USA Những chuyện hài hước nhất hôm nay +video

[Gibbs]

NHẬN TIỀN “CHẠY ÁN”, ĐIỀU TRA VIÊN BỊ TRUY TỐ
Theo báo Thanh Niên ngày 3/4, ông Nguyễn Minh Thoại, 32 tuổi, cựu điều tra viên Công an Quận 5, bị truy tố với cáo buộc yêu cầu 150 triệu đồng để hỗ trợ một bị can được tại ngoại và nhận lại xe bị tạm giữ. Diễn biến được cho là xảy ra tại một quán cà phê gần trụ sở công an, nơi việc “ngã giá” diễn ra, kèm theo nhiều cuộc gọi và tin nhắn thúc giục chuyển tiền.
Gia đình bị can, trong đó có người vợ nhiều lần gom tiền, đã chuyển tổng cộng hơn 400 triệu đồng qua trung gian với hy vọng giảm nhẹ tình thế pháp lý. Tuy nhiên, người trung gian sau đó cung cấp ghi âm cho cơ quan chức năng. Vụ việc phản ánh một thực tế: người dân, khi đối diện rủi ro pháp lý, có thể rơi vào thế bị động, dễ bị cuốn vào các thỏa thuận tốn kém ngoài quy trình.
Trường hợp này cho thấy nhu cầu cấp thiết về minh bạch trong hoạt động điều tra và cơ chế giám sát hiệu quả hơn. Khi những giao dịch như vậy xuất hiện, chi phí không chỉ dừng ở tiền bạc mà còn đặt gánh nặng lên niềm tin và sự an toàn pháp lý của người dân.



GIÁ TĂNG VỌT, BÁO CHÍ CHÊ NƯỚC NGOÀI NHƯNG KHEN GIÁ XĂNG DẦU TRONG NƯỚC RẺ
Giá xăng dầu tăng mạnh không phải chuyện riêng của Việt Nam mà là cú sốc chung của toàn cầu, nhưng điều đáng nói là cách mỗi quốc gia phản ứng với nó.
Ở Malaysia, họ chấp nhận chi hàng trăm nghìn tỷ để giữ giá xăng gần như đóng băng ở mức thấp, và khi không thể duy trì mãi, họ chuyển sang trợ cấp có mục tiêu để vẫn bảo vệ nhóm thu nhập thấp. Ở Philippines và nhiều quốc gia khác, chính phủ tung tiền mặt hỗ trợ trực tiếp, trợ giá nhiên liệu, thậm chí xả kho dự trữ để kéo nguồn cung xuống, bởi họ hiểu xăng dầu không chỉ là một mặt hàng mà là mạch máu của nền kinh tế, giá xăng tăng thì mọi chi phí đều tăng theo.
Còn ở Việt Nam, sau hai đợt tăng giá liên tiếp đầu tháng 4, đặc biệt là giá dầu diesel tăng vọt lên 45.000 đồng/ lít, phản ứng dễ thấy nhất lại không phải là một gói hỗ trợ hay một biện pháp giảm sốc, mà là một làn sóng truyền thông đồng loạt khẳng định giá xăng Việt Nam vẫn rẻ hơn các nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan.
Đây là một phép so sánh đánh tráo bản chất, bởi thứ cần so không phải là giá xăng mà là khả năng mua xăng của người dân.
Ở Việt Nam, với mức thu nhập phổ biến, một giờ lao động chỉ mua được khoảng 1 lít xăng, trong khi ở các nước phát triển con số này có thể là 8 đến 10 lít, nghĩa là cùng một giờ lao động nhưng mức tiếp cận năng lượng chênh lệch nhiều lần.
Vậy thì rẻ ở đây là rẻ với ai? Việc liên tục nhấn mạnh giá ta thấp hơn nước khác không làm người dân đổ xăng rẻ hơn mà chỉ có tác dụng xoa dịu tâm lý, một kiểu ru ngủ rằng mọi thứ vẫn ổn trong khi thực tế thì ngược lại.
Điều Chính phủ nên làm là khiến giá xăng dầu thực sự rẻ hơn bằng cách giảm thuế, phí, hoặc có hỗ trợ có mục tiêu cho những nhóm chịu tác động trực tiếp như vận tải, ngư dân, lao động thu nhập thấp.
Nếu chỉ dừng ở truyền thông để trấn an, thì thứ cạn kiệt không phải là xăng dầu mà là sức chịu đựng của người dân.

Nghệ An đang xem xét xây dựng Trung tâm hành chính tập trung với quy mô khoảng 45 ha, tổng vốn hơn 5.600 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng sẽ hoàn thành vào năm 2028, trở thành nơi làm việc chung cho các cơ quan cấp tỉnh.
Vâng, chủ trương thì luôn là tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế... tất cả nhằm tiết kiệm, tránh lãng phí nguồn lực và ngân sách. Ấy thế nhưng một bộ máy được định hướng gọn gàng lại được chuẩn bị một không gian làm việc tới hơn 5.600 tỷ đồng - một con số khổng lồ và cực kỳ tốn kém, vậy liệu mục tiêu ban đầu có đúng với cách triển khai này hay không?
Chưa kể chính sách lại đang khuyến khích cán bộ tăng thời gian làm việc online, vậy những trung tâm hoành tráng như thế này để phục vụ ai và nhằm mục đích gì?
Cải cách hành chính không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, mà cần thể hiện nhất quán trong cả cách tổ chức con người lẫn cách đầu tư cơ sở vật chất. Một bên nói về tiết giảm, một bên lại mở rộng, sự thiếu đồng bộ này dễ khiến người ta hoài nghi về hiệu quả thực sự của quá trình cải cách.
Bởi vì cuối cùng, một bộ máy tinh gọn không phải là bộ máy “nói gọn”, mà là bộ máy vận hành gọn cả trong con người lẫn những gì được xây dựng xung quanh nó.

