Có hay không "đơn đặt hàng" ra văn bản "bịt miệng" báo chí?

[Hanna]

Về vụ vợ Giám đốc Sở Tài chính Hải Dương thóa mạ phóng viên, Phó Giám đốc Sở TT&TT vu khống báo chí, dư luận đặt câu hỏi: Có hay không "đơn đặt hàng" ra văn bản sai sự thật để “bịt miệng” báo chí?Giải thích về văn bản 688/STTTT-BCXB (ngày 24/11/2014) gửi Cục Báo chí (Bộ TT&TT) và Vụ Báo chí - Xuất bản (Ban Tuyên giáo Trung ương), trong đó có nhiều nội dung sai sự thật và có dấu hiệu vu khống báo chí, trong buổi làm việc với PV báo Đời sống và Pháp luật, ông Vũ Văn Vở, Phó Giám đốc Sở TT&TT tỉnh Hải Dương khẳng định, việc ban hành công văn trên xuất phát từ... đơn đề nghị của bà Lê (vợ ông Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Sở Tài chính Hải Dương)-chủ nhân của tòa biệt thự đối diện khu đất dự kiến xây "trụ sở hành chính nghìn tỉ" đầy tai tiếng mà báo chí đang phanh phui...

Ông Vũ Văn Vở, Phó GĐ Sở TT&TT Hải Dương: "Có những điều chúng tôi trích hoàn toàn theo đơn kiến nghị của bà Lê".

Văn bản "lạ" từ yêu cầu của... vợ Giám đốc Sở Tài chính tỉnh
Sự việc bắt đầu vào ngày 22/11, PV Nguyễn Trọng Cảnh của trang ANTT.VN (chuyên trang An ninh Tiền tệ và Truyền thông của báo Điện tử Người Đưa Tin) đang tác nghiệp tại khu vực đường Trương Đỗ (TP.Hải Dương) - nơi đề xuất xây "trụ sở hành chính nghìn tỉ", bị bà Lê, vợ ông Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Sở Tài chính Hải Dương chủ căn biệt thự "khủng" nhất trên đường Trương Đỗ, TP.Hải Dương, nằm cạnh khu quy hoạch trụ sở hành chính nghìn tỉ xông ra chửi bới, áp sát định giật máy ảnh, đồng thời gọi thêm những người khác ngăn phóng viên rời khỏi vị trí, tuyên bố gọi công an phường và Cảnh sát 113 đến bắt giữ phóng viên. Cùng với bà Lê còn có con trai Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh Hải Dương Vũ Ngọc Long. Trước sức ép từ vợ và con quan chức địa phương, PV Cảnh phải chấp nhận ở lại, đồng thời báo cáo về Ban Biên tập và cùng đồng nghiệp đến Công an phường Trần Phú để thông báo sự việc.
Trước đó, tòa soạn ANTT.VN có bài viết phản ánh về chủ trương UBND tỉnh Hải Dương xin Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho xây dựng khu Trung tâm Hành chính tỉnh rộng 19,15 héc ta, tại khu đô thị mới phía đông TP. Hải Dương với tổng mức đầu tư khoảng 2.060 tỉ đồng.
Theo phản ánh của bạn đọc, hiện nay nhiều trụ sở của cơ quan hành chính của tỉnh Hải Dương vẫn còn khang trang, sử dụng tốt, thì việc xây dựng trụ sở mới sẽ gây ra sự lãng phí không cần thiết trong điều kiện kinh tế còn đang gặp nhiều khó khăn như hiện nay.
Ngoài ra, mặc dù Thủ tướng chưa có kết luận về chủ trương xây dựng nói trên, nhưng theo phản ánh của bạn đọc, khu đất đối diện Trung tâm Hành chính tỉnh Hải Dương lại được phân lô bán đấu giá, trong đó có nhiều lãnh đạo của tỉnh này mua đất và xây dựng nhà để ở. Trong số các căn nhà ở đây thì có ông Nguyễn Trọng Hưng (Giám đốc Sở Tài chính Hải Dương) và ông Vũ Ngọc Long (Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh).
