- Được phát triển từ những năm 1970 nhưng bom thông minh của Trung Quốc vẫn chưa thực sự được “thông minh”.Bộ ba máy bay tàng hình Mỹ “bao vây” Trung QuốcĐiểm mặt vũ khí đáng sợ nhất của Trung Quốc
Trung Quốc bắt tay vào công việc phát triển bom thông minh dẫn đường bằng laser vào cuối những năm 1970. Cùng với xu hướng của thế giới, bom thông minh dẫn đường bằng laser sẽ là vũ khí đường không chủ lực của Không quân Trung Quốc.
Type-7712 loay hoay mãi vẫn “ngu”
Gia phả bom thông minh Trung Quốc đã trải qua 3 giai đoạn phát triển khác nhau. Từ sao chép công nghệ nước ngoài đến sử dụng một phần công nghệ và hoàn toàn công nghệ trong nước.
Thế hệ bom thông minh đầu tiên của Trung Quốc là loại Type-7712 được nghiên cứu và phát triển vào năm 1977. Về tổng thể, bom Type-7712 là một bản sao toàn phần của bom dẫn đường Paveway-I của Mỹ. Type-7712 sử dụng chất đàn hồi điện trở thấp cho hệ thống tìm kiếm mục tiêu kiểu bổ nhào vào mục tiêu.
Type-7712 có trọng lượng 500kg, dài 3,8m bao gồm cả bộ điều khiển laser, đường kính thân 0,38m. Bom có thể chỉ thị mục tiêu bằng laser trên máy bay hoặc từ các hệ thống chiếu laser trên mặt đất.
Bom có một bộ dẫn đường laser gắn phía trước kết hợp với các cánh lái điều chỉnh quỹ đạo bằng khí nén. Type-7712 sử dụng bộ điều khiển laser véc tơ, tức là dựa vào độ lệch véc tơ tín hiệu dội lại từ mục tiêu để điều chỉnh các vây ổn định của nó.
Máy bay tiêm kích-bom Q-5 mang 2 bom dẫn đường bằng laser.
Type-7712 có thể tấn công mục tiêu bằng cách thả từ máy bay ở độ cao 7.000m, bổ nhào cắt bom ở độ cao từ 900-6.000m, tốc độ máy bay yêu cầu đạt 700-1.200km/h. Bộ dẫn đường sử dụng laser có thể sử dụng trong mọi điều kiện thời tiết.
Đầu dò của bom có khả năng quét mục tiêu trong phạm vi 25 độ, cự ly bắt mục tiêu khoảng 4km, dẫn đường tấn công mục tiêu ở cự ly 3km. Bán kính lệch mục tiêu được “quảng cáo” là 5m.
Type-7712 được tiến hành thử nghiệm thành công vào năm 1985. Nhưng bom thông minh Type-7712 được đánh giá vẫn còn khá “ngu”. Hệ thống dẫn đường và chỉ thị mục tiêu thiếu chính xác và rất dễ bị đánh lừa bởi các biện pháp gây nhiễu hay ngụy trang. Độ cao thả bom, phạm vi dẫn đường hiệu quả đều nằm trong tầm hỏa lực phòng không đối phương, 4km cách mục tiêu vẫn quá nguy hiểm ngay cả với pháo phòng không.
Bên cạnh đó, nền tảng công nghệ Trung Quốc bắt đầu tụt hậu từ những năm 1990 khiến các vấn đề của Type-7712 không được giải quyết. Bom thông minh đầu tiên của Trung Quốc không được chấp nhận vào sử dụng.
TL-2 “ngu” với mục tiêu di động
Mặc dù thế hệ bom thông minh đầu tiên của Trung Quốc vẫn còn “ngu” nhưng đã tạo cho Trung Quốc nền tảng cơ bản. Họ bắt đầu phát triển bom dẫn đường laser thế hệ 2 với định danh LT-2 vào năm 1997. LT-2 là một mẫu sao chép của bom dẫn đường bằng laser KAB-500L của Nga.
Bom dẫn đường bằng laser LT-2.
