Middle East Những thông tin mới nhất: Tehran rung chuyển, hơn 1.000 người chết, eo biển Hormuz tắc nghẽn

[Gibbs]

Trung Đông bước vào ngày thứ năm của chiến tranh: không kích, tên lửa và khói lửa khắp khu vực

Cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đang bước sang ngày thứ năm với mức độ leo thang chưa từng thấy trong nhiều thập niên. Các cuộc không kích, tên lửa, máy bay không người lái và pháo kích đang diễn ra trên nhiều mặt trận trải dài từ Iran, Israel, Lebanon cho đến vùng Vịnh.

Israel cho biết lực lượng phòng vệ Israel (IDF) đã bắt đầu làn sóng không kích thứ 10 nhằm vào thủ đô Tehran kể từ khi chiến dịch quân sự bùng nổ hôm thứ Bảy. Theo tuyên bố của quân đội Israel, các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu được cho là thuộc “chế độ khủng bố Iran”, bao gồm trung tâm chỉ huy quân sự, cơ sở của lực lượng an ninh nội địa và lực lượng bán quân sự Basij.

Một cư dân ở phía bắc Tehran nói rằng đêm vừa qua là một trong những đêm kinh hoàng nhất kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Người này cho biết họ nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn liên tục trong đêm và các tòa nhà rung chuyển mạnh. “Chúng đánh rất mạnh. Đó là một đêm tồi tệ. Chúng tôi không biết họ đánh vào đâu nhưng có cảm giác tiếng nổ vang khắp thành phố.”

Người dân ở Tehran cho biết họ muốn rời khỏi thành phố và chạy lên vùng núi để tránh bom đạn. Tuy nhiên họ không biết chính xác vị trí các căn cứ quân sự, vì vậy không thể biết nơi nào thực sự an toàn.

Truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận nhiều vụ nổ đã xảy ra ở nhiều khu vực trong nước vào sáng thứ Tư. Một bức ảnh được định vị địa lý cho thấy cột khói đen lớn bốc lên gần thành phố Isfahan, nơi được cho là có các cơ sở quân sự và hạt nhân quan trọng.

Mỹ và Israel tuyên bố phá hủy phần lớn quân đội Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến dịch quân sự đang đạt được kết quả rất lớn. Ông nói rằng không quân và hải quân Iran đã bị “đánh gục” trong những ngày đầu của cuộc chiến.

Theo các số liệu được phía Mỹ công bố:

• Khoảng 2.000 mục tiêu quân sự và chiến lược của Iran đã bị phá hủy
• 17 tàu chiến Iran bị đánh chìm hoặc phá hủy
• Nhiều cơ sở chỉ huy, căn cứ tên lửa và hệ thống phòng không đã bị tấn công

Mục tiêu của chiến dịch, theo lời ông Trump và các quan chức Israel, là phá hủy năng lực quân sự của Iran và tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ chính quyền hiện tại.

Israel cũng tuyên bố họ đã tấn công một khu phức hợp ở Qom – nơi họp của Hội đồng Chuyên gia, cơ quan tôn giáo gồm 88 giáo sĩ có nhiệm vụ chọn ra lãnh tụ tối cao mới sau khi Ayatollah Ali Khamenei bị giết.

Cuộc tấn công này mang ý nghĩa rất lớn về mặt biểu tượng và chính trị. Qom là một trong những thành phố linh thiêng nhất của Hồi giáo Shia và là trung tâm đào tạo giáo sĩ của Iran.

Sau khi khu phức hợp bị tấn công, các giáo sĩ buộc phải họp trực tuyến để chọn lãnh tụ mới, vì không thể tụ tập trực tiếp.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố:

Bất kỳ ai được chọn làm lãnh tụ tối cao mới của Iran đều sẽ trở thành mục tiêu ám sát hợp pháp của Israel.

Ông nói rằng Israel và Mỹ sẽ tiếp tục chiến dịch cho đến khi “khả năng của chế độ Iran bị phá hủy”.

Hơn 1.000 người chết tại Iran, thương vong lan khắp khu vực

Theo tổ chức Human Rights Activists News Agency, hơn 1.000 người đã thiệt mạng tại Iran kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Con số này bao gồm cả dân thường, trẻ em và binh sĩ.

Nhiều thành phố lớn của Iran đang hứng chịu các đợt không kích liên tục.

Ngoài Iran, thương vong cũng xảy ra ở nhiều nước trong khu vực.

Tại Lebanon:

• Một cuộc không kích ở Aramoun gần Beirut giết chết 6 người
• Một cuộc tấn công vào tòa nhà dân cư ở Baalbek giết 5 người và làm bị thương 15 người

Israel đã ra lệnh sơ tán cho hơn một chục thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon, cảnh báo rằng các cuộc không kích sắp xảy ra.

Tại Kuwait:

• Một bé gái 11 tuổi thiệt mạng khi mảnh vỡ tên lửa rơi xuống khu dân cư

Tại Qatar:

• Một tên lửa đạn đạo Iran đánh trúng căn cứ không quân Al Udeid, căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông.
• Không có thương vong được báo cáo.

Tại Saudi Arabia:

• Hệ thống phòng không đã bắn hạ hai tên lửa hành trình và chín máy bay không người lái.

Tại UAE:

• Một tàu hàng bị vật thể không xác định bắn trúng ngoài khơi Fujairah.

Căn cứ Mỹ tại Trung Đông bị tấn công, 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng

Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực.

Theo Lầu Năm Góc, 6 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng drone của Iran. Danh tính của bốn người trong số họ đã được công bố.

Ngoài ra:

• Một trạm CIA tại Saudi Arabia bị tấn công
• Một lãnh sự quán Mỹ ở Dubai bị đánh trúng
• Một căn cứ Mỹ ở Qatar bị tên lửa tấn công

Do nguy cơ an ninh gia tăng, Mỹ đã:

• đóng cửa đại sứ quán ở Saudi Arabia, Kuwait và Lebanon
• cho phép nhân viên ngoại giao rời khỏi Oman và Cyprus
• ra lệnh tăng cường an ninh tại tất cả căn cứ quân sự Mỹ trên toàn nước Mỹ

Các nước ồ ạt sơ tán công dân khỏi Trung Đông

Chiến tranh khiến phần lớn không phận Trung Đông bị đóng cửa, khiến hàng nghìn người nước ngoài bị mắc kẹt.

Nhiều quốc gia đang gấp rút tổ chức các chiến dịch sơ tán.

Hoa Kỳ cho biết hơn 1.500 công dân Mỹ đã yêu cầu được hỗ trợ rời khỏi khu vực.

Tuy nhiên đại sứ Mỹ tại Israel cảnh báo rằng khả năng hỗ trợ của đại sứ quán rất hạn chế.

Các nước châu Âu cũng đang triển khai các chuyến bay sơ tán:

• Anh phối hợp với các hãng hàng không để tăng chuyến bay
• Pháp tổ chức hai chuyến bay quân sự
• Italy và Cộng hòa Czech cũng đang đưa công dân về nước

UAE thông báo đã mở hành lang hàng không an toàn với các nước láng giềng để giúp người dân và du khách rời khỏi khu vực.

Eo biển Hormuz tê liệt, dầu khí thế giới rúng động

Một trong những hậu quả lớn nhất của cuộc chiến là sự tê liệt của eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.

Khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua tuyến đường này mỗi ngày.

Iran đã tuyên bố sẽ tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua eo biển.

Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy tuyến đường hiện gần như không còn tàu dầu hoạt động.

Hậu quả kinh tế đã bắt đầu lan rộng:

• giá dầu và khí đốt tăng mạnh
• chi phí vận chuyển dầu tăng kỷ lục
• thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc

Tại Mỹ, giá xăng đã tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ năm 2005, thời điểm bão Katrina.

Các nền kinh tế châu Á đặc biệt lo ngại vì 60% lượng dầu của khu vực đến từ Trung Đông.

Thị trường chứng khoán châu Á đã giảm mạnh:

• Hàn Quốc: KOSPI giảm 12,3%
• Nhật Bản: Nikkei giảm 4,7%
• Hong Kong: Hang Seng giảm 3,1%
• Đài Loan: TAIEX giảm 3,9%

Nguy cơ khủng hoảng kinh tế và nhân đạo toàn cầu

Các nhà kinh tế cảnh báo nếu chiến tranh kéo dài, thế giới có thể phải đối mặt với:

• lạm phát tăng mạnh
• tăng trưởng kinh tế chậm lại
• khủng hoảng năng lượng

Tại Myanmar, chính quyền quân sự đã phải áp dụng chế độ phân phối xăng dầu.

Xe có biển số chẵn chỉ được phép chạy vào ngày chẵn và biển số lẻ chạy vào ngày lẻ.

Tại Thái Lan, chính phủ kêu gọi người dân không tích trữ xăng dầu và khuyến khích làm việc từ xa để tiết kiệm nhiên liệu.

Liên Hiệp Quốc cảnh báo rằng nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn kéo dài:

• giá thực phẩm sẽ tăng mạnh
• hệ thống y tế sẽ bị quá tải
• nguồn cung hàng hóa thiết yếu sẽ thiếu hụt ở nhiều nước.

Phương Tây triển khai lực lượng quân sự khắp Trung Đông

Trước nguy cơ chiến tranh lan rộng, nhiều nước phương Tây đã triển khai thêm lực lượng quân sự.

Pháp đã:

• điều động tiêm kích Rafale bảo vệ căn cứ ở UAE
• triển khai tàu sân bay Charles de Gaulle cùng các tàu hộ tống đến Địa Trung Hải

Anh đã triển khai tàu chiến bảo vệ căn cứ ở Cyprus sau khi căn cứ RAF Akrotiri bị drone tấn công.

Tuy nhiên chính phủ Anh khẳng định sẽ không tham gia chiến dịch tấn công Iran.

CIA được cho là hỗ trợ lực lượng Kurd nổi dậy tại Iran

Một diễn biến đáng chú ý khác là việc CIA được cho là đang tìm cách vũ trang các lực lượng người Kurd nhằm kích động một cuộc nổi dậy trong nội địa Iran.

Nếu thông tin này được xác nhận, nó cho thấy chiến lược của Mỹ không chỉ dừng ở tấn công quân sự mà còn tìm cách làm sụp đổ chính quyền Iran từ bên trong.

Thế giới đứng trước bước ngoặt địa chính trị mới

Trong khi đó, Trung Quốc – đồng minh lớn của Iran – đã lên tiếng chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng cho đến nay chưa có hành động quân sự hay biện pháp can thiệp mạnh mẽ nào.