Nghệ An đang dự kiến đầu tư hơn 5.680 tỷ đồng xây Trung tâm hành chính tập trung, phục vụ khoảng 2.100 người. Đây là con số rất lớn, chưa kể chi phí vận hành lâu dài sau khi hoàn thành.
Điều này trái ngược hoàn toàn với chủ trương tinh giản nhằm tiết kiệm và chống lãng phí đã đành; mặt khác, nó còn đặt ra câu hỏi về tính ưu tiên của ngân sách đối với các công trình thiết thực hơn trong đời sống người dân. Một tòa nhà hoành tráng sẽ mang lại sự tiện nghi cho công chức, nhưng không trực tiếp giải quyết các nhu cầu cấp bách của xã hội. Thay vào đó việc nâng cấp y tế, cải thiện giáo dục, hay phát triển hạ tầng dân sinh là những thứ mà người dân mong muốn, cũng như giúp ích được nhiều cho xã hội.
Đầu tư vào cơ sở vật chất chỉ thực sự xứng đáng nếu đi cùng với cải thiện chất lượng dịch vụ công và hiệu quả vận hành. Nếu không, hàng nghìn tỷ đồng có nguy cơ trở thành “đầu tư cho quyền lực”, trong khi người dân mới là những người cần được hưởng lợi trực tiếp.
Cuối cùng, ngân sách công cần được cân nhắc minh bạch, ưu tiên lợi ích chung thay vì chỉ tập trung cho bộ máy hành chính.

Dư luận đồn đoán bà tiến có giấy tâm thần, tuy nhiên chưa được công bố. Vì vậy cơ quan chức năng phải giám định độc lập năng lực nhận thức tại thời điểm xảy ra hành vi, chỉ khi không đủ năng lực theo quy định mới xem xét miễn hoặc giảm trách nhiệm, không phải cứ có giấy là thoát tội.
Nếu một người được cho là có vấn đề về năng lực mà vẫn có thể nắm quyền, ký quyết định, tác động đến hệ thống, thì đó không còn là câu chuyện cá nhân. Trách nhiệm phải được mở rộng sang kiểm soát, bổ nhiệm và giám sát. Không thể có chuyện một vị trí quan trọng lại được trao mà không có bất kỳ lớp kiểm tra nào đủ chặt chẽ.
Ngược lại, nếu giấy tâm thần chỉ là nghi vấn hoặc bị lợi dụng như một cách né tránh trách nhiệm, thì hậu quả không chỉ dừng ở vụ việc này. Nó sẽ tạo ra một tiền lệ cứ đến khi sai phạm bị phát hiện thì lại xuất hiện một lý do đặc biệt để thoát tội. Điều đó làm xói mòn niềm tin và khiến dư luận có quyền nghi ngờ tính nghiêm minh của hệ thống.
Điều cần thiết nhất không phải là tranh cãi dựa trên tin đồn, mà là một kết luận minh bạch, có cơ sở pháp lý và chịu trách nhiệm đến cùng. Nếu có yếu tố sức khỏe thật thì cũng phải công khai rõ ràng. Chỉ khi mọi thứ được làm sáng tỏ, câu hỏi có thoát được tội hay không mới có thể được trả lời một cách công bằng và thuyết phục.

Việc Đài Truyền hình Việt Nam VTV chính thức chuyển sang trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, cùng với một số cơ quan lớn khác như VOV, TTXVN và hai Viện hàn lâm, đang làm dấy lên câu hỏi về mức độ độc lập trong hoạt động báo chí.
Báo chí được coi là tiếng nói độc lập, công tâm, đưa tin đa chiều về mọi vấn đề trắng - đen trong xã hội hiện hành. Thế nên quyền quan trọng nhất của báo chí là quyền độc lập trong biên tập, được quyết định đưa tin gì, phản ánh ra sao và đặt câu hỏi với ai. Nhưng khi báo chí bị lãnh đạo trực tiếp bởi một đảng phái, mọi quyền hạn độc lập, công tâm coi như bị giới hạn và giám sát hoàn toàn.
Khi đó, cả phòng ban gồm phóng viên, biên tập viên... liệu còn dám đưa tin chất vấn trực tiếp lãnh đạo đảng phái, cũng là cấp trên của mình về một vấn đề đang xôn xao xã hội do đảng triển khai?
Liệu ai còn dám bóc mẽ những sự thật "trần trụi" khi đảng phái này có những tiêu cực cần phanh phui?
Khi đó, cả hệ thống báo chí sẽ phải tự cân nhắc: đâu là giới hạn an toàn? đâu là điều nên tránh? Và từ đó, một dạng “kiểm duyệt mềm” xuất hiện, không ai ra lệnh, nhưng ai cũng hiểu.
Một nền báo chí thiếu độc lập không nhất thiết sẽ nói dối, nhưng rất có thể sẽ không nói hết. Và đôi khi, điều không được nói ra lại quan trọng không kém những gì được công bố. Và khi báo chí không còn quyền “tự quyết”, thì công chúng cũng mất dần quyền được tiếp cận một bức tranh đầy đủ về thực tại.

