Guadalupe, và thánh bảo hộ của những trường hợp tuyệt vọng, Thánh Giuđa Thaddeus.
Một đoạn Kinh Thánh truyền tải thông điệp về việc tin tưởng vào Chúa đã được viết trên một tờ giấy trắng.
Chỉ có một vài bộ quần áo được sắp xếp gọn gàng, trong khi rất nhiều giường vẫn chưa được dọn.
Biệt thự có tường đá và mái ngói đỏ, nằm ở Tapalpa, một khu vực nổi tiếng về du lịch sinh thái và những ngôi nhà nghỉ cuối tuần nằm rải rác gần sân golf và hồ nước.
Nhưng cuộc sống yên bình của Oseguera tại khu nghỉ dưỡng đã bị đảo lộn khi chính quyền Mexico ập đến và nổ súng vào thủ lĩnh JNGC sau khi ông ta cố gắng chạy trốn qua một khu vườn phía sau.
Bộ trưởng Quốc phòng Mexico Ricardo Trevilla cho biết các đặc vụ đã xác định được một người đàn ông thân cận với bạn gái của Oseguera và sau đó lần theo dấu vết người bạn gái này đến một khu nghỉ dưỡng trên sườn núi, nơi Oseguera đang sinh sống.
Cái chết đầy bạo lực của El Mencho đã châm ngòi cho một làn sóng bạo lực giữa các băng đảng ma túy trên khắp đất nước, với việc CJNG tuyên chiến với Tổng thống Claudia Sheinbaum.
Nguồn: Son Ha Hong

🦉 Cú Thông Thái lại lên sóng bóc tách tình hình chiến sự Iran cho anh em đây. Cuộc chiến giữa Mỹ–Israel và Iran đang căng như dây đàn, và phần hấp dẫn nhất chính là màn đốt tiền trên bầu trời.
💥 Đồ chơi của Iran: Ngon, bổ, rẻ
Dù bị cấm vận tơi bời, Iran vẫn âm thầm độ được một kho tên lửa và drone lớn nhất Trung Đông. Nổi bật nhất là mấy em drone cảm tử Shahed.
– Mỗi chiếc chỉ từ 20.000 đến 50.000 đô la, rẻ như một con xế hộp bình dân.
– Bay hàng nghìn cây số, mang theo cả tạ thuốc nổ.
– Nga từng mua về sử dụng bên Ukraine và thấy hiệu quả đến mức tự mở xưởng sản xuất.
🛡️ Hệ thống phòng thủ Mỹ–Israel: Đắt xắt ra miếng
– Để cản đường mấy em Shahed giá rẻ, phe Mỹ và đồng minh phải dùng đến dàn hàng khủng như Patriot hay THAAD.
– Mỗi quả tên lửa đánh chặn Patriot bay lên là tốn khoảng 4 triệu đô la, bằng nguyên một cái biệt thự.
– Thế trận này chẳng khác gì bắn ruồi bằng pháo cao xạ, nhà giàu cũng phải xót ruột.
📉 Cuộc đua đốt tiền: Ai hết đạn trước
– Chiến thuật của Iran rất rõ ràng: lấy số lượng bù chất lượng, phóng drone ồ ạt cho đối phương bắn mỏi tay, cạn kiệt đạn dược.
– Kho đạn Patriot của một số nước như Qatar chỉ trụ được vài ngày với cường độ cao.
– Mỹ và Israel dù đánh chặn thành công khoảng 90% nhưng với tỷ lệ lấy 4 triệu đô đổi 20.000 đô thì kho đạn cũng sớm bốc hơi.
⚔️ Tình hình hiện tại
– Iran đã phóng hơn 1.200 món quà bay các loại, chủ yếu là drone Shahed, có vẻ đang để dành tên lửa đạn đạo cho những cú chốt hạ.
– Trong khi đó, hệ thống phòng không của Iran đã bị Israel và Mỹ làm cho tê liệt ngay từ đầu, bầu trời Iran gần như trống hoác cho máy bay đối phương hoạt động.
🔮 Kết cục ra sao?
Nếu cứ ăn miếng trả miếng như hiện tại, cả hai bên có thể sớm cạn kiệt đạn dược trong vài ngày hoặc vài tuần tới. Khi đó, cuộc chiến rơi vào thế bế tắc, bên nào gồng tốt hơn sẽ nắm lợi thế. Iran có thể chịu thiệt hại nặng nề, nhưng chế độ nhiều khả năng vẫn tồn tại.
🦉 Cú Thông Thái tóm cái váy lại:
– Chiến tranh hiện đại không chỉ là đấu súng mà còn là đấu ví. Dùng tên lửa 4 triệu đô để bắn hạ chiếc drone 20.000 đô là bài toán kinh tế cực đau ví cho phe Mỹ. Đôi khi ngon, bổ, rẻ lại làm khó được cả những gã khổng lồ.
– Trò chơi ai chớp mắt trước đang đến hồi gay cấn. Cứ đà này, không khéo các ông lớn sản xuất vũ khí lại là những người cười tươi nhất. Còn anh em mình cứ ngồi nhà hóng drama và cầu mong thế giới sớm bình yên thôi.

"Lằn ranh lỗi" xuyên qua Úc: truy điệu Khamenei và "Xung Đột Văn Minh"
■ Khóc thương Khamenei ở Úc
Ở bên Úc tôi, có vài nhà thờ Hồi giáo tổ chức truy điệu và thương tiếc Giáo chủ Ali Khamenei, người mới mất sau trận không kích của Do Thái và Mĩ. Hành động của các nhà thờ Hồi giáo này mang tính thách thức chánh quyền Úc vốn xem ông Ali Khamenei là một người khủng bố.
Báo chí Úc làm ồn ào lắm. Đa số là lên án hành động của mấy nhà thờ Hồi giáo. Nhưng cũng có người phản pháo rằng họ có quyền tổ chức truy điệu và thương tiếc ông ấy như là một người quan trọng trong tôn giáo họ.
