Xoay quanh chuyện tái sinh của Hoàng tôn Vairochana Rinpoche – người được xem là “Phật sống” của Bhutan có rất nhiều sự ly kỳ và bí ẩn.
Những ngày qua, thông tin Hoàng tôn Vairochana Rinpoche – người được tôn kính là bậc thầy tái sinh hóa thân của Đại dịch giả Vairochana thế kỷ thứ 8, một trong 25 đại đệ tử của Đức Liên Hoa Sinh và là một trong bảy vị Tỳ kheo đầu tiên của Phật giáo Tây Tạng sẽ đến Việt Nam được đông đảo Tăng, Ni và Phật tử quan tâm, háo hức đón chờ.
Ngài đồng thời là con trai của công chúa Ashi Sonam Dechan Wangchuk, cháu ngoại của Hoàng thái hậu Ashi Dorji Wangmo Wangchuk thuộc dòng dõi Hoàng gia Bhutan.

Những hình ảnh của Hoàng tôn Vairochana Rinpoche và Đại dịch giả Vairochana - tiền kiếp của Ngài. Ảnh: Hằng Nguyễn
Xoay quanh câu chuyện cuộc đời của Hoàng tôn Vairochana Rinpoche có rất nhiều sự ly kỳ nhuốm màu tâm linh huyền thoại. Trong số đó, có những thông tin đã khẳng định tính xác thực qua các tài liệu chính thống từ hoàng gia Bhutan.
Theo Budd hist door (trang tin tức Phật giáo tiếng Anh), từ thuở ấu thơ, Hoàng tôn Vairochana Rinpoche đã nhớ tiền kiếp, bộc lộ trí tuệ khác thường. Mới 18 tháng tuổi, Ngài đã chỉ vào mình và nói với nhà vua: “Con là Vairochana Rinpoche.” Ngài lặp lại 3 lần câu nói đó. Sau đó, Je Khenpo, vị đứng đầu tăng đoàn Bhutan xác nhận: “Đứa trẻ ấy chính là hóa thân của vị dịch giả thế kỷ thứ 8, đệ tử của Padmasambhava”.
Khi mới 3 tuổi, Ngài Vairochana Rinpoche liên tục nhắc về kiếp trước, gọi tên những địa danh cổ kính ở Tây Tạng mà chưa từng được dạy. Ngài mô tả chính xác vị trí các tự viện - những nơi chỉ người bản xứ mới tường tận.
Cũng năm lên 3 tuổi, Ngài bắt đầu hành trình trở về quá khứ, đến Nalanda, trung tâm trí tuệ Phật giáo cổ đại, nay chỉ còn phế tích. Nhưng với Vairochana Rinpoche, nơi ấy chưa hề hoang tàn trong mắt Ngài. Mỗi viên đá đều như đang kể chuyện. Ngài bước đi như người đã từng sống ở đó. Chỉ tay vào từng góc nhỏ, Ngài nói về “phòng của mình”, về những giảng đường. Khoảnh khắc ấy, đứa trẻ 3 tuổi dường như biến thành vị dịch giả xưa, người từng mang giáo pháp về Tây Tạng.
Hành trình tiếp tục đến Samye, tu viện đầu tiên của Tây Tạng. Trước tượng Shantarakshita, Ngài nói: “Đây là thầy của con”. Trước Padmasambhava: “Thầy của con. Con đã học với Ngài ngoài sân kia”.
Ngày 10/6/2019, tại một hang động cổ kính phía đông Lhasa của Tây Tạng, Ngài Vairochana Rinpoche bật khóc nức nở trong tĩnh lặng. Trước mặt Ngài là một pho tượng cổ của một đại sư Mật tông, vị tổ sư có công dịch kinh truyền pháp từ 1.200 năm trước. Rinpoche lúc đó đã khóc nức nở nói: “Là ta... là ta… ta chính là Tỳ Lư Chư Na”.
Khoảnh khắc ấy khiến cả đoàn tùy tùng, gồm thân mẫu, Hoàng thái hậu Bhutan, cùng các tăng sĩ và quan chức ngoại giao không cầm được nước mắt. Người ta không ngờ rằng, chuyến hành hương này, vốn mang tính biểu tượng, lại trở thành một cuộc hội ngộ tiền kiếp thực sự.
