Châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng — Nhưng vẫn chậm hơn Hoa Kỳ hàng thập kỷ và chưa chuẩn bị cho chiến tranh với Nga

[kentto]

Châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng — Nhưng vẫn chậm hơn Hoa Kỳ hàng thập kỷ và chưa chuẩn bị cho chiến tranh với Nga

Sau khi châu Âu và Ukraine bày tỏ sự phẫn nộ về việc Tổng thống Trump hủy bỏ hỗ trợ quân sự cho Ukraine, các quốc gia châu Âu cuối cùng cũng thực hiện các bước để chuẩn bị cho lục địa của mình khả năng tự vệ - điều mà Hoa Kỳ đã gánh vác trong 80 năm qua .

Việc tăng chi tiêu quốc phòng được đề xuất ở cả cấp độ EU và quốc gia vẫn còn kém xa so với chi tiêu quốc phòng của Hoa Kỳ. Và ngay cả khi Châu Âu có thể đạt được mức chi tiêu ngang bằng với Hoa Kỳ, họ cũng sẽ không bao giờ đạt được sự ngang bằng về quân sự với Hoa Kỳ.

Trớ trêu thay, trong khi những khoản tăng này được thực hiện để thách thức Hoa Kỳ, chúng lại hoàn toàn phù hợp với những gì Trump đã yêu cầu kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của mình: Châu Âu phải tăng chi tiêu quốc phòng và giảm bớt gánh nặng cho Mỹ.

Một điều trớ trêu nữa là trong khi các nhà lãnh đạo châu Âu tức giận vì Hoa Kỳ cắt giảm viện trợ quân sự cho Ukraine, bản thân họ vẫn chia rẽ về vấn đề hỗ trợ quân sự trực tiếp.

Mặc dù các nhà lãnh đạo EU nhất trí ủng hộ việc tăng cường năng lực phòng thủ của châu Âu, nhưng không có sự đồng thuận trong việc hỗ trợ Ukraine , trong khi Hungary hoàn toàn phản đối.

Brussels ước tính rằng chiến lược tái vũ trang của mình có thể huy động tới 850 tỷ đô la bằng cách nới lỏng các quy tắc về thâm hụt và nợ của EU và đưa ra một công cụ tín dụng chung mới trị giá 160 tỷ đô la.

Kế hoạch cũng bao gồm việc chuyển hướng các quỹ khu vực châu Âu hiện có và tận dụng Ngân hàng Đầu tư châu Âu để tài trợ cho quốc phòng. Một số quốc gia, bao gồm Tây Ban Nha và Pháp, đã thúc đẩy một phần trong số các quỹ này thành các khoản tài trợ thay vì các khoản vay.

Điều này làm nổi bật một vấn đề cơ bản khác ở châu Âu: một số quốc gia tương đối nghèo và bản chất xã hội chủ nghĩa của chính phủ khiến họ quen với việc trông chờ vào sự giúp đỡ thay vì tự kiếm tiền và chi tiêu.

Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu các quốc gia như Pháp và Tây Ban Nha có cam kết thực hiện toàn bộ kế hoạch nếu họ được yêu cầu phải trả các khoản vay hay không?

Các ưu tiên đầu tư chính bao gồm phòng không và tên lửa, hệ thống pháo binh, máy bay không người lái, công nghệ vũ trụ, khả năng cơ động quân sự, an ninh mạng và tác chiến điện tử, tất cả các chức năng mà Hoa Kỳ hiện đang cung cấp cho châu Âu.

Những người ủng hộ việc tăng nhanh chi tiêu quốc phòng - chẳng hạn như Thụy Điển, Phần Lan và các quốc gia Đông Âu - cho rằng châu Âu phải khẩn trương tái vũ trang, với một số nhà lãnh đạo kêu gọi chi tiêu quốc phòng vượt quá mục tiêu 2% GDP của NATO, có khả năng đạt tới 3% .

Tuy nhiên, ngay cả ở mức độ đó, châu Âu vẫn tụt hậu so với Hoa Kỳ, nơi chi tiêu quốc phòng vượt quá 3% GDP và được hỗ trợ bởi nền kinh tế lớn hơn nhiều so với bất kỳ quốc gia châu Âu nào.

Ngay cả với mức tăng theo kế hoạch, chi tiêu quốc phòng của châu Âu vẫn sẽ kém xa so với Hoa Kỳ, nơi đã chi tiêu nhiều hơn châu Âu trong 80 năm qua. Để bắt kịp, châu Âu sẽ cần phải chi tiêu nhiều hơn đáng kể so với Hoa Kỳ, một kịch bản không thể xảy ra.