Có người hỏi lại: ông thủ tướng Úc có quyền gì mà nói các nhà thờ đó không nên tổ chức truy điệu người mà họ thương tiếc?! Câu hỏi khó nghe? Nhưng đây là xứ dân chủ.
■ Xung đột văn minh
Sự việc nhỏ, nhưng làm tôi liên tưởng đến Giáo sư Samuel Huntington. Ông là một học giả, tác giả cuốn sách nổi tiếng "The Clash of Civilizations" (Xung đột Văn minh) mà tôi từng có lần giới thiệu.
Cuốn sách xuất phát từ một bài báo trên tạp chí Foreign Affairs. Bài báo (xuất bản năm 1993) gây tranh luận sôi nổi, và sau đó ông mở rộng thành sách vào năm 1996. Nội dung cuốn sách có thể tóm tắt như sau:
(a) Sau khi Chiến Tranh Lạnh kết thúc, thế giới được chia thành khoảng 7-8 nền “văn minh” lớn: Tây phương (Western), Hồi giáo (Islamic), Nho giáo, Hindu, Chánh Thống giáo (Orthodox), Châu Mĩ Latin, Châu Phi, và Nhật Bản.
(b) Văn hoá và tôn giáo là một phần làm nên một nền văn minh. Xung đột toàn cầu sẽ xảy ra, không phải vì ý thức hệ tư bản và cộng sản, mà vì sự khác biệt văn hóa và tôn giáo.
(c) Các cuộc xung đột lớn sẽ xảy ra dọc theo “lằn ranh lỗi” (fault lines) giữa các nền văn minh, chứ không phải giữa các quốc gia hay giai cấp.
Đặc biệt, xung đột giữa văn minh Tây phương và văn minh Hồi giáo là một trong những điểm nóng và nguy hiểm nhứt. Huntington viết rằng: “Islam has bloody borders” (Hồi giáo có những đường biên giới đẫm máu). Ông dẫn chứng Cách mạng Hồi giáo Ba Tư năm 1979 như một biểu hiện điển hình của sự trỗi dậy của Hồi giáo chống lại sự thống trị và giá trị phương Tây.
■ Lí thuyết của Huntington có giải thích được cuộc xung đột giữa Mĩ và Ba Tư ngày nay không?
Có thể.
Mĩ đại diện cho văn minh Tây phương: Kitô giáo (và sau này được mở rộng thành “Judeo-Christian”), thế tục, tự do, dân chủ, cá nhân chủ nghĩa.
Ba Tư (Cộng hòa Hồi giáo) đại diện (một phần) cho văn minh Hồi giáo: một nhà nước thần quyền Shia, với khẩu hiệu chánh thức “Death to America”, chống lại sự “xâm lăng văn hóa” của phương Tây, và coi Do Thái (đồng minh của Mĩ) là “kẻ thù của Hồi giáo”.
Huntington xem biến cố năm 1979 (khi Giáo chủ Khomenei lật độ chế độ quân chủ Shah) tại Ba Tư là một minh chứng rõ ràng: người Ba Tư không chỉ lật đổ một đồng minh của Mĩ, mà còn từ chối toàn bộ mô hình hiện đại hóa kiểu Tây phương, thay vào đó xây dựng một hệ thống dựa trên luật Hồi giáo. Từ đó, Ba Tư trở thành tuyến đầu của phong trào chống phương Tây trong thế giới Hồi giáo (tài trợ cho Hezbollah, Hamas, Houthi).
Nhiều phân tích gần đây (đặc biệt sau các sự kiện Ba Tư - Do Thái 2023-2024) vẫn dùng lí thuyết này để giải thích tại sao Ba Tư coi Mĩ không chỉ là đối thủ địa chính trị mà còn là “kẻ thù văn minh”, cuộc đối đầu tồn tại từ Cách mạng 1979 đến nay.
■ Nhưng không giải thích hết, và có nhiều hạn chế lớn:
Quá đơn giản hóa: Lí thuyết coi xung đột Mĩ - Ba Tư chủ yếu vì “văn minh khác biệt”, nhưng thực tế có rất nhiều yếu tố khác. Mĩ từng lật đổ Thủ tướng Mossadegh năm 1953, ủng hộ Shah, rồi bị Iran bắt con tin năm 1979. Ba Tư là vệ tinh của trục Trung – Nga (như thỏa thuận 25 năm với Trung Quốc, hợp tác quân sự với Nga), giống như Venezuela. Đây là cuộc chơi quyền lực toàn cầu chứ không chỉ Tây phương vs Hồi giáo.
Iran không đại diện cho toàn bộ “văn minh Hồi giáo”: Ba Tư (Shia) thường xung đột với các nước Sunni (Saudi Arabia, UAE, Bahrain), những nước này lại là đồng minh của Mĩ và ký Abraham Accords với Do Thái. Nếu đúng là “xung đột văn minh”, thì tại sao Mĩ lại hợp tác chặt chẽ với nhiều nước Hồi giáo?
Tóm lại, học thuyết của Huntington giúp chúng ta hiểu một tầng sâu của cuộc xung đột Mĩ - Ba Tư, chứ không chỉ là tranh chấp lãnh thổ hay dầu mỏ, mà còn là sự va chạm giữa hai hệ giá trị dân chủ thế tục vs thần quyền Hồi giáo. Nó giải thích tại sao Ba Tư gọi Mĩ là “Shaitan lớn” (Đại Quỉ Dữ) và tại sao một số người Mĩ lại thấy Ba Tư là mối đe dọa “tồn vong”.
Vụ truy điệu ở Úc nhắc rằng “lằn ranh lỗi” không chỉ nằm trên bản đồ Trung Đông, mà có thể chạy xuyên qua các xã hội đa văn hóa như Úc. Nghĩ tới đây, tôi thấy Việt Nam may mắn vì không có (?) "lằn ranh lỗi" như các nước phương Tây.