Từ 1/4, Đài Truyền hình Việt Nam VTV chính thức trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ngoài ra, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) là các cơ quan thuộc Chính phủ cũng chuyển thành đơn vị trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Việc các cơ quan này được chuyển về trực thuộc Ban chấp hành Trung ương Đảng khiến dư luận xôn xao và đặt ra nhiều câu hỏi thắc mắc, trong đó cốt yếu là: ranh giới giữa Đảng và Nhà nước đang được hiểu như thế nào?
Đã gọi là truyền hình quốc gia, hay đài tiếng nói Việt Nam, tức nó đang đại diện cho dân tộc, đó là tiếng nói, là nơi phản ánh đa chiều đời sống xã hội, truyền tải thông tin khách quan và tạo diễn đài cho tiếng nói đa chiều. Khi những "cây nói" của nhân dân này thuộc về một đảng phái chính trị, thì liệu bản chất của nó có còn để phục vụ người dân và đất nước nữa không?
Khi ranh giới giữa Đảng và Nhà nước trở nên mờ nhạt, truyền thông có nguy cơ bị nhìn nhận không còn là tiếng nói chung của xã hội, mà là công cụ của một chủ thể. Khi đó, những hình ảnh được truyền tải, những tiếng nói được cất lên không còn khách quan, đã bị điều chỉnh để "phù hợp" với đảng phái hiện tại. Và một khi nhận thức đó hình thành, niềm tin công chúng cũng sẽ thay đổi theo.

23h45 ngày 3/4, khi phần lớn người dân đã ngủ, một cú tăng giá lặng lẽ diễn ra. Xăng tăng, dầu tăng, RON 95 chạm 27.000 đồng/lít, còn diesel vọt lên 45.000 đồng/lít, chạm mức báo động đỏ, một cú đánh thẳng vào sinh kế người dân.
Nhà nước cho biết đã chi Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tạm ứng ngân sách riêng cho mặt hàng dầu diesel với mức 5.000 đồng/lít. Đáng lẽ giá dầu tăng gần 9.000 đồng, nhưng nhờ có quỹ nên tăng gần 4.000 đồng thôi. Tức là quỹ có chi, mà giá vẫn tăng sốc, dân vẫn gánh.
Mà đã gọi là tạm ứng thì sớm muộn gì cũng phải hoàn lại. Một kiểu vay trước trả sau, nhưng người vay chẳng thấy được lợi ích gì, chỉ thấy nghĩa vụ phải trả.
Quỹ bình ổn đó thực sự vận hành thế nào? Ai kiểm soát? Chi bao nhiêu, còn bao nhiêu? Người dân không được biết.
Giá dầu thế giới có tăng, nhưng có tăng đến mức khiến giá trong nước nhảy dựng như vậy không? Và nếu tăng thật, Việt Nam đã nhập theo giá mới chưa, hay vẫn còn tồn kho giá thấp? Nếu còn tồn kho, thì tại sao người dân phải mua theo giá đỉnh? Nếu đã nhập giá cao, thì vì sao không có cơ chế giãn sốc? Có rất nhiều câu hỏi mà không có câu trả lời minh bạch.
Hệ quả thì ai cũng thấy, doanh nghiệp vận tải ngắc ngoải vì chi phí nhiên liệu chiếm phần lớn giá. Nhiều đơn vị chọn cách nằm im, đắp chiếu còn hơn chạy càng nhiều càng lỗ. Chuỗi cung ứng bắt đầu rạn nứt từ đó.
Người lao động thì bị kẹp ở giữa. Giá xăng tăng kéo theo giá hàng hóa, thực phẩm, dịch vụ. Lương không tăng, nhưng mọi thứ xung quanh đều leo thang. Người dân cảm nhận rõ ràng lạm phát từng ngày.
Điều đáng nói là mỗi lần giá xăng dầu tăng, gần như không có một cơ chế hỗ trợ thực chất nào đi kèm. Không trợ giá trực tiếp, không có gói cứu trợ cho nhóm chịu ảnh hưởng nặng. Chỉ có một phản xạ quen thuộc là giá thế giới tăng thì trong nước tăng theo.
Khi chi phí sống vượt quá thu nhập, khi doanh nghiệp không còn khả năng tồn tại, còn niềm tin bị bào mòn, người dân có thể chịu đựng được bao lâu?