Một số nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh đang lựa chọn cách tiếp cận thực dụng, tránh đối đầu trực tiếp với Washington trong khi vẫn kêu gọi bảo vệ tuyến vận tải dầu qua eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh chiến tranh tiếp tục lan rộng, nhiều chuyên gia cho rằng cuộc xung đột này có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.

Nếu điều đó xảy ra, Trung Đông – vốn đã là một trong những khu vực bất ổn nhất thế giới – có thể bước vào một thời kỳ hỗn loạn mới với hậu quả lan rộng ra toàn cầu.

Trump “hạ” liền hai đồng minh thân cận của Bắc Kinh: Maduro bị bắt, Khamenei bị giết

Chỉ trong thời gian ngắn, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tay với hai đồng minh được xem là gần gũi nhất của Bắc Kinh: Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Maduro hiện bị còng tay giam tại một cơ sở giam giữ ở New York sau khi bị đặc nhiệm Mỹ “chộp” khỏi Caracas trong một cuộc đột kích qua đêm. Còn Khamenei bị giết trong một vụ thả bom giữa ban ngày ngay trung tâm Tehran, theo mô tả là một chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel.

Sau các diễn biến này, Trung Quốc phản ứng giận dữ về mặt ngôn từ: lên án việc bắt giữ hoặc ám sát một lãnh đạo quốc gia có chủ quyền và chỉ trích dấu hiệu “thay đổi chế độ”. Bắc Kinh cũng tìm cách trấn an Tehran, thể hiện tình hữu nghị. Tuy nhiên, ngoài lời lẽ ngoại giao và các tuyên bố phản đối, Trung Quốc hầu như chưa làm gì hơn, trong khi đối thủ địa chính trị của họ đang “đảo luật chơi”.

“Thực dụng lạnh lùng”: vì sao Tập Cận Bình không muốn đối đầu Mỹ vì Iran?

Theo các phân tích, đối với Chủ tịch Tập Cận Bình, yếu tố thực dụng đang chi phối quyết định. Iran không đứng trên cùng trong danh sách ưu tiên so với mục tiêu lớn hơn là giữ ổn định quan hệ Trung–Mỹ, đặc biệt khi Bắc Kinh hướng tới cuộc thượng đỉnh sắp diễn ra với ông Trump tại Bắc Kinh vào cuối tháng này.

Một số chuyên gia còn cho rằng Trung Quốc có thể “thở” theo nghĩa chiến lược khi Mỹ bị hút bớt sự chú ý và nguồn lực quân sự khỏi Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Nói cách khác, Trung Quốc vừa tức, vừa quan sát, nhưng vẫn cân đo sao cho không bị lôi vào cuộc đối đầu trực diện với Washington.

Có nhận định thẳng thừng rằng Trung Quốc “đậm lời, nhạt rủi ro”: sẵn sàng lên tiếng ở Liên Hiệp Quốc, nhưng tránh cung cấp hỗ trợ đáng kể cho Tehran nếu điều đó kéo theo cái giá chiến lược.

Trung Quốc mua nhiều dầu Iran, nhưng Iran không “quan trọng như người ta tưởng”

Dù Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của dầu Iran, tầm quan trọng chiến lược của Iran đối với Bắc Kinh được đánh giá là hạn chế hơn nhiều suy đoán phổ biến.

Hợp tác quân sự Trung–Iran được mô tả là vẫn “có trần”, không bùng nổ thành một liên minh kiểu bảo kê an ninh. Thương mại và dòng vốn đầu tư giữa Trung Quốc với Iran cũng bị so sánh là nhỏ hơn đáng kể so với quan hệ kinh tế của Bắc Kinh với nhiều nước vùng Vịnh khác. Trung Quốc muốn giữ thế cân bằng ở Trung Đông, duy trì quan hệ với cả Iran lẫn các đối thủ của Iran như Saudi Arabia, Kuwait… để bảo đảm lợi ích năng lượng và thương mại lâu dài.

Bắc Kinh vì vậy “không thấy lợi ích” nếu phải nâng cấp căng thẳng với Mỹ chỉ vì Iran. Họ ưu tiên giữ “đình chiến thương mại”, giữ ổn định tổng thể quan hệ song phương, và không muốn tự tay đập vỡ đà tích cực mà họ đã tạo ra với chính quyền Trump thời gian qua.

Bắc Kinh hỗ trợ Iran bằng “ngoại giao – kinh tế”, tránh dấn thân quân sự

Trung Quốc từ lâu được xem là nguồn hỗ trợ ngoại giao và kinh tế quan trọng của Iran: mua phần lớn dầu xuất khẩu của Iran, phản đối các lệnh trừng phạt “đơn phương” từ Mỹ, ủng hộ lập luận của Tehran rằng chương trình hạt nhân mang mục đích hòa bình.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh còn nâng “không gian ngoại giao” cho Iran bằng cách đưa Tehran vào các cấu trúc như BRICS và Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, giúp Iran bớt bị cô lập trong bối cảnh phương Tây gia tăng áp lực.

Ngoài ra, cũng có thông tin cho rằng các doanh nghiệp Trung Quốc đã cung ứng một số hóa chất phục vụ chương trình tên lửa của Iran và hỗ trợ xây dựng hạ tầng giám sát nội địa. Trung Quốc khẳng định hoạt động thương mại của họ tuân thủ luật pháp quốc tế.

Nhưng một điểm nhất quán là: Bắc Kinh tránh can dự trực tiếp vào các cuộc xung đột của đối tác. Trung Quốc ít thể hiện tham vọng trở thành “người bảo trợ an ninh” ở Trung Đông, phần vì bài học Afghanistan và Iraq cho thấy cái giá của vai trò bảo kê có thể rất đắt và dễ sa lầy.

Sự kiềm chế này từng thấy rõ trong xung đột Iran – Israel năm ngoái và các đợt tấn công đường không của Mỹ sau đó: Trung Quốc chủ yếu dừng ở mức lên tiếng, không mở rộng hỗ trợ thực địa.

“Liên kết 4 bên” Trung–Nga–Iran–Bắc Hàn: nhìn thì chặt, nhưng khi biến cố thì… ai tự lo nấy?

Tại Washington, lo ngại về trục quan hệ Trung Quốc – Iran – Nga – Triều Tiên đang tăng lên. Lãnh đạo bốn nước từng xuất hiện tại Bắc Kinh trong một sự kiện quân sự lớn như một màn trình diễn đoàn kết, và Trung Quốc – Nga – Iran cũng duy trì các cuộc tập trận chung định kỳ.

Tuy nhiên, chính việc Bắc Kinh chỉ hỗ trợ Iran ở mức hạn chế khi Iran hứng chịu các đòn quân sự lớn trong năm qua lại khiến người ta đặt câu hỏi: nếu khủng hoảng thật sự “chạm ngưỡng sinh tử”, Trung Quốc có sẵn sàng đứng ra gánh rủi ro hay không?

Một số ý kiến cho rằng các đối tác ở xa Trung Quốc, như Iran hay Venezuela, có thể nhìn vào việc này để tự hỏi: khi gặp nạn, liệu Bắc Kinh có “buông tay” để bảo toàn lợi ích lớn hơn?

Chiến tranh lại mở ra “cơ hội cấu trúc” cho Trung Quốc: Mỹ bị phân tâm, kho vũ khí bị bào mòn

Dù không muốn dấn thân, Trung Quốc vẫn có thể nhìn thấy những “cửa lợi” về chiến lược:

Nếu Mỹ sa lầy trong chiến dịch quân sự kéo dài ở Trung Đông, sự tập trung và nguồn lực của Washington dành cho Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương sẽ bị co lại một phần. Một chiến dịch cường độ cao cũng có thể bào mòn dự trữ vũ khí của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu một số loại đất hiếm cho mục đích quân sự (những vật liệu quan trọng với nhiều hệ thống vũ khí từ tên lửa đến tiêm kích) có thể khiến quá trình bổ sung kho dự trữ của Mỹ khó khăn hơn, ít nhất là trong một giai đoạn.

Cú sốc ngắn hạn: dầu mỏ là “đau đầu” thật của Bắc Kinh

Dẫu có cơ hội chiến lược, Bắc Kinh vẫn đối mặt cú sốc thực tế về năng lượng.

Gần như toàn bộ dầu thô xuất khẩu của Iran được cho là chảy về Trung Quốc, và lượng này chiếm khoảng 13% tổng dầu thô nhập khẩu đường biển của Trung Quốc. Chuỗi cung ứng dầu Iran sang Trung Quốc thường dựa vào mạng lưới tàu chở dầu trung gian, chuyển tải vòng qua nước thứ ba, rồi đổ vào các nhà máy lọc dầu tư nhân nhỏ ở ven biển Trung Quốc.

Những nhà máy này thường được gọi là “teapot refineries”, và họ hay làm việc với một mạng lưới tàu bị mô tả là “dark fleet” sử dụng các biện pháp che giấu để né trừng phạt. Chính quyền Trump đã trừng phạt nhiều mắt xích bị cáo buộc liên quan đến vận chuyển và lọc dầu trong quá trình gia tăng sức ép lên Iran từ năm ngoái.

Tuy vậy, nhiều phân tích cho rằng tác động ngắn hạn lên Trung Quốc vẫn có thể “chịu được”, vì Bắc Kinh đã đa dạng hóa nguồn cung trong nhiều năm, và các nhà máy tư nhân có thể xoay sang các nguồn khác như dầu Nga.

Ngoài ra, một số đánh giá nói Iran đã tăng xuất khẩu từ giữa tháng 2, và một lượng dầu vẫn nằm trong các kho nổi ngoài khơi (bao gồm khu vực gần Singapore), giúp giảm sốc nguồn cung trong ngắn hạn.

Hormuz mới là “yết hầu”: nếu tắc lâu, Trung Quốc cũng khó thở

Nỗi lo lớn hơn của Trung Quốc không chỉ là dầu Iran, mà là nguy cơ xung đột lan rộng làm gián đoạn nghiêm trọng eo biển Hormuz – tuyến hàng hải sống còn cho dầu từ Saudi Arabia, Kuwait và nhiều nước vùng Vịnh.

Dầu từ Trung Đông chiếm khoảng một phần ba tổng nhu cầu của Trung Quốc và hơn một nửa lượng nhập khẩu đường biển, mà phần đáng kể đi qua Hormuz. Iran kiểm soát bờ phía bắc eo biển, và có lời đe dọa sẽ biến các tàu đi qua thành mục tiêu.

Ngay cả trước khi những tuyên bố đe dọa được nhắc tới rộng rãi, hoạt động tàu thuyền qua tuyến này đã bị chững lại mạnh vì lo ngại an toàn, nhất là sau khi các tàu dầu trong khu vực bị tấn công.

