ĐIỀU BI AI CỦA DÂN TỘC

[Gibbs]

- Dương Quốc Chính -
Cụ Phan Châu Trinh có 1 cái may mắn, đó là chết trước khi thành lập đảng CS, cũng giống cụ Nguyễn Thái Học chết khi đảng mới ra đời vài tháng, chưa có mấy vai trò. Nếu họ còn sống thêm độ 5-10 năm, chắc cú là nếu sống đến năm 46, thì thành PĐ chắc luôn, thậm chí có thể bị VM tiêu diệt. Thế nên với quan điểm chính thống của đảng CS thì cụ PCT là “cải lương”, mong giặc “rủ lòng thương”. Thế là còn rất nhẹ nhàng đó.
Mình thấy quan điểm của giới sử học chính thống cũng đã đánh giá lại về cụ không còn cực đoan như xưa. Điều nhạy cảm nhất mà thường không tư liệu chính thống nào dám công khai đánh giá, hoặc không dám nói/viết thẳng tưng, là quan điểm chính trị của cụ.
Cụ chủ trương KHÔNG CHỐNG PHÁP, mà ngược lại, học hỏi cái văn minh của người Pháp. Rồi tới khi quốc dân đủ độ văn minh, để người Pháp không thể coi thường, thì tự khắc sẽ giành được độc lập. Nói cách khác, dân trí đủ cao, văn minh đủ nhiều, thì mới có tư cách để độc lập. Chính là "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh". Dân trí phải có trước tất cả.
Điều này hoàn toàn trái ngược với quan điểm bạo lực của đảng CS và cả QD đảng là phải đánh đuổi thực dân, giành độc lập trước, có độc lập là có tất. Phải dùng mọi cách để đánh đuổi thực dân, kể cả dựa vào ngoại bang, giành độc lập là mục tiêu tiên quyết.
Cùng quan điểm bạo lực, thì đảng CS cũng chia 2 phe, ông HCM thì muốn giành độc lập trước, chấp nhận liên kết với các giai cấp khác, chấp nhận liên kết với địa chủ, quan lại, trí thức, thương nhân. Từ đó mới mọc ra cái mặt trận Việt Minh, đa thành phần, do đảng CS lãnh đạo.
Phe kia gồm 4 ông TBT đầu tiên, đỏ hơn, theo chỉ đạo của LX (QTCS 3) là giành độc lập phải dựa trên giai cấp công nông, đồng thời phải đấu tranh giai cấp. 4 ông này chết sớm, do Pháp đàn áp. Nên cuối cùng phe bác có được chính danh cướp chính quyền. Trong đó công lao của những người hữu sản là rất lớn. Thực tế những người lãnh đạo VM ban đầu đa phần không thuộc giới cần lao, điển hình là các ông Giáp, Chinh, Đồng.
Quan điểm Pháp - Việt đề huề của cụ Trinh chính là nền tảng tư tưởng cho phe Quốc gia sau này. Điển hình là các ông Phạm Quỳnh (muốn có nền quân chủ lập hiến), Nguyễn Văn Vĩnh (muốn có nền cộng hòa thân Pháp), Bùi Quang Chiêu (cơ bản có quan điểm chính trị giống 2 ông Quỳnh, Vĩnh, muốn lập hiến pháp nâng cao vai trò của người Việt trong chính quyền), sau này là các thành viên chính phủ Đế quốc VN rồi Quốc gia VN, VNCH. Họ có quan điểm thân Pháp, Nhật, Mỹ để kiến thiết quốc gia, nên bị sử chính thống sau này coi là tay sai, bán nước.
Thực tế đa phần trong số họ không hề giá áo túi cơm, đều yêu nước, muốn nước nhà phát triển, đặc biệt như các ông Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, Ngô Đình Diệm có tinh thần dân tộc rất cao. Như ông Diệm khá là ghét người Pháp, chỉ là không định đánh Pháp bằng bạo lực mà thôi.
Ông Quỳnh, ông Chiêu, ông Diệm sống tới sau ngày 2/9/1945, nên thành PĐ, tay sai, ông PCT mà sống đến lúc đó thì cũng bị vậy thôi.
Quan điểm của ông Phan Bội Châu và QDĐ cũng là bạo lực chống Pháp dựa vào ngoại bang. Ông Châu dựa vào người Nhật và mượn chính danh bằng ông Cường Để, cháu hoàng tử Cảnh, coi như vẫn duy trì quân chủ.
Còn VN QDĐ (sau 45 hay được goi tắt là Việt Quốc), VN cách mệnh đồng minh hội (Việt Cách) cũng có quan điểm bạo lực, đánh Pháp, dựa vào Trung Hoa Dân quốc (Trung Hoa Quốc dân đảng lãnh đạo). Có lẽ họ muốn có 1 nền cộng hòa dựa trên CM tư sản, kiểu Trung Hoa Dân quốc?
Tuy không bị coi là cải lương và quan điểm bạo lực trùng khớp với VM, nhưng vì là cạnh tranh quyền lực và ý thức hệ khác biệt, nên 2 bên tiêu diệt lẫn nhau, sau khoảng 1 năm hợp tác dưới áp lực của quân Tưởng. 2 đảng này, cùng các đảng phái QG chống Pháp và không chống Pháp khác đều bị coi là PĐ, Việt gian, bán nước (nếu được cầm quyền).
Như vậy, cần hiểu bản chất là các phe phái xung đột quan điểm, ý thức hệ và đảng CS giành thắng lợi và biến các phe phái khác thành ra như thế, bao gồm cả cụ Trinh, cụ Châu. Chẳng qua họ chết sớm nên bị chửi nhẹ hơn các ông sống dai mà thôi.
Thế nên đừng ai thắc mắc về việc ông Lý Thụy được cho là cùng ông Lâm Đức Thụ đã báo mật thám Pháp để bắt ông Phan Bội Châu, thực tế là cả 1 số ông khác ít danh tiếng hơn (Xem HCM the missing years, có ebook bản dịch tiếng Việt).
Điều bất hạnh cho nước ta là cụ PCT và những người noi gương cụ đã không thể thành công. Từ đó dẫn tới chiến tranh liên miên, chia rẽ chất chồng đến tận giờ này, khi biển bò vẫn bạo lực ngôn ngữ với người bất đồng tư tưởng.
Lẽ thường thì dân trí thấp sẽ ưa bạo lực, rồi oán thù qua lại chồng lên nhau, thế hệ này qua thế hệ khác. Cháu chắt chửi nhau vì cụ kỵ bắn nhau, rồi bị kích động bởi tuyên truyền địch ta.
Hôm nọ mình xem trong 1 nhóm Prompt AI, có bạn nhờ phục chế ảnh cũ mốc (như hàng chục trường hợp khác mỗi ngày), nhưng ảnh gia đình bạn ấy cho thấy người đàn ông mặc quân phục VNCH. Thế là có vài người vào cmt đại ý: “Gia đình lính Ngụy thì không giúp”.

