USA Lãi suất không đổi, cuộc sống không dễ: Fed tạm dừng, Tesla hụt hơi, iPhone Air “lạnh”, pizza phải sống nhờ khuyến mãi

[Gibbs]

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hôm thứ Tư quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh ngân hàng trung ương phải vừa điều hành tiền tệ vừa bảo vệ khả năng ra quyết định trước sức ép chính trị. Mức lãi suất cho vay qua đêm chủ chốt được giữ trong biên 3,5% – 3,75%, sau ba lần cắt liên tiếp vào cuối năm ngoái. Chủ tịch Jerome Powell còn gợi ý trong họp báo rằng giai đoạn “tạm dừng” này có thể kéo dài một thời gian.

Quyết định lần này không tuyệt đối đồng thuận. Hai Thống đốc Fed là Stephen Miran và Christopher Waller (đều do ông Trump bổ nhiệm) bỏ phiếu phản đối, muốn cắt thêm 0,25 điểm phần trăm. Waller cũng là một trong bốn ứng viên được nhắc tới cho vị trí Chủ tịch Fed khi nhiệm kỳ của Powell kết thúc vào ngày 15/5.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump nói sẽ công bố người ông chọn “khá sớm”. Đây là câu hỏi khiến Phố Wall căng tai nhất, bởi thị trường hiện chưa đặt cược sẽ có cắt lãi suất trước mùa hè.

Powell: kinh tế “vững”, chưa thấy lý do phải cắt ngay
Powell cho thấy “tâm thế chung” của Ủy ban là chưa cần hạ lãi suất gấp. Ông nói khó có thể nhìn dữ liệu hiện tại để kết luận chính sách tiền tệ đang “thắt chặt đáng kể”. Tuyên bố chính sách mới nhất còn nâng giọng mô tả tăng trưởng là “solid” (vững) thay vì “moderate” (trung bình) như tháng 12, và cho biết tỷ lệ thất nghiệp có dấu hiệu ổn định.

Năm ngoái, Fed cắt lãi suất vì lo thị trường lao động suy yếu; lần này, họ muốn nhìn thêm tác động của các đợt cắt trước khi đi tiếp. Nhưng giới phân tích vẫn tin năm 2026 có thể có hai lần cắt, một phần vì người kế nhiệm Powell có xu hướng “mềm” hơn với lãi suất. Vấn đề là: Fed không phải “hội đồng một người”. Một chủ tịch mới sẽ phải xây đồng thuận trong một ủy ban 12 người, nơi có những tiếng nói vẫn thận trọng với lạm phát.

Lời nhắn cho người kế nhiệm: “Đừng bước vào chính trị bầu cử”
Khi được hỏi, Powell đưa ra lời khuyên ngắn mà sắc: “Hãy tránh xa chính trị của người được bầu.” Ông nói “cửa sổ” trách nhiệm dân chủ của Fed là Quốc hội: phải thường xuyên ra điều trần, giải trình, và “kiếm” niềm tin bằng sự minh bạch với những người đại diện dân cử.

Powell vẫn né các câu hỏi “căng” về điều tra liên bang hay tranh chấp với Nhà Trắng, giữ đúng phong cách trung lập. Nhưng ông có giải thích vì sao ông dự phiên tranh luận tại Tối cao Pháp viện trong vụ liên quan Thống đốc Fed Lisa Cook (người phản đối nỗ lực bị loại khỏi vị trí vì các cáo buộc gian lận thế chấp chưa được chứng minh). Powell nói ông thấy khó giải thích nếu mình không tới, và nhắc rằng tiền lệ từng có khi cựu Chủ tịch Fed Paul Volcker tham dự một vụ án tương tự nhiều thập kỷ trước.

Một phán quyết bất lợi cho Cook bị xem là có thể làm tổn thương nặng tính độc lập của Fed. Ngay tại tòa, một số thẩm phán bảo thủ tỏ ý hoài nghi lập luận cho phép sa thải; Thẩm phán Brett Kavanaugh còn cảnh báo: nếu tiền lệ “định nghĩa lỏng” lý do sa thải được mở ra, thì “hôm nay bên này dùng, mai bên kia cũng dùng”.

Fed không đổi lãi: người gửi tiền nên làm gì?
Khi Fed đứng yên, mặt bằng lãi suất tiết kiệm vẫn còn “dễ thở” hơn so với thời lãi gần 0, nhưng xu hướng giảm từ cuối 2024 vẫn để lại dấu vết. Nếu bạn muốn tiền nhàn rỗi sinh lời mà vẫn an toàn, bức tranh tham khảo hiện tại như sau (tùy thuế và mức linh hoạt bạn cần):

Tài khoản tiết kiệm online lãi cao: nhiều nơi vẫn quanh 4% trở lên, có nhóm trong khoảng 3,65% – 3,99%, và nhóm cao nhất ghi nhận khoảng 4,25% – 4,60%. Lưu ý lãi từ tài khoản tiết kiệm thường chịu thuế thu nhập liên bang/tiểu bang/địa phương (tùy nơi).

Chứng chỉ tiền gửi (CD): kỳ hạn vài tháng đến 5 năm có nơi quanh 3,75% – 4,05%; CD 12 tháng mua trực tiếp có thể thấy khoảng 4,00% – 4,20%. CD thường bị phạt nếu rút trước hạn, nhưng vẫn có “no-penalty CD” lãi cạnh tranh (ví dụ mức quanh 3,9% – 3,95% ở một số tổ chức).