Phía Trung Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của Hormuz với thương mại và kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, lập luận rằng ổn định an ninh tại khu vực phục vụ lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Dù vậy, Trung Quốc có một “tấm đệm” đáng kể: dự trữ dầu thô trong nước được ước tính khoảng 1,2 tỷ thùng, tương đương khoảng 115 ngày nhập khẩu dầu thô đường biển, có thể giúp Bắc Kinh chống đỡ cú sốc tức thời nếu nguồn cung bị gián đoạn.

Trung Quốc muốn biến khủng hoảng thành thông điệp: “Mỹ can thiệp, Trung Quốc không can thiệp”

Một hướng đi khác được dự báo là Bắc Kinh sẽ tận dụng cuộc chiến để củng cố thông điệp tuyên truyền với “Global South”: Mỹ hành động theo kiểu bá quyền, can thiệp quân sự và thay đổi chế độ; còn Trung Quốc tự định vị là bên tôn trọng chủ quyền, nguyên tắc không can thiệp.

Một số nhà quan sát ở Trung Quốc lập luận rằng việc không đưa ra bảo đảm an ninh cho đối tác là “tính toán có chủ đích”: linh hoạt hơn, tránh quá tải chiến lược, tránh chi phí bảo kê đồng minh.

Nhưng điểm yếu cũng rất rõ: khi khủng hoảng chuyển sang bạo lực, nếu không có năng lực can thiệp cứng, Bắc Kinh sẽ bị hạn chế khả năng định hình kết cục an ninh. Thậm chí, sự “đứng ngoài” này có thể bị diễn giải như tín hiệu khuyến khích các bước đi mạo hiểm hơn từ phía Washington.

Nói gọn lại: Trung Quốc đang cố giữ thế “vừa lên tiếng, vừa đứng ngoài”, để bảo toàn lợi ích lớn nhất của họ – quan hệ với Mỹ và ổn định kinh tế – nhưng cái giá đi kèm là câu hỏi về độ tin cậy của Bắc Kinh với các đối tác khi thời tiết chuyển giông bão.

Mấy ông thầy tu xăm mình thiệt. Đã ông giáo chủ chết vì hội họp, mấy ổng đáng lẽ phải tránh. Đằng này lại họp để bầu giáo chủ mới. Rồi đang bỏ phiếu thì Israel thả bom thế là tanh bành 88 ông giáo sĩ.
Nhưng ít nhất là có tin vui cho đám giáo sĩ vừa về với Alla là ông con trai của Khomenei vẫn còn sống. Anh thợ mộc Ahmadinejad cũng mạnh giỏi, riêng anh bác sĩ đương kim tổng thống Pezeshkian nghe đâu bị trúng bom mà chưa chết.
Dầu tăng giá hơn 80$/ thùng và có thể sẽ nganh chóng vượt ngoài 100$/ thùng. Mỹ với châu Âu không xài nhiều dầu Trung Đông nên chỉ ảnh hưởng bởi sức mua nhưng toàn bộ châu Á thì sẽ có biến động lớn, như: Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản và đặc biệt là Trung Quốc. Nước hưởng lợi từ chiến tranh Iran là Nga và Venezuela.
Việt Nam ở châu Á thì quý vị cũng hiểu tình hình rồi hen! Giá xăng khả năng cao sẽ tăng nhưng vấn đề là khi đồng USD mạnh lên sẽ đánh chết đồng VND. Việt Nam là nước xuất cảng, cần xăng dầu và ngoại tệ mà dính combo này mới đáng sợ. Lạm phát đang chực chờ. Trong nước thì từ năm ngoái khởi động cả đống công trình ngàn ngàn tỉ rồi không biết được gì không. Sân bay Thanh Lòng đúng với tên luôn, Thanh Lòng là bên trong lòng trống trơn nhưng ngốn 16 tỉ USD mà không có đường dẫn. Bà nội cha nó! Ăn hại cỡ này thêm vụ combo chiến tranh Iran, dân chịu sao thấu?
Eo ôi sợ quá! Sợ quá! Nhưng em trên răng dưới cà tút thì không biết em sợ gì nữa mà cái tút nó cũng teo luôn rồi! Hic hic hic sợ ghê nơi hà!😁😂😁😂😁😂😁😂

Đang đi bộ trên bãi biển chiến khu L đẹp nhất hành tinh thì đọc được bài viết thú vị của anh bạn phây Giang Công Thế về vũ khí Nga.
Anh Thế là trí thức sinh ra lớn lên học tập trong cái nôi XHCN nên một thời dĩ nhiên rất yêu phe “cái nớ” tuy nhiên anh không thể nào bỏ qua hiện thực khách quan khi viết về vũ khí và sức mạnh quân sự Nga và cả Tàu nữa.
VŨ KHÍ NGA VS VŨ KHÍ PHƯƠNG TÂY
Nếu đấu ảo trên mạng XHVN thì vũ khí Nga vượt trội so với Mỹ và phương Tây. Iran còn bắn trúng tàu sân bay USS Abraham Lincoln bằng tên lửa đạn đạo, lính Mỹ chết như rạ.
Nhớ hồi 2013, trên mạng thấy ầm ỹ chuyện mua vũ khí Nga, mình chẳng hiểu thế nào vì có biết gì đâu. Nghe nói hợp đồng mua mấy cái tầu ngầm Kilo giá hàng tỷ đô la. Trung Quốc cũng có tầu ngầm loại đó, máy bay tiêm kích Made in Russia. Mình mua 2 tỷ, người ta mua hàng trăm tỷ.
Khi đánh nhau, ai giỏi sử dụng vũ khí, giỏi mua chuộc chuyên gia vũ khí Nga, người đó sẽ thắng. Mà nói đến tiền, làm gì có tình bạn, hữu nghị, quốc tế vô sản hay “uống nước nhớ nguồn”. Có tiền mua được cả bom nguyên tử.
Nói chuyện vũ khí Nga đấu với vũ khí Mỹ thì nên hỏi dân Arab. Chiến tranh 6 ngày năm 1967, dùng vũ khí Liên Xô hiện đại nhất lúc bấy giờ, với cả trăm triệu dân, mấy nước Arab tấn công Israel với dân số vài triệu.
Trong sáu ngày, Israel mất 800 lính, 2563 bị thương, 46 máy bay bị phá hủy, phần nhiều do trục trặc kỹ thuật. Phía Arab mất khoảng 21 ngàn, 45 ngàn bị thương. 400 máy bay bị phá hủy, hàng ngàn xe tăng bị tiêu diệt hay bắt sống.
Ngoài ra, các nước Arab bị mất một phần lãnh thổ lớn, hơn một triệu dân Arab thành công dân Israel một cách bất đắc dĩ. Vũ khí Nga đã chán, lính Arab còn chán hơn, thua là phải.
Thời 1965-1970, Nga cung cấp cho ta MIG 17, 18, 19, mãi sau này mới có MIG 21, dù VN là bạn vô sản quốc tế của Liên Xô. Các loại SAM của Arab do Liên Xô cung cấp cũng hơn hẳn SAM cho Việt Nam.
Năm 1979, Trung Quốc tấn công Việt Nam. Theo hiệp định Xô Việt, lẽ ra Liên Xô phải ra đòn ở biên giới Trung Quốc, nhưng con cháu cụ Lê Nin ngồi im xem răng cắn môi.
Lịch sử như thế mà dân mình vẫn yêu Nga, dù đến sân bay Sheremetyevo hay Domodedovo, hải quan Nga thấy người Việt là đè ra khám, đôi khi nắn cả chim lẫn sờ bướm. Mình bị vài lần nên nhớ mãi nước Nga nhân hậu.
Sau này chiến tranh Iraq, Saddam Hussein với toàn vũ khí Liên Xô tối tân hiện đại, bị “Con cáo sa mạc” và sau đó là “Chiến tranh vùng Vịnh” của quân Mỹ tiến vào thành Baghdad như chỗ không người.
Chiến tranh Nam Tư mới kinh. Thấy báo chí ta khen, toàn là radar hiện đại nhất của Nga, thế mà vây hãm mãi mới bắn được một cái tàng hình F117A. Nhưng cuối cùng Nam Tư thúc thủ trước vũ khí Mỹ. Dù Elsin ủng hộ hết lòng nhưng Tổng thống Serbia bị bắt và đưa sang tòa án quốc tế, cuối cùng chết trong tù.
Việt Nam ta giỏi dùng vũ khí tồn kho từ thế chiến 2 của Liên Xô. Tăng T54, MIG cũ rich, bay một đoạn phải quay về lấy xăng, chẳng có điều khiển từ xa, toàn ngắm bắn bằng đại liên, thế mà máy bay Mỹ cũng rụng. Mỹ thua cuốn cờ đầy sao về nước.
Trung Quốc chỉ mua vũ khí của Nga vì chẳng ai bán cho cái anh bành trướng châu Á này, trừ nước mafia. Anh Nga bán luôn cho cả em Việt Nam, rồi nói, vũ khí các em hiện đại hơn của thằng anh TQ. Ai mà biết khi sang Trung Quốc, Putin cũng thì thầm, kilo của các đồng chí nặng hơn kilo Việt Nam.
Chiến tranh Syria thì vũ khí Nga vượt trội vì không có ai đứng ra đánh nhau với Nga. Vũ khí Nga và quân đội được lên chín tầng mây.
Tưởng mình mạnh nên Putin định chơi nốt Ukraine và tiếp theo là Ba Lan cứng đầu. Qua 4 năm, mọi chuyện đã rõ. Quân đội Nga được cho là hùng mạnh thứ 2 thế giới bị quân Ukraine du kích đánh cho vỡ mặt. Quân U bây giờ được đánh giá là mạnh nhất EU.
Sau 1500 ngày chiến tranh, trái với các dự báo ban đầu, không quân Nga vẫn không «làm chủ» được bầu trời Ukraina nói chung và Kiev nói riêng.
Chẳng những thế, phi đội của Nga dường như vẫn «mất hút», không mấy khi «xuất đầu lộ diện». Máy bay Nga chỉ biết bắn mục tiêu cố định, cũng chỉ phóng tên lửa từ bên kia biên giới rồi hạ cánh cho nhanh.
Mấy hôm nay xem Israel và Mỹ làm thịt Iran thì không nên so sánh nữa. Nga và Trung Quốc xem ra vẫn đang thời kỳ quá độ tiến lên hàng đầu.
Bây giờ ta có nên mua vũ khí Nga nữa hay không, các cụ?
GIANG CÔNG THẾ