Nguyễn Tuấn

Chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của một học thuyết mới định hình vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ trong thế kỷ 21: Học thuyết Trump.
Học thuyết của Trump rất đơn giản: tấn công trước vào kẻ có tội, tấn công mạnh từ xa, không xây dựng quốc gia, và kết thúc chiến tranh theo điều kiện của Mỹ.
Nguyên tắc chiến tranh
Chiến tranh là việc sử dụng vũ khí để giải quyết xung đột—về bộ tộc, chính trị, tôn giáo, văn hóa hay vật chất—giữa các nhóm tổ chức. Nguyên lý này không đổi. Tuy nhiên, cách thức tiến hành chiến tranh luôn linh hoạt, với vũ khí, chiến thuật và chiến lược mới tạo ra những phản ứng đối kháng liên tục giữa ưu thế phòng thủ và tấn công.
Trump đã giới thiệu một cách thức mới để tiến hành chiến tranh của phương Tây chống kẻ thù nước ngoài của Mỹ.
Thi dụ cụ thể
• Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông loại bỏ tướng Iran Qassem Soleimani và thủ lĩnh ISIS Abu Bakr al-Baghdadi, nhắm vào nguyên nhân chứ không phải hậu quả. Mỹ tránh xâm nhập Iran hay sa lầy vào “chiến tranh vô tận”.
• Năm 2018, ông tiêu diệt hơn 200 lính đánh thuê Nga trong vụ Wagner Group tấn công căn cứ Mỹ ở Syria, nhưng không gây ra xung đột mở rộng.
Trong mọi trường hợp, Trump tuyên bố kẻ thù là bên gây hấn không bị khiêu khích, dùng sức mạnh áp đảo để loại bỏ họ, và hạn chế các cuộc tấn công tiếp theo vào cơ sở Mỹ.
Học thuyết chiến tranh của Trump
1. Địa chiến lược: Nhắm vào kẻ thù có ảnh hưởng chiến lược—như Cuba, Iran, Venezuela—vừa là đối tượng dễ nhận diện, vừa thể hiện sự yếu kém của các nước bảo trợ xa.
2. Chiến tranh trừng phạt: Can thiệp như “trả món nợ” cho các tội ác trước đây mà các tổng thống tiền nhiệm bỏ qua.
3. Chiến tranh trong đàm phán: Hoạt động quân sự gắn liền với đàm phán; Mỹ đưa ra thời hạn cuối, và tấn công khi kẻ thù không hợp tác.
4. Nhắm vào nhân sự cao cấp: Ưu tiên tấn công lãnh đạo và cơ quan chỉ huy để phá vỡ hệ thống chỉ huy, hạn chế thiệt hại dân sự.
5. Không xây dựng quốc gia: Mỹ không tham gia trực tiếp vào việc tái thiết, để người dân địa phương tự cải thiện khi cơ hội xuất hiện.
6. Không bộ binh: Hạn chế quân đổ bộ, tránh thương vong cho lính Mỹ.
7. Chiến lược rút lui: Trump tự xác định khi nào chiến tranh bắt đầu và kết thúc; có thể khen ngợi kẻ thua sau khi đánh xong.
8. Không quan tâm quốc tế: Bỏ qua Liên Hiệp Quốc, NATO hay EU nếu lợi ích Mỹ không bị đe dọa; chú trọng lợi ích Mỹ và sự ủng hộ trong nước.
9. Biểu dương sức mạnh răn đe: Dùng vũ lực để phô trương sức mạnh toàn cầu, ví dụ như triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford, vũ khí mới, máy bay không người lái, bom chính xác.
10. Lợi ích Mỹ trên hết: Mọi chiến dịch dựa trên lợi ích Mỹ; không tái chiếm hay tái thiết những nước mà dân địa phương thù ghét Mỹ.
Xung đột hiện nay với Iran là thách thức lớn nhất của Trump trong hai nhiệm kỳ. Nhưng với kinh nghiệm trước đây, khả năng Mỹ loại bỏ chế độ thần quyền Iran là rất cao.
Trong năm thập kỷ qua, người Iran và chế độ thần quyền hăm dọa Trung Đông với các khẩu hiệu “Death to America”, âm mưu hạt nhân, và các cảnh báo bạo lực. Nhưng nhờ Trump và sự phối hợp với Israel, chế độ này cuối cùng đã bị phơi bày như một chế độ ăn cắp quyền lực, và Mỹ đã mang lại cái chết cho những kẻ hô hào “Death to America”.
HENRY

Đòn phản công của Bắc Kinh: Tung gói Reverse repo rút ống oxi toàn cầu
Như đã chờ đợi từ trước, khi căng thẳng Iran leo thang thì câu hỏi lớn không còn nằm ở Trung Đông nữa mà nằm ở phản ứng của Bắc Kinh. Và đúng như kịch bản mà nhiều desk vĩ mô đã dự đoán, những đòn phản công đầu tiên của Trung Quốc bắt đầu xuất hiện trong hôm nay.
Trước hết, thị trường đón nhận một tín hiệu thanh khoản rất đáng chú ý từ Ngân hàng Trung ương Trung Quốc.
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc thực hiện nghiệp vụ reverse repo kỳ hạn 7 ngày trị giá 34.3 tỷ nhân dân tệ với lãi suất giữ nguyên ở mức 1.4 phần trăm. Tuy nhiên cùng ngày có tới 526 tỷ nhân dân tệ reverse repo đáo hạn. Như vậy hệ thống tài chính Trung Quốc bị rút ròng khoảng 491.7 tỷ nhân dân tệ chỉ trong một ngày.
