Trong suốt cuộc đời 23 năm, hoàng đế Thuận Trị có tổng cộng 8 con trai và 6 con gái, trong đó nổi bật nhất là Huyền Diệp (hoàng đế Khang Hi sau này) – con của phi tần họ Đồng, và Hoà Thạc Vinh Thân vương – con của Đổng Ngạc phi. Những người con còn lại hoặc chết sớm, hoặc không có danh tiếng.
“Tình sâu thường khó bền, người quá thông tuệ lại dễ tổn thương.” Câu châm ngôn cổ xưa này dường như được viết riêng cho những con người tài hoa nhưng số mệnh long đong. Vật cực tất phản, từ xưa đến nay vẫn là quy luật của đời người. Giống như Tào Xung – cậu thiếu niên thông minh xuất chúng nhưng đoản mệnh, cái chết sớm dường như không phải ngẫu nhiên mà đã được định sẵn. Nhìn lại lịch sử Trung Hoa dài lâu, vô số nhân tài được ký thác kỳ vọng lớn lao, dù tài năng vượt trội nhưng cuối cùng vẫn yểu mệnh, khiến người đời tiếc nuối.
Trong dòng chảy lịch sử ấy, nhiều nhân vật có thành tựu phi thường đều trải qua cuộc đời thăng trầm. Năng lực xuất chúng của họ dường như luôn đi kèm với sự khắc nghiệt của số phận. Những thành tựu vĩ đại không chỉ tiêu hao tâm lực, mà còn dễ khiến họ trở thành đối tượng bị đố kỵ, từ đó dẫn đến kết cục bi thương. Các bậc đế vương càng như vậy: trải qua muôn vàn sóng gió, nắm giữ thiên hạ, nhưng lại khó thoát khỏi kiếp sống ngắn ngủi.

Hoàng đế Thuận Trị chỉ sủng ái Đổng Ngạc phi. Ảnh: Sohu.
Ở triều nhà Thanh – triều đại gần với chúng ta hơn cả – cũng có một vị hoàng đế được hậu thế gọi là “đoản mệnh hoàng đế”. Danh xưng này không mang ý miệt thị, mà là sự tiếc nuối vì cuộc đời ngắn ngủi. Tuy thời gian trị vì không dài, nhưng ảnh hưởng của ông lại vô cùng sâu rộng. Đó chính là vị hoàng đế đầu tiên của nhà Thanh sau khi tiến vào Trung Nguyên – Thuận Trị.
Để hiểu về Thuận Trị, cần quay lại thời kỳ đầu của nhà Thanh. Năm 1616, Nỗ Nhĩ Cáp Xích dựng cờ khởi nghĩa tại Kiến Châu, nêu ra “Thất đại hận” để tuyên bố độc lập, lập nên Hậu Kim và bắt đầu gây sức ép với nhà Minh. Từ đó, ông không ngừng nuôi chí lật đổ nhà Minh, nhưng trước khi qua đời vẫn chưa hoàn thành mục tiêu. Người kế vị là Hoàng Thái Cực dù có chí lớn, nhưng trước hỏa lực mạnh mẽ của quân Minh cũng không thể tiến vào Trung Nguyên, buộc phải giữ thế ở Đông Bắc. Sau khi lên ngôi, Hoàng Thái Cực đổi quốc hiệu từ Hậu Kim thành Thanh, xây dựng chính quyền chính thống.
Tuy vậy, ông chưa kịp hoàn thành việc thống nhất thiên hạ thì qua đời, lại chưa xác lập rõ người kế vị, khiến nội bộ nhà Thanh nhanh chóng rơi vào cuộc tranh đoạt quyền lực. Em trai ông là Đa Nhĩ Cổn đối đầu với trưởng tử Hào Cách để tranh ngôi. Một bên dựa vào chiến công và binh lực, bên kia dựa vào lực lượng trung thành với Hoàng Thái Cực, tình hình vô cùng căng thẳng. Trong bối cảnh ấy, hy vọng bất ngờ xuất hiện: người con trai thứ chín của Hoàng Thái Cực – Ái Tân Giác La Phúc Lâm.