Do nhiều nước tại khu vực Trung Đông đóng cửa không phận bởi cuộc chiến vùng Vịnh, nhiều hãng hàng không đã phải hủy chuyến bay giữa Việt Nam qua Trung Đông, khiến giá vé đi Châu Âu khan hiếm, đắt đỏ.
Báo Tuổi Trẻ dẫn thông tin cập nhật từ Cục Hàng Không Việt Nam cho biết, tính đến hết ngày 2 Tháng Ba, có thêm một số chuyến bay quốc tế đi và đến Việt Nam tiếp tục bị ảnh hưởng do chiến sự tại khu vực Trung Đông, khiến hàng ngàn hành khách lao đao, bởi phần lớn các chuyến bay từ Việt Nam sang Châu Âu hiện đều đi qua không phận Trung Đông hoặc quá cảnh tại các trung tâm trung chuyển lớn như Doha (Qatar), Abu Dhabi, Dubai (UAE), Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) thường được nhiều người lựa chọn vì giá vé thấp hơn nếu bay thẳng.
Theo đó, các chuyến bay chở hoặc trung chuyển hành khách và hàng hóa của các hãng hàng không như Qatar Airways, Emirates, Etihad Airways…từ Hà Nội, Đà Nẵng, Sài Gòn đi Doha, Abu Dhabi, Dubai, Istanbul… dự kiến cất cánh hôm 2 và 3 Tháng Ba, thông báo đã phải hủy chuyến.
Trong khi đó, Vietnam Airlines cũng yêu cầu bổ sung thêm nhiên liệu để “chủ động ứng phó,” trên các chuyến bay hiện tại qua khu vực trên, đồng thời chuẩn bị thêm các phương án chuyển hướng qua Trung Quốc, Nga hoặc Bắc Phi nếu tình hình “tiếp tục phức tạp.”

Các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thông báo với các nghị sĩ trong các phiên họp mật hôm thứ Ba rằng Mỹ sẽ tiến hành một đợt không kích “áp đảo” và quy mô lớn hơn nhiều nhằm vào Iran trong những ngày tới.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh thân cận của Trump, nói: “Chế độ này đang trong cơn hấp hối. Hỏa lực mà chúng ta tung ra trong một hai ngày tới sẽ mang tính áp đảo.” Ông cho biết quy mô tấn công sắp tới sẽ lớn hơn nhiều so với những ngày qua, đồng thời ám chỉ các nước Arab đã tham gia vào cuộc chiến.
Thượng nghị sĩ Josh Hawley nhận định chiến dịch “Epic Fury” có phạm vi rất rộng, diễn biến nhanh và thay đổi từng giờ. Thượng nghị sĩ Dân chủ Andy Kim xác nhận chính quyền đã cảnh báo Quốc hội về các đòn đánh mạnh hơn sắp tới, đồng thời lo ngại điều này sẽ làm gia tăng rủi ro cho công dân Mỹ trong khu vực. Ngoại trưởng Marco Rubio cũng tuyên bố “những đòn nặng nhất vẫn chưa tung ra”.
Rubio đã cùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc CIA John Ratcliffe và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Gen. Dan Caine tham gia báo cáo trước Quốc hội.
Trong khi đó, Thượng viện dự kiến bỏ phiếu về một nghị quyết nhằm hạn chế quyền mở rộng hành động quân sự của Trump, song khả năng cao sẽ thất bại vì phần lớn nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ Tổng thống. Một số nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa cảnh báo không muốn sa lầy vào một “cuộc chiến bất tận” và phản đối khả năng đưa bộ binh Mỹ tới Iran, dù Nhà Trắng khẳng định “không loại trừ phương án nào”.
Nhiều nghị sĩ Cộng hòa cho biết họ sẵn sàng ủng hộ gói ngân sách bổ sung cho chiến dịch nếu Nhà Trắng yêu cầu.
Các đợt tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel đã khiến lãnh tụ tối cao Iran cùng nhiều quan chức cấp cao thiệt mạng và làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Tehran. Tuy nhiên, Iran đã đáp trả bằng cách tấn công các đại sứ quán và mục tiêu mềm của Mỹ cùng đồng minh trong khu vực. Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu công dân tại 14 quốc gia Trung Đông rời đi ngay lập tức.
Đã có sáu quân nhân Mỹ thiệt mạng trong chiến dịch, trong đó bốn quân nhân dự bị tử vong do UAV tấn công tại Kuwait.
Một số nghị sĩ Dân chủ cảnh báo nguy cơ Iran sẽ tiếp tục nhắm vào dân thường Mỹ khi chiến dịch leo thang, đồng thời chỉ trích rằng cuộc chiến này là lựa chọn của Tổng thống Trump và đã đặt người Mỹ vào vòng nguy hiểm.
HENRY

🇺🇸 🇮🇱 🇮🇷 Israel hack camera giao thông Iran và cuộc họp định mệnh khiến Lãnh tụ Tối cao cùng nhiều quan chức Iran bị hạ sát
- Tình báo quốc gia Israel (Mossad): Tờ Daily Mail đưa tin đặc vụ Cơ quan Tình báo quốc gia Israel (Mossad) đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông của thủ đô Tehran để theo dõi cố Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng lịch trình di chuyển của các vệ sĩ làm việc cho ông cùng nhiều quan chức cấp cao khác.
Israel tiếp cận hầu hết camera giám sát của Tehran, vốn được Iran sử dụng rộng rãi để theo dõi những người phản đối chính phủ và cả người dân của mình, đồng thời theo dõi được hoạt động của vệ sĩ chủ chốt.
- Tình báo Trung ương Mỹ (CIA): nhiều tháng qua đã tập trung nguồn lực theo dõi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei nhằm nắm bắt quy luật di chuyển cũng như xác định các địa điểm ông thường lui tới.
Quá trình này gặp nhiều khó khăn, bởi ông Khamenei được cho là đã di chuyển xuống hầm ngầm để tránh nguy cơ bị tình báo Mỹ và Israel phát hiện. Các biện pháp bảo mật liên lạc cũng được Iran áp dụng nghiêm ngặt nhằm tránh để lộ thông tin về vị trí của ông.
Theo báo cáo của Axios dẫn lời một quan chức Israel giấu tên: Mỹ đã sử dụng các cuộc đàm phán với Iran tại Geneva để đánh lừa Tehran trước khi bắt đầu một chiến dịch quân sự chung với Israel
Thời khắc quyết định đến khi CIA nắm được thông tin về một cuộc họp sẽ diễn ra vào sáng 28/2 tại một khu phức hợp chính phủ nằm giữa lòng thủ đô Tehran, nơi đặt văn phòng Tổng thống Iran, Lãnh tụ Tối cao và Hội đồng An ninh Quốc gia. (Có nguồn tin cho rằng đây là cuộc họp để bàn về các điều khoản đang đàm phán).
Hàng loạt quan chức cấp cao Iran được triệu tập đến dự họp và quan trọng nhất là CIA nắm được thông tin Lãnh tụ Iran Khamenei cũng có mặt ở đó. Họ nhanh chóng gửi tin tình báo đến với Israel.
Dựa trên nguồn tin tình báo từ Mỹ và của chính mình thu thập được, Israel đã thực hiện chiến dịch mà họ lên kế hoạch trong nhiều tháng: Tung đòn tập kích dữ dội vào nơi tập trung nhiều lãnh đạo cấp cao Iran.
Trong vài tháng qua, quân đội Mỹ và Israel đã lên kế hoạch tập kích Iran vào ban đêm, nhằm tận dụng lợi thế của các vũ khí công nghệ cao. Nhưng khi nắm được thông tin về cuộc họp sáng 28/2, họ quyết định điều chỉnh thời điểm sang ban ngày nhằm chớp thời cơ và tạo bất ngờ cho Iran.
Khi xác định được vị trí của ông Khamenei vào sáng ngày 28/2, Israel cũng được cho làm gián đoạn khoảng 10 cột phát sóng điện thoại di động gần phố Pasteur, khiến điện thoại hiển thị trạng thái bận khi có cuộc gọi và ngăn cản lực lượng an ninh của ông nhận được cảnh báo có thể xảy ra.
Israel đã xác định rằng cuộc họp sẽ bao gồm các quan chức quốc phòng hàng đầu của Iran, bao gồm:
- Ông Mohammad Pakpour, Tổng tư lệnh của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo;
- Ông Aziz Nasirzadeh, Bộ trưởng Quốc phòng;
- Đô đốc Ali Shamkhani, người đứng đầu Hội đồng Quân sự;
- Ông Mousavi, Tư lệnh Lực lượng Không quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo;
- Ông Mohammad Shirazi, Thứ trưởng Tình báo; và những người khác.
Chiến dịch bắt đầu vào khoảng 6 giờ sáng 28.2 theo giờ Israel, khi các máy bay chiến đấu cất cánh từ căn cứ, được trang bị vũ khí tầm xa và có độ chính xác cao. Hai giờ 5 phút sau khi các máy bay cất cánh, vào khoảng 9 giờ 40 phút sáng theo giờ Tehran, các tên lửa tầm xa đã tấn công khu phức hợp. Vào thời điểm cuộc tấn công diễn ra, các quan chức an ninh quốc gia cấp cao của Iran đang ở trong một tòa nhà tại khu phức hợp. Ông Khamenei đang ở trong một tòa nhà khác gần đó.
"Cuộc tấn công được thực hiện đồng thời tại nhiều địa điểm ở Tehran, trong đó có một địa điểm mà các nhân vật cấp cao trong giới chính trị - an ninh của Iran đã tập trung", một quan chức quốc phòng Israel có biết.
Quan chức này cho biết bất chấp Iran đã chuẩn bị các biện pháp ứng phó và đề phòng, Israel vẫn tạo được "bất ngờ chiến thuật" trong cuộc tập kích. Phòng không Iran đã không có bất cứ phản ứng nào khi các tiêm kích Israel phóng tên lửa vào mục tiêu. Ảnh vệ tinh cho thấy dinh thự của Lãnh tụ Tối cao Khamenei gần như bị phá hủy hoàn toàn.
Và sau đó: Sĩ quan tình báo hàng đầu Iran đã thoát, nhưng Lãnh tụ Khamenei cùng nhiều lãnh đạo cao cấp khác đã thiệt mạng trong đòn tập kích đó.

