Thiếu tướng Uốt – Oa, trưởng phái đoàn Hoa Kỳ trong ban liên hiệp quân sự 4 bên giám sát ngừng bắn và thi hành hiệp định Paris về Việt Nam là nhân viên quân sự cuối cùng rời khỏi Sài Gòn để Việt Nam thật sự sạch bóng quân xâm lược…
Nước Mỹ sau thế chiến II (1939 - 1945) trở thành một siêu cường quốc, đưa quân viễn chinh, đánh đâu được đấy, chưa thua ai và cũng chẳng ai đánh bại được họ, y như quân Nguyên Mông của Hốt Tất Liệt, quân viễn chinh của Hoàng đế Na- Pô- Nê- Ông đệ nhất… Nếu chống lại thì phần thua cầm chắc 99% vì sức mạnh kinh tế và quân sự khổng lồ của họ.
Đối với người dân Việt Nam, thời khắc người lính cuối cùng “cuốn gói” khỏi đất nước đánh dấu mốc quan trọng khi Việt Nam sạch bóng quân xâm lược. Và vì thế các PV nhiếp ảnh và quay phim của ta cũng như truyền hình nước ngoài cố chờ, để “chộp” cho bằng được hình ảnh người Mỹ cuối cùng chui vào máy bay. Đó chính là hình ảnh kết thúc 1 bộ phim tài liệu - Phóng sự dài quay suốt 62 ngày đêm trên khắp miền Nam Việt Nam. Tôi đã may mắn có mặt và ghi chép những gì được chứng kiến xung quanh sự kiện lịch sử này.
PGS.TS Trần Duy Hinh - Nguyên phóng viên chiến trường của Xưởng phim Quân đội; nguyên Trưởng khoa Sau Đại học, Trường ĐH Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội.
Trong cuốn nhật ký còn lưu giữ được, có 2 đoạn về các sự kiện có liên quan đến những nhân viên quân sự Mỹ cuối cùng phải rời khỏi Việt Nam theo hiệp định Paris đúng vào ngày 31-3-1973 dưới sự giám sát của các đại biểu ta.
" … Thứ 5 ngày 29-3-1973, lúc 14g, trời chiều nắng như đổ lửa, có xe đưa nhóm cán bộ liên hiệp và bộ phận báo chí ra thay ca, tất cả thành viên 4 bên hối hả tụ lại dưới cánh chiếc máy bay Boeing để bàn giao công việc.
Những lính Mỹ cuối cùng rút khỏi Việt Nam. Ảnh: TL
Các đại biểu 4 bên đều đeo trên cánh tay băng da cam có in số 4 to đậm: 8 vị của đoàn Việt Nam dân chủ cộng hòa (Đoàn A miền Bắc); 6 vị của đoàn Chính phủ Cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam (Đoàn B - Giải phóng), đoàn Mỹ 4 người, Đoàn Việt Nam cộng hòa (Sài Gòn) 4 người và các vị trong Ủy ban Quốc tế.
Đến giờ lên máy bay, các vị cán bộ liên hiệp vào vị trí giám sát, các PV trong và ngoài nước nhăm nhăm máy ảnh, máy quay chụp cho bằng được hình ảnh người lính Mỹ cuối cùng. Trong chuyến bay này, hình ảnh khá ấn tượng với chúng tôi là những người lính Hoa Kỳ rời Việt Nam về nước với thân hình cao lớn, đang ngoan ngoãn xếp hàng lên máy bay dưới sự giám sát của quân ta.
Một nhà báo Anh hỏi vị trưởng đoàn báo chí của ta rằng: Các ông có cảm nghĩ gì trong giờ phút lịch sử này?
- Đây là giờ phút lịch sử huy hoàng nhất của dân tộc chúng tôi.
- Vì sao? Thưa ông?
- Vì đây là giờ phút đất nước tôi sạch bóng quân xâm lược.
PV nước ngoài quay phim, chụp ảnh ta; ta cũng quay phim chụp ảnh họ, cùng nháy mắt cười.
Đúng lúc ấy có xe chở tướng Cao Văn Viên - Tổng tham mưu trưởng Quân lực Việt Nam cộng hòa (Sài gòn) ra tiễn Tướng Uây-en, tư lệnh MACV (Bộ Chỉ huy quân viễn chinh Mỹ ở miền Nam Việt Nam) cũng có tên trong danh sách phải rời Việt Nam trong chuyến bay này dưới sự kiểm soát của ta và đại biểu Ủy ban quốc tế.
Cuộc họp báo "Đầu bờ" có tính lịch sử vô hình chung lại được mục sở thị việc tống, tiễn người chỉ huy cao nhất của quân viễn chinh Mỹ, nên các nhà báo phải khá vất vả nhao hết bên nọ, bên kia ghi hình, phỏng vấn. Đến khi Tướng Uây- en lên máy bay thì họ quay lại toàn bộ cuộc họp báo rồi chờ chụp hình người lính Mỹ rời khỏi Việt Nam.