Năm 2025, thiên tai quét qua, Đắk Lắk phải ngửa tay xin hơn 213 tỷ để khắc phục hậu quả. Giáp hạt năm 2025, dân thiếu ăn, tỉnh xin 588 tấn gạo. Tết Nguyên đán 2026 càng đói hơn, kho dự trữ quốc gia lại tiếp tục cấp hơn 1.300 tấn gạo cứu đói cho tỉnh. Một bức tranh không thể âm u hơn, ngân sách cạn, dân còn đói, sinh kế bấp bênh.
Nhưng dù đói nghèo, Đắk lắk vẫn muốn có công trình nghệ thuật nghìn tỷ. Ngày ¼ , một lãnh đạo Sở Xây dựng Đắk Lắk cho biết đơn vị đã đề xuất chủ trương đầu tư dự án Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh với tổng trị giá 1.100 tỷ đồng, trên diện tích 2,4ha, đã được thông qua chủ trương.
Khi người dân còn đang lo từng bữa ăn, khi nông dân trồng cà phê, trồng sầu riêng vẫn phụ thuộc vào giá cả bấp bênh, khi đường nông thôn, đường nương rẫy còn lầy lội, đi lại khó khăn, thì một công trình nghìn tỷ để nâng tầm văn hóa sẽ phục vụ ai?
Văn hóa không thể đứng trên cái bụng đói. Nghệ thuật không thể nở rộ trên một nền kinh tế địa phương còn chật vật. Một sân khấu đẹp không làm ra hạt gạo. Một tòa nhà hoành tráng không giúp nông sản bán được giá cao hơn.
Người dân Đắk Lắk cần gì? Họ cần đường để đi, cần hệ thống thủy lợi để sản xuất, cần hỗ trợ kỹ thuật để nâng năng suất, cần đầu ra ổn định để sống được bằng chính mảnh đất của mình. Đó mới là hạ tầng sống. Còn trung tâm văn hóa phải đến sau khi cái nền kinh tế đủ vững để nuôi nó.
Đằng này, thứ tự đang bị đảo ngược.
Tiền thì xin cứu đói, nhưng kế hoạch lại là tiêu nghìn tỷ. Ngân sách thì thiếu trước hụt sau, nhưng ý tưởng thì vẫn rất hoành tráng.
Nguy hiểm hơn, những công trình kiểu này còn là mảnh đất màu mỡ cho lợi ích nhóm, cho tư duy nhiệm kỳ, cho tham nhũng, và không có ai chịu trách nhiệm.
Mùa mưa lũ lại sắp đến, người dân Đắk Lắk còn chưa biết chạy đi đâu để sinh tồn, có lẽ ngắm nhìn trung tâm nghệ thuật nghìn tỷ kia sẽ giúp họ quên đi đói nghèo.

Tháng 3 năm 2023, dư luận chấn động khi 4 nữ tiếp viên hàng không của Vietnam Airlines bị phát hiện xách hơn 327 tuýp kem đánh răng, bên trong chứa hơn 11kg ma túy qua sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Thế nhưng đến ngày 2/4, khi VKSND TP.HCM hoàn tất cáo trạng truy tố 227 bị can trong đại án vận chuyển ma túy từ Pháp về Việt Nam, dư luận còn choáng váng hơn khi 4 nữ tiếp viên trực tiếp mang số hàng đó không bị xử lý hình sự, với lý do… bị lợi dụng.
Lý do bị lợi dụng nghe nhẹ như một cái phủi tay, nhưng lại đủ sức xóa sạch trách nhiệm trong một vụ án nghiêm trọng bậc nhất. Công lý bắt đầu trở nên méo mó.
Nếu là một người dân bình thường, cầm hộ một gói hàng mà bên trong có ma túy dù không biết gì thì khả năng rất cao vẫn phải đối mặt với án tù. Những người dân tộc thiểu số, những người dân trí thấp, những shipper không được phép mở hàng của khách… đã từng trả giá bằng cả cuộc đời chỉ vì bị lợi dụng trở thành mắt xích trong đường dây.
Nhưng ở đây lại là 4 tiếp viên hàng không, những người được đào tạo bài bản, có hiểu biết, có kinh nghiệm di chuyển quốc tế, hiểu rõ quy định an ninh hàng không, hiểu rõ rủi ro của việc nhận hàng xách tay. Nói cách khác, họ hiểu rất rõ xách tay hàng hóa là vi phạm pháp luật.
Điều trớ trêu hơn nữa là 4 nữ tiếp viên từ nghi phạm vận chuyển m.a t.úy, họ bỗng trở thành những người hỗ trợ phá án, lập công lớn, gián tiếp giúp cơ quan chức năng triệt phá đường dây. Nhưng nếu chuyến hàng đó trót lọt, liệu có còn câu chuyện phá án nào ở đây không?
Thoát tội vận chuyển m.a t.úy, thoát luôn tội buôn lậu, trốn thuế, xem ra tin đồn 1 trong 4 nữa tiếp viên đó là cháu gái của một cựu lãnh đạo cấp cao của Nhà nước là có căn cứ.

Trong phiên họp chiều 1/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đọc ê a một báo cáo rất đẹp, tăng trưởng GDP quý I dự kiến đạt khoảng 8% -8,3%, và tham vọng sắp tới là 7,5% đến 9%, thậm chí hướng tới 10%.
Tăng trưởng GDP được nhấn mạnh, nhưng một thứ gắn trực tiếp với đời sống người dân là lạm phát lại bị lãng quên. Không thấy ông Mẫn nói giá cả đã tăng bao nhiêu, sức mua của đồng tiền đã giảm thế nào, và mỗi bữa ăn của người dân giờ đắt hơn bao nhiêu so với vài tháng trước.
Người dân không sống bằng con số tăng trưởng GDP. Người dân sống bằng tiền trong túi và cái họ nhìn thấy mỗi ngày là giá xăng dầu tăng, kéo theo vận chuyển tăng, rồi thực phẩm, hàng hóa, dịch vụ đồng loạt leo thang.
Một bình gas 12kg đã vượt mốc 650 nghìn, phân bón tăng cao khiến nông dân chùn tay xuống giống, nhiều vùng ở đồng bằng sông Cửu Long đứng trước nguy cơ bỏ vụ. Những con số này không nằm trong báo cáo tăng trưởng, nhưng lại là thứ quyết định bữa cơm của hàng triệu gia đình.
Nhìn thẳng vào con số tăng trưởng, nó đến từ doanh nghiệp FDI, từ đầu tư công bơm vốn bằng tiền in thêm, từ việc tận thu thuế và phí, thì đó là tăng trưởng trên giấy tờ nhiều hơn là tăng trưởng trong đời sống.
Một nền kinh tế không thể được đánh giá chỉ bằng tốc độ tăng trưởng, mà phải nhìn vào chất lượng tăng trưởng. Tăng trưởng mà người dân không cảm nhận được, không cải thiện được đời sống, thì chỉ là những con số đẹp để báo cáo.
Và khi những con số đó được đưa ra mà không đi kèm với lạm phát, với chi phí sinh hoạt, với sức chịu đựng của người dân, thì nó trở thành một dạng thành tích một chiều.
Quốc hội lẽ ra là nơi phản ánh trung thực nhất đời sống xã hội, là tiếng nói của người dân. Nhưng nếu chỉ chăm chăm vào những chỉ số vĩ mô để khoe, mà bỏ qua những áp lực vi mô đang đè lên từng hộ gia đình, thì khoảng cách giữa nghị trường và đời sống người dân sẽ ngày càng xa.

