Những câu chuyện thú vị về logo các loại xe hơi

Trên thương trường, mỗi sản phẩm đều có một huy hiệu (logo) làm biểu tượng. Trong thế giới xe hơi, có nhiều hiệu xe đã in đậm vào tiềm thức công chúng, đến nỗi một cái logo, vất lăn lóc ở một góc nào đó cũng khiến người ta như nhìn thấy cả cái xe trước mặt.

Hôm nay, chúng ta thử đi tìm lịch sử của một số logo nổi tiếng trên thương trường thế giới.
Có phải là một kiểu giấy trang trí trên bức tường một khách sạn Paris đã gợi hứng để ông tổ Chevrolet phác họa ra logo cho sản phẩm nổi tiếng của mình? Còn cái vòng xanh trắng trên mũi chiếc BMW là biểu hiện của cánh quạt gió giữa bầu trời? Và phác thảo logo cho chiếc xe Porche là những đường nét nguệch ngoạc trên cái khăn ăn trong một nhà hàng New York? Tìm hiểu lịch sử những cái logo, chúng ta sẽ khám phá được những câu chuyện tình cờ, những chi tiết lạ, và những sự thật còn khó tin hơn cả chuyện giả tưởng.

Xuất xứ của cái Logo này bị bà chủ “hay nói” khui ra, làm bể câu chuyện của ông chủ...

Ông Jack Gernsheimer, giám đốc Nghệ Thuật tại công ty Partners Design Inc., một người có 40 năm kinh nghiệm trong kỹ nghệ quảng cáo, cha đẻ của hơn 500 logo sản phẩm trên thị trường, đã viết: “Khi thiết kế logo cho một sản phẩm, điều cần thiết là phải làm cho nó sống qua nhiều thế hệ.” Thực vậy, lịch sử của nhiều logo xe hơi có thể truy ngược cả trăm năm về trước, với những biểu tượng đầy ý nghĩa, gợi hứng cho những đầu óc “Dan Brown” viết được hàng pho tiểu thuyết.

Những tên tuổi tiên phong trong công nghệ xe hơi

Thiên hạ vẫn truyền tụng một câu chuyện buồn làm nên cái biểu tượng nổi tiếng của hiệu xe vương giả Rolls Royce. Lúc đầu, 2 chữ R cuốn vào nhau, ghép tên họ 2 nhà sáng lập, Henry Royce và Charles Stewart Rolls, là màu đỏ. Ai cũng nghĩ rằng logo sau này đổi thành màu đen là để tưởng nhớ cái chết của ông Henry Royce vào năm 1933. Thực ra quyết định của công ty cho đổi thành chữ đen vì cho rằng nó sang hơn, vô tình lại trùng ngay vào lúc người sáng lập qua đời.

Logo ngôi sao ba cánh của chiếc Mercedez Benz ra đời từ trước khi chiếc xe thực sự xuất hiện.

Cái biểu tượng thứ hai của xe Roll Royce mang hình dáng một người khom lưng như sắp nhảy. Người bình thường nhìn vào sẽ cho rằng đó là một vũ nữ đang uốn mình trong một vũ điệu quí phái. Người hiểu chuyện hơn thì cắt nghĩa đó là hình bóng của một giai nhân. Ðúng, các ông chủ Rolls Royce muốn bất tử hóa một người: Cô Eleanor Thornton, thư ký riêng trong văn phòng Bá Tước John Scott Montagu, bạn thân của ông chủ Charles Stewart Rolls. Người đẹp qua đời năm 1915 khi đang vượt biển đến thăm xứ Ấn, nhưng hình ảnh của cô vẫn còn sống với hậu thế, bàng bạc trong những đường nét đằm thắm của bức tượng Spirit of Ecstasy ở đầu mũi chiếc Rolls Royce.

Logo uốn lượn trên đầu mũi chiếc Rolls-Royce có tên Spirit of Ecstasy, chính là để bất tử hóa một người đẹp, cô Eleanor Thornton, thư ký của một người bạn ông Rolls.

Một số logo khác lại ra đời ngay từ trước khi cái xe hơi xuất hiện. Chẳng hạn, với hình ảnh ngôi sao 3 cánh ở đầu mũi chiếc Mercedes-Benz, ai cũng hiểu rằng đó là biểu tượng cho một công ty có khả năng sản xuất những cái đầu máy hoạt động trong cả 3 môi trường: Trên cạn, dưới nước và trên không! Nhưng không phải thế, ngôi sao lạ đời này xuất hiện lần đầu tiên trong một lá thư ngắn ông Gottlieb Daimler, sáng lập viên công ty, viết về cho vợ mình sau khi vừa mua được ngôi nhà mới trong thành phố Deutz, nước Ðức, vào năm 1872. Ông vẽ hình ngôi sao để đánh dấu vị trí ngôi nhà trên bản đồ. Các con ông đã phát triển cái hình đó để làm thành logo cho chiếc xe của gia đình ra đời vào năm 1910, tức gần 30 năm sau.

Logo Con Ngựa trên chiếc xe đua Ferrari: Tưởng nhớ một phi công huyền thoại trong Ðệ I Thế Chiến: Công Tước Francesco Barraca.

