Asia Balochistan rực lửa: Một ngày bão táp, 33 người chết và cuộc truy quét đẫm máu

[Gibbs]

Tại Pakistan, tỉnh Balochistan vốn đã bất ổn lại trải qua một ngày đẫm máu hiếm thấy: nhiều vụ đánh bom tự sát và tấn công vũ trang xảy ra gần như cùng lúc, biến các thị trấn và trục đường thành những điểm nóng rực lửa. Theo thông báo của quân đội, 33 người thiệt mạng, gồm dân thường lẫn lực lượng an ninh; trong lúc truy kích và phản ứng, lực lượng an ninh bắn hạ 92 kẻ tấn công.

Các nhà phân tích gọi đây là “ngày đen” đối với các nhóm vũ trang, bởi số tay súng bị hạ trong một ngày được xem là cao nhất trong nhiều thập kỷ. Nhưng với người dân địa phương, điều ám ảnh hơn cả là cảm giác mọi thứ có thể bùng lên ở bất cứ góc phố nào—một chiếc xe cảnh sát, một con đường ra bến xe, hay cánh cổng nhà tù.

Mục tiêu trải dài: từ dân thường đến nhà tù, đồn cảnh sát, doanh trại
Những cuộc tấn công nhắm vào nhiều loại mục tiêu: dân thường, đồn cảnh sát, cơ sở bán quân sự, thậm chí cả một nhà tù an ninh cao. Tại Quetta, một vụ ném lựu đạn vào xe cảnh sát khiến hai sĩ quan thiệt mạng; chính quyền lập tức đặt hệ thống bệnh viện trong tình trạng khẩn cấp.

Ở Mastung, các tay súng tấn công nhà tù và giải thoát hơn 30 tù nhân, làm dày thêm nỗi lo về một làn sóng bạo lực kế tiếp khi những kẻ được thả thoát chạy tản ra giữa địa hình rộng lớn. Tại Nushki, một nỗ lực đánh thốc vào trụ sở lực lượng bán quân sự bị đẩy lùi, nhưng sự kiện ấy cho thấy mức độ liều lĩnh và tính toán “đánh nhanh – gây choáng – rút gọn” của các nhóm vũ trang.

Cướp ngân hàng, đốt xe, phá đường ray: bạo lực kèm thông điệp thị uy
Không chỉ nổ súng và đánh bom, các vụ việc còn mang dáng dấp của một chiến dịch thị uy: một số ngân hàng bị cướp, một đồn cảnh sát bị tấn công, nhiều phương tiện bị đốt cháy. Ở vài nơi ven tuyến đường dài, có thông tin về các nỗ lực chặn xe, toan bắt cóc hành khách trên xe buýt—những khoảnh khắc khiến người ta hiểu rằng đôi khi “mục tiêu” không phải một cơ quan, mà chính là nỗi sợ của người đi đường.

Căng thẳng càng tăng khi giới chức nói đường ray bị phá hủy, buộc ngành đường sắt phải tạm dừng một số chuyến tàu rời tỉnh đi nơi khác. Trong một vùng đất đã quen với thiếu thốn, việc giao thông bị bóp nghẹt đồng nghĩa sinh kế mỏng manh càng dễ đứt gãy.

Ai đứng sau? BLA nhận trách nhiệm, cáo buộc “chống lưng” và cuộc chiến tuyên truyền
Nhóm Baloch Liberation Army (BLA) nhận trách nhiệm về loạt đánh bom tự sát và tấn công bằng súng. Nhóm này bị cấm hoạt động tại Pakistan và bị Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố. Đáng chú ý, BLA còn tung video có sự xuất hiện của các nữ tay súng—một mũi nhọn tuyên truyền nhằm phô bày hình ảnh “cuộc chiến có cả phụ nữ tham gia”, vừa để kích động tinh thần, vừa để lôi kéo.

Trong khi đó, quân đội Pakistan và Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi cáo buộc những kẻ tấn công có sự hậu thuẫn từ India. Phía New Delhi không đưa ra phản hồi ngay lập tức trong các bản tin đầu, và trước đây từng bác bỏ những cáo buộc tương tự.

Cuộc truy quét tiếp diễn: con số thương vong còn biến động
Sau các đợt tấn công, chính quyền địa phương nói nhiều mũi tấn công đã bị ngăn chặn và lực lượng an ninh đang truy lùng các tay súng còn lại. Lãnh đạo tỉnh Sarfaraz Bugti cho biết chiến dịch truy quét diễn ra liên tục, với tuyên bố số tay súng bị hạ trong khoảng hơn một ngày có thể còn tăng, khi các đơn vị tiếp tục rà soát và “dọn sạch” nhiều điểm nóng.

Trong bức tranh ấy, điều đáng sợ nhất không chỉ là các con số, mà là nhịp sống bị chặn đứng: bệnh viện báo động đỏ, đường ray bị phá, đoàn xe cháy đen bên đường… và một tỉnh nghèo, rộng, nhiều sa mạc bỗng trở thành sân khấu cho những đợt tấn công mang tính biểu tượng—đánh vào cả an ninh lẫn tâm lý.

Balochistan và vòng xoáy kéo dài: vì sao bạo lực khó dứt?
Balochistan từ lâu là điểm nóng của phong trào ly khai, nơi các nhóm vũ trang đòi độc lập đối đầu với chính quyền trung ương ở Islamabad. Cùng lúc, các nhóm cực đoan khác—trong đó có Tehrik-e-Taliban Pakistan—cũng gia tăng hoạt động trong những tháng gần đây, khiến “mặt trận an ninh” của Pakistan bị kéo căng. Pakistan còn nhiều lần cáo buộc các nhóm này lợi dụng lãnh thổ Afghanistan để tổ chức, hậu cần và luồn qua biên giới; Kabul phủ nhận. Và thế là, mỗi đợt tấn công không chỉ để giết chóc. Nó là lời nhắc tàn nhẫn rằng cuộc xung đột ở vùng đất này chưa hề lùi xa—chỉ tạm im, để rồi lại bùng lên khi người ta mất cảnh giác.