Có thể hiểu đơn giản là Bắc Kinh không bơm thêm thanh khoản để trấn an thị trường mà để dòng tiền bị hút bớt ra khỏi hệ thống. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, hành động này gửi một tín hiệu rất rõ ràng rằng Trung Quốc sẵn sàng để thị trường tài sản điều chỉnh thay vì cố gắng giữ ổn định ngắn hạn.
Nhìn bề ngoài thì nghe có vẻ “bình thường”. Nhưng nghiệp vụ repo là kênh nuôi thanh khoản ngắn hạn cho cả hệ thống ngân hàng và cả các vị thế đòn bẩy trong thị trường tài sản. Khi hút ròng mạnh như vậy đúng lúc rủi ro địa chính trị tăng, nó giống một tín hiệu chủ động hơn là vô tình.
Repo là gì trong bối cảnh này, và vì sao hút ròng lại có lực sát thương lớn
Repo trong thị trường liên ngân hàng Trung Quốc chủ yếu là repo có tài sản thế chấp, thường là trái phiếu. PBOC dùng reverse repo để bơm tiền ngắn hạn cho hệ thống. Khi reverse repo đáo hạn mà PBOC không bơm bù, hệ thống thiếu tiền ngay trong kỳ 1–7 ngày.
Cái nguy hiểm của repo là nó là mạch máu của đòn bẩy.
Khi tiền ngắn hạn thiếu đi, lãi suất thị trường tiền tệ có xu hướng nhích lên, hoặc điều kiện vay trở nên chặt chẽ hơn. Lúc đó các desk phải làm ba việc.
Một là giảm vị thế đòn bẩy, bán bớt tài sản rủi ro.
Hai là tăng tài sản cầm cố chất lượng cao, tức là ôm bond nhiều hơn hoặc giữ cash nhiều hơn.
Ba là đóng các giao dịch chênh lệch giá dùng funding rẻ, ví dụ một số vị thế kiểu carry, equity leverage, hoặc commodity finance.
Vì vậy repo không chỉ tác động trong Trung Quốc. Nó tác động theo kiểu “đòn bẩy toàn cầu” vì nhiều chuỗi vị thế ở châu Á nhìn vào điều kiện funding của khu vực.
Ngay sau tín hiệu thanh khoản này, một chuỗi phản ứng dây chuyền bắt đầu xuất hiện trên các thị trường tài chính châu Á.
🔥🔥Trước tiên là Hàn Quốc.
Thị trường Hàn Quốc trước đó đã tăng rất mạnh. Chỉ số KOSPI tăng khoảng 34 phần trăm từ đầu năm, chủ yếu nhờ hai cổ phiếu dẫn dắt là Samsung Electronics và SK Hynix. Dòng tiền toàn cầu đổ vào các cổ phiếu bán dẫn này vì chúng nằm ở trung tâm của chuỗi cung ứng memory chips phục vụ AI.
Thanh khoản chảy vào thị trường Hàn Quốc trong nhiều tháng qua đồng nghĩa với việc tiền bị rút ra khỏi nhiều thị trường khác, trong đó có cả crypto và một phần thị trường công nghệ Mỹ.
Nhưng trong phiên hôm nay, bong bóng memory chips bắt đầu gãy.
Samsung Electronics và SK Hynix giảm khoảng 10 phần trăm trong một phiên. Hai mã này làm bốc hơi khoảng 170 tỷ đô la vốn hóa thị trường. Khi hai cổ phiếu trụ cột sụp xuống thì toàn bộ chỉ số KOSPI bị kéo theo.
KOSPI giảm 7.24 phần trăm và thị trường phải tạm ngừng giao dịch ba lần vì cơ chế circuit breaker. Đây là phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 8 năm 2024.
Đáng chú ý hơn là thời điểm. Lần halted thứ ba của thị trường Hàn Quốc xảy ra vào khoảng 12 giờ 45 phút đêm theo giờ Central. Ngay sau đó các thị trường khác bắt đầu gãy sâu hơn.
Sự kiện này tạo ra một môi trường giảm đòn bẩy lan rộng. Khi thị trường cổ phiếu bán dẫn gãy, các quỹ buộc phải giảm rủi ro trên toàn bộ danh mục. Điều này kéo theo áp lực bán lan sang nhiều loại tài sản khác, bao gồm vàng, bạc và cả chứng khoán Mỹ.
Đây là lý do vì sao cú gãy ở Hàn Quốc không chỉ là câu chuyện của một thị trường đơn lẻ mà nhanh chóng trở thành cú sốc liên thị trường.
Vì sao Hàn Quốc gãy lại là “điểm nổ” đúng vào lúc này
Bong bóng Hàn Quốc trước đó tăng nóng nhờ cổ phiếu bán dẫn, nhất là Samsung và SK Hynix. Nhưng Hàn Quốc lại có hai điểm yếu đúng thời điểm Iran leo thang.
Một là nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng rất lớn, nên khi dầu tăng thì biên lợi nhuận kỳ vọng bị thị trường đánh lại ngay. MarketWatch nêu Hàn Quốc nhập khoảng 2.7 triệu thùng dầu mỗi ngày và chịu tác động mạnh khi giá dầu tăng do leo thang Iran.
Hai là định giá bán dẫn tăng mạnh và tập trung vào vài trụ. Khi hai trụ gãy thì chỉ số gãy theo. Barron’s ghi nhận KOSPI giảm khoảng 7.2% và Samsung cùng SK Hynix giảm mạnh quanh 10%–12% trong phiên.
Vậy cái “nguyên nhân sâu xa” không chỉ là tin Apple hay tin chiến tranh. Nguyên nhân sâu xa là cấu trúc thị trường đã quá lệ thuộc vào một câu chuyện, đó là AI memory chips. Khi rủi ro năng lượng tăng và funding khu vực bị siết, câu chuyện này bị bẻ gãy theo đúng cơ chế giảm đòn bẩy.