PV Cảnh đến tỉnh Hải Dương tác nghiệp là do sự phân công của Ban Biên tập, có giấy giới thiệu số 26, cấp ngày 20/11/2014. Sau khi kiểm chứng thông tin từ cơ quan chức trách, bài viết "Vợ Giám đốc sở Tài chính Hải Dương thóa mạ phóng viên" của PV Cảnh đã được đăng tải. Tuy nhiên, sau khi ANTT.VN đăng bài viết nói trên, Sở TT&TT Hải Dương bất ngờ phát đi văn bản số 688/STTTT-BCXB (gọi tắt là văn bản 688) gửi Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hải Dương, Cục Báo chí, Vụ Báo chí - Xuất bản, gia đình ông Hưng, ông Long...
Văn bản này nêu lại nội dung "phản ánh của gia đình ông Hưng", vu cáo PV Nguyễn Trọng Cảnh "không có giấy giới thiệu" và "không phải là cộng tác viên báo An ninh tiền tệ điện tử" (???), khẳng định "thông tin trên báo An ninh tiền tệ điện tử... là không đúng sự thực". Sau đó, văn bản này kết luận "xanh rờn": "Trước việc thông tin không đúng sự thực của một số cơ quan báo chí và hoạt động tác nghiệp báo chí của một số phóng viên không đúng quy định của Luật Báo chí và các quy định khác của pháp luật có liên quan, sở Thông tin và Truyền thông đề nghị... chấn chỉnh hoạt động của các báo điện tử và phóng viên, đặc biệt là báo An ninh tiền tệ điện tử...".
Công văn của ông Phó Giám đốc Sở TT&TT... vu khống báo chí?
Để tìm hiểu sự việc, PV đã về Hải Dương, làm việc với các cơ quan chức năng và xác thực một điều tréo ngoe: Văn bản mang tính nhận định và đề xuất một cách "chính thống" của cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí trên địa bàn tỉnh lại chứa đựng nhiều nội dung sai sự thật, thậm chí có những thông tin hoàn toàn là bịa đặt, vu khống PV và báo chí một cách trắng trợn, có chủ ý của người ban hành văn bản.
Xin đơn cử một nội dung trong văn bản 688: "Bà Lê đã gọi Cảnh sát 113 đưa ông Cảnh về Công an phường Trần Phú. Tại Công an phường Trần Phú, ông Cảnh chỉ xuất trình được thẻ cộng tác viên..., không có giấy giới thiệu của cơ quan báo chí và Thẻ nhà báo... theo quy định của pháp luật...".
Tuy nhiên, khi làm việc với PV, vị đại diện Công an phường Trần Phú khẳng định: "Sau khi xảy ra sự việc, phóng viên đã trực tiếp đến công an phường thông báo. Phóng viên cũng xuất trình giấy giới thiệu của cơ quan. Lúc đó, tôi cũng bảo rằng, hai anh em là cánh báo chí nên mọi chuyện giải quyết hài hòa". Vị này cho biết: "Sáng 28/11, khi cán bộ của Sở TT&TT tỉnh sang hỏi về sự việc trên, lãnh đạo công an phường cũng đề nghị liên lạc với lãnh đạo công an thành phố, sau đó mới cung cấp".
Trao đổi với PV, nhà báo Nguyễn Đức Đông, Phó Tổng biên tập báo Điện tử Người Đưa Tin phụ trách chuyên trang An ninh tiền tệ và truyền thông cho biết: "Văn bản số 688/STTTT-BCXB của sở TT&TT Hải Dương khẳng định "tại Công an phường Trần Phú, ông Cảnh khai là Nguyễn Trọng Cảnh và chỉ xuất trình được thẻ cộng tác viên báo Người tiêu dùng của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, không có giấy giới thiệu của cơ quan báo chí và Thẻ nhà báo do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp theo quy định của pháp luật".
