Thủy thủ có kỹ năng gì để vận hành tàu sân bay?

- Con người vẫn là nhân tố quyết định đến hiệu quả vận hành tàu sân bay. Đó là một quá trình dài về đào tạo và tích lũy kinh nghiệm của thủy thủ đoàn trên tàu sân bay.

Tục ngữ nói: “Thà để người đợi vũ khí, chứ không để vũ khí đợi người”. Hiện nay, nhiều nước đã, đang và sẽ sở hữu tàu sân bay, vậy sĩ quan chỉ huy, phi công và các thủy thủ của tàu sân bay cần những kỹ năng gì cần thiết? Các cường quốc hải quân trên thế giới luôn chuẩn bị trước một đội ngũ thủy thủ đoàn đủ tiêu chuẩn, bảo đảm nhanh chóng có đủ sức chiến đấu sau khi đưa tàu sân bay vào hoạt động.

Thuyền trưởng phải có ít nhất 20 năm phục vụ trong quân ngũ

Trên tàu sân bay, thuyền trưởng không chỉ là chỉ huy trưởng trong tác chiến và huấn luyện trên biển, mà còn người điều phối giữa tàu sân bay và máy bay trên tàu, vì vậy thuyền trưởng luôn là ưu tiên hàng đầu trong hệ thống đào tạo thủy thủ đoàn của tàu sân bay.



Thuyền trưởng luôn là ưu tiên hàng đầu trong hệ thống đào tạo thủy thủ tàu sân bay.

Căn cứ vào kinh nghiệm của Hải quân Mỹ, một thuyền trưởng đạt tiêu chuẩn, thứ nhất phải có ít nhất 20 năm phục vụ trong quân ngũ, phải là phi công của hải quân hoặc nguồn gốc phi hành đoàn sĩ quan hải quân, có kinh nghiệm đáng kể về cất cánh và hạ cánh máy bay trên tàu. Thứ hai, phải từng là chỉ huy trên tàu tấn công đổ bộ hoặc tàu cỡ lớn khác. Thứ ba, phải được đào tạo chuyên nghiệp về thuyền trưởng tàu sân bay với thời gian 2 năm, đồng thời phải có tu dưỡng công phu về chiến lược và có kiến thức luật pháp quốc tế.

Nói một cách ngắn gọn, thuyền trưởng tàu sân bay phải có “thân thủ phi phàm”: thành thạo về lái máy bay, điều hành tàu, tác chiến chỉ huy và quản lý tổng hợp. Điều quan trọng hơn là, họ phải thành thạo vận dụng chiến lược quốc tế, biện pháp ngoại giao, luật pháp về chiến tranh và giao tiếp tốt với giới truyền thông.

Liên đội trưởng hàng không cần hiểu biết các loại máy bay chiến đấu

Chức vụ quan trọng thứ hai trên tàu sân bay là liên đội trưởng hàng không, người phụ trách tổ chức quản lý và tác chiến chỉ huy đối với máy bay và nhân viên máy bay trên tàu sân bay.



Người đứng đầu các bộ phận trên tàu sân bay thường trưởng thành từ các phân đội trưởng ưu tú của các bộ phận đó.

Một tàu sân bay cỡ lớn thường mang theo đến vài chục chiếc máy bay, mà thường có tới 7 – 8 loại. Chỉ có sự điều hành tốt nhất thì mới có thể phát huy tối đa uy lực to lớn của tàu sân bay, nếu không sẽ làm hỏng máy bay chiến đấu.

Do đó, liên đội trưởng hàng không cần hiểu biết đầy đủ về tính năng các loại máy bay chiến đấu, đồng thời phải trải qua huấn luyện phức hợp, bao gồm tác chiến trên không, xây dựng kế hoạch và hành động chiến thuật, thu thập và phân tích tin tình báo… Trong thực tiễn của quân đội Mỹ, ứng cử viên cho chức vụ này phần lớn phải sở hữu 2 – 3 bằng lái các loại máy bay khác nhau.

