Middle East Iran vẫn còn “nanh vuốt”: Đòn đánh chưa đủ kết liễu, chiến tranh Trung Đông còn dài và khó lường

[Gibbs]

Bức tranh thật phía sau những tuyên bố chiến thắng

Giữa lúc những lời tuyên bố mạnh mẽ vang lên từ Nhà Trắng về việc Iran bị “đánh tơi tả”, các báo cáo tình báo mới nhất lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác: cuộc chiến chưa hề kết thúc, và Tehran vẫn còn đủ sức gây hỗn loạn trên diện rộng. Theo các nguồn tin tình báo Mỹ, dù bị không kích liên tục suốt hơn 5 tuần, khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên vẹn, cùng với hàng ngàn máy bay không người lái (drone) sẵn sàng chiến đấu . Điều đó cho thấy, dù bị tổn thất nặng nề, Iran chưa hề bị “bẻ gãy xương sống” như những tuyên bố mang tính chính trị.


Kho vũ khí ngầm: Át chủ bài của Iran

Một trong những yếu tố khiến chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel gặp khó khăn chính là hệ thống đường hầm, hang động và cơ sở ngầm mà Iran đã âm thầm xây dựng suốt nhiều thập niên. Nhiều bệ phóng tên lửa không bị phá hủy mà chỉ bị chôn vùi, khiến chúng “tạm thời không sử dụng được” nhưng không bị tiêu diệt hoàn toàn . Chính chiến thuật “đánh rồi rút, giấu rồi lại đánh” này khiến Iran giống như con rắn ẩn mình dưới cát: tưởng đã tiêu diệt nhưng thực chất vẫn còn khả năng phản công bất cứ lúc nào. Không những vậy, Iran còn duy trì một lượng lớn tên lửa hành trình phòng thủ ven biển – vũ khí có thể đe dọa trực tiếp các tuyến vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng của thế giới.

Drone và tên lửa: Sức mạnh chưa bị triệt tiêu

Theo đánh giá tình báo, Iran vẫn còn khoảng 50% năng lực drone, cùng với số lượng lớn tên lửa chưa được sử dụng . Điều này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, khi drone giá rẻ nhưng hiệu quả cao có thể gây thiệt hại lớn cho cả mục tiêu quân sự lẫn dân sự. Dù Lầu Năm Góc khẳng định các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone đã giảm tới 90%, nhưng con số này phản ánh tần suất sử dụng chứ không phải tổng lượng vũ khí còn lại. Nói cách khác, Iran có thể đang “giữ bài”, chưa tung hết lực lượng – giống như câu “biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”, họ đang chọn thời điểm thích hợp để phản đòn.

Hải quân bị đánh mạnh, nhưng chưa bị xóa sổ

Một điểm đáng chú ý là hải quân Iran đã chịu thiệt hại nặng, với hơn 155 tàu bị phá hủy hoặc hư hại. Tuy nhiên, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) – vốn chuyên hoạt động bất đối xứng – vẫn còn khoảng một nửa năng lực, với hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tàu nhỏ và phương tiện không người lái trên biển . Đây chính là lực lượng thường xuyên quấy rối tàu thuyền tại eo biển Hormuz, và chỉ cần một cuộc tấn công đúng thời điểm cũng có thể khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu chao đảo. “Con kiến làm tổ cũng gây đê vỡ” – những phương tiện nhỏ bé nhưng số lượng lớn có thể tạo ra sức ép khổng lồ.

Mâu thuẫn giữa chính trị và thực tế chiến trường

Trong khi Tổng thống Mỹ tuyên bố Iran đã bị suy yếu nghiêm trọng, các nguồn tin tình báo lại đưa ra đánh giá thận trọng hơn nhiều. Thậm chí, một nguồn tin còn cho rằng việc kết thúc chiến dịch trong vòng 2–3 tuần là điều “không thực tế” . Điều này cho thấy khoảng cách giữa thông điệp chính trị và thực tế chiến trường. Lầu Năm Góc cũng phản bác các báo cáo cho rằng chiến dịch chưa đạt mục tiêu, khẳng định Mỹ đang “đi trước kế hoạch”. Tuy nhiên, thực tế là các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone từ Iran vẫn tiếp diễn, và lực lượng Mỹ cùng đồng minh vẫn phải đối mặt với nguy cơ thường trực.

Eo biển Hormuz – nút thắt chưa thể gỡ


Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là Mỹ vẫn chưa thể đảm bảo mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới. Nguyên nhân chính là năng lực tên lửa ven biển của Iran vẫn còn, cùng với chiến thuật ẩn giấu trong các cơ sở ngầm . Điều này khiến cuộc chiến không chỉ là vấn đề quân sự mà còn là bài toán kinh tế toàn cầu. Nếu Hormuz bị phong tỏa, giá dầu có thể tăng vọt, kéo theo lạm phát và bất ổn trên toàn thế giới.



Tổng thể, chiến dịch của Mỹ và Israel đã gây thiệt hại lớn cho Iran, nhưng chưa đủ để triệt tiêu hoàn toàn sức mạnh quân sự của nước này. Iran vẫn còn bệ phóng, tên lửa, drone, lực lượng hải quân và mạng lưới ngầm – những yếu tố đủ để kéo dài xung đột và gây tổn thất cho đối phương. Cuộc chiến hiện nay giống như một ván cờ chưa ngã ngũ, nơi mỗi bên đều còn quân bài chiến lược trong tay. Và như câu tục ngữ xưa: “Cờ chưa tàn, chưa biết ai hơn ai” – Trung Đông vẫn là một bàn cờ đầy biến động, nơi bất kỳ nước đi sai lầm nào cũng có thể dẫn đến hậu quả khó lường.