PHÁP TĂNG ĐẦU ĐẠN HẠT NHÂN, MỞ RỘNG RĂN ĐE
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 2/3 tuyên bố nước này sẽ tăng số lượng đầu đạn hạt nhân từ mức khoảng 300 hiện tại, đồng thời mở rộng khả năng răn đe sang các nước châu Âu khác.
Ông cũng thông báo kế hoạch hạ thủy một tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân mới mang tên The Invincible vào năm 2036.
"50 năm tới sẽ là kỷ nguyên của vũ khí hạt nhân," ông Macron nói.
Nhà lãnh đạo Pháp giải thích những thay đổi này là phản ứng trước một môi trường chiến lược ngày càng bất ổn, đồng thời nói rằng từ nay trở đi, Pháp sẽ không còn công bố với thế giới số lượng đầu đạn hạt nhân mà họ sở hữu.
Cũng theo ông Macron, tám quốc gia châu Âu khác – Anh, Đức, Ba Lan, Hà Lan, Bỉ, Hy Lạp, Thụy Điển và Đan Mạch – đã đồng ý tham gia một chiến lược “răn đe tiên tiến” mới.
Các nước này có thể tham gia những cuộc tập trận liên quan đến năng lực hạt nhân phóng từ trên không của Pháp – hay còn gọi là force de frappe (lực lượng răn đe hạt nhân) – và cũng có thể đặt các căn cứ không quân nơi máy bay ném bom hạt nhân của Pháp có thể được triển khai.
Trên mạng xã hội X, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã đề cập đến quyết định này, nói rằng: "Chúng tôi đang cùng những người bạn của mình vũ trang để kẻ thù sẽ không bao giờ dám tấn công chúng tôi."
Pháp là cường quốc hạt nhân duy nhất trong Liên minh châu Âu (EU) kể từ khi Anh rời khối này vào năm 2020, có số lượng đầu đạn hạt nhân lớn thứ tư trên thế giới, sau Nga, Mỹ và Trung Quốc.
BBC

Dưới áp lực mạnh mẽ của IRGC (Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran) Hội đồng Chuyên gia Iran đã biểu quyết chọn Mojtaba Khamenei 56 tuổi, người con trai thứ hai của của Cố đại Giáo chủ Ayatollah Khamenei làm lãnh đạo tối cao mới của Iran.
Sau trận không kích tại Qom hôm qua. Hội đồng Chuyên gia chắc không còn lại bao nhiêu người, và họ cũng hoảng sợ chuyện cùng nhau tụ họp bầu bán ..để chết chùm chùm nữa rồi. Nên đành gấp rút chọn Mojtaba cho nhanhnhằm tránh hỗn loạn nội bộ và duy trì con đường Thần giáo của cố lãnh tụ Khamenei.
Nhưng không biết số phận của vị lãnh tụ mới này ra sao ? Không biết anh đã từng đi chữa răng- chữa tai mũi họng hay cấy ghép gì trước đây hay không..Chứ định vị của Tình báo Israel thần sầu quỷ khốc lắm đấy ! Bên cạnh đó, cuộc tấn công tàn khốc của Liên Minh vào Iran ..dự kiến sẽ còn được tăng cường thêm lực lượng tinh nhuệ từ phía Mỹ nữa
Trinh nữ sản xuất không kịp với cái đà "Hễ lên ngôi " là bị lụm này !

Vì vui mừng trước tin độc tài Ali Khamenei bị tiêu diệt nên mình bày tỏ ước muốn qua Iran xin làm công dân. Vậy mà nhiều anh em bên Mỹ đòi cho mình đi hầu hạ Khamenei luôn. Thật không thể hiểu nổi trình độ đọc hiểu tiếng Việt của họ. Họ không phân biệt được đất nước và người dân Iran khác với Khamenei, cũng như đất nước Hoa Kỳ khác với Trump… Không trách ai đó đánh đồng chống đảng là chống đất nước.
Huỳnh Thục Vy

Tổng thống Donald Trump cho biết trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Ba rằng Iran đang cạn dần các loại vũ khí quan trọng, đồng thời ông để ngỏ khả năng làm việc với những nhân vật còn lại trong bộ máy cầm quyền của Tehran nếu một chính quyền mới hình thành.
Trong cuộc điện đàm khoảng 4 phút với POLITICO, Trump nhận định năng lực quân sự của Iran đang bị bào mòn nghiêm trọng, dù Tehran được dự báo vẫn sẽ “tiếp tục bắn tên lửa thêm một thời gian nữa”.
“Họ đang cạn dần, và cũng cạn cả địa điểm để phóng vì mọi thứ đang bị phá hủy,” ông Trump nói. “Họ đang hết bệ phóng.”
Tuyên bố này là thông tin mới và chưa từng được đề cập trong buổi họp báo của Lầu Năm Góc hôm thứ Hai hoặc bởi các quan chức khác trong chính quyền.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Đông chuẩn bị cho các đợt tấn công tên lửa và UAV tiếp theo từ Iran, sau khi Tehran liên tục đáp trả kể từ khi xung đột bùng phát hôm thứ Bảy. Đại sứ quán Mỹ tại Saudi Arabia và Kuwait đã thông báo đóng cửa, còn Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Mỹ rời khỏi khu vực.
Trong khi đó, thời gian kéo dài chiến sự, quy mô kho dự trữ vũ khí của Mỹ, mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến và vấn đề ai sẽ lãnh đạo Iran vẫn còn gây tranh luận — kể cả trong nội bộ chính quyền.
TT Trump khẳng định Mỹ có “nguồn đạn dược tầm trung và tầm xa không giới hạn”, cho biết các công ty quốc phòng đang tăng tốc sản xuất theo lệnh khẩn cấp. Ông cũng chỉ trích cựu Tổng thống Joe Biden vì “không sử dụng” nguồn lực này.
TT Trump cho rằng cuộc chiến có thể kéo dài bốn hoặc năm tuần, nhưng cũng có thể kết thúc chỉ trong vài ngày. Ông biện minh hành động quân sự bằng lập luận Iran đang tiến sát khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc tấn công Mỹ.
Đáng chú ý, TT Trump cho biết ông sẵn sàng làm việc với một chính phủ Iran được tái cấu trúc nếu xuất hiện sau xung đột. Khi được hỏi liệu đã quá muộn để hợp tác với lãnh đạo mới hay chưa, ông trả lời: “Chưa quá muộn. 49 lãnh đạo cấp cao đã bị tiêu diệt… Những người mới đang nổi lên. Nhiều người muốn vị trí đó, và một số người có thể sẽ rất tốt.”

Chúng ta đang sống trong một thời đại lạ lùng. Khi nói về Ukraine, Iran hay bất kỳ quốc gia nào khác, khái niệm “chủ quyền quốc gia” được nhắc đến như một nguyên tắc thiêng liêng. Nhưng khi nhắc đến Nam Việt Nam thì nhiều người bỗng nhiên… quên mất định nghĩa đó.
Nam Việt Nam, tức Việt Nam Cộng hòa, có phải từng là một quốc gia có chủ quyền được quốc tế công nhận hay không?
Câu trả lời là có.
Việt Nam Cộng hòa tồn tại từ năm 1955 đến 1975, có chính phủ, hiến pháp, quân đội, hệ thống hành chính và quan hệ ngoại giao riêng biệt. Quốc gia này được hơn 80 nước công nhận, là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế, có đại sứ quán tại nhiều quốc gia và tiếp nhận đại sứ từ các nước khác. Đó không phải là một “chính quyền địa phương”. Đó là một thực thể quốc gia theo đúng tiêu chuẩn luật pháp quốc tế thời bấy giờ.
Ngay trong Hiệp định Paris 1973, ký tại Paris, các bên tham gia gồm Hoa Kỳ, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa. Sự hiện diện và ký kết của Việt Nam Cộng hòa trong một hiệp định quốc tế đã mặc nhiên thừa nhận tư cách pháp lý của họ.
Hiệp định ghi rõ nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, đồng thời yêu cầu các bên ngừng bắn và không dùng vũ lực để giải quyết tranh chấp.
Vậy sau năm 1973, ai đã mở các cuộc tấn công quy mô lớn bằng xe tăng, pháo binh và quân chính quy vượt vĩ tuyến 17? Ai là bên sử dụng vũ lực để lật đổ một chính quyền đang tồn tại và đã ký hiệp định quốc tế?
Nếu chúng ta dùng tiêu chuẩn hiện nay về “xâm lược một quốc gia có chủ quyền”, thì câu hỏi này không khó trả lời.
Điều đáng nói là khi phát biểu về xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, Bộ Ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh nguyên tắc phản đối việc sử dụng vũ lực tấn công các nước có chủ quyền. Nguyên tắc đó đúng. Không ai phủ nhận giá trị của nó.
Nhưng nếu nguyên tắc ấy là phổ quát, thì nó phải được áp dụng cho mọi trường hợp trong lịch sử, không thể chọn lọc theo hướng có lợi cho câu chuyện chính trị hiện tại.
Nếu Iran là một quốc gia có chủ quyền không được phép bị tấn công, thì Nam Việt Nam trước năm 1975 có phải cũng là một quốc gia có chủ quyền không? Nếu có, thì việc dùng vũ lực để chiếm lấy miền Nam năm 1975 được gọi là gì theo tiêu chuẩn hiện nay?
Đó chính là điểm mà nhiều người gọi là “tiêu chuẩn kép”.
Chủ quyền không thể là khái niệm co giãn theo hoàn cảnh. Không thể hôm nay dùng để bảo vệ lập luận này, ngày mai lại phủ nhận khi nó chạm vào lịch sử của chính mình.
Một quốc gia trưởng thành không sợ đối diện sự thật lịch sử. Ngược lại, sự trung thực mới là nền tảng của uy tín quốc tế. Nếu Việt Nam muốn được thế giới tôn trọng khi nói về luật pháp quốc tế, thì cách tốt nhất là áp dụng cùng một chuẩn mực cho mọi trường hợp, dù thuận lợi hay bất tiện.
Lịch sử không biến mất chỉ vì ta không nhắc đến nó. Và nguyên tắc, nếu đã là nguyên tắc, thì phải nhất quán.
Phong Hoàng

TỔNG THỐNG TRUMP: CÓ THỂ NGƯNG TOÀN BỘ THƯƠNG MẠI VỚI TÂY BAN NHA
Trong phần hỏi đáp với báo giới về quan hệ giữa Hoa Kỳ và Liên hiệp Âu châu, Tổng thống Trump tuyên bố Hoa Kỳ đã “thắng về thuế quan.” Ông nói một phán quyết gần đây, dù có những điểm ông cho là chưa hợp lý, đã xác nhận quyền sử dụng nhiều hình thức thuế quan khác nhau mà chính quyền xem là chính đáng.
Tổng thống Trump nhấn mạnh thuế quan từng làm cho Hoa Kỳ trở nên giàu mạnh, và cho rằng cần áp thuế đối với những quốc gia thao túng tiền tệ. Ông nói Hoa Kỳ sẽ đối xử công bằng với các nước đã đối xử công bằng với mình, nhưng sẽ không để các quốc gia khác lợi dụng.
Ông cho biết theo một cơ chế pháp lý hiện có, Tổng thống có quyền ngưng toàn bộ giao dịch với một quốc gia nhất định mà không cần đưa ra Quốc hội. Tuy nhiên, theo lời ông, cơ chế đó cho phép ngưng giao dịch nhưng không trực tiếp thu tiền, điều mà ông gọi là “vô lý.” Ông nói quyền hạn này đã được Tối cao Pháp viện xác nhận.
Liên quan đến Tây Ban Nha, Tổng thống Trump tuyên bố ông có thể ngay lập tức ngưng toàn bộ thương mại với quốc gia này và áp đặt các biện pháp tương tự cấm vận nếu cần thiết.

