MỸ: Nguy cơ Chính phủ ngưng hoạt động vì bất đồng về ngân sách

Hạ Viện Mỹ hôm 19.2 đã thông qua việc giảm mức chi nhân sách liên bang tới 61 tỉ USD từ giờ đến tháng 9.2011. Tuy nhiên, biện pháp của Hạ viện có khả năng thất bại vì phe Dân chủ chiếm đa số ở Thượng viện phản đối và tổng thống Obama đã tuyên bố sẽ phủ quyết.

Ông Obama đã phác thảo kế hoạch riêng của mình cho các khoản giảm chi ít ngặt nghèo hơn vào năm 2012 và cảnh báo rằng tiết kiệm quá mức và quá sớm có thể phương hại đến nền kinh tế đang hồi phục chậm.

Quốc Hội Mỹ đang trong kỳ nghỉ đông cho đến đầu tuần sau nên không còn nhiều thời gian để thỏa thuận trước khi dự luật chi ngân sách tạm thời hết hiệu lực vào ngày 4.3 tới. Nếu không được nhất trí về chính sách này, chính quyền liên bang có thể buộc phải ngưng hoạt động.

Phe Cộng hòa đòi hỏi phe Dân chủ nếu muốn được gia hạn thêm thì phải đồng ý giảm chi ngân sách dù là biện pháp ngắn hạn, và sẽ quy trách nhiệm cho phe Dân chủ nếu phe này phản đối.

Nghị sĩ Brad Dayspring của Hạ Viện cho rằng một dự luật ngắn hạn sẽ giúp “cắt giảm thông minh và tạo ra nguồn tiết kiệm giữ cho chính phủ hoạt động”. Theo ông, nếu phe Dân chủ không thuận theo, họ sẽ “đặt tổng thống Obama vào tình thế cực kỳ khó khăn – nếu không nói là bất khả thi – trong việc giải thích với với đảng của ông lý do buộc phải ngưng hoạt động chính phủ để bảo vệ tình trạng hiện hành”.

Thượng nghị sĩ bang New York, Charles Schumer, trong giới lãnh đạo đảng Dân chủ, không nhượng bộ. Ông muốn rằng dự luật chi ngân sách ngắn hạn phải tiếp tục ở mức hiện nay, tuân thủ đề xuất của ông Obama nhằm khống chế mức chi cần thiết bằng mức chi năm 2010.

Mức thâm hụt ngân sách của Mỹ năm nay dự báo sẽ lên tới 1,65 tỉ USD. Mỹ đang bị chỉ trích toàn cầu vì vay của nước ngoài để bù vào mức thâm hụt ngân sách khổnglồ. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner hôm 19.2 đã tuyên bố với các quan chức nhóm G20 rằng ngân sách của Nhà Trắng cho năm 2012 sẽ theo đúng cam kết của Mỹ với nhóm G20 là giảm mức thâm hụt xuống còn một nửa.

Dự luật của Hạ Viện Mỹ không chỉ là nỗ lực cắt giảm ngân sách. Phe Cộng hòa cũng đang cố sử dụng phương thức ngân sách để tiết giảm nhiều chương trình của chính phủ như y tế và quản lý thị trường chứng khoán Wall Street cũng như các chương trình môi trường mà phe này lâu nay phản đối.

Tuy nhiên, dự luật ngân sách được Hạ Viện thông qua lại không đề cập tới vấn đề quan trọng như các chương trình y tế dành cho người già và người nghèo. Những chương trình này, cùng với suy thoái kinh tế và phí tổn cho các cuộc chiến ở Iraq và Afghnistan, vốn được xem là những yếu tố chính thúc đẩy mức thâm hụt ngân sách gia tăng.

Trước nguy cơ chính phủ buộc phải ngưng hoạt động, ông Paul Ryan, chủ tịch uỷ ban Ngân sách Hạ viện, lại cho rằng điều này khó xảy ra. Ông nói: “Chúng tôi không tìm cách buộc chính phủ phải ngưng hoạt động. Nhưng đồng thời chúng tôi cũng không muốn nhìn thấy mức chi ngân sách cực cao đầy phí phạm như Quốc hội đã từng phê chuẩn hai năm trước”.

Trần Ngọc Đăng
Theo SGTT