Ngoài ra, người đứng đầu các bộ phận trên tàu sân bay thường trưởng thành từ các phân đội trưởng ưu tú của các bộ phận đó. Họ không nhất định phải hiểu rõ tất cả mọi chuyên ngành của bộ phận mình, điều then chốt là phải có trình độ lãnh đạo xuất sắc. Trước khi nhậm chức, họ phải trải qua nhiều tuần huấn luyện tăng cường nhằm nâng cao lòng tự tin cho họ để trở thành người quản lý có hiệu quả, giúp họ có được khả năng gách vác trách nhiệm lãnh đạo, thực hiện có hiệu quả chức trách được giao.

Huấn luyện phi công cho tàu sân bay khó hơn phi công trên bờ

Phi công trên tàu sân bay là con cưng của tàu sân bay, luôn trở thành tiêu điểm của truyền thông. Xét về không gian rất hẹp trên tàu sân bay, việc huấn luyện phi công cho tàu sân bay có độ khó hơn rất nhiều so với huấn luyện phi công trên bờ, hệ số nguy hiểm tăng gấp đôi.



Phi công của tàu sân bay của quân đội Mỹ chủ yếu đến từ Học viện Hàng không Hải quân và trường bổ túc sĩ quan không quân hải quân ở bang Florida.

Khi bay trên biển, phi công phải đối mặt với môi trường đặc biệt với các điều kiện khắc nghiệt như bụi nước, muối, mưa… Điều này đòi hỏi phi công không chỉ có khả năng tuyệt vời về kỹ chiến thuật, mà còn phải có tố chất tâm lý cực mạnh. Dù là các trường học huấn luyện đa chức năng của Mỹ hay Nga thì đều phải tuân thủ quan điểm này.

Phi công của tàu sân bay của quân đội Mỹ chủ yếu đến từ Học viện Hàng không Hải quân và trường bổ túc sĩ quan không quân hải quân ở bang Florida. Trước hết, họ được đào tạo kiến thức chuyên nghiệp và huấn luyện trên mặt đất, bao gồm khoa mục quân sự cơ bản, lý luận cơ bản về hàng không, cứu sinh và tự cứu mình trên biển. Sau khi kết thúc huấn luyện dự bị, học viên sẽ được cử tới Liên đội hàng không huấn luyện hải quân (phi đội huấn luyện) để được đào tạo bay sơ cấp, đào tạo bay cơ bản và đào tạo bay cao cấp. Học viên được đào tạo toàn bộ các khóa học mới có thể trở thành phi công lái máy bay trên tàu sân bay.

Nga và Mỹ có mô hình đào tạo khác nhau. Sau khi Liên Xô tan rã, Hải quân Nga chỉ còn lại trường bay Hải quân Esk, hiện đang cho trung tâm huấn luyện bay Hải quân Nitka thuê làm cơ sở huấn luyện. Trung tâm Nitka chủ yếu đào tạo cho phi công về kỹ thuật cất cánh, hạ cánh trên boong tàu sân bay, có hệ thống huấn luyện tàu sân bay đồng bộ.



Điều cần nhấn mạnh là, sau khi có tàu sân bay, để đảm bảo kỹ năng chuyên nghiệp thường xuyên cho thủy thủ đoàn, cần phải tiến hành đào tạo thường xuyên và kịp thời

Tương tự như Nga, cơ sở huấn luyện của Pháp là Landivisiau rộng khoảng 950 mẫu Anh, đường băng dài 2700 m, hiện có 10 máy bay chiến đấu Gust M, 50 máy bay tấn công Super Etandard và 10 máy bay huấn luyện Falcon. Được biết, tại đây phi công có 20% thời gian sử dụng cho các bài tập huấn luyện mô phỏng trên tàu vào ban ngày, còn 6% thời gian dùng cho các bài tập huấn luyện mô phỏng trên tàu vào ban đêm, ngoài ra 73% thời gian được sử dụng cho các khoa mục huấn luyện khác.

Hậu cần mặt đất nắm nhiều quyền sinh quyền sát đặc biệt