Lý do Starbucks 'bán mình' ở Trung Quốc

[troopy]

Tăng trưởng không bằng các đối thủ nội địa, Starbucks bán quyền kiểm soát mảng kinh doanh tại Trung Quốc cho Boyu Capital, tham vọng mở thêm 12.000 quán.

Hôm 2/4, Starbucks thông báo đã hoàn tất thỏa thuận bán quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc cho Boyu Capital. Theo đó, hai bên thành lập liên doanh mới, do Boyu Capital nắm 60% cổ phần. Starbucks giữ phần còn lại và tiếp tục cấp phép thương hiệu, sở hữu trí tuệ cho liên doanh này.

Theo ChinaDaily, dựa trên định giá liên doanh khoảng 4 tỷ USD - không bao gồm tiền mặt và nợ, Boyu sẽ mua phần cổ phần tương ứng.

Thương vụ được chốt trong bối cảnh Starbucks duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ tại Trung Quốc. Trong báo cáo gần nhất, doanh thu thuần quý tài chính kết thúc ngày 28/12/2025 đạt 823 triệu USD, tăng 11%. Đây là quý tăng trưởng thứ 5 liên tiếp của chuỗi cà phê Mỹ ở thị trường lớn thứ hai toàn cầu, sau quê nhà.

Tuy nhiên, so với sự mở rộng của thị trường và đối thủ, đà tăng trưởng này không đủ để Starbucks duy trì vị thế. Đến Trung Quốc 30 năm trước, chuỗi này được coi là góp phần thúc đẩy văn hóa uống cà phê tại đất nước có văn hóa trà lâu đời.

Theo nền tảng dữ liệu Statista (Đức), tiêu thụ cà phê trung bình của người Trung Quốc đạt hơn 16 tách mỗi người vào năm 2024, còn rất thấp so với thế giới nhưng đã tăng hơn gấp đôi cách đó 5 năm. Ngày nay, nhiều chuyên gia xem Trung Quốc là một trong những thị trường cà phê triển vọng nhất.


Một cửa hàng Starbucks nhìn ra sông Hoàng Phố, Thượng Hải, tháng 5/2025. Ảnh:Phiên An

Nhưng vài năm gần đây, thị phần của Starbucks lại giảm sút do cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ địa phương, từ 34% năm 2019 xuống còn 14% vào 2024, theo Euromonitor International. Hàng loạt chuỗi nội địa như Cotti Coffee và Manner bán đồ uống với giá chỉ bằng một nửa so với Starbucks.

Đặc biệt, sức ép hàng đầu đến từ gã khổng lồ Luckin, với hơn 30.000 cửa hàng toàn cầu, chủ yếu tại quê nhà. Năm tài chính 2025, Luckin báo cáo tăng trưởng kỷ lục. Công ty đạt tổng doanh thu thuần 49,29 tỷ nhân dân tệ (7,16 tỷ USD), tăng 43% so với 2024, lợi nhuận hoạt động tăng 43,5%.

Không chỉ áp đảo về quy mô, điều làm nên khác biệt của Luckin là khả năng xây dựng tập khách hàng trực tuyến lớn thông qua ứng dụng đặt hàng, theo Mingchao Xiao, nhà sáng lập Zhimeng Trends Consulting.

Ngoài ra, Luckin gần đây tăng cường lấn sân sang phân khúc cao cấp, mở các cửa hàng hạng sang để bán đồ uống giá cao hơn. Khách hàng lui tới có thể chọn loại hạt từ Brazil, Ethiopia hoặc tỉnh Vân Nam. Đây vốn là hình thức phục vụ tùy chọn loại hạt đa dạng xuất xứ quen thuộc tại Starbucks.

Trước sức ép lớn của các đối thủ, Starbucks cần một chiến lược mới để giành lại thị phần. Hãng mô tả liên doanh mới với Boyu Capital "được thiết kế tỉ mỉ" và đặt tham vọng dài hạn có 20.000 cửa hàng, từ mức 8.000 quán hiện tại.