Sau nhiều thương lượng, hai bên quyết định để Phúc Lâm còn nhỏ tuổi lên ngôi. Đa Nhĩ Cổn cho rằng đứa trẻ này không đủ khả năng đe dọa quyền lực của mình, nên có thể dễ dàng khống chế. Nhưng ông không ngờ rằng, vị hoàng đế nhỏ tuổi ấy lại kế thừa được tài năng của tổ tiên. Năm 1643, Phúc Lâm đăng cơ, mở đầu triều đại Thuận Trị, nhà Thanh bắt đầu chuẩn bị tiến xuống phía nam.
Năm 1644, nhà Thanh phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào nhà Minh. Ngô Tam Quế mở cửa Sơn Hải quan, tạo điều kiện cho quân Thanh tràn vào Trung Nguyên. Từ đó, triều Thanh chính thức bước lên vũ đài lịch sử Trung Hoa. Tháng 10 cùng năm, Thuận Trị tiến vào kinh thành, tuyên bố nhà Thanh là chính thống thiên hạ. Đối mặt với triều chính mới, ông ngày đêm xử lý công việc, lo toan kế sách trị quốc.
Năm 1650, Đa Nhĩ Cổn qua đời trong một lần đi săn, đánh dấu bước ngoặt quan trọng: Thuận Trị bắt đầu thực sự nắm quyền. Tuy nhiên, việc người Mãn Châu thống trị Trung Nguyên đã gây ra nhiều phản kháng. Để ổn định tình hình, ông thực hiện chính sách “Mãn – Hán cùng trị”, tạo sự cân bằng giữa hai dân tộc, thể hiện nỗ lực hòa giải và củng cố quyền lực.
Bên cạnh việc trị quốc, Thuận Trị cũng là một con người đầy cảm xúc. Hậu cung của ông có rất nhiều phi tần, và việc sinh con nối dõi là trách nhiệm của một hoàng đế. Tuy nhiên, trong số đó, ông lại không thực sự hài lòng với các hoàng hậu trước. Người vợ đầu – xuất thân từ bộ tộc Khoa Nhĩ Thấm – chủ yếu là hôn nhân chính trị, lại do Đa Nhĩ Cổn sắp đặt nên ông không có tình cảm. Sau khi Đa Nhĩ Cổn mất, ông nhanh chóng phế bỏ bà. Người vợ thứ hai cũng không khiến ông hài lòng.
Thuận Trị là người theo đuổi tình yêu một cách mãnh liệt. Dù từng sủng ái phi tần họ Đồng, nhưng vẫn chưa tìm được sự đồng điệu. Chỉ đến khi Đổng Ngạc phi xuất hiện, ông mới thực sự rung động. Bà nhanh chóng được phong làm Hoàng quý phi chỉ trong hai tháng – một kỷ lục chưa từng có. Đứa con do bà sinh ra cũng được Thuận Trị định sẵn sẽ kế vị ngai vàng.
Dẫu vậy, với trách nhiệm của một hoàng đế, Thuận Trị không thể chỉ sống vì tình yêu. Trong suốt cuộc đời, ông có tổng cộng 8 con trai và 6 con gái, trong đó nổi bật nhất là Huyền Diệp (hoàng đế Khang Hi sau này) – con của phi tần họ Đồng, và Hoà Thạc Vinh Thân vương – con của Đổng Ngạc phi. Những người con còn lại hoặc chết sớm, hoặc không có danh tiếng.
Bi kịch lớn nhất của Thuận Trị đến từ chính tình cảm sâu nặng của ông. Sau khi Đổng Ngạc phi qua đời, ông rơi vào trạng thái suy sụp cả về tinh thần lẫn thể chất. Cú sốc tình cảm cùng áp lực triều chính khiến ông dần kiệt quệ. Cuối cùng, ông qua đời khi mới 23 tuổi, khép lại một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đầy biến động.
Cuộc đời của Thuận Trị là minh chứng rõ nét cho câu nói “tình sâu không thọ”. Là một hoàng đế nắm trong tay thiên hạ, nhưng lại không thể giữ được người mình yêu, ông ra đi trong nỗi tiếc nuối vô hạn, để lại một câu chuyện vừa huy hoàng vừa bi thương trong lịch sử.
Vietbf @ Sưu tầm