👇Nghi vấn lớn: Trung Quốc rút thanh khoản để làm gì
Thứ 1: bảo vệ đồng CNY và khóa dòng vốn ra ngoài
Khi thế giới rủi ro tăng, USD thường mạnh lên. Nếu CNY chịu áp lực, PBOC có thể chọn hút bớt thanh khoản ngắn hạn để làm funding CNY đắt hơn, qua đó giảm động lực bán CNY và giảm động lực carry trade ngược. Nói dễ hiểu là siết tiền trong nước để bớt chảy ra ngoài.
Thứ 2: chủ động “đạp đòn bẩy” trong tài sản rủi ro của châu Á
Trong kịch bản chiến lược, Bắc Kinh có thể muốn thị trường khu vực điều chỉnh trước, để dòng tiền bớt hưng phấn, bớt tạo bong bóng bán dẫn và bớt tạo tâm lý “AI một chiều”. Khi đòn bẩy bị rút, Hàn Quốc là nơi gãy trước vì tăng mạnh và tập trung nhất.
Thứ 3: chuẩn bị cho một nhịp bơm khác có mục tiêu hơn
Đây là kiểu điều tiết quen thuộc. Hút mạnh một ngày để tạo kỷ luật, rồi bơm lại qua kênh khác như MLF, PSL hoặc các công cụ có định hướng, nhằm điều tiết dòng tiền đi đúng chỗ họ muốn, ví dụ ưu tiên sản xuất, ưu tiên công nghiệp lõi, ưu tiên tự lực công nghệ.
Xinhua có nhắc tháng trước PBOC dùng MLF bơm 600 tỷ và rút 300 tỷ, tức là net bơm 300 tỷ, đồng thời giao dịch trái phiếu kho bạc đem lại net bơm 50 tỷ. Điều này cho thấy PBOC vẫn dùng nhiều kênh để điều tiết, không chỉ reverse repo.
Thứ 4: chuẩn bị tiền cho các nhu cầu “ngoài thị trường”, ví dụ dự trữ hàng hóa chiến lược hoặc chi tiêu tài khóa
Đây là giả thuyết hay được bàn trong giới vĩ mô. Khi cần triển khai một số gói mua dự trữ, hoặc cần phối hợp dòng tiền tài khóa, họ có thể hút bớt một đầu để bơm sang đầu khác, tránh tạo cảm giác bơm tiền đại trà.
Thứ 5: Liên quan vàng và vũ khí
Không có dữ liệu công khai nào chứng minh “rút thanh khoản để mua vũ khí” hoặc “rút thanh khoản để đạp giá vàng”.
Một là nếu Bắc Kinh muốn gom tài sản chiến lược trong yên lặng, họ cần giảm mức hưng phấn của thị trường trong nước, để giảm đầu cơ và giảm rò rỉ tín hiệu. Hút thanh khoản ngắn hạn là một cách làm độ biến động tăng lên và ép nhà đầu tư giảm đòn bẩy.
Hai là nếu họ muốn tạo áp lực lên các vị thế trú ẩn đang quá đông, họ có thể làm USD mạnh lên theo gián tiếp bằng cách siết thanh khoản nội địa, khiến dòng tiền toàn cầu quay về USD. Khi USD mạnh, vàng thường bị kéo ngược trong ngắn hạn vì cơ chế định giá. Đây là kiểu logic gián tiếp chứ không phải “đạp giá” trực diện.
Ba là nếu họ muốn nâng cấp chuỗi cung ứng quốc phòng và công nghiệp, họ có thể ưu tiên dòng tiền tín dụng vào các doanh nghiệp được chỉ định, còn phần thị trường tài sản thì để tự điều chỉnh. Đây là cách phân bổ nguồn lực theo kiểu nhà nước, không phải cách thị trường tự do.
🔥Vì sao đây có thể là điểm khởi đầu của chuỗi gãy toàn cầu
Mấu chốt nằm ở cross-assets volatility.
Khi một cú sốc địa chính trị làm dầu tăng và USD mạnh lên, cộng thêm một cú siết thanh khoản từ PBOC, thì nó tạo ra bộ ba rất dễ gây gãy.
Một là cost of capital tăng, vì funding ngắn hạn trở nên đắt hơn hoặc khó hơn.
Hai là earnings risk tăng, vì năng lượng tăng làm biên lợi nhuận bị ăn mòn, đặc biệt với các nước nhập khẩu năng lượng như Hàn Quốc.
Ba là valuation compression xảy ra, nhất là ở nhóm đã tăng nóng và mang tính “câu chuyện” như AI bán dẫn.
Khi ba thứ này đồng thời xuất hiện, thị trường không gãy vì một tin riêng lẻ. Thị trường gãy vì cấu trúc đòn bẩy bị bẻ, và bẻ theo kiểu lan truyền.
Nguồn: Hà Bình

KHỐI NGOẠI THÁO CHẠY KHỎI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM VÌ LO NGẠI THUẾ ÔNG TRUMP VÀ VINGROUP?
Dù Việt Nam đang trên đà gia nhập nhóm thị trường mới nổi và VNI - chỉ số chính của thị trường chứng khoán Việt Nam - đã tăng 41% trong năm 2025, mức tăng mạnh nhất trong tám năm, nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng, hãng thông tấn Reuters đưa tin.
Họ cho rằng việc đầu tư đang bị cản trở do rủi ro thuế quan từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, giới hạn sở hữu và cũng như mức độ chi phối của tập đoàn Vingroup đối với thị trường.
Chỉ số VNI vốn bị các ngân hàng và các doanh nghiệp bất động sản chi phối, lại đang ngày càng bị chi phối bởi một cổ phiếu duy nhất: VIC của Vingroup, với mức tăng trưởng 736% trong năm 2025.
Đây là công ty có giá trị nhất Việt Nam, và cùng với các công ty con, nhóm cổ phiếu họ Vin chiếm hơn 20% chỉ số VNI.