LT-2 hoàn thành các giai đoạn phát triển vào năm 2004 và được chấp nhận sử dụng rộng rãi trong Không quân Trung Quốc. So với Type-7712, cải tiến lớn nhất của LT-2 là độ nhạy và độ chính xác khi tấn công mục tiêu.
Thành công của LT-2 là kết quả của việc nghiên cứu tài liệu của bom dẫn đường laser KAB-500L mà Trung Quốc mua từ Nga. LT-2 có nhiều thành công về mặt kỹ thuật và chi phí nhưng nó vẫn “ngu” khi đánh các mục tiêu di động. Bên cạnh đó, nó tiếp tục lặp lại các điểm yếu của thế hệ đàn anh Type-7712 về cự ly, độ cao dẫn đường tấn công mục tiêu.
LT-3 thực sự thông minh?
Trung Quốc bỏ qua giai đoạn phát triển bom dẫn đường laser thế hệ 3 mà tiến thẳng lên thế hệ 4 và được cho là đã theo kịp các công nghệ tiên tiến của thế giới. Bom dẫn đường laser LT-3 giới thiệu tại triển lãm hàng không quốc tế Chu Hải 2008 được xem là một bước thành công mang tính đột phá của bom thông minh Trung Quốc.
LT-3 sử dụng một bộ công cụ dẫn đường laser bán chủ động tương tự như bom thông minh JDAM của Mỹ. Bộ công cụ dẫn đường của LT-3 có thể sử dụng laser, hồng ngoại, GPS để đáp ứng độ chính xác khác nhau theo yêu cầu điều kiện chiến trường.
Theo giới thiệu tại triển lãm Chu Hải, LT-3 mới đúng nghĩa là một quả bom thông minh thực sự. LT-3 hoạt động theo nguyên lý “bắn-quên” cho phép máy bay chuyển sang mục tiêu khác. LT-3 có chiều dài 3,58m, đường kính 0,38m, trọng lượng 500kg.
Bom dẫn đường bằng laser LT-3 (bên phải ảnh).
Về mặt lý thuyết bộ công cụ dẫn đường LT-3 có thể sử dụng chung cho các loại bom khác nhau mà không cần các thiết kế riêng biệt. Việc sử dụng cánh ổn định ngang được bung ra khi thả bom giúp giảm quá trình mất năng lượng, kết hợp với các vây dẫn đường làm tăng phạm vi tấn công mục tiêu.
Phạm vi tấn công mục tiêu của LT-3 có thể đạt 24km, độ cao ném bom cũng được cải thiện đáng kể so với LT-2. LT-3 phù hợp và cải thiện hiệu suất cho các máy bay chiến thuật, nó cũng có thể trang bị cho máy bay ném bom chiến lược H-6.
Hiện tại tình trạng của bom thông minh LT-3 không thực sự rõ ràng, ngoài 2 lần xuất hiện tại triển lãm năm 2008 và năm 2012. Các thử nghiệm và công bố kết quả vẫn chưa được kiểm chứng một cách độc lập.
Sau 25 năm phát triển, thông minh Trung Quốc đã trở nên thông minh hơn và đạt được hiệu suất ngang bằng với các loại bom thông minh của thế giới về mặt lý thuyết. Bên cạnh đó sự phát triển của hệ thống vệ tinh toàn cầu Bắc Đẩu sẽ giúp cho các loại bom thông minh của hoạt động hiệu quả hơn.
*Nguyên lý hoạt động của bom dẫn đường bằng laser: Khi tấn công mục tiêu, máy bay mang vũ khí laser (hoặc máy bay khác) được trang bị máy phát sẽ chiếu tia laser liên tục vào mục tiêu. Tia laser gặp mục tiêu sẽ tán xạ và phản xạ trở lại. Sau đó, bom hoặc tên lửa có lắp đầu tự dẫn laser sẽ được phóng về phía mục tiêu đang bị chiếu xạ. Đầu tự dẫn laser trên bom-tên lửa có bộ phận thu năng lượng tia laser tán xạ từ mục tiêu về, biến đổi thành tín hiệu điều khiển bom-tên lửa luôn hướng theo nguồn điểm tán xạ lao tới tấn công.
theo kienthuc
TQ “nhọc nhằn” phát triển bom thông minh (1)