"Cái huông" hay còn gọi "cái dớp" là từ dùng để chỉ vận xui, điềm dữ hoặc một chuỗi sự kiện không may mắn lặp đi lặp lại một cách khó giải thích. Và trong chính trường Việt Nam thì "cái huông" đó là ghế chủ tịch nước.
Mấy đời chủ tịch nước gần đây, vị nào lên cũng đều kết thúc trong bi thảm. Cái ghế này, vốn cũng chỉ là cái mã hình thức, dù mang tiếng là nhân vật số hai. Quyền lực thì dưới tổng bí thư. Mà miếng ăn, thì ngồi ở mâm trên, nhưng vẫn thua ông thủ tướng. Vậy mà sơ hở là bị rớt đài, thậm chí mất mạng.
Xui tận mạng thì như Trần Đại Quang. Rung rinh rủng rinh rồi cũng bị đá khỏi ghế như Nguyễn Xuân Phúc. Võ Văn Thưởng rồi cũng dính chàm. Để rồi Lương Cường lên thay nhưng cứ nhạt nhoà như nước ốc.
Chỉ vài hôm nữa, cái ghế này lại chao đảo. Đấu đá cật lực. Nhưng khi lên ngồi ghế nóng thì lại dễ tan tành sự nghiệp. Dù sao thì quyền lực cũng dễ làm cho người ta mù quáng. Nhưng ăn ít thôi thì xui ít, ăn nhiều quá mắc nghẹn là dễ xanh cỏ lắm.

Phát biểu của ông Võ Trí Thành về “lượng tiền nhàn rỗi trong dân có thể lên tới 500.000 tỷ đồng” nghe qua tưởng chỉ là một con số kinh tế. Nhưng điều khiến nhiều người đặt câu hỏi là: vì sao lại cần quan tâm đến số tiền đó?
Nó là tài sản cá nhân của người dân, quyền định đoạt làm gì, sử dụng như thế nào, đầu tư vào tài sản hay giữ tiền mặt là quyết định do họ. Vậy việc nhấn mạnh “tiền nhàn rỗi” nhằm mục đích gì?
Năm ngoái, người dân cũng bị "sốc" vì những vị mang danh tiến sĩ này ước tính có 500 tấn vàng trong dân; sau đó thì bàn đi tính lại cách "huy động vàng" từ số lượng này. Kết quả ra sao thì ai cũng thấy: người dân trở nên dè dặt hơn với các chính sách “kêu gọi”.
Một câu hỏi quan trọng hơn: Tiền của dân được coi là “nhàn rỗi” theo tiêu chí nào và ai có quyền định nghĩa điều đó? Bởi với người dân, đó có thể là tiền phòng thân, tiền tiết kiệm, tiền cho tương lai.
Ranh giới giữa “khuyến khích” và “can thiệp” đôi khi rất mong manh. Và điều người dân quan tâm không phải là con số 500.000 tỷ, mà là: chính quyền đang âm mưu gì, liệu tài sản của họ có thực sự được tôn trọng và bảo đảm hay không.