Trong một câu chuyện khác, khi được đưa đến một ngôi chùa cổ, Ngài Vairochana Rinpoche đã đi thẳng đến một căn phòng kín, nơi vốn không mở cửa cho khách. Ngài khẳng định đó từng là nơi mình tu tập trong tiền kiếp. Khi cánh cửa được mở ra, Ngài chỉ vào một chiếc hộp cũ kỹ và nói rằng bên trong có những vật dụng của mình ngày xưa. Điều kỳ lạ là khi kiểm tra, người ta phát hiện bên trong đúng là những pháp khí cổ, trùng khớp với mô tả của Ngài, dù không ai từng kể cho Ngài nghe trước đó.
Có lần, Rinpoche còn mô tả lại hành trình tu học của mình trong một kiếp sống xa xưa. Đó là những ngày tháng miệt mài dịch kinh, những đêm dài thiền định, và cả những thử thách khắc nghiệt trên con đường tu hành.
Ngài kể bằng một giọng bình thản, như thể đang nhắc lại những ký ức vừa mới xảy ra hôm qua. Những chi tiết về địa danh, nhân vật và sự kiện sau đó được các học giả đối chiếu với lịch sử và đáng kinh ngạc là nhiều điểm trùng khớp hoàn toàn.
Câu chuyện gây chấn động về chuỗi tràng hạt cổ
Một trong những câu chuyện gây chấn động nhất là khi Rinpoche nhận ra một chuỗi tràng hạt cổ. Giữa hàng trăm pháp vật được trưng bày, Ngài lập tức cầm lên một chuỗi hạt đã sờn màu và nói: “Đây là của ta”.
Ngài còn mô tả cách mình từng sử dụng nó trong các nghi lễ đặc biệt. Những người chứng kiến ban đầu hoài nghi, nhưng sau đó phát hiện chuỗi hạt ấy thực sự thuộc về vị đại hành giả trong lịch sử, người mà Rinpoche được cho là hóa thân.
Không chỉ dừng lại ở việc nhận ra đồ vật hay con người, Rinpoche còn thể hiện những tri thức vượt xa lứa tuổi. Có lần, Ngài giải thích những đoạn kinh văn phức tạp bằng cách dùng ngôn từ đơn giản nhưng sâu sắc, khiến ngay cả các vị tu sĩ lâu năm cũng phải ngạc nhiên. Khi được hỏi làm sao có thể hiểu được những điều ấy, Ngài chỉ nhẹ nhàng đáp: “Ta đã học từ rất lâu rồi”.
Hoàng tôn Vairochana Rinpoche là ai? Từ huyết thống hoàng gia đến biểu tượng tái sinh trong Phật giáo
Năm 2022, trong lần đầu tiên đến thăm Việt Nam, Ngài Vairochana Rinpoche đã có buổi gặp gỡ các Tăng, Ni và Phật tử ở miền sơn cước Tam Đảo (Vĩnh Phúc Cũ). Tại đây, Rinpoche đã ban một thời Pháp thoại đầu tiên bằng tiếng Anh, hoàn toàn từ trí tuệ tự nhiên, không hề được sắp xếp hay chuẩn bị trước.
Điều này đã làm Hoàng thái hậu Ashi Dorji Wangmo Wangchuk và tất cả đại chúng sự rất bất ngờ. Lời dạy của Ngài tuy giản dị về mặt ngôn từ nhưng vô cùng sâu sắc và chân thật.
Tháng 11/2025, ở tuổi 12, Ngài Vairochana Rinpoche được Đại học Mahachulalongkornraj avidyalaya trao tặng bằng Tiến sĩ danh dự về Phật giáo, trở thành vị sư trẻ tuổi nhất nhận được bằng Tiến sĩ danh dự
Luân hồi - tái sinh là một trong những giáo lý quan trọng mang tính nền tảng của Phật giáo, đặc biệt là Phật giáo Bhutan và Tây Tạng. Theo đó, tái sinh là sự chuyển hóa của vạn vật. Đối với các loài hữu tình thì tái sinh là sự tiếp nối đời sống đã qua, đón nhận một kiếp sống mới, với một thân thể và có thể là một cõi giới mới. Sự khác biệt ở chỗ, chúng sinh bình phàm thì tái sinh hoàn toàn bị động theo sự dẫn dắt của nghiệp lực, còn những bậc giác ngộ thì chủ động tái sinh theo nguyện lực từ bi vì lợi ích của hết thảy chúng sinh hữu tình.
Vietbf @ Sưu tầm