Đây là thông tin hoàn toàn sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của phóng viên đang hoạt động theo đúng Luật Báo chí. Đối chiếu với các quy định hiện hành, chỉ có bị can, bị cáo mới phải khai tại Cơ quan điều tra. Việc dùng từ "khai" khi nói về phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh là cố tình xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Khi về Công an phường Trần Phú, phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh đã xuất trình giấy giới thiệu số 26, ngày 20/11/2014 do Phó Tổng biên tập báo Điện tử Người Đưa Tin ký, không phải là cộng tác viên báo Người tiêu dùng như văn bản của Sở TT&TT tỉnh Hải Dương bịa đặt, vu khống.
Công an phường Trần Phú cũng đã chụp lại giấy giới thiệu và chứng minh thư nhân dân của phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh. Trưởng Công an phường Trần Phú xác nhận, Công an phường Trần Phú chưa phát ngôn cho bất kỳ cơ quan hay cá nhân có trách nhiệm nào về thông tin "tại Công an phường Trần Phú, ông Cảnh chỉ xuất trình được thẻ cộng tác viên báo Người tiêu dùng của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, không có giấy giới thiệu của cơ quan báo chí" như công văn số 688 của Sở TT&TT Hải Dương công bố.
Cũng theo văn bản số 688/STTTT-BCXB của sở TT&TT tỉnh Hải Dương thì "ông Cảnh không phải là cộng tác viên của báo An ninh tiền tệ điện tử, nhưng các thông tin trên báo Điện tử An ninh tiền tệ lại ghi: "Khi phóng viên antt.vn đi tác nghiệp, vợ Giám đốc Sở Tài chính Hải Dương Nguyễn Trọng Hưng đã dùng lời lẽ chợ búa thóa mạ... Việc cản trở nhà báo hoạt động tác nghiệp còn có sự tham gia của con trai Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh Hải Dương".
Việc khẳng định phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh không phải là cán bộ của ANTT.VN của Sở TT&TT tỉnh Hải Dương là không nắm bắt được sự thật, thiếu sự kiểm chứng, xác minh, gây ra sự hoang mang trong dư luận, cố tình bóp méo hình ảnh chân chính của những người đang nghiêm túc hoạt động báo chí".
Nhà báo Nguyễn Đức Đông cũng cho biết, không chỉ sai về nội dung, mà xung quanh quy trình ban hành văn bản của ông Phó Giám đốc Sở TT&TT Hải Dương cũng có vấn đề. "Trước khi ký văn bản gửi Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hải Dương, Bộ TT&TT, Ban Tuyên giáo Trung ương, lãnh đạo Sở TT&TT tỉnh Hải Dương không có bất kỳ sự trao đổi nào đối với tòa soạn ANTT.VN và báo Điện tử Người Đưa Tin, cơ quan chủ quản nơi phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh đang công tác. Từ đó dẫn đến Sở TT&TT tỉnh Hải Dương đưa ra những thông tin suy luận, thiếu trung thực, vu cáo cá nhân phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh và làm méo mó hình ảnh của cơ quan tuyên truyền cho các đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Mặt khác, văn bản này không hề được gửi cho tòa soạn ANTT.VN nhưng lại được phát tán cho cơ quan báo chí khác đăng tải"?-ông Đông nói.
Có hay không "đơn đặt hàng" ra văn bản "bịt miệng" báo chí?
PV cũng đã có buổi làm việc với Sở TT&TT Hải Dương, gồm ông Vũ Văn Vở - Phó Giám đốc sở- người trực tiếp ký văn bản "lạ", ông Nguyễn Trọng Thắng - Trưởng phòng Báo chí - Xuất bản và ông Phạm Quang Tưởng - Chánh Văn phòng. Giải thích về văn bản 688, ông Vở vẫn... kiên trì khẳng định: "Chúng tôi khẳng định, công văn này làm đúng theo quy phạm pháp luật, xuất phát từ đơn đề nghị bằng văn bản của bà Lê. Đó là văn bản phát hành đúng địa chỉ chứ không phải phát tán. Còn về những điều trong bài báo nêu, họ có quan điểm, còn chúng tôi cũng có quan điểm của chúng tôi", ông Vở nói.