Tàu sân bay chở Máy bay không người lái của Iran bị đánh chìm.
Các nguồn tin ban đầu cho biết tàu mang UAV (Máy bay không người lái) của Iran, IRIS Shahid Bagheri, đã trúng đòn tấn công của lực lượng Mỹ và đang chìm tại Vịnh Ba Tư.
Đây là một bước leo thang lớn trong không gian tác chiến trên biển — khi một trong những tài sản hải quân chiến lược mới nhất của Tehran, được thiết kế để triển khai sức mạnh máy bay không người lái trên toàn khu vực, trở thành mục tiêu trực tiếp.
Việc phá hủy một nền tảng như vậy không chỉ mang tính biểu tượng.
Nó làm suy giảm đáng kể năng lực tiến hành các chiến dịch UAV tầm xa, hoạt động quấy rối trên biển, cũng như chiến tranh hải quân bất đối xứng — những công cụ mà Iran đã dựa vào rất nhiều trong những năm gần đây để bù đắp cho hạn chế về hải quân truyền thống.
Hiện tại, Vịnh Ba Tư đang trở thành một chiến trường thực sự, trong đó hạm đội của Iran sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn trong vài ngày nữa.

DONALD TRUMP VÀ BÀN CỜ ĐỊA CHÍNH TRỊ ♟️
Chưa đầy 60 ngày, chỉ qua hai cuộc tấn công vào Venezuela và Iran ta thấy:
Quân đội Mỹ đã vào tận ổ bứng được tên Tổng thống độc tài Maduro tít tắt chưa tròn 2 tiếng. 😊
Sau đó lại cùng Israel oanh tạt phủ đầu trên bầu trời Iran, nhanh - gọn đưa gần hết những tướng lãnh cấp cao đi chầu thánh Allah chỉ trong vài giờ. Chưa kịp khai chiến đã vội vàng khai tử 😊
Đó không chỉ là Quân sự, đó là mục đích:
Mỹ đã lấy đi của Trung quốc hai nhà cung cấp dầu lớn nhất, thứ mà chúng vô cùng cần thiết cho sự khát khao tiếp tục bành trướng 😊
Nga vừa mất đi nguồn cung cấp máy bay không người lái và vũ khí quan trọng mà họ cần cho cuộc chiến ở Ukraine. 😊
Tôi sẽ không gọi Donald Trump bằng mỹ danh như Tổng thống vĩ đại của nước Mỹ, mà tôi muốn gọi ông là Một tay chơi lão luyện trên bàn cờ thế giới.
Ông có tư duy chiến thuật nhạy bén, khả năng hạn chế tối đa sai lầm. Và quan trọng ông hiểu sâu sắc các nguyên tắc khai cuộc, trung cuộc, và tàn cuộc.
Ông kiểm soát tốt trong mọi cuộc chơi, dùng nghệ thuật thương thuyết trong mọi cuộc đàm phán, biết nhu - biết cương khi cần thiết.
Từng bước đi của ông khiến cả thế giới phải tò mò, chiêm ngưỡng, ganh ghét lẫn phẫn nộ nhưng không ai lường trước được 😊
Ông chơi - Ông thắng một ván cờ với công nghệ cao và vũ khí tối tân mà trong lịch sử chưa có vị Tổng Tư Lệnh nào làm được ! Nhưng đằng sau tất cả vẫn phải là “AMERICA FIRST” ❤️🇺🇸
GOD BLESS HIM AND GOD BLESS AMERICA 🙏🇺🇸🙏🇺🇸🙏🇺🇸
Emily (March 2 2026)

Tổng thống Donald Trump đã công khai tuyên bố Mỹ sẽ “cut off all trade with Spain” (chấm dứt toàn bộ thương mại với Tây Ban Nha) sau khi Madrid từ chối cho phép lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ chung tại Rota và Morón (miền nam Tây Ban Nha) để hỗ trợ chiến dịch tấn công Iran mang tên “Epic Fury”, bắt đầu từ cuối tháng 2/2026.
• Ngày 3/3/2026, trong cuộc họp tại Nhà Trắng với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Trump tuyên bố: “Spain has been terrible… We’re going to cut off all trade with Spain.” Ông còn chỉ đạo Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent chấm dứt mọi giao dịch với Tây Ban Nha và không loại trừ khả năng áp đặt cấm vận.
• Lý do: Chính phủ Tây Ban Nha do Thủ tướng Pedro Sánchez (Đảng Xã hội) lãnh đạo cho rằng các cuộc tấn công Mỹ–Israel vào Iran là hành động “đơn phương”, vi phạm luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc. Ngoại trưởng José Manuel Albares và Bộ trưởng Quốc phòng Margarita Robles khẳng định các căn cứ chỉ được sử dụng theo khuôn khổ song phương hoặc các hoạt động phù hợp luật quốc tế, không phục vụ “chiến tranh đơn phương”.
• Hệ quả: Mỹ đã di dời khoảng 15 máy bay, bao gồm máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, khỏi Rota và Morón sang các nước khác như Đức và Pháp.
Phản ứng và tác động
Tây Ban Nha nhấn mạnh họ không vi phạm nghĩa vụ NATO, vì liên minh không yêu cầu hỗ trợ các hành động tấn công đơn phương ngoài lãnh thổ. Madrid cũng kêu gọi Mỹ tôn trọng các thỏa thuận thương mại EU–Mỹ.
Về kinh tế, Mỹ và Tây Ban Nha có quan hệ thương mại trị giá hàng chục tỷ USD mỗi năm (ô tô, dược phẩm, nông sản…). Việc “cắt toàn bộ thương mại” trên thực tế rất khó thực hiện do ràng buộc WTO và EU, nhưng Washington có thể áp thuế hoặc biện pháp hành chính để gây sức ép.
Bình luận: Chính phủ Tây Ban Nha sẽ sụp đổ. Kinh tế đã èo uột lại thích cương.
Nếu Trump thực sự áp dụng các biện pháp thương mại cứng rắn, tác động kinh tế đối với Tây Ban Nha có thể rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế châu Âu còn mong manh. Điều này sẽ tạo áp lực nặng nề lên chính phủ của Thủ tướng Pedro Sánchez.
Trong trường hợp khủng hoảng thương mại leo thang, xuất khẩu suy giảm và thị trường tài chính biến động, liên minh cầm quyền tại Madrid có thể đối mặt với khủng hoảng chính trị nghiêm trọng. Không loại trừ khả năng chính phủ hiện tại sẽ sụp đổ hoặc phải tổ chức bầu cử sớm nếu áp lực kinh tế và đối ngoại vượt tầm kiểm soát.