Một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của mọi thời đại, hình ảnh Con Ngựa Phi trên chiếc Ferrari, xuất hiện lần đầu tiên trên thân những cánh chim sắt do một phi công huyền thoại điều khiển trong thời Ðệ Nhất Thế Chiến: Công Tước Francesco Baracca, qua đời vào năm 1918. Năm năm sau, ông Enzo Ferrari gặp cha mẹ của Francesco trong một cuộc đua xe thế giới. Nhà sáng lập Ferrari đã xin được phép dùng huy hiệu Ngựa Phi của vị công tước tài ba để làm biểu tượng cho hiệu xe đua của mình - như một dấu hiệu may mắn và cũng là để tỏ lòng tôn kính với Francesco, người hùng trẻ tuổi của nước Ý. Huy hiệu được đặt trên một nền vàng, là màu chính thức của thành phố Modena, quê hương Enzo Ferrari, và đuôi con ngựa được vẽ lại, cho vảnh ngược lên một cách đầy thách thức.
Còn biểu tượng của BMV - một cái cánh quạt quay trên nền xanh - thì đã làm nhiều người trong giới chơi xe truyền tụng rằng: “Ðó là cánh quạt của một chiếc máy bay đang tung cánh giữa trời.” Ông Dave Buchko, phát ngôn viên của BMW North America lại còn “đổ dầu vào lửa” khi nhắc lại cái “nguồn gốc của công ty chúng tôi là đơn vị chuyên sản xuất động cơ máy bay!” Nhưng thực ra đó không phải là hàm ý của những sáng lập viên tiên khởi: Mặc dầu công ty BMW có thời sản xuất động cơ máy bay thật, nhưng khi sáng tác cái logo cho BMW, họ chỉ muốn quảng bá cái màu xanh trắng của lá cờ Bavarian quê hương họ mà thôi.
Logo của xe Mỹ
Nếu không vì tính hay nói của “bà chủ” thì logo xe Chevrolet có thể coi như là có xuất xứ rất lạ lùng. Cứ theo lời ông Louis Chevrolet, cha đẻ của một hiệu xe tiêu biểu cho nước Mỹ, thì ông lấy hứng để vẽ logo từ một kiểu hoa văn trên giấy dán tường khách sạn khi ông đến thăm Paris năm 1908. Nhưng bà vợ hay nói của ông thì vô tình lại “thở” ra rằng, ông xã mình đã nhìn thấy một logo tương tự trong một tờ báo quảng cáo vào ngày Chủ Nhật, rồi từ đó phát triển ra logo cho xe Chevrolet. Ðúng là lỡ tay lỡ chân còn chữa được, lỡ miệng là hết chữa: Tính hay nói của bà vợ đã làm cho xuất xứ của cái Logo Chevrolet kém hấp dẫn đi nhiều!
Logo của Cadillac là huy hiệu của một nhà chỉ huy quân đội và một nhà thám hiểm nổi tiếng xứ Pháp, ông Antoine de la Mothe Cadillac, cũng là người lập ra thành phố Detroit vào năm 1701. Trải qua thời gian, logo ấy đã được đơn giản hóa và “chuốt” lại nhiều lần, nhưng ý nghĩa căn bản thì không có gì thay đổi.
Mặc dầu những cái Logo được thiết kế để tồn tại trường cửu, nhưng không thể phủ nhận sự thay đổi của thời gian. Ðiều này thể hiện rõ nhất đối với logo xe Chrysler trong hơn 80 năm qua. Theo hồ sơ còn lưu trữ trong văn khố, thì khi ông Lynn Townsend quyết định chọn một logo mới vào năm 1962, đã có tới 700 bản thiết kế được đề nghị. Cái logo ngôi sao năm cánh (pentastar) hiện đang được sử dụng là kết quả chọn lựa từ 700 “ứng viên.” Nhiều người cho rằng, 5 cánh biểu hiện năm bộ phận của công ty vào thập niên 1960. Nhưng không phải thế. Nó được chọn, chỉ vì trông nó đẹp mà thôi.
Có những logo xuất phát từ bối cảnh luật pháp. Chẳng hạn như Audi. Nguyên năm 1909, ông August Horch rời bỏ đứa con đẻ của mình, là cái công ty đã mang sẵn tên ông, để thành lập một công ty thứ hai tại Zwickau, bên Ðức. Nhưng kẹt một điều, cái tên Horch đã được sử dụng cho một hiệu xe rồi, ông không thể lấy lại tên đó đặt cho kiểu xe mới của mình nữa. Ông liền tìm cách đi “dzòng dzòng,” trước tiên dịch chữ Horch ra tiếng Latin thành “hark”, và từ đó biến ra Audi cho vừa miệng mấy ông luật sư.
Bây giờ thì chắc ai cũng chờ nghe lý lịch cái logo Toyota của những chiếc trên sân nhà mình. Chuyện này có lịch sử không xa lắm, mới từ 1936 đây thôi. Cuốn Toyota: History of the First 50 Years (Lịch Sử 50 Năm Ðầu Tiên của Toyota) ghi lại như thế này: Ông Kiichiro Toyoda, sáng lập viên công ty, cho “mở một cuộc thi vẽ logo cho Toyota. Có tới 20,000 bản vẽ dự thi. Bản vẽ đoạt giải là bản vẽ mô phỏng kiểu chữ Katakana, với những đường vòng tròn, gợi ra cảm giác tốc độ, với 8 nét vẽ có nghĩa là “bát” mang âm hưởng chữ “phát” là “phát tài, phát lộc,” gợi ý nhiều may mắn và sung túc về sau...
Ðến đây mà ngưng thì chắc không ổn, bởi vì thị trường còn những tên tuổi, như Honda, Ford, Porsche, và nhiều loại khác... Ðúng vậy, tất cả đều có một câu chuyện đáng kể và đáng nghe. Nếu bạn biết thì xin bạn bổ túc thêm cho mọi người cùng thưởng thức. Người viết xin thành thực cám ơn.

theo oto-hui