Trong khi thừa nhận "có những điều chúng tôi trích hoàn toàn theo đơn kiến nghị của bà Lê", không hiểu ông Phó Giám đốc Sở TT&TT Hải Dương có đọc kỹ văn bản do chính mình ký hay không, hoặc vì cố tình né tránh trách nhiệm, nên vẫn phát ngôn lấy được: "Trong văn bản chúng tôi không khẳng định đúng sai"."Trong nội dung đấy, chúng tôi chỉ nói một cách khái quát, không ám chỉ ai cả. Còn về việc xác thực thông tin, tới đây chúng tôi sẽ hội ý tiếp, cần thiết sẽ có một cuộc đối thoại"-ông Vở nói. Theo ông Phạm Quang Tưởng (Chánh Văn phòng Sở TT&TT Hải Dương), đơn đề nghị của bà Lê gồm 5-6 nội dung, rất "công khai minh bạch".
Tuy nhiên, khi PV đề xuất được xem lá đơn này thì ông Tưởng từ chối. ông này khẳng định: "Chúng tôi tiếp nhận theo đúng quy trình, cũng không phải vì thân quen hay ý kiến cá nhân nào cả". Khi PV đặt vấn đề về việc nếu văn bản 688 là sai sự thật, Sở TT&TT có rút lại văn bản không, đại diện Sở này khẳng định: "Cái này chúng tôi sẽ trả lời sau".
Chưa nói đến những nội dung sai sự thật đã thể hiện rõ ràng trong văn bản như phân tích ở trên, việc ông Phó Giám đốc Sở TT&TT Hải Dương ký văn bản 688 cũng không hề "đúng theo quy phạm pháp luật" như ông khẳng định. Trên thực tế, khi Sở TT&TT nhận được đơn của bà Lê (nếu như lá đơn này có thật) thì Sở này phải chuyển đơn đến cơ quan chức năng và tòa soạn An ninh tiền tệ - truyền thông để xem xét, làm rõ sự việc, thay vì ban hành một văn bản "copy" ý kiến của bà Lê rồi vu khống báo chí làm sai, đề nghị cơ quan quản lý cấp trên chấn chỉnh.
Việc ông Phó GĐ cơ quan quản lý báo chí trên địa bàn tỉnh Hải Dương chỉ căn cứ vào thông tin sai sự thật của người nhà quan chức tỉnh, không cần liên hệ và tìm hiểu thông tin từ phía cơ quan báo chí liên quan đã phát công văn trịch thượng yêu cầu... cơ quan quản lý báo chí cấp trên (Cục Báo chí, Bộ TT&TT và Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo Trung ương) chấn chỉnh báo chí nói chung và tờ báo đang phanh phui những dấu hiệu tiêu cực trong một dự án tai tiếng nói riêng là một việc hi hữu. Chưa cần biết đây là cách làm việc quan liêu, cẩu thả hay có động cơ mục đích riêng, nhưng những nội dung bịa đặt, sai sự thật trong công văn do ông Vở ký khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng đây là sản phẩm "đặt hàng" từ phía người nhà một vài quan chức tỉnh Hải Dương có liên quan trong sự việc "trụ sở hành chính nghìn tỉ" nhằm uy hiếp và "bịt miệng" báo chí?