VUA IRAN CUỐI CÙNG: ĐẸP TRAI, TRĂNG HOA, TÀI SẢN TỶ ĐÔ, 3 HOÀNG HẬU TUYỆT SẮC VÀ KẾT THÚC BUỒN THẢM NƠI XỨ NGƯỜI
Trước khi xuất hiện đại giáo chủ Ali Khamenei, lãnh tụ Tối cao Iran vừa bị bom Mỹ sáth^i, thì Iran có một vị vua cực kỳ nổi tiếng tên là Mohammad Reza Pahlavi (1919-1980). Vua Mohammad trị vì từ năm 1941 đến khi bị Ruhollah Khomeini, nhân vật trung tâm của Cách mạng Hồi giáo Iran, lật đổ năm 1979. Ruhollah Khomeini và Ali Khamenei không có quan hệ huyết thống, nhưng họ có mối quan hệ chính trị và tôn giáo rất chặt chẽ. Sau khi Khomeini qua đời, Ali Khamenei được chọn làm Lãnh tụ Tối cao kế tiếp của Iran.
Nhắc tới Mohammad, người ta nhớ tới hình ảnh một vị vua siêu giàu, điển trai, hào hoa phong nhã gắn với 3 cuộc hôn nhân, 3 hoàng hậu nổi tiếng xinh đẹp và hàng loạt mối tình ngắn ngủi với các mỹ nhân khác.
Năm 1937, Tổng thống Mustafa Kemal Atatürk, trong một cuộc trò chuyện với Mohammad (khi đó là thái tử) đã gợi ý rằng hôn nhân giữa hoàng gia Iran và Ai Cập sẽ mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia. Công chúa Fawzia của Ai Cập, con gái của Vua Fuad I, được chọn làm cầu nối cho tham vọng ấy. Ngày 15/3/1939, tại cung điện Abdeen lộng lẫy ở Cairo, Mohammad Reza và Fawzia chính thức thành hôn. Đó là một đám cưới xa hoa, thấm đẫm nghi thức và biểu tượng chính trị.
Thế nhưng cuộc hôn nhân ấy lại không phải là câu chuyện cổ tích. Mohammad Reza và Fawzia chỉ có với nhau một người con gái. Cuộc hôn nhân của họ nhanh chóng bộc lộ những rạn nứt. Thái tử không giấu giếm các mối quan hệ ngoài luồng, thường xuyên xuất hiện trên đường phố Tehran cùng những bóng hồng khác trong những chiếc xe đắt tiền.
Bên cạnh đó, người mẹ đầy quyền lực của Mohammad Reza coi nàng dâu như một đối thủ. Bà thường xuyên làm bẽ mặt Công chúa Fawzia, trong khi chồng bà lại đứng về phía mẹ. Vốn là một phụ nữ trầm lặng và nhút nhát, Fawzia cảm thấy mình lạc lõng, không được mong đợi cũng chẳng được yêu thương. Nỗi khao khát trở về Ai Cập dần trở thành niềm an ủi duy nhất của bà giữa cuộc hôn nhân lạnh lẽo.
Nhiều năm sau, trong cuốn hồi ký “Mission for My Country”, Mohammad Reza thừa nhận rằng khoảnh khắc hạnh phúc duy nhất trong toàn bộ cuộc hôn nhân với Fawzia chính là sự ra đời của con gái họ. Lời thú nhận như tiếng vọng buồn bã của mối lương duyên khởi đầu bằng tính toán chính trị và khép lại bằng nỗi cô đơn của hai con người đứng giữa quyền lực và định mệnh.
Người vợ thứ hai của vua là Soraya Esfandiary-Bakhtiary, một thiếu nữ mang hai dòng máu Đức và Iran, con gái duy nhất của Đại sứ Iran tại Tây Đức. Vẻ đẹp lai cuốn hút cùng xuất thân danh giá khiến bà nhanh chóng lọt vào tầm chú ý của hoàng gia. Ngày 12/2/1951, vua kết hôn với Soraya. Theo thông báo chính thức, Soraya khi ấy 18 tuổi, còn Shah 32. Tuy nhiên, nhiều lời đồn đoán cho rằng bà thực tế chỉ mới 16, một cô gái quá trẻ để bước vào đời sống đầy nghi thức và áp lực của hoàng cung.
Tuổi thơ của Soraya phần lớn gắn liền với châu Âu. Chính vì vậy, dù mang dòng máu Iran, bà lại thiếu sự hiểu biết sâu sắc về quê hương mình. Trong hồi ký cá nhân, Soraya thẳng thắn thừa nhận: “Tôi thật ngốc nghếch, tôi hầu như không biết gì về địa lý, truyền thuyết của đất nước mình, không biết gì về lịch sử, cũng chẳng hiểu bao nhiêu về đạo Hồi.”.
Cuộc hôn nhân giữa vua và hoàng hậu Soraya khép lại vào năm 1958, khi bác sĩ thông báo Soraya không thể sinh con. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn, hoàng hậu cho biết vua không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ly hôn và quyết định ấy khiến ông nặng trĩu tâm can.
Sau khi hôn nhân tan vỡ, người ta kể rằng vua dành cho Soraya một tình cảm sâu đậm. Họ được cho là gặp lại nhau nhiều lần sau ly hôn. Soraya sống những năm tháng hậu hôn nhân trong sự sung túc, dù bà không tái giá. Bà nhận khoản trợ cấp hàng tháng khoảng 7.000 USD, một con số đáng kể vào thời bấy giờ. Khi bà qua đời năm 2001 tại Paris ở tuổi 69, cuộc đấu giá tài sản của bà gây chú ý lớn: Một dinh thự tại Paris trị giá 3 triệu USD, nhẫn kim cương 22,37 carat và một chiếc Rolls-Royce, những dấu vết xa hoa còn lại của một đời hoàng hậu.
Sau khi ly hôn lần 2, vua Pahlavi bày tỏ ý định kết hôn với Công chúa Maria Gabriella, con gái của vị cựu vương Ý Umberto II. Tuy nhiên, đề xuất này được cho là đã vấp phải sự phản đối từ Giáo hoàng John XXIII.
Người vợ thứ ba và cũng là cuối cùng của vua Mohammad Reza là Farah Pahlavi. Bà là con một đại úy trong Quân đội Iran. Hai người kết hôn năm 1959. Cuộc hôn nhân này kéo dài 21 năm, cho đến khi vua qua đời và họ có với nhau bốn người con, 2 hoàng tử, 2 công chúa.
Đời sống hôn nhân của vua và hoàng hậu thứ ba không êm đềm vì vua thường xuyên ngoại tình. Cánh tay phải của ông, Asadollah Alam, bị cho là người thu xếp những “cuộc dạo chơi” của vua với các cô gái châu Âu chân dài bốc lửa. Trong nhật ký, Alam thậm chí còn viết rằng nếu không có “những cô gái mắt xanh”, vua sẽ lùng sục “hàng nội địa” thay thế. Theo ghi chép ấy, vua luôn nói rằng ông cần quan hệ TD nhiều lần mỗi ngày, nếu không sẽ rơi vào trạng thái u uất.
Khi hoàng hậu phát hiện các mối quan hệ ngoài luồng của chồng, Alam đổ lỗi cho Thủ tướng còn vua thì nghi ngờ có nội gián. Nhà sử học Abbas Milani nhận xét rằng không ai trong số họ thừa nhận, chính những cuộc ngoại tình trắng trợn của vua mới là nguyên nhân thực sự của vấn đề. Milani cũng viết, Alam nổi tiếng là nịnh thần, ông thường trấn an chủ nhân của mình rằng đất nước vẫn thịnh vượng và chẳng ai trách nhà vua vì chút vui thú riêng.
Ngoài điện ảnh và phụ nữ, vua Iran còn đam mê xe hơi và máy bay. Giữa thập niên 1970, ông sở hữu một trong những bộ sưu tập xe sang và phi cơ lớn nhất thế giới. Nhờ nguồn thu dầu mỏ khổng lồ của Iran thập niên 1960-1970, vua có khối tài sản ước tính hàng tỷ USD. Thế nhưng, quyền lực và xa hoa luôn song hành cùng nỗi bất an. Mỗi chuyến công du của ông đều vấp phải các cuộc biểu tình lớn do Liên đoàn Sinh viên Iran tổ chức. Mohammad sống trong nỗi ám ảnh thường trực về nguy cơ bị ^m sát, và vì thế, ông duy trì một trong những hệ thống an ninh lớn nhất thế giới.
Sau làn sóng biểu tình dâng cao của cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran do Ruhollah Khomeini lãnh đạo, vua Mohammad buộc phải rời Iran ngày 16/1/1979, mở đầu những tháng năm lưu vong đầy bất định. Ông cùng Hoàng hậu lần lượt đi qua Ai Cập, Maroc, Bahamas, Mexico, Mỹ và Panama, luôn sống trong nỗi lo bị dẫn độ. Cuối cùng, ông được Tổng thống Ai Cập Anwar Sadat tiếp nhận. Năm 1980, vua bị ungthư lá lách và nhiễm trùng phát sinh sau ca phẫu thuật đã đẩy sức khỏe của Mohammad Reza Pahlavi vào giai đoạn cuối. Ông qua đời tại Cairo năm 1980, thọ 60 tuổi, khép lại cuộc đời một vị vua từng ở đỉnh cao của xa hoa và quyền lực. Dưới giường bệnh, ông giữ một túi nhỏ đựng đất quê hương, chút Iran cuối cùng bên mình.
Thu Hằng

Danh tính 4 quân nhân Hoa Kỳ thiệt mạng tại Kuwait đã được xác nhận:
Đại úy Cody A. Khork, 35 tuổi, cư dân Winter Haven, tiểu bang Florida.
Trung sĩ Nhất Noah L. Tietjens, 42 tuổi, cư dân Bellevue, tiểu bang Nebraska.
Trung sĩ Nhất Nicole M. Amor, 39 tuổi, cư dân White Bear Lake, tiểu bang Minnesota.
Trung sĩ Declan J. Coady, 20 tuổi, cư dân West Des Moines, tiểu bang Iowa.
R.I.P 😞