Quỹ thị trường tiền tệ: lợi suất bình quân 7 ngày được nêu ở mức khoảng 3,50%. (Không phải FDIC như tiền gửi ngân hàng, nhưng có cơ chế bảo vệ khác tùy kênh mua.)

Trái phiếu Kho bạc Mỹ (Treasuries): kỳ hạn 3 tháng đến 5 năm có mức tham khảo khoảng 3,57% – 3,86%. Ưu điểm là lãi thường miễn thuế tiểu bang/địa phương (nhưng lãi vốn nếu bán chốt lời có thể chịu thuế).

Trái phiếu đô thị (munis) hạng AAA: lợi suất kỳ hạn ngắn đến trung bình nêu khoảng 2,12% – 2,79%, đổi lại có lợi thế thuế (tùy loại và nơi cư trú).

Nợ vẫn đắt: thẻ tín dụng, vay nhà, vay xe… cần chiến lược sống sót
Giữ lãi suất không đổi có nghĩa là “đà rẻ đi” của chi phí vay tạm chững. Và thực tế, nhiều khoản nợ của người tiêu dùng vốn giảm rất chậm so với tốc độ Fed cắt.

Thẻ tín dụng: lãi suất bình quân được nêu khoảng 19,61%, trong khi lãi suất trung bình trên thẻ mới có thể tới 23,79%. Nếu đang gánh dư nợ, hướng đi thực dụng là tìm chương trình chuyển dư nợ 0% (nếu đủ điều kiện), hoặc ít nhất gọi hãng phát hành để xin giảm lãi.

Vay mua nhà: lãi suất cố định 30 năm được nêu khoảng 6,09%, thấp hơn đáng kể so với một năm trước nhưng vẫn là mức khiến nhiều gia đình phải cân đo.

HELOC (vay theo hạn mức thế chấp): bình quân khoảng 7,44%; còn khoản vay thế chấp cố định 5–10 năm được nêu quanh 7,92% – 8,10%. Rẻ hơn đỉnh, nhưng vẫn “đắt để mạo hiểm”.

Vay mua xe: giá xe mới bình quân khoảng 49.466 USD, xe cũ khoảng 26.025 USD. APR bình quân xe mới khoảng 6,5%, xe cũ khoảng 10,5%. Khoản trả hàng tháng bình quân được nêu tới 781 USD (xe mới) và 568 USD (xe cũ). Thông điệp đáng nhớ: đừng quá bám “đời xe”, hãy bám “tổng chi phí sở hữu” và mức trả mà bạn sống được trong dài hạn.

Ngoài Fed: Tesla hụt hơi, pizza sống nhờ giá rẻ, iPhone Air bị “lạnh”
Cùng ngày Fed giữ lãi suất, bức tranh doanh nghiệp Mỹ cũng đầy tương phản.

Tesla công bố kết quả quý IV 2025 cho thấy doanh thu và lợi nhuận lao dốc: thu nhập điều chỉnh giảm, lợi nhuận ròng giảm mạnh; cả năm 2025 thu nhập chỉ còn khoảng một phần nhỏ so với đỉnh 2022. Tesla đối mặt cạnh tranh gay gắt, đặc biệt tại Trung Quốc, và đã mất ngôi hãng xe điện lớn nhất thế giới vào tay BYD. Dù vậy, câu chuyện “robotaxi” và robot hình người vẫn được Tesla đặt làm tương lai; hãng nói sẽ mở rộng dịch vụ robotaxi sang nhiều thị trường hơn trong nửa đầu năm, dù hiện vẫn có người giám sát an toàn trên xe.

Ngành pizza thì “khó thở” nếu không phải Domino’s. Pizza Hut ghi nhận nhiều quý giảm doanh số liên tiếp. Papa Johns đang xoay trục, chọn một nước cờ hoài niệm: đưa Pan Pizza trở lại sau một thập kỷ, bán từ 3/2 với giá 11,99 USD, nhắm vào nhóm khách muốn “vị cũ”. Nhưng bài toán vẫn là giá: người tiêu dùng ngày càng chọn thứ rẻ, khuyến mãi mạnh mới kéo được đơn.

Apple cũng có câu chuyện riêng: iPhone Air – mẫu máy “mỏng” được kỳ vọng tạo hứng thú – lại bán kém hơn hẳn iPhone 17/Pro/Pro Max trong khảo sát người mua tại Mỹ, chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong quý đầu có mặt trọn vẹn. Một nhận xét nghe đơn giản mà đau: nhiều người… không thật sự cần điện thoại mỏng hơn. Dẫu vậy, có quan điểm cho rằng iPhone Air giống một “bước chạy đà” cho những thiết kế tương lai như iPhone gập, nơi thay đổi cấu trúc linh kiện có thể mở đường cho kiểu dáng mới.

Fed đứng yên, nhưng đời sống vẫn chuyển động mạnh
Lãi suất không đổi không có nghĩa là cuộc sống “dễ” hơn. Nó chỉ nói rằng Fed muốn chắc chân trước khi bước tiếp, trong một giai đoạn mà sự độc lập của ngân hàng trung ương trở thành tâm điểm tranh luận.

Với người dân, đây là lúc cần tỉnh táo: tiền nhàn rỗi phải biết “đỗ đúng chỗ”, còn nợ phải biết “đánh trận dài hơi”. Và với thị trường, khi công nghệ – xe điện – tiêu dùng đều biến động, câu hỏi lớn nhất vẫn quay về một chữ: niềm tin. Khi niềm tin lung lay, mọi con số đều phải chứng minh lại giá trị của mình.