Một nghịch lý đang lặp lại đến mức trở thành bình thường. Hệ thống được giao nhiệm vụ chống tham nhũng lại chính là nơi sản sinh ra nguy cơ tham nhũng. Và rồi chính hệ thống đó tự đứng ra giám sát mình.
Trường hợp Nghệ An lập tổ công tác phòng chống tham nhũng, với lực lượng nòng cốt là Thanh tra tỉnh, không phải ngoại lệ. Nó phản ánh một logic quen thuộc. Giao quyền kiểm tra cho những người vẫn đang vận hành trong cùng một cấu trúc quyền lực. Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng lại né tránh câu hỏi quan trọng nhất: ai kiểm soát người kiểm soát?
Vấn đề không nằm ở cá nhân. Không phải cứ thay người là giải quyết được. Khi một người bước vào môi trường thiếu minh bạch, thiếu đối trọng và thiếu cơ chế buộc phải giải trình, thì nguy cơ bị cuốn vào lợi ích là điều gần như tất yếu. Tham nhũng, vì thế, không phải là sai lệch cá biệt. Nó là sản phẩm của cơ chế.
Chính vì vậy, kỳ vọng rằng một cá nhân trong hệ thống sẽ mạnh tay “đụng” vào đồng cấp, cấp trên hay những mạng lưới lợi ích đang tồn tại là một kỳ vọng mang tính hình thức. Những gì dễ thấy sẽ được xử lý. Những gì chạm đến lõi quyền lực sẽ rất khó bị gọi tên.
Hệ quả là một vòng lặp quen thuộc. Tham nhũng được nói đến nhiều. Một vài vụ việc được đưa ra. Nhưng cấu trúc tạo ra tham nhũng vẫn đứng nguyên. Người dân tiếp tục gánh hậu quả qua chi phí cao hơn, dịch vụ kém hơn, cơ hội bị thu hẹp hơn. Trong khi đó, các nhóm lợi ích vẫn có không gian để tồn tại, miễn là chúng không bị phơi bày quá mức.
Chống tham nhũng kiểu này không phải là không làm gì. Nhưng là làm trong giới hạn an toàn của chính hệ thống.
Muốn thay đổi, phải bắt đầu từ nơi khó nhất. Không phải kêu gọi đạo đức. Không phải siết khẩu hiệu. Mà là thiết kế lại cơ chế kiểm soát quyền lực. Phải có giám sát độc lập. Phải có minh bạch thực sự. Phải có những chủ thể không nằm trong cùng vòng lợi ích.
Nếu không, mọi nỗ lực chống tham nhũng chỉ là một dạng tự kiểm điểm có kiểm soát.
Và hệ thống, suy cho cùng, sẽ không tự chống lại rủi ro lớn nhất của chính nó.

Một kết luận pháp lý có thể đúng trên giấy. Nhưng nếu nó đi ngược lại cảm nhận công bằng của xã hội, thì vấn đề chưa bao giờ dừng lại ở chữ “đúng”.
Vụ án 4 tiếp viên hàng không vận chuyển hàng chục kg ma túy nhưng được xác định “không biết” và không bị truy cứu trách nhiệm hình sự đã đẩy nghịch lý này lên cao điểm. Về nguyên tắc, pháp luật không thể kết tội nếu không chứng minh được yếu tố biết và cố ý. Điều đó không sai.
Nhưng xã hội không sống bằng nguyên tắc trừu tượng. Xã hội nhìn vào cách luật được áp dụng.
Câu hỏi xuất hiện ngay lập tức. Vì sao có những người chỉ vận chuyển vài kg, thậm chí khai không biết, vẫn bị kết án nặng, có khi trả giá bằng cả mạng sống? Vì sao trong trường hợp này, với khối lượng lớn hơn rất nhiều, kết luận lại là “không biết”? Sự khác biệt nằm ở chứng cứ, hay nằm ở vị thế của người liên quan?
Chính khoảng trống đó tạo ra cảm giác bất công. Không phải vì người dân không hiểu luật. Mà vì họ thấy luật dường như không chạm xuống đất theo cùng một cách với tất cả mọi người.
Nguy hiểm hơn, “không biết” đang trở thành một vùng an toàn pháp lý kỳ lạ. Nếu được công nhận, nó có thể xóa sạch trách nhiệm hình sự. Nhưng nếu không được công nhận, nó vô nghĩa. Một ranh giới mong manh như vậy, nếu không được giải thích rõ ràng, sẽ rất dễ bị nghi ngờ là bị bẻ cong.
Công lý không chỉ là kết luận cuối cùng. Công lý còn là quá trình thuyết phục xã hội rằng kết luận đó là hợp lý. Khi niềm tin không được giải thích, nó sẽ bị thay thế bằng hoài nghi.
Và một khi người dân bắt đầu tin rằng cùng một hành vi nhưng có thể dẫn đến hai số phận khác nhau, thì vấn đề không còn nằm ở một vụ án.
Mà nằm ở chính uy tín của hệ thống pháp luật.

Cuối tháng 3, công an phát hiện 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương khoảng 300 tấn thịt, đã được tuồn vào bếp ăn trường học. Hàng nghìn học sinh đã ăn số thịt này suốt một thời gian dài mà không hề hay biết.
Đến ngày 1/4, Bộ Y tế mới đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra. Một phản ứng đối phó quá quen thuộc "mất bò mới lo làm chuồng", chỉ chuyển động khi sự việc đã vỡ ra, khi báo chí lên tiếng và dư luận phẫn nộ.
300 tấn thịt bệnh không thể tự nhiên xuất hiện trong khay cơm học đường. Nó phải đi qua kiểm dịch, vận chuyển, hợp đồng cung ứng, kiểm tra đầu vào. Nghĩa là phải đi qua cả một hệ thống giám sát. Và thật đáng sợ, toàn bộ hệ thống đó đã bị xuyên thủng.
Quy trình kiểm soát thực phẩm hóa ra chỉ tồn tại trên giấy. Chỉ cần con dấu giả, vài hóa đơn khống, là đủ để hợp thức hóa hàng trăm tấn thịt bẩn. Nếu đó không phải là thất bại hệ thống, thì gọi là gì?
Nhưng điều đáng nói hơn cả, người phải gánh rủi ro lại là học sinh. Những đứa trẻ không có quyền lựa chọn, không có khả năng tự bảo vệ, vẫn ăn từng bữa cơm với niềm tin rằng đó là nơi an toàn nhất. Niềm tin ấy không chỉ bị phản bội, mà còn bị lợi dụng.
Trong câu chuyện này, Bộ Y tế không thể dừng ở việc đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra hay ban hành vài văn bản chỉ đạo.
Đây không đơn thuần là vi phạm an toàn thực phẩm. Nó là một dạng đầu độc thế hệ tương lai bằng sự vô trách nhiệm. Khi những thứ độc hại có thể dễ dàng đi vào trường học, nơi lẽ ra phải an toàn nhất, thì còn bao nhiêu thứ độc hại tương tự chưa bị phát hiện?
Nếu câu hỏi này không được trả lời một cách thẳng thắn, thì 300 tấn hôm nay sẽ không phải là con số cuối cùng.