SAI LẦM CHÍ MẠNG CỦA LÃNH TỤ TỐI CAO IRAN ...
(....Đúng là thời thế đã thay đổi. Iran 2026 gợi nhớ đến Iraq 2003, cùng là cuộc chiến do Mỹ gây ra để huỷ diệt khả năng phát triển vũ khí hạt nhân và kèm với nó là thái độ “đố mày dám động bố mày” của một quốc gia thù địch nếu họ thành công. Cùng là một cuộc chiến không tuyên bố, trái với luật pháp quốc tế khi tấn công một quốc gia có chủ quyền, cho dù chính thể cai trị quốc gia đó rất tàn ác và vô đạo đức, là đối tượng gây bất ổn cho khu vực và tài trợ cho khủng bố.
Nhưng năm 2003, Mỹ còn phải viện đến bằng chứng giả và Powell sẽ mãi mang nỗi nhục của việc là kẻ đưa bằng chứng giả (và sẽ không bao giờ còn có khả năng tranh cử Tổng thống), cần tới việc viện dẫn điều này điều kia với người dân Mỹ và trước Liên Hợp Quốc. Và khi Mỹ tấn công Iraq, phong trào phản đối Mỹ vi phạm luật quốc tế lan rộng khắp nơi, trong lòng nước Mỹ và từ các đồng minh châu Âu của Mỹ…
Ngay ở Việt Nam, còn có nhiều cuộc biểu tình được Nhà nước phát động, dù mang danh tự phát, phản đối cuộc xâm lược của Mỹ. Vâng, và đó có lẽ là lần đầu tiên (và có thể là duy nhất) người Việt được đi biểu tình hợp pháp sau năm 1975.
Còn năm 2026 thì chẳng cần gì cả. Oánh là oánh, khỏi cần phân trần trước Liên Hợp Quốc, khỏi cần Quốc hội Mỹ phê chuẩn hay tạo dư luận này kia. Và cũng hầu như chẳng có sự phản đối nào của dư luận “yêu chuộng hoà bình” trên toàn thế giới ngoài vài câu chiếu lệ của Trung Quốc, Nga và Triều Tiên. Đó là vì thế giới giờ đã sang một giai đoạn khác rồi, khi luật pháp quốc tế và Liên hợp quốc không còn giữ được vai trò của nó từ sau chiến tranh Thế giới thứ Hai. Và các cường quốc bây giờ có thể được ngầm hiểu là họ có thể vứt bỏ mọi quy tắc luật pháp quốc tế mà không sợ sự trừng phạt nào. Nga đã làm điều đó. Mỹ đã làm điều đó. Liệu sắp tới có phải là Trung Quốc?
Sau 80 năm, trật tự thế giới cũ đã bị phá vỡ. Liên hợp quốc và Hội đồng Bảo an chỉ là một tiệc trà, nơi những người tham dự thậm chí còn không thèm giấu sự coi thường nó. Đến thang cuốn còn hỏng thì còn làm được gì- Trump sẽ nói như vậy, chứ không cần phải vác giày ra mà đập như Khrustchev thuở nào.
Mỗi quốc gia sẽ phải chọn một con đường riêng của mình để thích ứng với thứ trật tự thế giới mới khi không còn luật pháp quốc tế nữa như vậy....)
Sáng 28/2, khi Tehran vừa bước vào ngày làm việc, các cuộc họp cấp cao bắt đầu diễn ra trong khu trung tâm quyền lực của nước Cộng hòa Hồi giáo. 9h40 sáng theo giờ địa phương, 3 địa điểm khác nhau đồng loạt trở thành mục tiêu của loạt tên lửa và bom dẫn đường chính xác.
Chưa đầy 60 giây sau, Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng nhiều nhân vật chủ chốt của bộ máy an ninh - quân sự Iran thiệt mạng. Theo các quan chức Israel, đây là chiến dịch “nhanh nhất nhưng được chuẩn bị lâu nhất” trong lịch sử đối đầu giữa hai quốc gia.
Phía sau một phút ấy là hàng chục năm thu thập dữ liệu, xây dựng mạng lưới và chờ đợi một sai lầm.
SAI LẦM CHÍ MẠNG
Hai ngày trước đó, các nhà ngoại giao Iran và phương Tây vừa rời Geneva sau một vòng tiếp xúc được mô tả là “thẳng thắn nhưng xây dựng”. Truyền thông nhà nước nhấn mạnh cánh cửa đối thoại chưa khép lại. Ở hậu trường, theo nhiều nguồn tin quốc tế, bộ máy an ninh Iran cũng đánh giá nguy cơ một đòn tấn công trực diện vào thời điểm này là thấp.
Chính sự đan xen giữa hy vọng ngoại giao và tâm lý “chưa đến lúc” đã tạo ra khoảng trống chết người.
Theo các quan chức quốc phòng Israel, trong bối cảnh dư luận quốc tế dồn dập dự đoán về khả năng Mỹ và Israel hành động, nhiều lãnh đạo quân sự - tình báo cấp cao Iran đã tập trung họp tại một tòa nhà nổi trên mặt đất trong khuôn viên Hội đồng An ninh Quốc gia ở Tehran, thay vì sử dụng các boong-ke vốn được coi là an toàn hơn.
Đáng chú ý hơn, Ali Khamenei - người được cho là đã nhiều tháng di chuyển giữa các hầm trú ẩn bí mật - sáng hôm đó lại xuất hiện tại khu dinh thự quen thuộc trên mặt đất để chủ trì một cuộc họp riêng với các trợ lý thân cận, theo Reuters.
Hiện chưa rõ vì sao các cuộc họp quan trọng lại được tổ chức trên mặt đất thay vì dưới hầm. Giới phân tích cho rằng Tehran có thể tin các cuộc đàm phán vừa diễn ra và vòng đối thoại tiếp theo dự kiến trong vài ngày tới sẽ khiến Washington và Tel Aviv tránh một cú đánh ngay thời điểm nhạy cảm. Thực tế diễn ra theo hướng ngược lại.
Cuộc xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025 với Israel và Mỹ từng là cú sốc lớn đối với bộ máy an ninh Iran. Khi đó, hàng loạt chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) bị phát hiện vị trí và hạ sát dù đang trú ẩn trong các hầm ngầm được quảng bá là “bất khả xâm phạm”.
Các phân tích của truyền thông phương Tây khi ấy cho rằng vấn đề không nằm ở độ sâu boong-ke, mà ở “dấu vết điện tử”: điện thoại của đội cận vệ, thiết bị liên lạc vệ tinh, hệ thống camera kết nối mạng nội bộ. Những tín hiệu nhỏ, lặp lại và tích lũy theo thời gian đủ để dựng nên bản đồ định vị chính xác.
Sau đó, ông Ali Khamenei được cho là đã chỉ thị rà soát toàn diện bộ máy phản gián. Các cuộc họp quan trọng được chuyển xuống hầm, thiết bị cá nhân bị hạn chế, nhân sự bị điều chuyển; quy trình bảo mật siết chặt. Ông gần như biến mất khỏi không gian công khai, chỉ xuất hiện qua các thông điệp ghi hình sẵn và thay đổi địa điểm liên tục.
Tuy nhiên, khi căng thẳng với Washington và Tel Aviv leo thang trở lại đầu năm nay, chuỗi phòng vệ đó dường như bắt đầu lỏng lẻo.
TÌNH BÁO CHỒNG LỚP
Theo các nguồn tin Israel, thông tin về ba cuộc họp sáng 28/2 đã được thu thập trước đó khoảng một tuần. Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) được cho là đã chuyển dữ liệu cho Mossad, cơ quan tình báo đối ngoại Israel. Mossad xác thực lại bằng nguồn riêng, song phương thức xác định chính xác thời điểm 9h40 sáng vẫn chưa được tiết lộ.
Đài CNN dẫn nguồn tin Israel cho biết tình báo nước này thậm chí thu được hình ảnh thi thể của ông Khamenei, làm dấy lên nhận định rằng mạng lưới điệp viên đã thâm nhập rất sâu vào hệ thống chính trị Iran.
Trong khi đó, Wall Street Journal đưa tin chiến dịch có sử dụng một hệ thống trí tuệ nhân tạo mang tên “Claude” do công ty Anthropic phát triển để hỗ trợ phân tích dữ liệu và lựa chọn mục tiêu. Thông tin xuất hiện chỉ vài giờ sau khi chính phủ Mỹ thông báo chấm dứt hợp đồng với Anthropic vì các lo ngại an ninh.
Các nguồn thạo tin cho biết nhiều bộ chỉ huy quân sự, trong đó có Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tại Trung Đông, đang ứng dụng hệ thống này cho các nhiệm vụ phân tích tình báo và mô phỏng kịch bản tác chiến.
Song theo các cựu quan chức Mỹ, công nghệ chỉ là một nửa câu chuyện. Phần còn lại là con người.
Thực tế, các điệp viên Israel đã theo dõi ông Khamenei trong nhiều năm, xây dựng một hồ sơ chi tiết đến từng phút về thói quen sinh hoạt hàng ngày của ông, cũng như của gia đình, trợ lý, đồng minh và lực lượng bảo vệ.
“Mọi thứ giống như một trò xếp hình khổng lồ. Bạn ghép từng mảnh thông tin rời rạc lại với nhau. Chỗ nào thiếu dữ liệu đáng tin cậy thì tiếp tục đào sâu. Từ việc họ lấy thực phẩm ở đâu, xử lý rác thế nào… Ai cũng phải ăn, ngủ, sinh hoạt”, một cựu quan chức CIA có nhiều thập kỷ kinh nghiệm theo dõi các mục tiêu khủng bố cấp cao cho biết với Guardian.
Reuel Gerecht, cựu sĩ quan phụ trách lựa chọn mục tiêu của CIA từng làm việc về Iran, nhận định Mỹ có thể cung cấp năng lực công nghệ vượt trội, nhưng chính Israel mới xây dựng được mạng lưới tình báo con người trên thực địa - yếu tố quyết định trong các chiến dịch bí mật.
“Năng lực công nghệ của Mỹ cực kỳ ấn tượng và rất quan trọng, nhưng tôi không nghĩ CIA có nhiều đóng góp về mạng lưới tình báo con người hay hoạt động bí mật trong lòng Iran”, ông nói. “Khi kết hợp công nghệ đó với mạng lưới tại chỗ, hiệu quả sẽ được nhân lên”.
Dòng thông tin từ mạng lưới Mossad tại Iran được kết hợp với dữ liệu do Mỹ thu thập thông qua các hệ thống nghe lén và chặn thu liên lạc.
“Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu họ sử dụng nhiều phương tiện khác nhau để theo dõi ông ấy”, ông Gerecht nói. “Người Iran khá sơ suất. Họ thích dùng điện thoại. Có thể lãnh tụ tối cao dùng điện thoại dùng một lần, nhưng vấn đề là những người ông thường xuyên liên lạc”.
Cuối cùng, toàn bộ dữ liệu được chuyển tới bộ máy quân sự Mỹ và Israel để hoàn thiện thông số mục tiêu chính xác và ban hành mệnh lệnh cho phút hành động ngắn ngủi nhưng chết chóc ấy.
CHỈ 60 GIÂY, VẬY LÀ XONG
Theo các quan chức quốc phòng Israel, kinh nghiệm từ tháng 6/2025 cho thấy mọi đòn tấn công nhằm vào tầng lớp lãnh đạo cao nhất Iran phải được triển khai ngay từ loạt đầu tiên. Nếu chậm trễ, Tehran sẽ kịp kích hoạt các biện pháp phòng vệ và phân tán nhân sự.
Zohar Palti, cựu lãnh đạo Cục Chính trị - Quân sự thuộc Bộ Quốc phòng Israel, tiết lộ rằng trong chiến dịch năm 2025, Tel Aviv từng tính đến phương án hạ sát lãnh tụ Iran nhưng không được Tổng thống Mỹ khi đó là Donald Trump chấp thuận. Sau sự kiện đó, ông Khamenei được cho là đã chuyển xuống hầm ngầm.
Bởi vậy, sáng 28/2, khi tình báo xác định đủ điều kiện - địa điểm, thời gian, sự hiện diện đồng thời của các nhân vật chủ chốt - quyết định được đưa ra.
Ba đợt tấn công gần như đồng thời diễn ra trong vòng 60 giây. Ngoài Ali Khamenei, bảy “thành viên cấp cao nhất trong bộ máy an ninh Iran” và khoảng một chục trợ lý, người thân cận thiệt mạng tại các địa điểm khác nhau ở Tehran. Khoảng 40 lãnh đạo cấp cao khác cũng được cho là tử vong trong chiến dịch.
Việc lựa chọn tấn công ban ngày, thay vì ban đêm như nhiều chiến dịch trước, được đánh giá tạo nên yếu tố bất ngờ chiến thuật đáng kể.
Oded Ailam, cựu lãnh đạo bộ phận chống khủng bố của Mossad, gọi chiến dịch là “đỉnh điểm của nhiều năm chuẩn bị”.
“60 giây. Đó là tất cả những gì chiến dịch cần. Nhưng là sản phẩm của hàng thập kỷ thu thập tình báo”, ông nói.
Sai lầm chí tử của Tehran, theo nhiều chuyên gia, không phải là thiếu boong-ke hay thiếu cảnh giác - mà là tin rằng thời điểm chưa chín muồi cho một đòn đánh.
“Chúng ta đang sống trong một thế giới nơi dữ liệu chồng lớp lên nhau. Không ai không để lại dấu vết. Mọi hành động đều để lại một ‘dấu in’”, một cựu quan chức nói.
Trong thế giới nơi dữ liệu chồng lớp lên nhau và mọi hành động để lại “dấu in” kỹ thuật số đó , một khoảnh khắc nới lỏng quy trình an ninh có thể đủ để đối phương hoàn thực hiện một đòn đánh trí mạng.
Và sáng 28/2, đòn đánh ấy chỉ xảy ra trong đúng một phút.
Phương Linh

Chỉ 1,000 mạng thì nhằm nhò gì. Chiến tranh triển khai quá chậm. Phải đập tan chế độ Iran nhanh hơn, hữu hiệu hơn, gọn ghẽ hơn, vvv..Nếu cần hạ thủ 100,000 mạng hay hơn thế nữa thì phải tàn nhẫn hơn, độc địa hơn, vv… Đéo thể nào cứ xỉu xìu ển ển thế, rồi hi vọng việc sẽ tự nhiên giải quyết.. Nếu Iran đéo đầu hàng trong vòng 2, 3 tuần lễ, nên sử dụng bom hột nhân tức khắc… Mẹ kiếp