Ngẫm thấy đau lòng, bất hạnh, bi ai ở chỗ đó. Duy trì sự chia rẽ ấy là tội ác.
Cụ Phan Châu Trinh đã chỉ ra 10 điều bi ai của dân tộc, bây giờ vẫn còn nguyên giá trị:
1. Trong khi người nước ngoài có chí cao, dám chết vì việc nghĩa, vì lợi dân ích nước; thì người nước mình tham sống sợ chết, chịu kiếp sống nhục nhã đoạ đày.
2. Trong khi người ta dẫu sang hay hèn, nam hay nữ ai cũng lo học lấy một nghề; thì người mình chỉ biết ngồi không ăn bám.
3. Trong khi họ có óc phiêu lưu mạo hiểm, dám đi khắp thế giới mở mang trí óc; thì ta suốt đời chỉ loanh quanh xó bếp, hú hí với vợ con.
4. Trong khi họ có tinh thần đùm bọc, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau; thì ta lại chỉ quen thói giành giật, lừa đảo nhau vì chữ lợi.
5. Trong khi họ biết bỏ vốn lớn, giữ vững chữ tín trong kinh doanh làm cho tiền bạc lưu thông, đất nước ngày càng giàu có; thì ta quen thói bất nhân bất tín, cho vay cắt cổ, ăn quỵt vỗ nợ, để tiền bạc đất đai trở thành vô dụng.
6. Trong khi họ biết tiết kiệm tang lễ, cư xử hợp nghĩa với người chết; thì ta lo làm ma chay cho lớn, đến nỗi nhiều gia đình bán hết ruộng hết trâu.
7. Trong khi họ ra sức cải tiến phát minh, máy móc ngày càng tinh xảo; thì ta đầu óc thủ cựu, ếch ngồi đáy giếng, không có gan đua chen thực nghiệp.
8. Trong khi họ giỏi tổ chức công việc, sắp xếp giờ nghỉ giờ làm hợp lý, thì ta chỉ biết chơi bời, rượu chè cờ bạc, bỏ bê công việc.
9. Trong khi họ biết gắng gỏi tự lực tự cường, tin ở bản thân; thì ta chỉ mê tín nơi mồ mả, tướng số, việc gì cũng cầu trời khấn Phật.
10. Trong khi họ làm việc quan cốt ích nước lợi dân, đúng là “đầy tớ” của dân, được dân tín nhiệm; thì ta lo xoay xở chức quan để no ấm gia đình, vênh vang hoang phí, vơ vét áp bức dân chúng, v.v…