"Chúng tôi cảm thấy có nhiều cơ hội kiếm lợi nhuận ở các thị trường có thanh khoản cao và minh bạch hơn trong chỉ số như Đài Loan, Hàn Quốc và Trung Quốc", Reuters dẫn lời ông Sean Taylor, giám đốc đầu tư tại công ty quản lý tài sản Matthews Asia có trụ sở tại San Francisco.

Đúng bài.
CIA đang hỗ trợ vũ khí cho lực lượng người Kurd ở Iran, với hy vọng kích thích một cuộc nổi dậy trong những ngày tới, theo một báo cáo. Chính quyền Trump đang thảo luận tích cực với các nhóm đối lập Iran và lãnh đạo người Kurd tại Iraq về cách cung cấp hỗ trợ quân sự khi căng thẳng ở Trung Đông leo thang, nhiều nguồn tin tiết lộ với CNN.
Các lực lượng người Kurd Iran sẽ tham gia chiến dịch mặt đất dự kiến diễn ra ở miền Tây Iran trong vài ngày tới, một quan chức cấp cao người Kurd cho biết. “Chúng tôi tin rằng cơ hội bây giờ là lớn,” nguồn tin nói, nhấn mạnh các nhóm dân quân đã chờ đợi cơ hội từ khi chiến tranh bắt đầu và hy vọng nhận được sự hỗ trợ từ Mỹ và Israel.
Hàng nghìn tay súng người Kurd đang hoạt động dọc biên giới Iraq–Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành nhiều đợt tấn công bằng drone vào các nhóm này. Tổng thống Trump đã gọi điện cho Mustafa Hijri, Chủ tịch Đảng Dân chủ Kurdistan Iran, cũng như lãnh đạo người Kurd tại Iraq để thảo luận về chiến dịch quân sự Mỹ ở Iran và đánh giá khả năng hợp tác.
Mục tiêu chiến lược là để lực lượng người Kurd đối đầu với các lực lượng an ninh Iran, giúp người dân Iran chưa vũ trang có cơ hội xuống đường, đồng thời làm cạn kiệt nguồn lực quân sự của chế độ. Một số ý tưởng khác bao gồm khả năng chiếm lãnh thổ ở miền Bắc Iran, tạo vùng đệm cho Israel.
Bình luận: Nếu Mỹ định giúp người Kurd, hãy làm đến nơi đến chốn, đừng lặp lại sai lầm của Bush hay Obama — chỉ hứa hẹn rồi bỏ mặc. Hỗ trợ phải cụ thể, quân sự rõ ràng, không để các lực lượng địa phương bị bỏ rơi giữa vòng vây Iran.
Quân đội Kurd có thể giải phóng 1 vùng rộng lớn trong vài tuần nếu có sự yểm trợ không quân của Mỹ. Đặc biệt là khi Iran không còn vũ khí phòng không, nên Mỹ có thể rải bom kiểu trải thảm lên đầu đam vệ binh Hồi giáo.
HENRY

Hoa Kỳ và thông điệp từ các cuộc chiến là gì?
Hai cuộc chiến, hai màu sắc dựa trên một nền tảng. Điều tôi muốn đề cập không phải là kế hoạch quân sự mà là thông điệp từ các cuộc chiến.
Trước hết chúng ta nói đến nền tảng. Vậy nền tảng đó là gì?
Sức mạnh quân sự Mỹ, dùng để khẳng định quyền lực tuyệt đối với phần còn lại của thế giới, bao gồm cả T+ và Nga, trong khi ném một ánh nhìn thương hại về phía kẻ nhu nhược Tây Âu, và ánh mắt kinh bỉ đối với kẻ vô dụng Liên Hiệp Quốc.
Quyền lực có thể trấn áp kẻ thù từ bên ngoài, làm hoảng sợ kẻ thù từ bên trong (các đồng minh phản trắc và những kẻ dcxh, rino bán nước), và giúp đỡ người yếu thế khi cần thiết. Quyền lực đủ để giữ vững lời hứa, thanh danh và quyền lợi Mỹ ở khắp nơi, cả bên trong và bên ngoài nước Mỹ. Quyền lực đủ để chứng minh cho thể giới hiểu rằng,: 'Tổng thống Mỹ ngày nay, lời hứa tựa ngàn cân, được bắt đầu bằng lời nói nhưng phải kết thúc bằng hành động và có kết quả cụ thể'.
Với cuộc chiến tại Venezuela?
Nước Mỹ cho thấy: Từ vị trí kẻ thù, để trở thành đối tác, bạn bè, không cần phải thay đổi chế độ, chỉ cần thay đổi thái độ. Sự chân thành và trung thực là cốt lõi của thái đô.
Trong cuộc chiến với Iran?
Bước đầu nó cho thấy: Những kẻ không thức thời buột phải nhận lãnh kết cuộc bi thảm nhất. Nó cũng sẽ cho chúng ta thấy triết lý mới về "chiến tranh nhân dân". Nước Mỹ chỉ cung cấp sự hổ trợ quân sự, chính người dân Iran phải xuống đường giành chính quyền. Một cuộc chiến tranh nhân dân nhưng không cần phải trường kỳ kháng chiến. Chỉ cần người dân đủ dũng khí để chứng tỏ quyết tâm bằng chính máu của mình, nước Mỹ sẽ ghi nhận và giúp đỡ.
Tất cả các thông điệp trên rất đáng cho Việt Nam tham khảo.
Cuối cùng thì vẫn còn một chút tiếc nuối?
Nếu Maduro của Venezuela chỉ biểu diễn trò hề, nhảy múa với thanh kiếm trên tay, và bị bắt sống trong một cái nháy mắt như lấy đồ trong túi, thì...? Tại Iran, gần như toàn bộ ban lãnh đạo cao cấp, từ quân sự đến dân sự, bao gồm cả lãnh đạo tối cao Khamenei và người con trai nối ngôi của ông ta, bị tiêu diệt ngay sau cú đấm đầu tiên.