Ông Brian Niccol, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Starbucks, kỳ vọng liên doanh mới thúc đẩy nhanh khả năng tăng trưởng có chủ đích và kỷ luật. "Liên doanh sẽ cho phép chúng tôi phục vụ nhiều khách hàng hơn, mở rộng phạm vi hoạt động sang nhiều thành phố hơn và củng cố vị thế dẫn đầu trong một thị trường năng động và luôn thay đổi", ông nói.

Cơ sở niềm tin này nằm ở năng lực của Boyu Capital. Thành lập năm 2011, công ty đầu tư Trung Quốc này đã rót vốn vào hơn 200 công ty, bao gồm những tên tuổi nổi tiếng ở nước này như nền tảng giải trí iQiyi, hệ thống các trung tâm mua sắm cao cấp SKP và đặc biệt là chuỗi Mixue.

Ông Brady Brewer, Giám đốc điều hành Starbucks Quốc tế, đánh giá Boyu có mô hình hoạt động giúp đẩy nhanh tốc độ mở rộng, nâng cao lợi nhuận và mang đưa thương hiệu đến nhiều cộng đồng hơn trên khắp Trung Quốc.

Zhu Danpeng, nhà phân tích thực phẩm và đồ uống độc lập tại Quảng Châu, cho biết Boyu sở hữu tầm nhìn chiến lược rất sắc bén. Chuyên gia này dự đoán Starbucks sẽ trải qua 3 thay đổi lớn: tăng tốc mở cửa hàng, hoạt động bản địa hóa chính xác và khoa học hơn và tăng cường tích hợp chuỗi cung ứng.

Starbucks đã có 3-4 năm kinh nghiệm trong việc thâm nhập các thành phố nhỏ hơn ở Trung Quốc nhưng ông Zhu tin rằng sự tham gia của Boyu sẽ củng cố hơn nữa lộ trình này, củng cố tầm ảnh hưởng của Starbucks trong phân khúc cao cấp.

"Được thúc đẩy bởi kế hoạch bản địa hóa toàn diện, thương vụ này sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc định hình toàn bộ bối cảnh thương hiệu cà phê cao cấp tại Trung Quốc", ông Zhu nhận xét.

Bà Molly Liu, CEO Starbucks Trung Quốc, tiết lộ thỏa thuận sẽ thúc đẩy chiến lược "siêu địa phương hóa", bao gồm cung cấp các loại đồ uống, thực phẩm và hàng hóa thủ công cao cấp, phù hợp với nhu cầu mua hàng trực tiếp và trực tuyến ngày càng phát triển của nhiều cộng đồng đa dạng trên khắp đất nước.

Báo cáo "Café East Asia 2026" của nền tảng thông tin chuyên ngành cà phê World Coffee Portal cho biết Trung Quốc có hơn 85.500 quán cà phê theo chuỗi năm qua, tăng trưởng đến 31,5%. Đây là thị trường duy nhất thế giới có thêm đến 20.000 quán mở mới trong vòng một năm.

Công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence cho rằng đang có sự "bùng nổ văn hóa quán cà phê" ở nước này, với mục đích thưởng thức lẫn xã giao.

Để cạnh tranh, nhiều chuỗi cà phê đang đa dạng hóa sản phẩm bằng cách kết hợp thêm các loại trà, đồ ăn nhẹ và đồ uống mang đậm bản sắc văn hóa, đồng thời tăng cường hiện diện trên mạng xã hội. Điều này cũng khiến các thương hiệu toàn cầu đến đây phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với một thị trường phát triển nhanh nhưng cạnh tranh khốc liệt.

"Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường dài hạn đầy triển vọng nhất của chúng tôi", Chủ tịch kiêm CEO Startbucks Brian Niccol, khẳng định.

VietBF@sưu tập