Điều đáng lo ngại hơn là châu Âu dường như quyết tâm leo thang căng thẳng với Nga - một viễn cảnh thảm khốc vì quân đội Nga không chỉ lớn hơn và có năng lực hơn lực lượng liên hợp của châu Âu mà còn sở hữu kinh nghiệm chiến tranh phong phú mà châu Âu không có.

Không giống như châu Âu, Nga đã được huy động đầy đủ: quân đội được nhập ngũ, mặc quân phục và liên tục được bổ sung; các nhà máy đã được tái trang bị để sản xuất vũ khí và đạn dược; và nền kinh tế được bảo vệ khỏi các lệnh trừng phạt.

Trong khi đó, châu Âu vẫn chưa chuẩn bị cho một cuộc đối đầu như vậy—không chỉ về mặt sẵn sàng quân sự mà còn về sự phụ thuộc liên tục vào năng lượng của Nga. Bất kỳ ý niệm nào về việc châu Âu tham gia vào một cuộc chiến với Nga đều là một việc làm ngu ngốc.

Hơn nữa, theo điều lệ của NATO, Hoa Kỳ không có nghĩa vụ bảo vệ một quốc gia thành viên đơn phương kích động chiến tranh. Châu Âu, nhìn chung, không đồng nghĩa với NATO—giống như Zelensky đã phát hiện ra, Hoa Kỳ không có nghĩa vụ bảo vệ các thành viên không phải NATO bị tấn công.

Bất kỳ cuộc thảo luận nào về việc châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng hoặc chuẩn bị quân sự đều bỏ qua một thực tế quan trọng: Châu Âu không phải là một quốc gia thống nhất, cũng không có quân đội hay cơ cấu chỉ huy thống nhất.

Các quốc gia trong lục địa này có trình độ phát triển kinh tế và chuẩn bị quân sự rất khác nhau, khiến cho việc phối hợp hành động trở nên khó khăn. Họ không sẵn sàng hợp nhất lực lượng của mình dưới một chỉ huy duy nhất hoặc theo đuổi một chiến lược thống nhất.

Ngoài ra, do mỗi quốc gia đều duy trì quân đội riêng nên có sự dư thừa ở nhiều chức năng khác nhau, làm giảm hiệu quả ngân sách quốc phòng của họ.

Một ví dụ rõ ràng về cách truyền thông đang hiểu sai về cái gọi là sự bắt kịp về quân sự của châu Âu là kế hoạch chi tiêu mới nhất của Đức. Một số báo cáo đưa tin sai lệch rằng Đức đang tăng chi tiêu quân sự thêm 540 tỷ đô la , nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.

Chính phủ Đức có kế hoạch bỏ qua lệnh hạn chế nợ theo hiến pháp để thực hiện các khoản vay mới đáng kể, phân bổ khoảng 540 tỷ đô la cho cơ sở hạ tầng trong thập kỷ tới.

Kế hoạch này bao gồm khoảng 108 tỷ đô la được dành cho các tiểu bang liên bang, không liên quan gì đến chi tiêu quốc phòng.

Chính quyền Đức ước tính cần thêm 432 tỷ đô la để hiện đại hóa quân đội. Tuy nhiên, mức tăng chi tiêu quốc phòng của Đức còn kém xa con số này.

Kế hoạch chi tiêu tổng cộng 540 tỷ đô la chủ yếu dành cho cơ sở hạ tầng, trong đó ít nhất 108 tỷ đô la được phân bổ cho các tiểu bang liên bang, phần còn lại dành cho nhiều dự án phi quốc phòng khác nhau.

Quan niệm cho rằng châu Âu đang quân sự hóa một cách có ý nghĩa để bắt kịp Hoa Kỳ hoặc chuẩn bị cho chiến tranh với Nga không có cơ sở thực tế. Trong khi một số quốc gia đã cam kết tăng cường quốc phòng, thì những cam kết này lại bị kéo dài trong nhiều năm và bị cản trở bởi sự chậm trễ của bộ máy quan liêu, hạn chế kinh tế và thiếu các năng lực quân sự quan trọng.

Phần lớn chi tiêu được báo cáo bao gồm các dự án phi quân sự như cơ sở hạ tầng và an ninh mạng, làm giảm tác động của nó. Không giống như Hoa Kỳ, nơi cung cấp vận tải hàng không chiến lược, tình báo và răn đe hạt nhân, các lực lượng châu Âu vẫn phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ của Hoa Kỳ.

Ngoài ra, dư luận ở nhiều quốc gia châu Âu vẫn còn hoài nghi về hoạt động quân sự hóa trên quy mô lớn, càng hạn chế những nỗ lực này.

Cuối cùng, bất chấp những lời hoa mỹ, châu Âu không đi trên con đường tự cung tự cấp về quân sự, cũng không chuẩn bị cho một cuộc đối đầu trực tiếp với Nga theo bất kỳ cách có ý nghĩa nào.