Cái gì được gọi là "Chiến lược Chiến tranh Bất Đối xứng"? Cái gì được gọi là "Chiến thuật Tấn công Bầy đàn"? Cái gì được gọi là "Trận cuồng phong với tàu cao tốc và drone chiến thuật"? Cái gì được gọi là "hiểm họa bên trong chiếc hộp Pandora của Iran"? Cái gì được gọi là "cơn mưa hỏa tiển đáp trả"? ...
Tất cả chỉ là những lời hù dọa từ phía Iran và tự hù dọa mình từ đám "Kẻ Thù Bên Trong". Không có bất kỳ thách thức nào cho sức mạnh của quân đội Mỹ.
Và đây chính là một chút thất vọng. Quân đội của chúng ta có thể trở nên chủ quan? Có câu "Lửa thử vàng, gian nan thử sức" mà. Chúng ta đang cần những thách thức lớn hơn, có thể từ T+?
Kết cuộc của kẻ ác. Khi khát vọng tự do cất tiếng thì độc tài tắt lịm!
BAO NGUYEN

MỘT TÙ CHÍNH TRỊ QUA ĐỜI TRONG TRẠI GIAM VÌ SUY KIỆT
Ngày 28/2, từ một cuộc gọi hiếm hoi về gia đình của TNLT Lưu Văn Vịnh, ông Vịnh cho biết TNLT Đinh Văn Phú đã mất trong trại giam.
Ông Phú bị bắt tháng 1/2020 theo Điều 117 Bộ luật Hình sự, bị kết án 8 năm tù giam. Chỉ còn ít ngày nữa là mãn hạn tù. Chỉ còn vài bước chân nữa là trở về, nhưng ông không trở về.
Những ngày cận Tết, ông đau bụng, tiêu chảy kéo dài nhưng không được đưa di khám bệnh, điều trị kịp thời. Chỉ khi cơ thể đã suy kiệt, trại giam mới chuyển ông đến bệnh viện cấp cứu. Và khi đó, mọi thứ đã quá trễ. Ông mất vào ngày 25 Tết, giữa lúc ngoài kia người ta đang chuẩn bị sum vầy.
Một con người sống sót qua nhiều năm tù đày, nhưng lại gục ngã ngay trước cánh cửa tự do. Đây không phải trường hợp đầu tiên. Trước đó, những cái tên như Phan Văn Thu, Đào Quang Thực, Đỗ Công Đương, Mục sư Đinh Diêm… đã từng ra đi trong hoàn cảnh tương tự. Bệnh tật không được chữa trị đầy đủ, sức khỏe suy sụp trong môi trường giam giữ khắc nghiệt.
Với những người bất đồng chính kiến, nhà tù không chỉ là nơi tước đoạt tự do, mà còn là nơi sức khỏe bị bào mòn từng ngày. Những phản ánh về việc thiếu chăm sóc y tế, điều kiện ăn ở tồi tệ, thực phẩm kém chất lượng không phải là chuyện mới.
Trong khi đó, những nhân vật quyền lực hoặc giàu có khi vướng vòng lao lý như Trịnh Văn Quyết, Đinh La Thăng... lại khỏi bệnh thần kỳ ở trong nhà tù. Sự chênh lệch ấy đặt ra một câu hỏi về tính bình đẳng trong thi hành án.
Việt Nam nhiều lần khẳng định với quốc tế rằng không có tù nhân lương tâm, rằng mọi người đều được đối xử theo pháp luật.
Nhưng pháp luật nào cho phép một người bệnh nặng không được cứu chữa kịp thời, cho phép bỏ mặc họ đến khi t.ử v.ong?
Quyền được chăm sóc y tế là quyền cơ bản của mọi phạm nhân, bất kể họ bị kết án vì tội danh gì. Khi một người ch.ết trong trại giam vì không được điều trị kịp thời, thì đó là sự vô nhân đạo, tàn ác, coi mạng người như cỏ rác của nhà cầm quyền .

TÀU CỘNG CÒN CHẦN CHỜ GÌ KHÔNG CỨU GIÚP IRAN?
Sau khi Hoa Kỳ triệt hạ nhanh chóng chế độ thần quyền do giáo chủ Khamenei và bộ tham mưu quân phiệt. Ngày 28 tháng 2 với các trận không kích quyết liệt, quân đội Mỹ đã tiêu diệt các lãnh đạo chính trị và quân sự hàng đầu của chế độ Cộng hoà Hồi giáo Iran, gồm tổng tư lịnh tối cao là Khamenei và 48 tướng lãnh đều bị giết trong tích tắc bởi Không quân của Hoa kỳ và Israel. Người được kế vị Khamenei giáo chủ, là Ayatollah Ali Reza Arafi. Chưa đầy 9 tiếng đồng hồ sau khi lên ngôi thì sáng sớm ngày 01 tháng 3 năm 2026, Ayatollah Ali Reza Arafi cũng bị không quân Hoa kỳ và Do thái “thịt” tiếp. Còn người nữa sẽ thừa kế Khamenei là con trai ông ta, tên là Mojtaba Khamenei đang bị săn lùng gắt gao, e khó trốn thoát!
Một chế độ độc tài sừng sỏ được Nga, Tàu cộng tiếp trợ, cứ nuôi ảo tưởng rằng vũ khí, hoả tiễn Nga Tàu với UAV của Iran nghiền nát nước Mỹ. Tiếc thay chỉ trong khoảnh khắc bộ não chiến tranh của Iran bị chôn vùi dưới hầm sâu. Đám Iran thánh chiến còn lại ngơ ngác như rắn mất đầu, chờ Nga, chờ Trung cộng cứu viện.