Sẽ báo cáo lãnh đạo Tỉnh ủy
Trao đổi với PV về văn bản 688, ông Nguyễn Viết Hải - Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Hải Dương cho biết: "Tôi mới đi công tác nước ngoài về nên chưa nắm được nội dung thông tin về công văn 688. Thông tin nếu cần xem xét, xác minh ở chỗ nào, theo quy định, mình cứ xác minh. Còn chúng tôi cũng có thể là nhịp cầu để Báo tiếp cận với các đơn vị cần thiết để tìm hiểu. Theo tôi, nếu muốn xác minh thông tin về việc Sở TT&TT có báo cáo gửi lên Bộ TT&TT, mình phải xem xét kỹ. Chúng ta cần lên kế hoạch để làm rõ sự việc đúng hay không đúng hay như thế nào đó. Mình (Báo) là cơ quan truyền thông đại chúng, có thể người ta (Sở TT&TT) thông tin chưa chuẩn thì mình cũng là một tiếng nói để khẳng định lại". ông Hải cũng cho biết sẽ báo cáo lãnh đạo Tỉnh ủy về sự việc này.
Cần xử lý trách nhiệm người ký văn bản sai sự thật
Nhà báo Nguyễn Đức Đông, Phó Tổng biên tập báo Điện tử Người Đưa Tin phụ trách chuyên trang An ninh tiền tệ và truyền thông khẳng định: Là cơ quan tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hải Dương để tuyên truyền, định hướng về chủ trương, chính sách trên địa bàn, nhưng Sở TT&TT tỉnh Hải Dương trong sự việc cụ thể này đã thiếu sự cân nhắc, tùy tiện trong nhận định, đưa ra những ngôn từ thiếu chuẩn mực và phát tán văn bản sai sự thật đến cơ quan báo chí để đăng tin làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động chân chính của những người làm báo.
Tòa soạn ANTT.VN cũng sẽ làm văn bản đề nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hải Dương xem xét tính pháp lý, sự trung thực, động cơ và mục đích ban hành văn bản của Phó giám đốc Sở TT&TT tỉnh Hải Dương Vũ Văn Vở đối với công văn 688/STTTT-BCXB nói trên. Đồng thời, tòa soạn ANTT.VN yêu cầu Sở TT&TT tỉnh Hải Dương ngay lập tức thu hồi văn bản 688/STTTT-BCXB do Phó Giám đốc Vũ Văn Vở ký, xin lỗi công khai trên báo chí vì đã cố tình bóp méo sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân phóng viên Nguyễn Trọng Cảnh và uy tín của tòa soạn ANTT.VN theo đúng quy định của pháp luật.
Công văn thể hiện ý chí chủ quan
Trao đổi với PV, luật sư Nguyễn Huy An (đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, nếu có bằng chứng chứng minh bà Lê, vợ của Giám đốc sở Tài chính tỉnh Hải Dương thóa mạ, chửi bới, xúc phạm danh dự, nhân phẩm PV Cảnh thì đó là dấu hiệu của hành vi cản trở nhà báo tác nghiệp và tội Làm nhục người khác theo Điều 121, Bộ luật Hình sự. Theo luật sư Huy An cho biết, theo lời kể của PV Cảnh, người đàn bà này còn có hành vi áp sát để giật máy ảnh, sau đó gọi nhiều người ra ngăn cản PV không thể rời khỏi khu vực. Hành vi đó có dấu hiệu của tội Bắt giữ người trái pháp luật theo Điều 123 Bộ luật Hình sự. "Nếu trong trường hợp người đàn bà này đã lấy được máy ảnh của PV, có thể xử lý về hành vi Cướp tài sản", luật sư An phân tích.
Cũng theo vị luật sư này, theo Luật Báo chí, phóng viên, nhà báo chỉ phải xuất trình giấy giới thiệu khi đến các cơ quan, đơn vị cụ thể làm việc. Chính vì thế, việc bà Lê và con của Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh Hải Dương yêu cầu họ xuất trình giấy giới thiệu, giấy tờ liên quan là không có căn cứ. Bà Lê và con trai của ông Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh không phải là đối tượng mà phóng viên cần làm việc. Phóng viên không có nghĩa vụ phải trình giấy giới thiệu, giấy tùy thân của họ cho hai người này.
vnn