EU Hoàng gia Na Uy giữa ‘bão kép’: con riêng của Thái tử hầu tòa vì cáo buộc hiếp dâm, còn Vương phi bị kéo vào hồ sơ Epstein

[Gibbs]

Ở Na Uy, hoàng gia thường được nhìn như biểu tượng của sự điềm tĩnh và ổn định. Nhưng tuần này, lớp “bình yên Bắc Âu” ấy bị soi dưới ánh đèn gắt gao, khi phiên tòa xét xử Marius Borg Høiby chính thức mở màn — đúng lúc một loạt tài liệu mới công bố về Jeffrey Epstein lại khiến Crown Princess Mette-Marit bị kéo vào vòng chất vấn của dư luận.

38 cáo buộc, 7 tuần xét xử: phiên tòa có thể làm rung hình ảnh hoàng gia
Sáng thứ Ba, Marius Borg Høiby ra trình diện tại Oslo District Court. Phiên xử dự kiến kéo dài khoảng bảy tuần — một độ dài đủ để mọi chi tiết, mọi lời khai, mọi tranh tụng… trở thành đề tài bàn tán từng ngày trong các quán cà phê, trên truyền hình, và cả trong những cuộc trò chuyện gia đình.

Theo cáo trạng được truyền thông trích dẫn, bị cáo đối mặt 38 tội danh, trong đó có các cáo buộc hiếp dâm, cùng chuỗi hành vi bạo lực và lạm dụng trong quan hệ tình cảm: đánh vào mặt, bóp cổ, đe dọa, phá hoại tài sản… Ngoài ra còn có các cáo buộc liên quan đến việc quay/chụp hình mang tính tình dục không có sự đồng thuận, cộng với các vi phạm về ma túy và lái xe.

Tại tòa, Marius Borg Høiby phủ nhận các cáo buộc hiếp dâm được nêu, đồng thời bác bỏ việc ghi hình phụ nữ mà họ không biết, cũng như phủ nhận những cáo buộc về bạo hành trong mối quan hệ thân mật. Tuy nhiên, các bản tin cho biết ông thừa nhận trách nhiệm ở một phần hành vi gây thương tích, và thừa nhận một số vi phạm khác liên quan đến ma túy, giao thông.

Nếu bị kết tội ở các cáo buộc nghiêm trọng nhất, mức án được nói tới có thể vượt quá 10 năm tù — một con số đủ khiến bất kỳ gia đình nào cũng chao đảo, nhất là khi gia đình ấy lại đứng dưới chiếc kính lúp mang tên “hoàng gia”.

Không nằm trong kế vị, nhưng vẫn là “vết xước” ngay cạnh ngai vàng
Điểm then chốt là: Marius Borg Høiby không thuộc dòng kế vị vì sinh ra trước khi Crown Princess Mette-Marit kết hôn với Crown Prince Haakon (năm 2001). Trên giấy tờ, đây là một vụ án của một công dân.

Nhưng trong đời sống biểu tượng, mọi thứ không đơn giản như thế. Vì cái tên “con của Vương phi” luôn kéo theo một liên tưởng khác: trách nhiệm đạo đức của gia đình đứng gần đỉnh quyền lực. Và chính vì vậy, vụ án không chỉ là câu chuyện pháp lý — nó là cơn thử lửa cho sự tin cậy mà công chúng dành cho định chế.

Bị bắt thêm ngay trước phiên xử: dao, lệnh cấm tiếp cận và nỗi lo tái phạm
Căng thẳng còn tăng cao khi, ngay trước thềm phiên tòa, Marius Borg Høiby bị bắt vì những cáo buộc mới, bao gồm đe dọa liên quan đến dao và vi phạm lệnh cấm tiếp cận. Truyền thông dẫn thông tin rằng tòa đã quyết định tạm giam để ngăn nguy cơ tái phạm trong lúc chờ diễn biến tố tụng tiếp theo.

Sự kiện này khiến câu chuyện không còn nằm trong vùng “đợi tòa phán xét”, mà trở thành cảm giác bất an tức thời: liệu đây là một chuỗi hành vi đã kéo dài? liệu sẽ còn thêm nạn nhân? hay sẽ có những tình tiết đảo chiều? Và vì phiên tòa dự kiến dài, mỗi ngày trôi qua đều có thể làm không khí nặng thêm một bậc.

“Ranh giới” của hoàng gia: yêu thương trong nhà, lùi lại trước pháp đình
Trước cơn bão, Crown Prince Haakon đưa ra một tuyên bố hiếm hoi: ông khẳng định Marius Borg Høiby không phải thành viên của Royal House và “tự chủ” như mọi công dân; đồng thời nhấn mạnh gia đình vẫn quan tâm, nhưng sẽ không can dự vào tiến trình tố tụng, cũng như tránh bình luận công khai khi phiên xử đang diễn ra.

Đó là một cách đi dây: giữ phần tình thân trong phạm vi gia đình, và để phần công lý thuộc về tòa án. Thậm chí, hoàng gia cho biết Crown Prince Haakon và Crown Princess Mette-Marit không dự định xuất hiện tại phòng xử — một ranh giới được vẽ rõ để tránh việc định chế bị “dính chặt” vào vụ án.

Hồ sơ Epstein và “một lớp bùn khác” văng lên áo Vương phi
Giữa lúc phiên tòa vừa mở, một cú đánh khác ập đến từ bên kia Đại Tây Dương: U.S. Department of Justice công bố thêm tài liệu về Jeffrey Epstein, trong đó xuất hiện nhiều thư từ/email được cho là giữa ông ta và Crown Princess Mette-Marit.

Điều khiến người Na Uy khó chịu không chỉ là “có liên lạc”, mà là thời điểm: các thư từ ấy bị nói là diễn ra sau khi Epstein đã mang tai tiếng và từng nhận tội liên quan đến tình dục với trẻ vị thành niên. Dư luận vì thế đặt câu hỏi về chuẩn mực, về khả năng “thẩm định” các mối quan hệ, và về sự nhạy cảm đạo đức của người ở vị trí biểu tượng.

Trong phản hồi công khai, Crown Princess Mette-Marit thừa nhận mình đã phán đoán kém, bày tỏ hối tiếc và xấu hổ, đồng thời nhấn mạnh Epstein phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tội ác của ông ta — còn bà phải chịu trách nhiệm vì đã không tìm hiểu kỹ hơn và không nhận ra sớm bản chất con người đó.

Người Na Uy có thể phân biệt: Marius Borg Høiby không phải “working royal”, và tòa án không vận hành vì bất kỳ tước vị nào. Nhưng họ cũng hiểu một sự thật khác: khi một gia đình được đặt làm biểu tượng của quốc gia, thì “đời tư” vẫn có sức công phá công chúng.

Một phiên tòa dài bảy tuần có thể khép lại bằng bản án — nhưng việc hoàng gia giữ được niềm tin hay không lại phụ thuộc vào cách họ bước qua cơn bão: đủ minh bạch để người dân không cảm thấy bị xem thường, và đủ kiềm chế để định chế không biến pháp đình thành sân khấu. Trong một tuần “bão kép” như thế này, điều nguy hiểm nhất là sự xói mòn của uy tín, vốn một khi nứt thì rất lâu mới liền.