Lại một lần nữa, kịch bản quen thuộc lặp lại, giá xăng dầu được điều chỉnh vào lúc nửa đêm, khi phần lớn người dân đã ngủ, và đến sáng hôm sau thì mọi thứ đã rồi. Từ 23h30 ngày 2/4, giá đồng loạt tăng mạnh, và điều đáng nói không chỉ là xăng mà là dầu diesel đã âm thầm vượt hơn 40.000 đồng/lít, một mức tăng bất thường và đáng lo.
Người dân thường được dẫn dắt nhìn vào giá xăng vì đó là thứ đổ mỗi ngày, dễ thấy, dễ so sánh để tạo cảm giác vẫn còn rẻ. Nhưng đó chỉ là bề nổi. Phần chìm của tảng băng chính là dầu diesel, thứ đang bóp nghẹt nền kinh tế theo cách âm thầm nhưng tàn nhẫn hơn nhiều.
Về nguyên lý, dầu diesel phải rẻ hơn xăng do ít tinh chế hơn. Nhưng khi giá dầu leo lên gần gấp đôi giá xăng, đó là dấu hiệu méo mó trong cơ chế vận hành. Người dân có thể không cảm nhận ngay, nhưng vẫn phải trả giá từng ngày qua từng bữa ăn, từng hóa đơn.
Dầu diesel là mạch máu của vận tải và sản xuất. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển lập tức phi mã. Xe tải, tàu thuyền, máy công trình đều phụ thuộc vào dầu, nên không có chuyện giá dầu tăng mà giá hàng hóa đứng yên. Từ rau, cá đến gạo, tất cả đều cõng thêm chi phí, và người tiêu dùng là người trả tiền cuối cùng.
Ngư dân chịu đòn trực diện nhất khi chi phí nhiên liệu chiếm tới 60-70% mỗi chuyến biển. Giá dầu tăng cao khiến ra khơi là lỗ, không ra thì mất sinh kế. Khi tàu cá nằm bờ hàng loạt, hệ quả không chỉ là khó khăn của ngư dân mà còn là thiếu hụt nguồn cung và đứt gãy chuỗi thực phẩm.
Ở phía sản xuất, nhiều nhà máy phụ thuộc vào dầu cho vận hành. Giá dầu tăng kéo theo chi phí đầu vào tăng, giá thành sản phẩm cao hơn, trong khi sức cạnh tranh giảm. Doanh nghiệp yếu đi, người tiêu dùng lại tiếp tục gánh phần còn lại.
Túi tiền người dân bị bào mòn, sức mua giảm, áp lực kinh tế ngày càng lớn, nhưng những điều này hiếm khi được lãnh đạo nói thẳng.

THẾ GIỚI SẼ THAY ĐỔI THẾ NÀO TRONG THÁNG 4?
Mỹ rút quân khỏi Iran, giáo chủ Mojtaba Khamenei trở về Tehran, tuyên bố:
- Mỹ đã thất bại nhục nhã và giờ đây Ba Tư sẽ là quốc gia lãnh đạo thế giới.
Giáo chủ Mojtaba Khamenei mời Putin, Tập Cận Bình cùng các lãnh đạo EU, và các quốc gia vùng Vịnh đến Tehran thành lập một liên minh chống Mỹ, Israel.
Tại đây Mojtaba Khamenei nói:
-Ahura Mazda vị thần trí tuệ đã tiên đoán thế kỷ 21 thuộc về đất nước Ba Tư vĩ đại, điều đó trở thành sự thật.
Hôm nay tôi mời các ngài đến đây để chứng kiến sự ra mắt của một đức giáo chủ mới. Đây không phải là giáo chủ của riêng người Ba Tư đó là giáo chủ của toàn thể nhân loại. Người ấy có tên là Mojtaba Khamenei.
Xin tất cả hãy quỳ xuống chúc mừng cho đại giáo chủ của các người.
Từ Putin, Tập Cận Bình, tất tật khách mời ngơ ngác, nhìn Mojtaba Khamenei như nhìn một con quái vật.
Đại giáo chủ từ từ đưa hai tay lên trời, nói tiếp:
- Từ hôm nay, dầu mỏ là của các người, eo biển Hormuz không cần quốc gia nào cai quản, hãy qua đó như con đường chung của chúng ta.
Thế giới không cần đến vũ khí nguyên tử, không cần trí tuệ nhân tạo, không cần những con chip, không cần lên sao hỏa… để chứng minh sự ngu xuẩn không có giới hạn của những kẻ bên kia Đại Tây Dương nữa.
Những hàng không mẫu hạm và cả những vũ khí hủy diệt mà chúng đem đến đây đã trở nên vô nghĩa bởi niềm tin tôn giáo được các vị thần của người Ba Tư che chở.
Các người hãy coi nhau như anh em trong đại gia đình Hồi giáo, không còn đức Phật, đức chúa nào tồn tại.
Hãy xé đi những bản kinh thánh, kinh Phật nhảm nhí, thế giới này chỉ tồn tại Kinh điển quan trọng nhất là Avesta.
Hãy đập phá hết các nhà thờ của bọn Kito giáo, các đền chùa của lũ mê muội.
Các người không phải vất vả tìm đến thiên đường xã hội chủ nghĩa, không phải ràng buộc bởi những học thuyết sinh ra từ những kẻ tâm thần.
Hãy liên minh lại diệt hết những tập đoàn tư bản đang thao túng đất nước của các người, bóc lột đến xương tủy những người dân bất hạnh.
Các người sẽ không phải lo lắng về bọn kẻ cướp bên kia Đại dương nữa, hãy chở về nhà trong sự che chở của đất nước Ba Tư vĩ đại, sự sáng suốt của đại giáo chủ mà các người kính trọng. Cùng một ý chí trong một liên minh, bọn khốn kiếp ấy sẽ bị chôn vùi trong thất bại ô nhục.
Putin, Tập và đám chính trị gia EU nhìn nhau.
Putin nói nhỏ với Tập:
- Về thôi! Thằng này như hồn ma sống lại, cho lão Trump đập cho chết hẳn. Liên minh với nó thì được còn coi các bố mày như rẻ rách không đời nào con nhé.