Trung quốc chờ lúc Hoa kỳ sẽ đánh, nghĩ rằng cuộc chiến dây dưa với Iran, vì khoảng cách địa lý Mỹ-Iran xa xôi, giống như thời Tổng thống Bush tấn công Iraq giết Sadam Houssein mất gần 8 năm; thì Trung Nam Hải lợi dụng cơ hội vướn với Iran này, có thể thôn tính Đài Loan. Không ngờ, không quân Hoa kỳ và Israel đánh nhanh quá, thắng chớp nhoáng đã làm Tập Cân Bình tuột huyết áp.
Cho nên Bắc Kinh đã im lặng ngưng hăm dọa đảo quốc Đài Loan.
Mỹ và Israel tấn công vào Tehran, trái tim Iran, tạo hoang mang cho nhiều người về một Trung Quốc tương lai không còn cộng sản. Điều này cũng làm cho Tập Cận Bình bồn chồn lo lắng cho tham vọng của ông về giấc mơ Trung Hoa sụp đổ.
Nhờ các cuộc tấn công thần tốc của không quân Mỹ vào Iran có thể dồn đẩy Bắc Kinh sụp đổ nhanh hơn. Tập chẳng những không thực hiện được giấc mộng Trung Hoa, mà ngược lại các nước như Tây Tạng, Tân Cương, Mông Cổ, Mãn Châu sẽ đứng lên giành độc lập, biến nước Tàu thành lục quốc trong nay mai.
Trong khi chế độ thần quyền Iran chờ chết, cả thế giới mừng cho Iran. Thì Bắc Kinh và Moscow im lặng. Không trợ giúp quân sự như đã hứa với Khamenei khi còn sống. Tại sao Bắc Kinh do dự?
Vì nếu giúp Iran lúc này, Tập Cận Bình sẽ làm Khamenei thứ hai ngay tại Bắc Kinh và chế độ Cộng sản độc tài Trung Quốc sẽ bị chấm dứt như độc tài thần quyền ở Tehran, Iran.
Lê Dình Thọ

"Cuộc chiến có thể chỉ kéo dài thêm vài giờ, vài ngày nữa", Bộ trưởng Ngoại giao Hoa kỳ Rubio nói. Iran nay muốn thương thuyết, TT Trump nói đã quá muôn. Cả tháng nay đã cho thời hạn thảo luận, nhưng Iran khi nói thế này khi nói thế kia. Bước vào bàn đàm phán đã tự tin tuyên bố dằn mặt ngay "Chúng tôi có đủ để sản xuất 11 trái bom hạt nhân". Hải quân, Không quân Iran đã bị đánh sập, hệ thống radar phát hiện máy bay cũng bị đánh sập, khoảng 1.000 máy bay chiến đấu cũng bị nốc ao. TT Hoa kỳ tuyến bố đa số những người chúng tôi "lưu tâm" đều đã bị tiêu diệt. Một nhóm nữa trong tầm ngắm của chúng tôi cũng đã bị tiêu điệt. Đợt tấn công thứ ba sắp xảy ra.
Iran trả đũa bằng những tên lửa tầm ngắn và drone "rẻ tiền" vào các nước lân cận, chỉ tổ lạy ông tôi ở bụi này cho Trung tâm chỉ huy của Hoa kỳ biết được bệ phóng tên lửa ở đâu và tiêu diệt từng cái một, "không do dự và cũng không xin lỗi" 🙂 Hôm nay Iran lại phóng tên lửa vào Tổng lãnh sự quán Mỹ ở Dubai, nhưng không gây ra thương vong. Cơ sở CIA ở Ả rập Saudi cũng bị tấn công nhưng không gây thiệt hại gì. Nhưng Ả rập Saudi giờ tuyên bố Iran đã vượt qua lằn ranh đỏ, và sắp cho không quân tham gia! Kiểu này bị oánh hội đồng rồi, đỡ sao nổi.
Sáng sớm hôm nay, buổi họp bàn để bầu ai sẽ lên làm Đại giáo chủ phải kết thúc nhanh chóng vì bom của Israel. Tình báo của CIA và Israel thật kinh khủng (quả là thời đại này, thông tin quyết định tất cả!)
Ngoại trưởng Rubio nói trong 24 giờ tới, chuẩn bị tình hình sẽ căng thẳng hơn.
Thôi tạm tường trình tới đây đã.
À quên, TT Trump cũng không vui vẻ gì với châu Âu. Bây giờ sắp ngã ngũ thì Spain (Tây Ban Nha) mới nói Mỹ có thể dùng căn cứ của họ để phóng hoả tiễn. Nhưng Hoa kỳ cũng không mặn mà gì. Bởi vậy cái gì tính làm thì nên làm sớm từ đầu còn có công trạng hay cảm tình. Tính toán kỹ quá mất vui đi vì người ta không cần nữa (chả trách Mỹ chẳng tin cậy gì nhiều ở NATO) 😆
Lại thêm vài nét về máy bay tàng hình Stealth Bomber, lần đầu tiên thả bom (không hạt nhân) ở chiến tranh Kosovo năm 1999. Gần đây nhất là năm ngoái bay một hơi sang bỏ bom 3 cơ sở sản xuất vũ khí hạt nhân sâu dưới lòng đất của Iran, rồi bay về mà không cần dừng lại ở đâu. Và bây giờ là trong trận không kích Iran đang diễn ra. Máy bay này ngại đi trong mưa vì nước, độ ẩm hoặc trời băng giá khiến lớp vỏ tàng hình không còn hữu hiệu mấy. Bởi vậy phải trông trời trông đất trông mây thì mới ra chiến dịch được.
Máy bay có thể bay 30 tiếng liền không nghỉ. Trong buồng lái có 2 phi công, thay nhau lái, xoay người vào bên trong là có chổ ngả lưng tạm, có một toilet, có microway hâm nóng thức ăn và một tủ đá để giữ lạnh thức ăn.
Andrea Hoa Pham.