Đến buổi tối, đợt rút cuối trong ngày mới diễn ra, các PV quốc tế lại lao đến, họ có phương tiện hiện đại nên đứng xa cũng lấy được hình bảo đảm độ nét. PV của ta thấp bé hơn nên khá vất vả trong cuộc chen lấn ghi hình, song ta lại có cách tác nghiệp riêng. Lâm Tấn Tài, PV ảnh đoàn B đã lách phía dưới rừng ống kính chụp được những “trung cảnh” , “cận cảnh” Đại tá Ô-đen lên máy bay rút về nước.
Theo danh sách phía Mỹ cung cấp thì, Thượng sỹ nhất MC Bi-an-ki là người cuối cùng rời Việt Nam trong chuyến này. Sau khi trả lời vài câu phỏng vấn, ông ta vội chui vào máy bay theo lệnh của chỉ huy, lúc đó là 21g tối, cả sân bay sáng rực ánh đèn nên các PV tha hồ ghi hình, chụp ảnh.
Nhưng, thật bất ngờ, từ phía trong máy bay một viên Đại tá tên Ô-đen trở ra, cầm chai rượu chạy đến phía mấy sỹ quan Sài Gòn ra tiễn muộn, quáng quàng uống hớp rượu rồi mới hối hả trở lại máy bay, nên Đại tá Ô-đen lại trở thành thành viên rời khỏi Việt Nam muộn nhất ngày 29-3”.
Đêm qua, tấm phim chụp Ô-đen của Lâm Tấn Tài được phóng to ngay trong đêm để kịp gửi ra Hà Nội cho các báo đăng. Cả 2 đoàn PV vui mừng, xúc động quá quên ngủ vừa làm ảnh vừa ngắm những bức hình mới chụp ở mọi góc độ, nhiều chi tiết về chuyến bay, về toán lính Mỹ cuối cùng rút khỏi Việt Nam. x x x
“... 9g sáng 31-3-1973 ở góc phía Tây- Nam sân bay Tân Sơn Nhất trước cửa Sở Chỉ huy phi đoàn yểm trợ số 5 của Quân lực Việt Nam cộng hòa, chiếc Cho lù lù sơn vằn vện đã nằm phủ phục, ngoan ngoãn đợi sẵn để đưa đoàn A về Hà Nội. Thế là ở trại Davis chỉ còn lại cán bộ, chiến sĩ đoàn B trong ban hiệp hội quân sự 2 bên miền Nam Việt Nam. Buổi chia tay hôm nay có cả đại diện đoàn B ra tiễn .
Những quân cảnh ngụy Sài Gòn đứng tạo thành một vòng tròn rộng xung quanh máy bay. Nhiều xe nhà binh, xe ngoại giao, xe công tác cũng chờ tới, các nhà báo nhào đến ghi hình, chụp anh. Đại diện Ủy ban quốc tế, Đại biểu đoàn Mỹ, đoàn Sài Gòn và cả đại diện đoàn B (giải phóng) ra tiễn đoàn A (miền Bắc). Đoàn A quân phục gọn gàng xếp hàng ngay ngắn, sao mũ sáng ngời, tươi cười bắt tay những người ra tiễn có vẻ lưu luyến thân mật. Bỗng vợ chồng thiếu tướng Uốt-Oa - trưởng đoàn Hoa Kỳ tiến lại gần trưởng đoàn A Lê Quang Hoà vẻ trịnh trọng vừa bắt tay vừa nói câu gì đó rồi nghiêng vai vẻ biết lỗi. Anh Huyền phiên dịch to cho mọi người xung quanh cùng nghe:
- Ngài Uốt - Oa nhắc lại công hàm xin phép cấp trưởng đoàn cho vợ chồng ông ta được ở lại Sài Gòn đêm nay (31-3-1973) vì ngày mai (1-4-1973) mới có máy bay về Mỹ.
Trưởng đoàn Lê Quang Hóa cười khoan dung bắt tay Uốt -Oa gật đầu bảo: "Tôi đã ký đồng ý rồi, ngài Thiếu tướng cứ yên tâm ở lại".
Thì ra người Mỹ cũng nghiêm chỉnh chấp hành hiệp định Paris với quy định mọi nhân viên quân sự này phải rời khỏi Việt Nam trước 0g ngày 1-4-1973.Và thế là Thiếu tướng Uốt-Oa, trưởng phái đoàn Hoa Kỳ trong ban liên hiệp quân sự 4 bên giám sát ngừng bắn và thi hành hiệp nghị Paris về Việt Nam mới là nhân viên quân sự cuối cùng rời khỏi Sài Gòn,
Theo PL&XH
Chuyện những lính Mỹ cuối cùng 'cuốn gói' khỏi Việt Nam