CÁC CỤ BUỒN DƯA LÊ.
NEVER!
Ông Thái hỏi ông Minh:
- Thí điểm xây dựng phường, xã, xã hội chủ nghĩa là thế nào?
Ông Minh từ trước đến nay chưa bao giờ khó chịu với những câu hỏi của ông Thái, luôn tìm cách trả lời làm sao dễ hiểu nhất, nhưng hôm nay ông có vẻ phát khùng:
- Sao ông hỏi ngớ ngẩn thế, mấy chục năm sống dưới chế độ Xã hội Chủ nghĩa mà vẫn hỏi nó thế nào, chắc ông đang sống ở trên thiên đường?
Chủ nghĩa xã hội theo phiên bản gốc, thuần khiết có từ thời kỳ những năm 60 - 80 của thế kỷ trước, nhắc lại cho ông nhớ bằng một tổng kết ngắn gọn “Phân thì như cứt, cứt gì cũng phân”, nó như thế đấy.
Giờ ông có muốn quay lại thời kỳ ấy không?
Ông Thái lắc đầu, lè lưỡi như bừng tỉnh, ngân nga:
Mỗi người làm việc bằng hai
Để cho cán bộ mua đài, mua xe
Mỗi người làm việc bằng ba
Để cho chủ nhiệm xây nhà, lát sân.
Rồi cười phá lên:
- Chỉ có thằng điên mới nghĩ quay lại thờ kỳ khỉ gió ấy.


"THÁNG TƯ..."
.
Quê hương thương nhớ ngọt ngào,
Tiếng ru của mẹ, lời chào đầu môi,
Nuôi con lớn cả cuộc đời,
Cho con tình thắm, ngàn lời yêu thương,
Chiều thơ trên những con đường,
Sáo diều thoảng gió, vấn vương tình nồng,
Khói lam quyện ánh lửa hồng,
Bát canh rau đắng, ngọt lòng quê tôi,
Qủa cà ngâm mắm ướt môi,
Cá đồng, rau muống, một thời ấm êm,
Trăng khuya gọi giấc êm đềm,
Tiếng hò giã gạo, thoảng mềm vọng vang,
Quê hương là cõi thiên đàng,
Đất mẹ mang mãi tình vàng muôn nơi,
Tháng tư 'quỷ đỏ' đổi đời,
Quê hương đã mất, nổi trôi xứ người,
Hồn mang nỗi nhớ rã rời,
Trao về đất mẹ, trọn lời nhớ thương,
Sợi buồn, giọt lệ vấn vương,
Khóc cho quê mẹ, bước đường khổ đau,
Tháng tư tang tóc hận sầu,
Miền Nam dân phải cúi đầu lầm than,
Thương đau, cao đỉnh núi ngàn,
Xót xa dân tộc, lệ tràn biển sâu,
Quê hương còn lại một màu,
Đỏ trong lệ m.áu, nỗi đau ngập trời,
Khóc cho dân tộc một thời,
Từ ngày mất nước, muôn nơi c.hết rồi,
Tháng tư đã đổi cuộc đời,
Tự do, hạnh phúc, sang thời cùm gông,
Tháng tư ngày ấy buốt lòng,
Sài Gòn lệ m.áu, ruộng đồng xác khô,
Giờ mang tên phố cáo hồ,
Miền Nam xương trắng, nấm mồ chưa chôn,
Thảm đau vỡ nát cõi hồn,
Tháng tư nỗi nhớ, giọt buồn tha nhân,
Tháng tư xây đắp mộ phần,
Tự do, dân chủ, người dân, chung hòm,
Tháng tư tình khúc nát mòn,
Tương lai dân tộc, gói tròn khăn tang,
Giọt buồn lệ đẫm khói nhang,
Tiễn đưa tổ quốc nghĩa trang lạnh lùng,
Tháng tư ấn tích não nùng,
Quê hương, bay bổng nghìn trùng biển khơi,
Tháng tư m.áu đổ lệ rơi,
Dân Nam vụt khóc cuộc đời nát tan,
Tháng tư buốt hận giang san,
Hồn người viễn xứ tim gan chín chiều,
Việt Nam đất nước mỹ miều,
Cuồng phong gió bắc tiêu điều quê hương.